Dieãn vaên cuûa Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV
daønh cho Giaùo trieàu Roma
nhaân dòp gaëp gôõ chuùc möøng Giaùng Sinh
Söù vuï vaø hieäp thoâng - Dieãn vaên cuûa Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV daønh cho Giaùo trieàu Roma nhaân dòp gaëp gôõ chuùc möøng Giaùng Sinh, ngaøy 22/12/2025.
Chuyeån ngöõ: Tri Khoan
Vatican (WHÑ 23-12-2025) - Saùng ngaøy 22/12/2025, taïi Ñieän Toâng toøa Vatican, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán caùc Hoàng y vaø Beà treân thuoäc Giaùo trieàu Roma nhaân buoåi gaëp chuùc möøng Giaùng sinh.Trong cuoäc gaëp gôõ, Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ coù baøi dieãn vaên sau ñaây cho Giaùo trieàu Roâma:
Dieãn vaên cuûa Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV
Göûi Giaùo trieàu Roma
nhaân dòp trao ñoåi Lôøi Chuùc Möøng Giaùng Sinh
Ñaïi saûnh Ban Pheùp Laønh
Thöù Hai, ngaøy 22 thaùng 12 naêm 2025
Kính thöa caùc Ñöùc Hoàng y,
Thöa caùc anh em Giaùm muïc vaø Linh muïc,
Anh chò em thaân meán,
AÙnh saùng Giaùng sinh ñeán gaëp gôõ chuùng ta, môøi goïi chuùng ta taùi khaùm phaù söï môùi meû töø hang ñaù Beâlem khieâm haï, xuyeân suoát doøng lòch söû nhaân loaïi. Ñöôïc loâi cuoán bôûi söï môùi meû naøy, oâm troïn laáy toaøn theå thuï taïo, chuùng ta haõy böôùc ñi trong nieàm vui vaø hy voïng, vì moät Ñaáng Cöùu Ñoä ñaõ sinh ra cho chuùng ta (x. Lc 2:11): Thieân Chuùa ñaõ laøm ngöôøi, ñaõ trôû thaønh anh em cuûa chuùng ta, vaø vaãn maõi maõi laø Thieân-Chuùa-ôû-cuøng-chuùng-ta.
Vôùi nieàm vui naøy trong loøng vaø vôùi loøng bieát ôn saâu saéc, chuùng ta haõy nhìn laïi caùc bieán coá ñang dieãn ra, caû trong ñôøi soáng Giaùo hoäi. Theo caùch ñoù, khi chuùng ta ñang tieán gaàn ñeán leã Giaùng sinh, khi göûi ñeán taát caû anh chò em lôøi chaøo chaân thaønh, vaø caûm ôn Ñöùc Hoàng y Nieân tröôûng veà nhöõng lôøi cuûa ngaøi, luoân traøn ñaày nhieät huyeát, tröôùc heát toâi muoán töôûng nhôù vò tieàn nhieäm ñaùng kính cuûa toâi laø Ñöùc Thaùnh cha Phanxicoâ, ngöôøi ñaõ keát thuùc haønh trình döông theá cuûa ngaøi trong naêm nay. Tieáng noùi ngoân söù, phong caùch muïc vuï vaø huaán quyeàn phong phuù cuûa ngaøi ñaõ ghi daáu aán treân haønh trình cuûa Giaùo hoäi nhöõng naêm gaàn ñaây, khích leä chuùng ta tröôùc heát phaûi ñaët loøng thöông xoùt cuûa Thieân Chuùa vaøo trung taâm, taïo ñoäng löïc môùi cho coâng cuoäc loan baùo Tin möøng, vaø trôû thaønh moät Giaùo hoäi vui töôi, ñoùn tieáp moïi ngöôøi vaø quan taâm ñeán nhöõng ngöôøi ngheøo khoå nhaát.
Laáy caûm höùng töø Toâng huaán Evangelii Gaudium cuûa ngaøi, toâi muoán suy tö veà hai khía caïnh neàn taûng trong ñôøi soáng Giaùo hoäi: söù vuï vaø hieäp thoâng.
