Long ton sung c Me tai cac quoc gia vung Baltic

Mien at cua c Me

 

Long ton sung c Me tai cac quoc gia vung Baltic - Mien at cua c Me.

Hong Thuy

Strasbourg (Vatican News 12-10-2021) - Long sung knh c Me ngay nay a phat trien va lan rong khap ni, ac biet la chau Au, vi nhieu en thanh knh c Me, nhng ni a ghi lai dau an cua nhng lan c Me hien ra e an ui va day do con cai Me. Viec ton knh c Me a phat trien khong ngng va giup cac quoc gia chau Au tai kham pha lai can tnh Ki-to giao cua mnh. Long ton knh nay phat trien di nhieu hnh thc khac nhau nhng luon dan en Me Maria - Me cua Chua Gie-su. Cac nc vung Baltic c goi la "Mien at cua c Me".

Chau Au va long ton knh c Me

Tru s cua lien minh chau Au nam tai thanh pho Strasbourg nc Phap. Chnh tai nha th chnh toa cua giao phan Strasbourg dang knh c Me, nhng "cha e cua chau Au" nh chnh tr gia ngi Phap Robert Schuman, cung nh Jean Monnet, mot ngi khong theo ton giao nao, a cung vi hai chnh tr gia Cong giao Alcide De Gasperi va Konrad Adenauer ngh en mot Lien minh chau Au va kien thiet chau Au. Lien minh chau Au a ra i di dau ch cua c Me.

Tat ca cac dan toc chau Au eu co long sung knh c Me. Long sung knh c Me Cot tru Tay Ban Nha c truyen en vung at Baltic, i qua Vng quoc B va cac en thanh Slovenia en Ao, i t Croatia en Rumania, i qua cac en thanh cua c, qua cac sap bao c tm thay tren khap chau Au, en en thanh c Me Ai Len va Anh. Ni ket noi tat ca, ni c xem la thanh a cua cac thanh a, lan hien ra trung tam cua cac lan hien ra, chnh la Fatima, vi li yeu cau thanh hien nc Nga cho Trai Tim Vo Nhiem Nguyen Toi cua Me Maria va mo ta ve nhng s kien ln va am mau cua the ky XX.

Co nhng iem chung tai cac thanh a va trong cac lan c Me hien ra: c Me hien ra ni ngi ta lang quen Chua, hoac ni Chua b gat ra ngoai le xa hoi, t hoi Tam iem Bo ao Nha en thi Khai sang Phap, en Ba Lan di ach thong tr cua Pho; c Me hien ra e bao ve cac Kito hu (co nhieu hanh ong anh hung c thc hien nhan danh c Maria) va e benh vc Ki-to giao; c Me luon hien ra nh mot s tr giup trong viec phat trien c tin.

Cac nc vung Baltic - Mien at cua c Me

Long ton knh c Me tham am trong i song cac quoc gia vung Baltic - Estonia, Litva va Latvia, va ho xay dng can tnh quoc gia cua ho xung quanh long ton knh nay, vt qua nhng giai oan lch s khac nghiet di s thong tr cua c, Thuy ien, va Nga Xo.

Chnh c Giao hoang Innocento III a at ten "Mien at cua c Maria" cho vung at ngay nay la cac nc Latvia va Estonia, bi v s vu truyen giao cua cac nc vung Baltic bat au vao nhng nam 1200, giai oan long sung knh c Me phat trien manh me, va ngay lap tc c at di s che ch cua c Me. Hn na, nha th chnh toa Cong giao au tien cua vung Livonia c dang hien cho c Me.

