Baøi Giaûng cuûa Ñöùc Thaùnh Cha
trong buoåi haùt kinh chieàu taï ôn Te Deum
Giao Thöøa 31/12/2025
Baøi Giaûng cuûa Ñöùc Thaùnh Cha trong buoåi haùt kinh chieàu taï ôn Te Deum Giao Thöøa 31/12/2025.
J.B. Ñaëng Minh An dòch
Vatican (VietCatholic News 31-12-2025) - Vaøo luùc 5h chieàu Thöù Tö 31 thaùng 12 naêm 2025, Ñöùc Thaùnh Cha Leâoâ XIV ñaõ chuû söï buoåi haùt kinh chieàu taï ôn Te Deum beân trong Ñeàn Thôø Thaùnh Pheâroâ cuøng vôùi taát caû caùc vò trong giaùo trieàu Roâma trong ñoù coù 36 Hoàng Y, ñaëc bieät laø Ñöùc Hoàng Y Baldassare Reina, Giaùm Quaûn Roma, 7 Giaùm Muïc Phuï Taù vaø 40 Giaùm Muïc khaùc, 150 linh muïc vaø khoaûng 8 ngaøn tín höõu. Hieän dieän trong buoåi leã cuõng coù ñoâng ñaûo caùc vò trong Ngoaïi Giao Ñoaøn caïnh Toøa Thaùnh.
Ñaây laø moät truyeàn thoáng ñaõ ñöôïc Ñöùc Giaùo Hoaøng Beâneâñíctoâ thöù 16 giaûi thích nhö sau: "Giaùo Hoäi gôïi yù raèng chuùng ta khoâng neân keát thuùc naêm cuõ maø khoâng baøy toû lôøi caùm taï Chuùa, vì nhöõng ôn laønh Ngaøi ban cho chuùng ta".
Phuïng Vuï ngaøy hoâm nay nhaéc nhôù chuùng ta nhöõng lôøi cuûa Thaùnh Gioan Toâng ñoà: "Hôõi caùc con, giôø ñaõ taän" (1 Ga 2:18), vaø lôøi cuûa Thaùnh Phaoloâ veà "söï vieân maõn cuûa thôøi gian" (Gl 4: 4). Vaø taát caû ñieàu naøy khieán chuùng ta suy tö veà söï keát thuùc cuûa cuoäc haønh trình döông theá, söï keát thuùc cuoäc löõ haønh cuûa chuùng ta. Ñaõ coù baét ñaàu taát seõ coù hoài keát thuùc, "moät thôøi ñeå ñöôïc sinh ra vaø moät thôøi ñeå cheát" (Quoleth 3: 2). Söï thaät naøy raát ñôn giaûn vaø cô baûn nhöng laïi thöôøng bò lôø ñi vaø laõng queân, Meï Thaùnh Giaùo Hoäi daïy chuùng ta keát thuùc moät naêm vaø moãi ngaøy trong ñôøi chuùng ta vôùi moät söï töï vaán löông taâm, trong ñoù chuùng ta nhìn laïi nhöõng gì ñaõ xaûy ra: chuùng ta caûm ôn Chuùa vì moïi ñieàu thieän haûo chuùng ta ñaõ nhaän ñöôïc hay ñaõ coù theå laøm ñöôïc, ñoàng thôøi chuùng ta cuõng suy nghó veà nhöõng thaát baïi vaø toäi loãi cuûa chuùng ta - ñeå bieát ôn Chuùa vaø caàu xin söï tha thöù cuûa Ngaøi.
Ñoù cuõng laø nhöõng gì chuùng ta laøm hoâm nay vaøo ngaøy cuoái naêm naøy. Chuùng ta ca ngôïi Chuùa vôùi Thaùnh Thi Te Deum vaø ñoàng thôøi chuùng ta caàu xin Ngaøi tha thöù. Thaùi ñoä taï ôn cuûa chuùng ta daãn chuùng ta ñeán taám loøng khieâm cung, ñeå nhaän bieát vaø ñoùn nhaän aân suûng cuûa Thieân Chuùa.
