Söù ñieäp Ñöùc Thaùnh cha göûi
Hoäi nghò Thöôïng ñænh Paris veà Trí tueä nhaân taïo
Söù ñieäp Ñöùc Thaùnh cha göûi Hoäi nghò Thöôïng ñænh Paris veà Trí tueä nhaân taïo.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 12-02-2025) - Ñöùc Thaùnh cha Phanxicoâ taùi keâu goïi baûo toàn söï kieåm soaùt cuûa con ngöôøi treân Trí tueä nhaân taïo vaø ngaøi ñeà cao vai troø öu tieân vaø quan troïng cuûa "caùi taâm con ngöôøi" trong cuoäc soáng, cuõng nhö khoâng loaïi tröø ngöôøi ngheøo ra khoûi caùc laõnh vöïc aùp duïng Trí tueä nhaân taïo.
Ñöùc Thaùnh cha ñöa ra lôøi keâu goïi treân ñaây, trong Söù ñieäp göûi Toång thoáng Phaùp, oâng Emmanuel Macron, caùc nhaân vaät quan troïng vaø haøng ngaøn chuyeân gia quoác teá, tham döï Hoäi nghò Thöôïng ñænh veà Trí tueä nhaân taïo, tieán haønh taïi Paris, trong hai ngaøy 10 vaø 11 thaùng Hai naêm 2025.
Trong söù ñieäp, Ñöùc Thaùnh cha nhaéc laïi raèng trong dòp Hoäi nghò Thöôïng ñænh cuûa Khoái baûy cöôøng quoác, goïi laø G-7, ôû mieàn Puglia, nam YÙ, hoài thaùng Saùu naêm ngoaùi (2024), ngaøi ñaõ nhaán maïnh "caàn caáp thieát ñaûm baûo vaø baûo toàn khoâng gian cho söï kieåm soaùt thích ñaùng cuûa con ngöôøi treân nhöõng choïn löïa do caùc chöông trình Trí tueä nhaân taïo ñeà ra". Lyù do vì ngaøi xaùc tín raèng: "neáu thieáu söï kieåm soaùt aáy, thì Trí tueä nhaân taïo, tuy laø moät phöông tieän môùi meû hieäu naêng, nhöng noù coù theå chöùng toû khía caïnh 'ñaùng sôï' cuûa noù, khi aùp ñaët moät ñe doïa treân phaåm giaù con ngöôøi" (Dieãn vaên 14/6/2024).
"Vì theá - Ñöùc Thaùnh cha vieát - toâi ñaùnh giaù cao nhöõng coá gaéng ñang thöïc hieän ñeå can ñaûm vaø quyeát taâm daán thaân vaøo moät tieán trình chính trò nhaém baûo veä nhaân loaïi, ñöøng söû duïng Trí tueä nhaân taïo ñeå coù theå giôùi haïn vuõ truï quan cuûa chuùng ta vaøo nhöõng thöïc taïi coù theå dieãn taû trong nhöõng con soá vaø ñoùng khung trong moät soá phaïm truø nhaát ñònh, vaø vì theá, loaïi tröø söï ñoùng goùp cuûa nhöõng hình thöùc chaân lyù khaùc, aùp ñaët caùc moâ hình nhaân hoïc, xaõ hoäi kinh teá vaø vaên hoùa" (ibid.).
Ñöùc Thaùnh cha cuõng nhaéc ñeán thoâng ñieäp Dilexit Nos ngaøi môùi coâng boá naêm ngoaùi, trong ñoù Ñöùc Thaùnh cha phaân bieät hoaït ñoäng cuûa thuaät toaùn (algorithms), vôùi söùc maïnh cuûa con tim, vaø qua ñoù, ngaøi muoán nhaán maïnh raèng trong khi thuaät toaùn coù theå ñöôïc duøng ñeå leøo laùi vaø ñaùnh laïc höôùng, thì con tim, hieåu nhö nôi chöùa ñöïng nhöõng tình caûm saâu saéc vaø chaân thöïc nhaát cuûa chuùng ta, khoâng bao giôø coù theå löøa doái (Xc Dilexit Nos, 24/10/2024, 14-20).
Trong söù ñieäp, Ñöùc Thaùnh cha vieát: "Toâi cuõng xin taát caû caùc tham döï vieân Hoäi nghò Thöôïng ñænh Paris naøy ñöøng queân raèng chæ coù taâm hoàn con ngöôøi môùi coù theå toû loä yù nghóa cuoäc soáng" (Xc Pascal, Penseùes, Lafuma 418; Sellier 680) ...
"Toâi tin raèng Trí tueä nhaân taïo coù theå trôû thaønh moät coâng cuï ñaéc löïc trong tay caùc nhaø khoa hoïc vaø caùc chuyeân gia, coäng taùc vaøo vieäc tìm kieám nhöõng giaûi phaùp môùi meû vaø saùng taïo ñeå thaêng tieán sinh thaùi cuûa traùi ñaát, caên nhaø chung cuûa chuùng ta, ñoàng thôøi khoâng coi nheï söï tieâu thuï naêng löôïng cao ñoä gaén lieàn vôùi hoaït ñoäng cuûa caùc cô caáu haï taàng cuûa Trí tueä nhaân taïo".
Sau cuøng, Ñöùc Thaùnh cha keâu goïi trong caùc cuoäc thaûo luaän veà trí tueä nhaân taïo caàn ñeå yù ñeán tieáng noùi taát caû nhöõng thaønh phaàn lieân heä, keå caû nhöõng ngöôøi ngheøo, ngöôøi yeáu theá vaø nhöõng ngöôøi khaùc, thöôøng khoâng ñöôïc laéng nghe trong caùc tieán trình quyeát ñònh treân theá giôùi naøy, nhö ngaøi ñaõ nhaän xeùt trong Söù ñieäp nhaân Ngaøy Hoøa bình Theá giôùi, muøng 01 thaùng Gieâng naêm 2024, soá 8...
Trong chieàu höôùng ñoù, Ñöùc Thaùnh cha tin töôûng raèng Hoäi nghò Thöôïng ñænh taïi Paris naøy taïo neân moät dieãn ñaøn coâng coäng veà Trí tueä nhaân taïo, trong ñoù moãi quoác gia coù theå tìm thaáy nôi trí tueä nhaân taïo moät coâng cuï giuùp phaùt trieån vaø chieán ñaáu choáng ngheøo ñoùi, nhöng ñoàng thôøi cuõng baûo veä caùc neàn vaên hoùa vaø ngoân ngöõ ñòa phöông".
(Sala Stampa 11-2-2025)