Viec truyen giao nhng vung at o rat kho khan, va ngay sau o a mang tnh quan s, c giao cho cac Hiep s Teutonic. o la cac cuoc Thap t chinh phng Bac, vi s khuat phuc cua Latvia va Estonia, con Litva a khang c trong hn mot the ky ri. Nam 1836, hoang t Jogaila cua Litva c len ngoi vua cua Ba Lan, vi ieu kien phai tr lai Cong giao. Ong a chap nhan. T o cho en cuoi nam 1795, Ba Lan va Litva thong nhat. Di thi tr v cua Jogaila, Litva c cai tr bi Vytautas. Nhan vat nay rat sung knh c Me va a cho xay dng nhieu nha th knh c Me, trong so o co cac nha th Kaunas va Naugirdelis.

Mot bc ngoat ln hn xay ra khi mot hoang t Ba Lan khac, Casimiro, tr thanh thong oc cua Litva. Ong lanh ao at nc t nam 1475 en 1484. Ong c tuyen thanh va tr thanh bon mang cua at nc; mo cua ong c ton knh tai nha th chnh toa Vilnius. Chnh ong a thuc ay manh me long sung knh c Me.

Long ton knh c Me va can tnh Ki-to giao cua cac nc vung Baltic

Thi ky Cai cach Tin Lanh a anh hng en cac quoc gia vung Baltic. Va chnh tai ay, chung ta mi thay viec sung knh c Me Maria gop phan xay dng can tnh cac quoc gia nh the nao. Latvia va Estoni ngay lap tc a chuyen sang Tin Lanh vao nam 1525, bi v Alberto di Hohenzollern, Thu lanh dong Teutonico, theo Tin Lanh va bien nhng tai san o thanh mot cong quoc cha truyen con noi.

Tai Litva, tang lp quy toc hau nh hoan toan theo Tin Lanh Calvin. Viec giang day cua Tin Lanh cung pho bien bi v s dung ngon ng a phng, dung tai lieu in an. Ch vi phong trao chong cai cach ma Litva thc hien hoat ong tai truyen giang Tin Mng tch cc.

c Me hien ra tai Siluva

ac biet, chnh long ton knh c Maria phat trien tai Siluva a ong gop vao viec a Litva tr lai trong cai noi Ki-to giao. Tai Siluva co mot nha th, mot en thanh nho c xay dng vao nam 1457; cac tn hu Tin Lanh Calvin cung thng en knh vieng ni nay. Mot ngay kia, chu s hu cua ni nay a quyet nh san bang nha th. Nhng v cha s cao nien a kp lay i tng anh c Me, cac o vat quy gia nhat va cac tai lieu quan trong nhat cua en thanh. Tat ca nhng th nay c ngai dau trong mot chiec rng cu va vi s tr giup cua mot ngi giup le, ngai a chon dau canh mot tang a.

Nam 1612, khi ang chan gia sc tai khu vc ni trc ay la nha th, cac tieu muc ong a nhn thay mot phu n tre ang be mot be trai tren tay va ang khoc. Tin tc loan truyen va ngay lap tc, ngay hom sau co rat ong ngi en ni ngi phu n a hien ra. V muc s Tin Lanh Calvin cung chay en vi y nh giai tan am ong. Ngi phu n lai xuat hien. Khi c hoi ve viec tai sao ba khoc, ba tra li rang ni ay tng co mot nha th, nhng bay gi ch danh e chan tha gia suc.

Tin tc ve nhng li nay lan truyen va en tai mot ong gia mu loa, va ong cho biet mnh chnh la ngi giup le trc ay. Khi c a en ni ngi phu n hien ra, ong a co the nhn thay lai mot cach la ky va ch ra ni can khai quat va tm lai cac tng anh cung nh cac o ac cua nha th. Thanh a cung nh long sung knh c Me phat trien manh me, va ket qua la can tnh cua quoc gia cung phat trien. Giao hoi cong nhan cac lan c Me hien ra Siluva vao nam 1775, trong khi nha th hien tai c xay dng vao nam 1922.

Di thi Sa hoang

Neu Litva co the hnh thanh can tnh cua mnh xung quanh viec ton sung c Me, th oi vi Estonia lai khac. Vao nam 1600, lan au tien quoc gia nay b chia cat gia Hoi Hiep s Teutonic va ngi Ba Lan, sau o thuoc chu quyen cua Thuy ien cho en nam 1721, nam quoc gia nay c hp nhat vao e che Nga.

