Nguyen tac phu i la moi ngi co vai tro

trong viec cha lanh xa hoi

 

c Thanh Cha Phanxico: Nguyen tac phu i la moi ngi co vai tro trong viec cha lanh xa hoi.

Hong Thuy

Vatican (Vatican News 23-09-2020) - Lam the nao e thoat khoi cuoc khung hoang hien nay? c Thanh Cha tra li rang moi ngi hay am nhan trach nhiem cua mnh trong viec cha lanh xa hoi. Va ngai e cao nguyen tac phu i, trong o moi tang lp xa hoi c tham gia va co vai tro oi vi van menh xa hoi.

Trong buoi tiep kien chung sang th T 23 thang 9 nam 2020, c Thanh Cha tiep tuc suy t ve anh hng cua ai dch Covid-19, di anh sang hoc thuyet xa hoi cua Giao hoi. Ngai ac biet suy t ve nguyen tac phu i, nguyen tac ma nh o moi giai cap xa hoi, t nha nc en moi cap trung va thap hn, ke ca gia nh va Giao hoi, eu co vai tro cua mnh trong viec phuc hoi cau truc xa hoi.

c Thanh Cha Phanxico noi: "Moi ngi trong chung ta eu c keu goi am nhan trach nhiem ve phan viec cua mnh," va ngai nhan manh thc te rang chung ta phai hng ti tng lai va hoat ong v mot trat t xa hoi, trong o pham gia va cac kha nang cua tat ca cac thanh vien c ton trong.

Chia se trach nhiem

Bat au bai giao ly, c Thanh Cha khang nh: e thoat khoi mot cuoc khung hoang nh cuoc khung hoang hien tai, cuoc khung hoang y te va cung ong thi la khung hoang xa hoi, chnh tr va kinh te, va tr nen tot hn, moi ngi chung ta c mi goi lanh lay trach nhiem cua mnh, ngha la chia se trach nhiem. Chung ta khong ch ganh lay trach nhiem nh nhng ca nhan rieng le nhng con i t nhom cua chung ta, t vai tro chung ta am nhan trong xa hoi, t cac nguyen tac cua chung ta, va neu chung ta la cac tn hu th khi i t niem tin vao Thien Chua.

Mot so ngi b loai tr

c Thanh Cha to cao rang thng co nhieu ngi khong the tham gia vao viec tai lap cong ch bi v ho b gat ra ben le, b loai tr va b bo qua; mot so nhom xa hoi khong the ong gop vao viec nay bi v ho b bop nghet ve kinh te hay chnh tr. Trong mot vai xa hoi, nhieu ngi khong c t do bay to c tin va cac gia tr cua chnh ho, cac y tng cua ho: neu ho t do bay to quan iem cua mnh th ho se b i tu. nhng ni khac, ac biet la the gii phng Tay, nhieu ngi t km nen xac tn ao c hoac ton giao cua ho. Nhng lam nh the chung ta khong the thoat ra khoi ai dch, hay khong the thoat khoi ai dch va tr nen tot hn, nhng se te hn.

c Thanh Cha noi tiep: e tat ca chung ta co the tham gia vao viec cham soc va xay dng lai cac dan toc cua chung ta, moi ngi phai co nguon lc thch hp e lam viec o (x. Tom tat hoc thuyet xa hoi cua Giao hoi, 186). Sau cuoc suy thoai kinh te nam 1929, c Giao hoang Pio XI a giai thch viec tai lap nguyen tac phu i la quan trong nh the nao (x. T. Quadragesimo anno, 79-80). Nguyen tac nay co tnh nang ong kep: t tren xuong va t di len tren.

Nguyen tac phu i

T tren xuong

c Thanh Cha giai thch: Mot mat, ac biet la trong thi gian thay oi, khi cac ca nhan, cac gia nh, cac hiep hoi nho hay cac cong oan a phng khong the at c cac muc tieu hang au, th cac tang lp cao hn cua xa hoi, nh quoc gia, can can thiep e cung cap cac nguon lc can thiet e cho ho tiep tuc phat trien cong viec. V du, do viec phong toa v virus corona, nhieu ngi, gia nh va cac hoat ong kinh te a va con ang gap nhng kho khan nghiem trong, v the cac to chc xa hoi tm cach giup bang nhng can thiep phu hp ve xa hoi, kinh te, y te ... ay la chc nang, la viec ho phai lam.