Trong baøi giaûng Ñöùc Thaùnh Cha noùi:
Anh chò em thaân meán,
Phuïng vuï Kinh Chieàu Thöù Nhaát Kính Meï Thieân Chuùa voâ cuøng phong phuù, xuaát phaùt töø caû maàu nhieäm kyø dieäu maø noù cöû haønh vaø töø vò trí cuûa noù vaøo cuoái naêm döông lòch. Caùc baøi thaùnh vònh vaø baøi ca Magnificat nhaán maïnh söï kieän nghòch lyù veà moät Thieân Chuùa sinh ra töø trinh nöõ, hay noùi caùch khaùc, veà thieân chöùc laøm Meï cuûa Ñöùc Meï Maria. Ñoàng thôøi, leã troïng naøy, keát thuùc Tuaàn Baùt Nhaät Giaùng Sinh, bao truøm söï chuyeån giao töø naêm naøy sang naêm khaùc vaø traûi daøi treân ñoù lôøi chuùc phuùc cuûa Ñaáng "ñaõ coù, ñang coù vaø seõ ñeán" (Khaûi Huyeàn 1:8). Hôn nöõa, hoâm nay chuùng ta cöû haønh noù vaøo cuoái Naêm Thaùnh, taïi trung taâm thaønh Roâma, gaàn Moä Thaùnh Pheâroâ, vaø vì vaäy baøi Thaùnh Ca Te Deum saép vang voïng trong Vöông cung thaùnh ñöôøng naøy seõ mong muoán lan toûa ñeå caát leân tieáng noùi cuûa taát caû nhöõng traùi tim vaø khuoân maët ñaõ ñi qua döôùi nhöõng maùi voøm naøy vaø treân nhöõng con phoá cuûa thaønh phoá naøy.
Trong ñoaïn Kinh Thaùnh vöøa ñoïc, chuùng ta ñaõ nghe moät trong nhöõng lôøi toùm taét ñaùng kinh ngaïc cuûa Toâng ñoà Phaoloâ: "Khi thôøi gian tôùi hoài vieân maõn, Thieân Chuùa ñaõ sai Con mình tôùi, sinh laøm con moät ngöôøi ñaøn baø, vaø soáng döôùi Leà Luaät,5 ñeå chuoäc nhöõng ai soáng döôùi Leà Luaät, haàu chuùng ta nhaän ñöôïc ôn laøm nghóa töû." (Gal 4:4-5). Caùch trình baøy maàu nhieäm veà Chuùa Kitoâ naøy gôïi yù moät keá hoaïch, moät keá hoaïch vó ñaïi cho lòch söû nhaân loaïi. Moät keá hoaïch huyeàn bí, nhöng coù moät trung taâm roõ raøng, gioáng nhö moät ngoïn nuùi cao ñöôïc maët trôøi chieáu saùng giöõa khu röøng raäm raïp: trung taâm naøy chính laø "thôøi kyø vieân maõn".
Vaø chính töø naøy - "keá hoaïch" - ñöôïc laëp laïi trong baøi ca cuûa Thö göûi tín höõu EÂpheâsoâ: "YÙ ñònh cuûa Ngaøi laø hieäp nhaát moïi söï trong Ngaøi, / nhöõng söï treân trôøi vaø nhöõng söï döôùi ñaát. / Trong thaùnh yù toát laønh cuûa Ngaøi, Ngaøi ñaõ ñònh ñieàu ñoù trong Ngaøi, / ñeå thöïc hieän trong thôøi kyø vieân maõn" (EÂpheâsoâ 1:9-10).
