Phaûn öùng veà söï chieám ñoùng
cuûa phieán quaân M23 treân hai tænh Kivu
Phaûn öùng veà söï chieám ñoùng cuûa phieán quaân M23 treân hai tænh Kivu.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Bukavu (RVA News 22-02-2025) - Moät soá vò laõnh ñaïo Kitoâ toá giaùc cuoäc chieám ñoùng cuûa phieán quaân M23 taïi hai tænh Baéc vaø Nam Kivu, vôùi söï hoã trôï cuûa Rwanda laùng gieàng, laø moät daáu hieäu toû töôøng chuû quyeàn cuûa Congo, muoán thieát laäp moät söï hieän dieän laâu daøi cuûa moät nöôùc ngoaøi trong vuøng naøy.
Chuùa nhaät ngaøy 16 thaùng Hai naêm 2025, phieán quaân M23 ñaõ chieám ñöôïc thaønh phoá Bukavu, thuû phuû cuûa tænh Nam Kivu vaø tröôùc ñoù, ngaøy 04 thaùng Hai naêm 2025, hoï ñaõ chieám ñöôïc thaønh phoá Goma, ôû Baéc Kivu, laøm cho Coäng hoøa Daân chuû Congo maát ñi moät phaàn laõnh thoå quan troïng, voán raát giaøu coù veà caùc khoaùng saûn, ñaëc bieät laø moû Cobalt, coltan vaø vaøng.
Congo Daân chuû vôùi khoaûng 100 trieäu daân cö, giaøu veà caùc moû quaëng, goã vaø nöôùc ngoït nhöng vaãn laø moät trong nhöõng nöôùc ngheøo nhaát theá giôùi: hai phaàn ba daân chuùng soáng döôùi möùc 2.15 Myõ kim moãi ngaøy, theo Ngaân haøng Theá giôùi.
OÂng Johan Viljoen, Giaùm ñoác Vieän "Denis Hurley veà hoøa bình" thuoäc Hoäi ñoàng Giaùm muïc caùc nöôùc mieàn nam Phi Chaâu cho bieát nhö treân vaø nhaán maïnh raèng hieån nhieân Rwanda muoán thieát laäp söï hieän dieän cuûa hoï treân laõnh thoå cuûa Congo. OÂng than phieàn raèng phaûn öùng cuûa Coäng ñoàng quoác teá thaät laø theâ thaûm, vaø baèng chöùng cuï theå laø hoâm muøng 08 thaùng Hai naêm 2025, caùc vò quoác tröôûng thuoäc coäng ñoàng phaùt trieån mieàn nam Phi chaâu (SADC) vaø Coäng mieàn Ñoâng Phi chaâu ñaõ nhoùm hoïp taïi Dar es Salaam, thuû ñoâ Tanzania, ñeå thaûo luaän veà xung ñoät taïi Congo, nhöng khoâng heà noùi ñeán söï hoã trôï cuûa Ruanda daønh cho phieán quaân M23.
Denis Hurley laø teân Ñöùc Coá Toång giaùm muïc Giaùo phaän Durban cuûa Nam Phi, thuoäc Doøng Hieán Sinh Thöøa sai Ñöùc Meï Voâ Nhieãm (OMI) cai quaûn giaùo phaän naøy trong hôn 40 naêm, töø 1951 ñeán 1992.
Trong khi ñoù, Ñöùc cha Mariano Crociata, Giaùm muïc Giaùo phaän Latina-Terracina, nam YÙ, Chuû tòch UÛy ban caùc Giaùm muïc Lieân hieäp AÂu chaâu, goïi taét laø COMECE, keâu goïi Lieân hieäp naøy haõy ra tay haønh ñoäng vì cuoäc khuûng hoaûng ôû vuøng Kivu coù aûnh höôûng tôùi cuoäc soáng cuûa haøng trieäu ngöôøi daân ôû Coäng hoøa Daân chuû Congo. Vì theá, coäng ñoàng quoác teá caàn laøm taát caû nhöõng gì coù theå ñeå giuùp giaûi quyeát cuoäc xung ñoät naøy". Ngaøi cuõng nhaän xeùt raèng söï can döï cuûa quaân ñoäi vaø daân quaân nöôùc ngoaøi laø moät söï vi phaïm nghieâm troïng coâng phaùp quoác teá. Phieán quaân M23 cuõng cho bieát hoï coù yù ñònh tieán quaân tôùi thuû ñoâ Kinshasa vaø kieåm soaùt caû nöôùc, thöïc laø moät thaùch ñoá ñoái vôùi Congo Daân chuû vaø toaøn vuøng naøy".
Cuõng lieân quan ñeán Bukavu, haõng tin Fides cuûa Boä Loan baùo Tin möøng, truyeàn ñi hoâm 20 thaùng Hai vöøa roài, cho bieát nhôø söï can thieäp cuûa linh muïc tuyeân uùy vaø vaøi nöõ tu, nhaø tuø ôû thaønh phoá naøy ñaõ khoâng bò thieâu huûy hoaøn toaøn, khi thaønh naøy rôi vaøo tay phieán quaân M23, hoâm 16 thaùng Hai naêm 2025.
Nguoàn tin cuûa Fides keå raèng "Thöù Baûy, ngaøy 15 thaùng Hai naêm 2025, khi löïc löôïng M23 ñeán gaàn Bukavu, thaønh naøy bò caùc binh só chính phuû Congo cöôùp phaù tröôùc khi taåu thoaùt, cuøng vôùi caùc daân quaân Wazalendo phoø chính phuû vaø nhöõng ngöôøi treû ôû ñòa phöông. Caû nhaø tuø cuõng bò cöôùp phaù, khoâng roõ töø beân ngoaøi hay do chính caùc tuø nhaân. Caùc tuø nhaân naøy, tröôùc khi taåu thoaùt, ñaõ noåi löûa ñoát nhaø tuø. Nhöng nhôø söï can thieäp cuûa cha tuyeân uùy, vôùi söï phuï giuùp cuûa vaøi nöõ tu, nhaø tuø khoâng bò hoaøn toaøn thieâu huûy".
Haõng Fides cuõng cho bieát Bukavu ñaõ sinh hoaït trôû laïi, coøn caùc tröôøng hoïc cuõng ñöôïc môû laïi töø ñaàu tuaàn qua. Caùc ngaân haøng vaø cô quan khaùc coøn ñôïi chæ thò cuûa cuûa chính phuû trung öông.
Phieán quaân M23 khoâng ñeå laïi nhieàu quaân taïi Bukavu vaø phaàn lôùn hoï tieán quaân veà thaønh Uvira ñeå chieám ñoùng tieáp moät caùch deã daøng vì quaân ñoäi chính phuû Congo ñaõ boû thaønh naøy vaø chæ coøn laïi moät soá daân quaân phoø chính phuû Congo.
M23 tieáp tuïc tieán veà höôùng taây ñeå chieám caùc thaønh khaùc nhu Urega. Trong khi ñoù taïi mieàn baéc Kivu, löïc löôïng phieán quaân tieán veà Butembo, moät trung taâm quan troïng khaùc cuûa tænh naøy, sau thaønh Goma.
(osvnew.com 18-2-2025; Fides 20-2-2025)