c Thanh cha gap g chnh quyen,

xa hoi dan s Hungary

 

c Thanh cha gap g chnh quyen, xa hoi dan s Hungary.

G. Tran c Anh, O.P.

Budapest (RVA News 28-04-2023) - Sau khi gap rieng Tong thong va Thu tng cua Hungary, c Thanh cha Phanxico a gap chung chnh quyen, cac ai dien xa hoi dan s va ngoai giao oan, tong cong khoang 200 ngi, tai phong khanh tiet cu an vien Dong Cat Minh, canh dinh Sandor.

an vien nay trc kia co nha th thanh Gioan cua cac cha Dong Phanxico nhng b lc lng Ottoman Tho Nh Ky tan pha bnh a va thay vao o la mot en th Hoi giao hoi the ky XVI. en th b pha huy khi thanh Buda c tai chinh phuc. Dong Cat Minh, hay Camelo a xay an vien tai ay hoi the ky XVIII. Nhng sau o, Hoang e Joseph II cua e quoc Ao Hung a giai tan Dong Cat Minh va bien an vien thanh mot nha hat, ni giai tr cua cac quan chc chnh quyen. Trong The chien th hai, nha hat b h hai nang va ch c m ca cho cong chung sau khi tai thiet hoi nam 1978. Va nay c dung lam tru s cua Thu tng.

Cuoc gap g cua c Thanh cha dien ra luc qua 12 gi 30 gi a phng.

Dien van cua c Thanh cha

Trong dien van au tien cua cuoc vieng tham, c Thanh cha a da vao cac d kien lch s, khung canh a ly cua thanh pho Budapest cung nh mau gng cac v thanh cua Hungary, e mi goi moi ngi gop phan xay dng hoa bnh, on tiep va gap g tha nhan, ke ca nhng ngi di dan, du co nhng khac biet. Ngai cung benh vc Hungary trong viec chong lai thc dan y thc he, trong o co ly thuyet ve giong va s ung ho cai goi la "quyen pha thai".

c Thanh cha nhac lai viec thanh lap Budapest: nam nay la "ky niem ung 150 nam, vao nam 1873, do viec lien ket ba thanh pho: Buda va Obuda man tay song Danube, vi thanh pho Pest ben b pha ong cua song nay. S khai sinh thu o to ln nay gia long ai luc Au chau nhac nh hanh trnh hiep nhat ma Au chau thi hanh, trong o Hungary tm c cho ng sinh t cua mnh."

"Trong thi sau The chien th hai, Au chau cung vi Lien Hiep Quoc, tng trng cho niem hy vong ln, trong oi tng chung theo o s lien ket chat che hn gia cac quoc gia se phong nga cac cuoc xung ot mi. The nhng, c Thanh cha noi, trong the gii chung ta ang song, long say me oi vi mot nen chnh tr cong ong va a phng dng nh la mot ky niem ep cua qua kh: dng nh ngi ta ang chng kien s suy tan giac m chung ve hoa bnh, trong khi ngi ta tao khong gian cho nhng ke oc tau chien tranh. Noi chung, dng nh trong tam hon nhieu ngi, hnh nh s hang hai xay dng mot cong ong cac dan nc hoa bnh va on nh ang b giam sut, trong khi o ngi ta vach ranh gii cho cac vung, anh dau nhng khac biet, va chu ngha quoc gia lai "gam len" cung vi nhng phan xet va thai o len giong vi ngi khac c phong ai... Ngi ta quen s trng thanh a at c sau nhng kinh hoang cua chien tranh va thut lui, lam vao mot thai o au tr trong chien tranh. Nhng hoa bnh se khong bao gi en t mot s theo uoi t li chien lc, nhng t nhng chnh sach co kha nang nhn en toan bo, s phat trien cua tat ca moi ngi: quan tam en con ngi, nhng ngi ngheo va ngh en tng lai; khong phai ch ngh en quyen lc, kiem trach va nhng thi c hien tai".

Trc tnh trang tren ay, c Thanh cha co vo viec tm lai cai hon cua Au chau: s hang hai va giac m cua cac v khai sang Au chau, cac v lanh ao quoc gia a biet nhn xa hn thi ai cua mnh, vt len tren nhng bien cng quoc gia va nhu cau trc mat, tao nen nhng nen ngoai giao co kha nang tai tao hiep nhat, ch khong ni rong nhng chia re", cac v lanh ao o la De Gasperi thu tng ngi Y, Schuman, Thu tng Phap va Adenauer, Thu tng c.

c Thanh cha cung nhan xet rang Budapest la thanh pho cua nhng cay cau: nhng cau lien ket cac phan cua thanh pho, hoa hp hnh dang cua thanh nay vi hnh dang cua con song ln nay. Nhng cay cau cung lien ket cac thc tai khac nhau. Tai Budapest, ieu noi bat la s khac biet cua cac quan, hn 20 quan hop nen thanh pho nay. Ca Au chau gom 27 nc, cung c xay dng e kien tao nhng cay cau gia cac quoc gia, ang can s ong gop cua tat ca moi nc, ma khong lam giam bt s ac thu cua moi nc. Can co s hoa hp nh the, can mot toan the khong ong nhat cac phan va cac phan cam thay c hoi nhap tot ep trong toan the. Ve van e nay, that la ieu y ngha c khang nh trong Hien phap Hungary: "T do cua ca nhan ch co the c phat trien trong s cong tac vi nhng ngi khac". Va Hien phap cung khang nh: "Chung ta ngh rang nen van hoa quoc gia chung ta la mot ong gop phong phu cho s hiep nhat a sac cua Au chau".