Thöa anh chò em, trong thôøi ñaïi naøy chuùng ta caûm thaáy caàn moät keá hoaïch khoân ngoan, nhaân töø vaø thöông xoùt. Mong raèng ñoù seõ laø moät keá hoaïch töï do vaø giaûi phoùng, hoøa bình vaø trung tín, gioáng nhö keá hoaïch maø Ñöùc Trinh Nöõ Maria ñaõ loan baùo trong baøi ca ngôïi khen cuûa Ngöôøi: "Loøng thöông xoùt cuûa Ngöôøi ngöï treân nhöõng keû kính sôï Ngöôøi töø ñôøi naøy sang ñôøi khaùc" (Luca 1:50).
Tuy nhieân, nhöõng keá hoaïch khaùc, ngaøy nay cuõng nhö ngaøy xöa, ñang bao truøm theá giôùi. Chuùng thöïc chaát laø nhöõng chieán löôïc nhaèm chinh phuïc thò tröôøng, laõnh thoå vaø phaïm vi aûnh höôûng. Nhöõng chieán löôïc vuõ trang, ñöôïc che ñaäy baèng nhöõng lôøi leõ ñaïo ñöùc giaû, nhöõng tuyeân boá mang tính yù thöùc heä vaø nhöõng ñoäng cô toân giaùo sai traùi.
Nhöng Ñöùc Meï Maria, ngöôøi nhoû beù nhaát vaø cao caû nhaát trong caùc taïo vaät, nhìn moïi söï baèng con maét cuûa Thieân Chuùa: Meï thaáy raèng vôùi quyeàn naêng caùnh tay cuûa Ngaøi, Ñaáng Toái Cao ñaõ giô tay bieåu döông söùc maïnh, deïp tan phöôøng loøng trí kieâu caêng. Chuùa haï beä nhöõng ai quyeàn theá, Ngöôøi naâng cao moïi keû khieâm nhöôøng. Keû ñoùi ngheøo, Chuùa ban cuûa ñaày dö, ngöôøi giaøu coù, laïi ñuoåi veà tay traéng. (Lc 51-53)
Meï Maria laø ngöôøi phuï nöõ maø Thieân Chuùa, vaøo thôøi ñieåm vieân maõn, ñaõ vieát neân Lôøi maëc khaûi maàu nhieäm. Ngaøi khoâng aùp ñaët ñieàu ñoù: tröôùc heát, Ngaøi ñaõ ñeà nghò ñieàu ñoù trong loøng Meï vaø, sau khi nhaän ñöôïc lôøi "xin vaâng" cuûa Meï, Ngaøi ñaõ vieát neân ñieàu ñoù vôùi tình yeâu voâ bôø beán trong xaùc thòt Meï. Nhö vaäy, nieàm hy voïng cuûa Thieân Chuùa ñaõ hoøa quyeän vôùi nieàm hy voïng cuûa Meï Maria, moät haäu dueä cuûa AÙpraham theo huyeát thoáng vaø treân heát laø theo ñöùc tin.
Chuùa yeâu thích vieäc gieo hy voïng qua traùi tim cuûa nhöõng ngöôøi beù nhoû, vaø Ngaøi laøm ñieàu ñoù baèng caùch cho hoï tham gia vaøo keá hoaïch cöùu roãi cuûa Ngaøi. Keá hoaïch caøng ñeïp ñeõ, nieàm hy voïng caøng lôùn lao. Vaø quaû thaät, theá giôùi vaãn tieáp dieãn nhö vaäy, ñöôïc thuùc ñaåy bôûi nieàm hy voïng cuûa raát nhieàu ngöôøi bình dò, voâ danh ñoái vôùi theá gian nhöng khoâng phaûi ñoái vôùi Chuùa, nhöõng ngöôøi, baát chaáp moïi hoaøn caûnh, vaãn tin vaøo moät ngaøy mai toát ñeïp hôn, bôûi vì hoï bieát raèng töông lai naèm trong tay Ñaáng ban cho hoï nieàm hy voïng lôùn lao nhaát.