Töï baûn chaát, Giaùo hoäi luoân höôùng ngoaïi, höôùng veà theá giôùi vaø mang tính truyeàn giaùo. Giaùo hoäi ñaõ laõnh nhaän ôn Thaàn Khí töø Ñöùc Kitoâ ñeå ñem Tin möøng veà tình yeâu cuûa Thieân Chuùa ñeán cho moïi ngöôøi. Nhö moät daáu chæ soáng ñoäng cuûa tình yeâu Thieân Chuùa daønh cho nhaân loaïi, Giaùo hoäi hieän höõu ñeå môøi goïi vaø quy tuï muoân daân vaøo böõa tieäc haân hoan maø Chuùa doïn ra cho chuùng ta. Trong cuoäc teà töïu aáy, moãi ngöôøi coù theå khaùm phaù ra caên tính cuûa mình laø ngöôøi con ñöôïc yeâu thöông, laø anh chò em vôùi ngöôøi laân caän, vaø laø moät thuï taïo môùi trong Ñöùc Kitoâ. Ñöôïc bieán ñoåi nhôø söï khaùm phaù naøy, hoï trôû thaønh nhöõng chöùng nhaân cho chaân lyù, coâng lyù vaø hoøa bình.
Toâng huaán Evangelii Gaudium khuyeán khích chuùng ta tieán böôùc trong cuoäc bieán ñoåi truyeàn giaùo cuûa Giaùo hoäi kín muùc nguoàn söùc maïnh voâ taän töø leänh truyeàn cuûa Ñöùc Kitoâ Phuïc Sinh. "Leänh truyeàn cuûa Chuùa Gieâsu: 'Haõy ñi vaø laøm cho muoân daân trôû thaønh moân ñeä' ñang vang voïng trong nhöõng boái caûnh luoân thay ñoåi vaø nhöõng thaùch ñoá môùi ñoái vôùi söù maïng loan baùo Tin Möøng cuûa Giaùo hoäi, vaø taát caû chuùng ta ñeàu ñöôïc môøi goïi ñeå tham gia vaøo cuoäc 'leân ñöôøng' truyeàn giaùo môùi naøy" (soá 20). Ñaëc tính truyeàn giaùo naøy xuaát phaùt töø söï thaät raèng chính Thieân Chuùa ñaõ leân ñöôøng tìm ñeán chuùng ta tröôùc, vaø trong Ñöùc Kitoâ, Ngaøi ñaõ ñeán tìm chuùng ta. Söù vuï khôûi nguoàn töø traùi tim cuûa Chuùa Ba Ngoâi cöïc thaùnh. Thaät vaäy, Thieân Chuùa ñaõ thaùnh hieán vaø sai Con cuûa Ngaøi ñeán theá gian, ñeå "ai tin vaøo Con cuûa Ngöôøi thì khoûi phaûi cheát, nhöng ñöôïc soáng muoân ñôøi" (Ga 3:16). Do ñoù, cuoäc "xuaát haønh" vó ñaïi ñaàu tieân chính laø cuoäc xuaát haønh cuûa Thieân Chuùa - Ngaøi ñi ra khoûi chính mình ñeå ñeán gaëp gôõ chuùng ta. Maàu nhieäm Giaùng sinh coâng boá chính ñieàu naøy: söù maïng cuûa Chuùa Con chính laø vieäc Ngaøi ñeán trong theá gian (x. Thaùnh Augustinoâ, The Trinity, IV, 20, 28).
Baèng caùch naøy, söù maïng cuûa Chuùa Gieâsu treân traàn gian, ñöôïc tieáp noái trong Chuùa Thaùnh Thaàn qua Giaùo hoäi, trôû thaønh tieâu chuaån ñeå phaân ñònh cho ñôøi soáng chuùng ta, cho haønh trình ñöùc tin cuûa chuùng ta, cho caùc thöïc haønh cuûa Hoäi thaùnh, vaø cho caû vieäc phuïc vuï maø chuùng ta thöïc hieän taïi Giaùo trieàu Roma. Caùc cô caáu khoâng ñöôïc laøm naëng neà hay laøm chaäm böôùc tieán cuûa Tin möøng, hoaëc gaây trôû ngaïi cho tính naêng ñoäng cuûa coâng cuoäc loan baùo Tin möøng; traùi laïi, chuùng ta phaûi "laøm cho caùc cô caáu aáy mang ñònh höôùng truyeàn giaùo hôn" (Evangelii Gaudium, 27).