T di len

Mat khac, nhng ngi ng au xa hoi phai ton trong va thang tien cac nhom cap trung va cap thap hn . Trong thc te, s ong gop cua cac ca nhan, cac gia nh, cac hiep hoi, cac x nghiep, cua tat ca cac to chc trung gian va ca cua Giao hoi co tnh quyet nh. Nhng to chc nay, vi nguon lc van hoa, ton giao, kinh te cua chnh ho hay s tham d dan s, tai tao sc song va cung co thc the xa hoi. (x. Tom tat Hoc thuyet 185). Co ngha la, co s cong tac t tren xuong di, t nha nc en nhan dan va t di len tren, t nhng to chc cua nhan dan i len. Va ay chnh xac la thc hien nguyen tac phu i.

Moi ngi phai co c hoi am nhan trach nhiem cua mnh

Moi ngi phai co c hoi am nhan trach nhiem cua mnh trong qua trnh cha lanh xa hoi cua mnh. Khi mot so d an c kch hoat lien quan trc tiep hoac gian tiep en mot so nhom xa hoi nhat nh, th nhng nhom nay khong the b loai ra ngoai, khong c tham gia; s khon ngoan cua ho khong the b gat sang mot ben (x. Tong huan Querida Amazonia [QA], 32; T. Laudatosi ', 63).

c Thanh Cha a ra v du: Mot ngi i giup ngi ngheo. Ngi o noi rang se day ngi ngheo, se noi cho ho biet phai lam g. Nhng ieu nay khong ung. Bc au tien la e ngi ngheo noi vi mnh ho song the nao, ho can ieu g... Hay e cho tat ca noi! o la cach nguyen tac phu i hoat ong.

Nguyen tac phu i khong c ton trong

Va ngai lu y: Nhng that khong may, s bat cong nay thng xay ra khi ngi ta chu trong en cac li ch to ln ve kinh te hoac a ly chnh tr, v du nh mot so hoat ong khai thac mot so khu vc tren hanh tinh (x. QA, 9.14). Tieng noi cua cac dan toc ban a, nen van hoa va quan iem ve the gii cua ho khong c xem xet. Ngay nay, s thieu ton trong oi vi nguyen tac phu i a lan rong nh mot loai virus. Chung ta hay ngh en cac bien phap ho tr tai chnh tuyet vi c cac quoc gia thc hien. Cac cong ty tai chnh ln c lang nghe nhieu hn la ngi dan hoac nhng ngi van ong nen kinh te thc s. Cac cong ty a quoc gia c lang nghe nhieu hn cac phong trao xa hoi. Lang nghe ngi quyen the hn la ngi ngheo th khong phai la cach the nhan ban, khong phai la con ng Chua Gie-su day chung ta, khong thc hien nguyen tac phu i. Nh the chung ta khong e cho moi ngi "gi vai tro chnh trong viec cu thoat chnh ho"[1].

Ngai a ra v du: Trong tam thc (tiem thc hoac vo thc) cua mot so chnh tr gia hay mot so nhan vien xa hoi co phng cham nay: moi viec v dan, khong g bang dan. Nguyen tac la t tren xuong di, nhng lai khong lang nghe s khon ngoan cua nhan dan, khong thc hien s khon ngoan nay trong viec giai quyet van e, trong trng hp cua chung ta la ra khoi khung hoang. Hoac chung ta cung hay ngh ve viec ieu tr virus: cac cong ty dc pham ln c lang nghe nhieu hn la cac nhan vien y te, nhng ngi dan than tuyen au trong cac benh vien hoac trai t nan. ay khong phai la mot cach the ung an. Tat ca moi ngi can c lang nghe, ngi cap cao cung nh ngi cap thap.

Ton trong quyen t chu va nang lc chu ong

Theo c Thanh Cha, nguyen tac phu i phai c thc hien, bang viec ton trong quyen t chu va nang lc chu ong cua tat ca moi ngi, ac biet la nhng ngi rot cung, e thoat khoi khung hoang va tr nen tot hn. Tat ca cac bo phan cua c the eu can thiet va nh thanh Phao-lo noi, nhng bo phan co ve yeu hn va kem quan trong hn, lai thc s can thiet nhat (x. 1Cr 12,22). T hnh anh nay, chung ta co the noi rang nguyen tac phu i cho phep moi ngi am nhan vai tro cua ho oi vi viec cham soc va van menh cua xa hoi.