Litva cung nam di s cai tr cua e che Nga vao nam 1795. Cac Sa hoang a co gang Nga hoa cac quoc gia, pha bo cac bieu tng cua ho. Nha th thanh Casimiro Litva b quan oi Nga trng dung va sau o c nhng lai cho Giao hoi Chnh thong, cac tu s dong Cat Minh b a ra khoi en thanh Canh cong Bnh minh va vao nam 1866, cac cuoc hanh hng en ay b cam.

Tuy nhien, c ho tr bi c tin Cong giao, ngi dan Litva a chong lai. Ngay ca tng Nga Mura'ev cung nhan ra ieu nay, va viet cho Sa hoang Alexander: "Chung ta khong c ao tng va phai biet rang, bao lau Cong giao con ton tai nc nay th chnh phu se khong the khuat phuc c no".

Di thi Xo Viet

Sau Chien tranh the gii th nhat, cac quoc gia vung Baltic a gianh c oc lap. Nhng tnh trang nay khong keo dai lau, ch en nam 1940. Nhng trong nhng nam o, long ton knh c Me a lan rong. ac s au tien cua Vatican en nhng vung at o chnh la Achille Ratti, sau nay la c Giao hoang Pio XI, ngi a nh ngha Litva la "Mien at cua c Me".

Vi chien tranh, va sau o la s cai tr cua Lien Xo, Giao hoi Litva a trai qua nhng cuoc an ap mi. Trong cac cuoc hanh hng en cac en thanh, va ca nhng ngon nui Thanh gia, v du nh Siauliai, tn hu Litva bay to long trung thanh cua ho vi Giao hoi Cong giao. Vao ngay 8 thang 9 nam 1991, vao giai oan cuoi cua che o Xo Viet, mot Thanh le ln a c c hanh tai en thanh c Me Siluva, ni vai tro cua ton giao va cac thanh a c chnh thc nhn nhan lai khi quoc gia tm lai c t do.

Nha nguyen Cong Bnh minh

Vilnius, co mot ni khac ai dien cho ban sac cua quoc gia: o la Nha nguyen Cong Bnh minh, c xay dng t nam 1498 en nam 1503, ni co tng c Me Long Thng xot, c ton knh tai ay vao nam 1508. Vao gia nhng nam 1600, bc tng c boc bac ma vang va c at trong mot nha nguyen xay pha tren ca. Cac c dan cua Vilnius luon cho rang s cu roi cua thanh pho la nh s bao ve cua c Trinh N.

Chnh tai o, hnh anh Long Chua Thng Xot c ve theo cac ch dan cua thanh n Faustina Kowalska a c trng bay lan au tien. S Faustina c thanh Gioan Phaolo II phong thanh cach ay hai mi nam. Chnh Vilnius thanh n a c mac khai ve Chua Giesu Thng xot.

en thanh c Me en Aglona, nc Latvia

cac nc Baltic, co mot en th khac co y ngha ac biet: o la en thanh c Me en Aglona, nc Latvia, c coi la "trung tam ai ket cua quoc gia". No c xay dng vao nam 1699; la mot nha th nho bang go, ni co mot pho tng mo phong lai tng c Me en thanh Torki cua Litva. Theo thi gian, bc tng b en lai, va do o tr thanh "c Me en".

Nha th tr nen noi tieng nh nhng ieu ky dieu dien ra o. Nam 1768, mot nha th mi c khanh thanh. No tiep tuc la mot iem hanh hng rat quan trong ngay ca trong nhng nam b Lien Xo an ap. Lien Xo a lam moi cach e ngan can nhng ngi hanh hng en ay. Nhieu cuoc hanh hng dien ra vao cac ngay le Chua Thanh Than hien xuong va le c Me hon xac len tri.

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page