c Thanh Cha gap cong oan Do Thai Slovakia

tai Quang trng Rybne namestie

 

c Thanh Cha gap cong oan Do Thai Slovakia tai Quang trng Rybne namestie.

Hong Thuy

Bratislava (Vatican News 13-09-2021) - c Thanh Cha Phanxico mi goi ngi Do Thai Slovakia hay dan than e hnh anh cua Thien Chua trong con ngi khong b xuc pham. Ngai khch le: "Gia bao bat hoa lam o nhiem the gii, hay luon la chng nhan cua hoa bnh".

Vao luc gan 5 gi chieu th Hai, 13 thang 9 nam 2021, c Thanh Cha a en Quang trng Rybne namestie (Quang trng Ca) thu o Bratislava e gap g cong oan Do Thai Slovakia.

Quang trng Ca

Quang trng nam trung tam thanh pho co, gan nha th Chnh toa thanh Martino. Trc ay tai ay co hoi ng Do Thai Neolog, c xay dng nam 1893, nhng b chnh quyen cong san tan pha vao nam 1969, cung vi toan bo khu Do Thai, e xay dng Cau Mi. Hien nay tai Quang trng co ai Tng niem cuoc Diet chung, c xem ni tng niem cong cong, ni tng niem cuoc diet chung 105 ngan ngi Do Thai Slovakia b giet, va cung la ni ghi nh hoi ng Neolog.

Vao nam 1940, tai Bratislava co hn 15 ngan ngi Do Thai sinh song, nhng ch con khoang 3,500 ngi song sot sau cuoc Diet chung. Sau chien tranh The gii th hai, phan ln di san kien truc cua ngi Do Thai b tan pha, con ngi Do Thai th lai gap phai s dng dng va thu ch. Ch sau khi che o cong san sup o vao nam 1989, i song cua ngi Do Thai tai Slovakia mi tai sinh va ngay nay cong ong Do Thai nay rat tch cc thuc ay cac hoat ong ton giao, van hoa, giao duc va xa hoi.

Khi en quang trng, c Thanh Cha c Giao s Richard Duda, Chu tch Uy ban Trung ng cua cac cong oan Do Thai Slovakia, on tiep.

Dien van cua ong Chu tch Uy ban Trung ng cua cac cong oan Do Thai

Cuoc gap g bat au vi dien van ngan cua ong Duda. Ong noi rang oi vi cong oan Do Thai Slovakia, "ngay hom nay la mot bc ngoat, mot giay phut lch s, bi v nhng bc chan cua c Giao hoang a a ngai en ni tng nh s song b cp mat cua hang ngan thanh vien cua cong oan. Chung toi cam kch c ch nay". Ong keu goi: "Khong c quen nhng kinh hoang cua qua kh e ng bao gi lap lai chung". Ong hy vong ni nay se chuyen trao s iep ve s cong tac gia Kito hu va ngi Do Thai.

Ong chia se ve tnh yeu keo dai hn 30 nam gia v chong ong: mot ngi Do Thai va mot Kito hu. Ong noi: "Moi quan he cua chung toi la mot vu tru nho c ieu chnh bi s knh trong va hieu biet lan nhau. Toi tin rang cac moi quan he gia nh hoa hp co kha nang am bao s on nh trong xa hoi tren toan the gii. Trong cac xa hoi, cac nhom ton giao hoac sac toc se ch la c hoi e lam phong phu cho nhau va chung song hoa bnh.

Chng t cua mot nan nhan cua cuoc Diet chung

Tiep en, giao s Lang, mot nan nhan song sot cua cuoc diet chung Do Thai, a trnh bay chng t cua mnh. Ong cho biet mnh song sot nh nhng ngi a can am khong au hang s ac, lieu nguy hiem che dau ong va nhng ngi Do Thai khac.