Nguyen tac phu i mang lai hy vong

Ngai noi tiep: Thc hien nguyen tac phu i mang lai hy vong, hy vong ve mot tng lai lanh manh va cong bang hn; va chung ta cung nhau xay dng tng lai nay, cung nhau khao khat nhng ieu ln lao hn, m rong tam nhn va ly tng cua chung ta.[2] Hoac la tat ca cung nhau hoac la khong hoat ong c. Hoac la chung ta cung nhau lam viec e thoat khoi khung hoang, moi tang lp xa hoi, hoac chung ta se khong bao gi ra khoi khung hoang. Ra khoi khung hoang khong co ngha la anh bong nhng tnh huong hien tai e chung co ve ung hn mot chut. Khong. Ra khoi khung hoang co ngha la thay oi, va moi ngi eu thay oi thc s, tat ca nhng ngi hnh thanh nen dan toc. Tat ca cac nganh nghe, tat ca. Va tat ca cung nhau, tat ca trong cong ong. Neu tat ca khong lam ieu o, ket qua se la khong.

Khuyen khich cac ong gop t cap thap

c Thanh Cha nhac lai mot bai giao ly trc ay, trong o lien i c xem la con ng thoat khoi khung hoang: no lien ket chung ta va cho phep chung ta tm ra nhng e xuat vng chac v mot the gii lanh manh hn. Nhng con ng lien i nay can s phu i. Ngai giai thch: Tren thc te, khong co lien i thc s neu khong co s tham gia cua xa hoi, khong co s ong gop cua cac c quan trung gian: gia nh, hiep hoi, hp tac xa, tieu thng, cac thanh phan cua xa hoi dan s. S tham gia nay giup ngan chan va sa cha mot so kha canh tieu cc cua viec toan cau hoa va hanh ong cua cac quoc gia, cung nh trong viec cham soc nhng ngi b anh hng bi ai dch. Nhng ong gop "t di len" nay phai c khuyen khch.

Mot v du la cong viec cua cac tnh nguyen vien trong cn khung hoang. Cac tnh nguyen vien en t moi thanh phan xa hoi, tnh nguyen vien en t nhng gia nh giau co nhat va nhng ngi en t nhng gia nh ngheo nhat. Nhng tat ca, tat ca cung nhau e ra khoi khung hoang. ay la s lien i va ay la nguyen tac phu i.

Vai tro cua nhieu ngi trong viec thoat khoi ai dch

c Thanh Cha nhac lai: Trong thi gian phong toa, c ch vo tay hoan ho cac bac s va y ta t phat sinh ra nh mot dau hieu khch le va hy vong. Nhieu ngi lieu mang song va nhieu ngi a hy sinh s song. Chung ta hay gi li hoan nghenh nay en moi thanh vien trong xa hoi, v s ong gop quy bau cua ho, du rat nho. Chung ta hay vo tay hoan ho nhng ngi "b loai bo", nhng ngi ma nen van hoa nay xep vao loai "b vat bo". Chung ta hay vo tay hoan ho ngi gia, tre em, ngi khuyet tat, cong nhan, tat ca nhng ngi phuc vu. Tat ca cong tac e ra khoi khung hoang. Nhng chung ta ng ch dng lai nhng trang phao tay!

Dam m nhng ieu ln lao hn

Nhn ve tng lai, c Thanh Cha khuyen khch: Hy vong la tao bao, v vay chung ta hay khuyen khch ban than c m nhng ieu ln lao. Anh ch em, chung ta hay hoc m nhng ieu ln lao! Chung ta ng s m nhng ieu o, bang cach tm kiem ly tng cong ly va tnh yeu xa hoi c nay sinh t hy vong. Chung ta ng co gang tai tao lai qua kh. Qua kh a qua, nhng ieu mi me ch i chung ta. Chua a ha: "Ta se lam cho moi s nen mi". Chung ta hay khuyen khch nhau m nhng ieu to ln bang cach tm cac ly tng, ng co tai dng qua kh, ac biet la qua kh khong cong bang va au benh. Hay xay dng mot tng lai ni ma cac chieu kch a phng va toan cau lam cho nhau phong phu, ni ve ep va s giau co cua cac nhom nho hn, ca nhng nhom ngi b vat bo co the phat trien bi v ho cung co ve ep va ni nhng ngi co nhieu hn dan than phuc vu va cong hien nhieu hn cho nhng ngi co t hn.

- - - - - - - -

[1] S iep Ngay The gii ngi Di dan va T nan lan th 106 (13/5/2020)

[2] X. Bai noi chuyen vi nhng ngi tre cua Trung tam Van hoa Cha FelixVarela, LaHabana - Cuba, 20/9/2015.

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page