Vì theá, trong tinh thaàn ñoàng traùch nhieäm phaùt xuaát töø bí tích Röûa toäi, taát caû chuùng ta ñeàu ñöôïc môøi goïi coäng taùc vaøo söù maïng cuûa Ñöùc Kitoâ. Coâng vieäc cuûa Giaùo trieàu cuõng phaûi ñöôïc soáng ñoäng bôûi tinh thaàn aáy, vaø thuùc ñaåy öôùc muoán muïc vuï trong vieäc phuïc vuï caùc Giaùo hoäi ñòa phöông vaø caùc vò muïc töû cuûa hoï. Chuùng ta caàn moät Giaùo trieàu Roma ngaøy caøng mang tính truyeàn giaùo hôn, trong ñoù caùc cô quan, vaên phoøng vaø nhieäm vuï ñöôïc ñònh hình döôùi aùnh saùng cuûa nhöõng thaùch ñoá lôùn lao veà Giaùo hoäi, muïc vuï vaø xaõ hoäi ngaøy nay, chöù khoâng chæ ñeå baûo ñaûm vieäc quaûn trò thoâng thöôøng. Ñoàng thôøi, trong ñôøi soáng Giaùo hoäi, söù vuï lieân keát chaët cheõ vôùi hieäp thoâng. Trong khi maàu nhieäm Giaùng Sinh cöû haønh söù maïng cuûa Con Thieân Chuùa ôû giöõa chuùng ta, thì maàu nhieäm aáy cuõng chieâm ngaém muïc ñích cuûa söù maïng ñoù, cuï theå laø Thieân Chuùa ñaõ cho theá gian ñöôïc hoøa giaûi vôùi Ngöôøi nhôø Ñöùc Kitoâ (x. 2 Cr 5:19) vaø trong Ngöôøi, ñaõ laøm cho chuùng ta trôû thaønh con caùi cuûa Ngöôøi. Giaùng sinh nhaéc nhôû chuùng ta raèng Chuùa Gieâsu ñeán ñeå maïc khaûi toân nhan ñích thöïc cuûa Thieân Chuùa laø Cha, ñeå taát caû chuùng ta trôû thaønh con caùi Ngöôøi, vaø do ñoù laø anh chò em cuûa nhau. Tình yeâu cuûa Chuùa Cha, ñöôïc nhaäp theå vaø toû loä bôûi Chuùa Gieâsu qua caùc haønh ñoäng giaûi phoùng vaø lôøi rao giaûng cuûa Ngaøi, cho pheùp chuùng ta trôû thaønh daáu chæ cuûa moät nhaân loaïi môùi trong Chuùa Thaùnh Thaàn, khoâng coøn ñaët treân söï ích kyû vaø chuû nghóa caù nhaân, nhöng treân tình yeâu hoã töông vaø lieân ñôùi.
Nhieäm vuï naøy vöøa caáp baùch caû trong ñôøi soáng noäi taïi laãn chieàu kích höôùng ngoaïi.
Noù caáp baùch trong noäi taïi, bôûi vì söï hieäp thoâng trong Giaùo hoäi luoân laø moät thaùch ñoá ñoøi hoûi chuùng ta phaûi hoaùn caûi. Ñoâi khi, döôùi veû beà ngoaøi bình laëng, caùc söùc maïnh chia reõ coù theå ñang hoaït ñoäng. Chuùng ta coù theå rôi vaøo caùm doã dao ñoäng giöõa hai thaùi cöïc ñoái nghòch: hoaëc laø söï ñoàng nhaát khoâng traân troïng nhöõng khaùc bieät, hoaëc laø vieäc traàm troïng hoùa caùc khaùc bieät vaø quan ñieåm thay vì tìm kieám söï hieäp thoâng. Do ñoù, trong caùc moái töông quan caù nhaân, trong guoàng maùy noäi boä cuûa cô quan, hay khi giaûi quyeát caùc vaán ñeà veà ñöùc tin, phuïng vuï, luaân lyù vaø nhieàu vaán ñeà khaùc, luoân coù nguy cô rôi vaøo thaùi ñoä cöùng nhaéc hoaëc yù thöùc heä, daãn ñeán nhöõng xung ñoät keøm theo.
Tuy nhieân, chuùng ta laø Hoäi thaùnh cuûa Ñöùc Kitoâ, laø nhöõng chi theå cuûa Ngaøi, laø thaân theå Ngaøi. Chuùng ta laø anh chò em trong Ngaøi. Vaø trong Ñöùc Kitoâ, duø nhieàu vaø ña daïng, chuùng ta laø moät: In Illo uno unum (Trong Ñaáng Duy Nhaát, chuùng ta laø moät).