Moät trong nhöõng ngöôøi ñoù laø Simon, moät ngö daân ñeán töø Galileâ, ngöôøi maø Chuùa Gieâsu goïi laø Pheâroâ. Chuùa Cha ñaõ ban cho oâng ñöùc tin chaân thaønh vaø quaûng ñaïi ñeán noãi Chuùa coù theå xaây döïng coäng ñoàng cuûa Ngaøi treân neàn taûng ñoù (xem Mt 16:18). Vaø ngaøy nay chuùng ta vaãn ôû ñaây caàu nguyeän taïi moä cuûa Ngaøi, nôi caùc tín höõu haønh höông töø khaép nôi treân theá giôùi ñeán ñeå ñoåi môùi ñöùc tin cuûa hoï vaøo Chuùa Gieâsu Kitoâ, Con Thieân Chuùa. Ñieàu naøy ñaõ dieãn ra moät caùch ñaëc bieät trong Naêm Thaùnh saép keát thuùc.
Naêm Thaùnh laø daáu hieäu troïng ñaïi cuûa moät theá giôùi môùi, ñöôïc ñoåi môùi vaø hoøa giaûi theo keá hoaïch cuûa Chuùa. Vaø trong keá hoaïch naøy, Chuùa Quan phoøng ñaõ daønh moät vò trí ñaëc bieät cho thaønh phoá Roâma. Khoâng phaûi vì vinh quang, khoâng phaûi vì quyeàn löïc cuûa noù, maø vì taïi ñaây, Pheâroâ, Phaoloâ vaø raát nhieàu vò töû ñaïo khaùc ñaõ ñoå maùu vì Chuùa Kitoâ. Ñoù laø lyù do taïi sao Roâma laø thaønh phoá cuûa Naêm Thaùnh.
Chuùng ta coù theå mong öôùc ñieàu gì cho Roâma? Mong Roâma xöùng ñaùng vôùi nhöõng ngöôøi thaân yeâu cuûa mình. Nhöõng ñöùa treû, nhöõng ngöôøi giaø coâ ñôn vaø yeáu ñuoái, nhöõng gia ñình ñang chaät vaät möu sinh, nhöõng ngöôøi ñaøn oâng vaø phuï nöõ ñeán töø phöông xa vôùi hy voïng coù ñöôïc moät cuoäc soáng ñaøng hoaøng.
Hoâm nay, anh chò em raát thaân yeâu, chuùng ta taï ôn Chuùa vì hoàng aân Naêm Thaùnh, moät daáu hieäu tuyeät vôøi veà keá hoaïch hy voïng cuûa Ngaøi daønh cho nhaân loaïi vaø theá giôùi. Vaø chuùng ta caûm ôn taát caû nhöõng ngöôøi, trong nhöõng thaùng ngaøy cuûa naêm 2025, ñaõ laøm vieäc ñeå phuïc vuï khaùch haønh höông vaø laøm cho Roâma trôû neân hieáu khaùch hôn. Moät naêm tröôùc, ñoù chính laø nieàm hy voïng cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Phanxicoâ kính yeâu. Toâi mong muoán ñieàu ñoù seõ laïi ñöôïc nhö vaäy, vaø toâi muoán noùi raèng ñieàu ñoù caøng ñöôïc mong muoán hôn nöõa sau thôøi gian aân suûng naøy. Nguyeän xin thaønh phoá naøy, ñöôïc thuùc ñaåy bôûi nieàm hy voïng Kitoâ giaùo, phuïc vuï keá hoaïch yeâu thöông cuûa Chuùa daønh cho gia ñình nhaân loaïi. Xin lôøi caàu baàu cuûa Ñöùc Meï Maria, laø Phaàn Roãi cuûa Daân Thaønh Roâma, giuùp chuùng ta ñaït ñöôïc ñieàu naøy.
(Source: Dicastero per la Comunicazione - Libreria Editrice VaticanaSOLENNITAØ DI MARIA SS.MA MADRE DI DIO PRIMI VESPRI ETE DEUM IN RINGRAZIAMENTO PER L'ANNO TRASCORSO OMELIA DEL SANTO PADRE LEONE XIV)