Ong sinh nam 1942. Khi ong c 3 thang, cha ong c a ra mat tran pha ong va mat tch t o. 50 nam sau, qua van kho ong mi biet cha mnh chet tai Ucraina. Nam 1944, me ong b a i khoi Budapest; sau o ong c biet ba a chet trong mot cuoc hanh quan cua quan c. Khi ong b benh va c a en benh vien, e bao ve mang song cho nhng ngi Do Thai, cac y ta a ghi tren ca khoa benh ten cac benh nhan benh truyen nhiem, e quan lnh khong vao. Trong nhng nam nay ong danh thi gian nghien cu lch s cuoc diet chung e qua kh khong con lap lai. Ong cam n c Thanh Cha ve cac hoat ong quang ai, s ong gop cua ca nhan ngai va viec loan bao ve tnh nhan loai, huynh e va bao dung.

Chng t cua mot n tu ve s giup ngi Do Thai

Trong phan trnh bay chng t, mot n tu dong Ursuline cung a cho thay cac n tu, cam nhan c s thanh thieng cua moi s song con ngi, c tao dng giong hnh anh Thien Chua, a co c hoi lam ieu g o e cu s song cua ngi Do Thai. Cac n tu a cham soc nhng tre em ngi Do Thai trong cuoc diet chung. S ke ve hai phu n Do Thai, tng la hoc sinh trong trng cua dong Ursuline Bratislava. Ho a c cac n tu che dau cung vi cac thieu n Do Thai khac. Toa S than hien nay tng la ni cac n tu che dau cac tre em Do Thai va gia nh cac em. Nhng ieu nay a dien ra cach nay 80 nam.

Ngay nay s vui mng v s cong tac gia Kito hu va ngi Do Thai thuoc moi tang lp Slovakia. ac biet la cac d an ve giao duc, thong qua cac giao vien cua cac trng cua dong, tm cach nang cao nhan thc cua the he hien tai ve gia san van hoa Do Thai Slovakia. Cac d an cung nham chuyen trao cho ngi tre mot c tin song ong vao Thien Chua, c the hien trong cuoc song hang ngay bang tnh yeu tha nhan. S noi: "Nhng ngi a song ay trc chung ta lam chng rang tnh yeu nay la co the".

Dien van cua c Thanh Cha:

Ni hiep nhat cua Ki-to giao va Do Thai giao

Trong bai dien van ngo li vi cong oan Do Thai, c Thanh Cha noi rang "nh mot ngi hanh hng, toi en e tham vieng ni nay va e c no anh ong". Ngai nhan xet rang mot hoi ng Do Thai ben canh Nha th chnh toa Quang trng nay la "mot bieu hien cua s chung song hoa bnh cua hai cong ong, mot bieu tng hiem co va co sc khi day, va mot dau hieu noi bat cua s hiep nhat nhan danh Thien Chua cua cac to phu cua chung ta".

Danh Thien Chua b s nhuc v s ngu xuan ien cuong

Tuy nhien, c Thanh Cha than phien, "Danh Thien Chua a b s nhuc: trong cn gian d ien cuong, trong Chien tranh the gii th hai, hn mot tram ngan ngi Do Thai Slovakia a b giet. Trong no lc xoa bo moi dau vet cua cong ong, hoi ng Do Thai a b tan pha". Nhac lai li Kinh Thanh: "Ngi khong c dung danh c Chua, Thien Chua cua ngi mot cach bat xng" (Xh 20, 7), c Thanh Cha nhan manh: "Danh Thien Chua, c Chua, b ph bang bat c khi nao pham gia oc ao va ac biet cua con ngi, c tao ra theo hnh anh cua Chua, b xuc pham. ay, tai ni nay, Danh cua Thien Chua a b s nhuc, bi v hnh thc pham thng toi te nhat chnh la li dung no cho muc ch rieng cua chung ta, t choi ton trong va yeu thng ngi khac. ay, khi suy t ve lch s cua dan toc Do Thai c anh dau bang s tham thng va khong the dien ta c nay, chung ta xau ho tha nhan rang biet bao lan Danh cao ca cua ang Toi Cao a c s dung cho nhng hanh vi phi nhan tnh khon lng! Biet bao nhieu ke ap bc a noi: 'Thien Chua cung chung ta'; nhng chnh ho khong vi Thien Chua!".