Chuùng ta ñöôïc môøi goïi, caùch ñaëc bieät laø taïi Giaùo trieàu naøy, ñeå trôû thaønh nhöõng ngöôøi xaây döïng söï hieäp thoâng cuûa Ñöùc Kitoâ, laø ñieàu phaûi ñöôïc hình thaønh trong moät Giaùo hoäi hieäp haønh, nôi moïi ngöôøi coäng taùc trong cuøng moät söù maïng, moãi ngöôøi tuøy theo ñaëc suûng vaø vai troø cuûa mình. Söï hieäp thoâng naøy ñöôïc xaây döïng khoâng phaûi chæ baèng lôøi noùi vaø vaên kieän, nhöng baèng nhöõng cöû chæ vaø thaùi ñoä cuï theå caàn ñöôïc theå hieän trong ñôøi soáng haèng ngaøy, keå caû trong coâng vieäc. Toâi muoán nhaéc laïi ñieàu Thaùnh Augustinoâ ñaõ vieát trong Thö göûi baø Proba: "Trong moïi coâng vieäc cuûa con ngöôøi, khoâng coù gì thöïc söï ñaùng traân troïng neáu thieáu moät ngöôøi baïn". Tuy nhieân, ngaøi cuõng hoûi vôùi moät chuùt cay ñaéng: "Nhöng trong ñôøi naøy, coù phaûi hieám khi naøo tìm ñöôïc moät ngöôøi maø tinh thaàn vaø caùch cö xöû cuûa hoï coù theå ñöôïc tin töôûng hoaøn toaøn?" (Thö göûi baø Proba, 130, 2, 4).
Ñoâi khi söï cay ñaéng naøy cuõng len loûi vaøo giöõa chuùng ta, khi sau nhieàu naêm phuïc vuï trong Giaùo trieàu, chuùng ta thaát voïng nhaän thaáy raèng moät soá cô cheá, lieân quan ñeán vieäc thöïc thi quyeàn haønh, ham muoán aùp ñaët, hoaëc theo ñuoåi lôïi ích caù nhaân, vaãn chaäm thay ñoåi. Khi ñoù chuùng ta töï hoûi: lieäu coù theå coù tình baïn trong Giaùo trieàu Roma khoâng? Coù theå coù nhöõng moái töông quan baèng höõu huynh ñeä ñích thöïc khoâng? Giöõa nhöõng vaát vaû haèng ngaøy, thaät laø moät aân suûng khi tìm ñöôïc nhöõng ngöôøi baïn ñaùng tin caäy, nôi maø nhöõng chieác maët naï ñöôïc thaùo boû, khoâng ai bò lôïi duïng hay bò gaït ra beân leà, nôi söï hoã trôï chaân thaønh ñöôïc trao ñi, vaø giaù trò cuõng nhö naêng löïc cuûa moãi ngöôøi ñöôïc toân troïng, ngaên ngöøa söï oaùn giaän vaø baát maõn. Nhöõng moái töông quan nhö vaäy ñoøi hoûi moät söï hoaùn caûi caù nhaân, ñeå tình yeâu cuûa Ñöùc Kitoâ, Ñaáng laøm cho chuùng ta trôû thaønh anh chò em, coù theå toûa saùng.
Ñieàu naøy cuõng trôû thaønh moät daáu chæ cuûa chieàu kích höôùng ngoaïi, trong moät theá giôùi bò toån thöông bôûi söï baát hoøa, baïo löïc vaø xung ñoät, nôi chuùng ta cuõng chöùng kieán söï gia taêng cuûa thaùi ñoä hung haêng vaø giaän döõ, thöôøng bò khai thaùc caû trong khoâng gian kyõ thuaät soá vaø chính trò. Söï giaùng sinh cuûa Chuùa mang ñeán ôn bình an vaø môøi goïi chuùng ta trôû thaønh daáu chæ ngoân söù cuûa hoøa bình aáy trong moät boái caûnh nhaân vaên vaø vaên hoùa quaù bò phaân maûnh. Coâng vieäc cuûa Giaùo trieàu vaø cuûa toaøn theå Giaùo hoäi phaûi ñöôïc hình dung trong chaân trôøi roäng lôùn naøy: chuùng ta khoâng chæ laø nhöõng ngöôøi laøm vöôøn chaêm soùc maûnh ñaát rieâng cuûa mình, nhöng laø nhöõng moân ñeä vaø chöùng nhaân cuûa Nöôùc Thieân Chuùa, ñöôïc môøi goïi trong Ñöùc Kitoâ ñeå trôû thaønh men cuûa tình huynh ñeä phoå quaùt giöõa caùc daân toäc, toân giaùo vaø neàn vaên hoùa khaùc nhau. Ñieàu naøy seõ xaûy ra neáu chính chuùng ta soáng nhö anh chò em vaø ñeå cho aùnh saùng hieäp thoâng chieáu toûa ra theá giôùi.