Va c Thanh cha nhan nh rang: "V the, toi ngh en mot Au chau khong phai la con tin cua nhng phe ang, tr thanh con moi cho chu ngha dan tuy t tham chieu, nhng Au chau cung ng tr thanh mot thc tai chuyen bien, nh hi khoi, thanh mot th sieu quoc gia tru tng, ma quen cuoc song cua nhng ngi dan. ay la con ng bat chnh cua "s thc dan y thc he" loai tr nhng khac biet, nh trong trng hp cai goi la nen van hoa gii tnh (gender), hoac at nhng y niem b thu hep ve t do trc thc tai cuoc song, v du hanh dien nh mot s chinh phuc mot "quyen ien roi" la "quyen pha thai", von luon la mot s that bai the tham. Trai lai, that la ep khi xay dng mot Au chau qui trong tam vao con ngi va cac dan toc cua ai luc nay, ni co nhng chnh sach hu hieu cho viec sinh san va gia nh, ang c quan tam theo doi tai at nc Hungary nay, ni ma cac dan toc khac nhau la mot gia nh, trong o co bao ton s tang trng va s ac thu cua moi dan toc".

Noi gng cac thanh Hungary

Sang en kha canh th ba: Budapest la mot thanh pho cua cac v thanh. Ve phng dien nay, c Thanh cha nhac en tam gng cua thanh vng Stephano, v vua au tien cua Hungary, a song trong mot thi ky cac Kito hu Au chau con hoan toan hiep thong vi nhau. Ngai nhan nh rang: "Lch s Hungary sinh ra c anh dau bang s thanh thien, khong nhng cua mot v vua, nhng cua toan gia nh nha vua: hoang hau Hungary la chan phc Gisella va con la thanh Emerico. Cac hoang t a nhan c t vua cha mot so li nhan nhu hop thanh chuc th tinh than cho nhan dan Hungary. Nhng giao huan cua nha vua van con rat thi s oi vi cuoc song cua ngi dan, ac biet la van e on tiep va giup nhng ngi nc ngoai en Hungary.

Vua thanh Stephano a day hoang t: "Mot nc ch co mot ngon ng va phong tuc duy nhat th yeu va suy tan. V the, cha nhan nhu con hay nhan t on tiep nhng ngi nc ngoai ve ton trong ho, en o ho muon ni con hn la ni khac" (Ammonimenti, VI).

on tiep ngi khac

c Thanh cha nhan xet rang "van e tiep on ngi di dan gay nhieu tranh luan ngay nay va chac chan la phc tap. Nhng oi vi Kito hu, thai o c ban khong the khac vi thai o ma thanh Stephano a truyen lai, sau khi a hoc ieu o t Chua Giesu, ang a ong hoa vi ngi xa la can on tiep (Xc Mt 25,35). Thai o o la ngh en Chua Kito hien dien ni bao nhieu anh ch em tuyet vong ang tron chay chien tranh, ngheo oi, nhng thay oi kh hau, can phai ng au vi van e khong thoai thac hoac tr hoan. o la van e can cu xet chung, cung v trong boi canh chung ta ang song, nhng hau qua trc sau g cung anh hng ti tat ca moi ngi. V the, ieu cap thiet la Au chau, lam viec cho nhng con ng chac chan va hp phap, nhng phng thc chung e ng au vi mot thach o ln lao, mot thach o khong the ngan chan bang cach xua uoi, nhng can on nhan e chuan b mot tng lai. ieu nay keu goi trc tien nhng ngi theo Chua Giesu va muon noi gng cac chng nhan cua Tin mng".

Sau dien van dai tren ay cua c Thanh cha, luc gan 1 gi tra, ba Tong thong Hungary a tien c Thanh cha va ngai tr ve Toa S than Toa Thanh ch cach o hn 3 cay so e dung ba tra va ngh ngi.

Toa S than toa lac tai quan 12 trong mot khu vc rat xanh ti tren oi Buda. Ngoi nha nay mi c kien thiet cach ay 32 nam (1991). Quan he ngoai giao gia Toa Thanh va Hungary c thiet lap cach ay hn 100 nam, vao nam 1920 nhng trong thi The chien th hai va thi cong san, tng quan b gian oan va ch c noi lai t ngay 02 thang Hai nam 1990.

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page