Hiep nhat len an bao lc

c Thanh Cha khch le: "Bay gi la luc ma hnh anh cua Thien Chua rc sang ni con ngi khong con b che lap na. Chung ta hay giup lan nhau trong no lc nay. V trong thi ai cua chung ta cung co rat nhieu than tng trong rong va gia doi lam o danh Danh cua ang Toi Cao. o la cac than tng cua quyen lc va tien bac, nhng th c at cao hn pham gia con ngi; cua thai o th ngoanh mat i; va cua cac hnh thc thao tung li dung ton giao e phuc vu quyen lc hoac bien no thanh ieu khong quan trong. Toi nhac lai: chung ta hay hiep nhat len an moi bao lc va moi hnh thc bai Do Thai, va hiep nhat lam viec e am bao rang hnh anh cua Thien Chua, hien dien ni con ngi ma Ngi a tao dng, se khong bao gi b xuc pham".

Giao huan trong bo Talmud cua Do Thai giao

Trong bai dien van c Thanh Cha cung cho biet ngai co nhng ky niem cua ngai ve cuoc gap g vi ai dien cua cac cong ong Do Thai va Kito giao Roma vao nam 2017. Ngai chia se: "Toi vui mng rang sau o mot Uy ban oi thoai vi Giao hoi Cong giao a c thanh lap va anh ch em a cung nhau xuat ban mot so tai lieu quan trong. That tot khi chia se va quang ba nhng ieu gan ket chung ta. Va that tot khi tien bc, trong s that va s trung thc, theo con ng huynh e cua viec thanh tay ky c, e cha lanh nhng vet thng trong qua kh va ghi nh nhng g tot ep a nhan va a trao tang. Theo Talmud, bat c ai tieu diet mot ca nhan th huy diet ca the gii, trong khi bat c ai cu mot ca nhan se cu ca the gii. Moi ca nhan eu quan trong va nhng g anh ch em ang lam thong qua cac chia se quan trong cua mnh eu rat quan trong. Toi cam n anh ch em a m nhng canh ca ca hai pha.

Nhac lai li Thien Chua phan cung To phu Apraham: "Nh ngi moi gia toc tren mat at se c chuc phuc" (St 12, 3), c Thanh Cha cau chuc rang ngi Do Thai tai Slovakia tiep tuc nuoi dng n goi, li keu goi tr thanh dau hieu cua phuc lanh cho tat ca cac gia nh tren trai at. c Thanh Cha noi: "Phuc lanh cua ang Toi Cao c tuon o tren chung ta, bat c khi nao Ngi thay mot gia nh cac anh ch em ton trong, yeu thng nhau va cung nhau lam viec. Cau xin ang Toan nang chuc lanh cho anh ch em, e gia tat ca nhng bat hoa ang lam o nhiem the gii cua chung ta, anh ch em luon luon co the cung nhau la chng nhan cua hoa bnh. Shalom! Chuc anh ch em bnh an!".

ot nen va cau nguyen chung

Buoi gap g ket thuc vi viec thap sang mot so ngon nen e tng nh cac nan nhan cua cuoc Diet chung va li nguyen Kaddish, mot trong nhng li cau nguyen co nhat cua ngi Do Thai c xng len.

Sau o, c Thanh Cha a tang mot a s ve hnh thanh Phe-ro cho cong ong Do Thai va chao hai ngi a trnh bay chng t.

Ket thuc cuoc gap g tai Quang trng Rybne namestie, c Thanh Cha i xe ve Toa S than cach o 4km e co cuoc gap rieng, trc tien vi Chu tch Quoc hoi, Boris Kollar, va sau o vi Thu tng Eduard Heger.

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page