Anh chò em thaân meán, söù vuï vaø hieäp thoâng chæ coù theå thöïc hieän neáu chuùng ta ñaët Ñöùc Kitoâ ôû trung taâm. Naêm thaùnh naêm nay ñaõ nhaéc nhôû chuùng ta raèng chæ duy nhaát Ngaøi laø nieàm hy voïng khoâng laøm thaát voïng. Naêm thaùnh naøy cuõng ñaùnh daáu hai kyû nieäm quan troïng: Naêm thaùnh nhaéc nhôù Coâng ñoàng Nicaea, ñöa chuùng ta trôû veà nguoàn coäi ñöùc tin; vaø Coâng ñoàng Vatican II, Coâng ñoàng ñaët caùi nhìn trung kieân veà Ñöùc Kitoâ, cuûng coá Giaùo hoäi vaø sai Giaùo hoäi leân ñöôøng ñeå ñoái thoaïi vôùi theá giôùi hieän ñaïi, luoân quan taâm ñeán nhöõng nieàm vui, nhöõng hy voïng, öu saàu vaø lo aâu cuûa con ngöôøi thôøi ñaïi (x. Gaudium et Spes, 1).
Cuoái cuøng, toâi muoán nhaéc laïi raèng caùch ñaây naêm möôi naêm, vaøo ngaøy leã Ñöùc Meï Voâ nhieãm Nguyeân toäi, Thaùnh Phaoloâ VI ñaõ ban haønh Toâng huaán Evangelii Nuntiandi, ñöôïc vieát sau Ñaïi hoäi chung thöôøng leä laàn thöù III cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc. Trong ñoù, vaên kieän nhaán maïnh hai thöïc taïi thieát yeáu: thöù nhaát, "toaøn theå Giaùo hoäi nhaän laõnh söù maïng loan baùo Tin Möøng, vaø coâng vieäc cuûa moãi thaønh phaàn ñeàu quan troïng ñoái vôùi toaøn theå" (soá 15). Thöù hai, vaên kieän khaúng ñònh raèng "phöông theá loan baùo Tin Möøng ñaàu tieân chính laø chöùng taù cuûa ñôøi soáng Kitoâ höõu ñích thöïc, hieán daâng cho Thieân Chuùa trong söï hieäp thoâng khoâng gì phaù vôõ ñöôïc, ñoàng thôøi hieán thaân cho tha nhaân vôùi loøng nhieät thaønh voâ haïn" (soá 41).
Chuùng ta haõy ghi nhôù ñieàu naøy trong vieäc phuïc vuï taïi Giaùo trieàu: coâng vieäc cuûa moãi ngöôøi ñeàu quan troïng ñoái vôùi toaøn theå, vaø chöùng taù cuûa ñôøi soáng Kitoâ höõu, ñöôïc theå hieän trong söï hieäp thoâng, chính laø söï phuïc vuï ñaàu tieân vaø vó ñaïi nhaát maø chuùng ta coù theå coáng hieán.
Thöa caùc Ñöùc Hoàng y, caùc Ñöùc cha, anh chò em thaân meán, Chuùa töø trôøi xuoáng vaø haï mình xuoáng vôùi chuùng ta. Nhö Bonhoeffer ñaõ vieát khi suy tö veà maàu nhieäm Giaùng sinh: "Thieân Chuùa khoâng hoå theïn tröôùc söï thaáp heøn cuûa con ngöôøi. Ngaøi böôùc thaúng vaøo ñoù... Thieân Chuùa ôû gaàn söï thaáp heøn; Ngaøi yeâu thöông nhöõng keû bò laïc maát, bò boû rôi, nhöõng ngöôøi khoâng xöùng ñaùng, ngöôøi bò loaïi tröø, yeáu ñuoái vaø tan vôõ" (D. Bonhoeffer, Riconoscere Dio al centro della vita, Brescia 2004, 12). Xin Chuùa ban cho chuùng ta söï khieâm nhöôøng cuûa Ngaøi, loøng traéc aån vaø tình yeâu cuûa Ngaøi, ñeå chuùng ta trôû thaønh caùc moân ñeä vaø chöùng nhaân cuûa Ngaøi moãi ngaøy.
Toâi chaân thaønh chuùc taát caû anh chò em moät muøa Giaùng Sinh thaùnh thieän. Xin Chuùa ñem aùnh saùng cuûa Ngöôøi ñeán cho chuùng ta vaø ban hoøa bình cho theá giôùi.
Tri Khoan
Chuyeån ngöõ töø: vatican.va