oi pho vi ai dch bang tnh yeu

khong gii han va v cong ch

 

c Thanh Cha Phanxico: oi pho vi ai dch bang tnh yeu khong gii han va v cong ch.

Hong Thuy

Vatican (Vatican News 9-09-2020) - V virus corona khong biet en rao can, bien gii hay s khac biet ve van hoa va chnh tr, c Thanh Cha Phanxico mi goi cac tn hu khong dng nen rao can, bien gii hay s phan biet cho tnh yeu khi hanh ong v cong ch e giai quyet nhng van e tram trong do ai dch gay ra.

Buoi tiep kien chung cua c Thanh Cha Phanxico vao sang th T ngay 9 thang 9 nam 2020 la buoi tiep kien th hai co s tham d cua giao dan ke t khi ai dch Covid-19 bung no tai Y, va c to chc tai san Damaso cua Vatican.

Trong bai giao ly, c Thanh Cha noi ve e tai "Tnh yeu va cong ch". Ngai nhac rang hoc thuyet xa hoi cua Giao hoi day rang cong ch phai la muc tieu cua moi no lc ca nhan va tap the e cha lanh the gii b thng tch. S dan than cua cac Ki-to hu chung ta trong kha canh nay c truyen cam hng bi tnh yeu vo ieu kien cua Thien Chua; tnh yeu nay keu goi chung ta khong at gii han cho tnh yeu cua chung ta oi vi ngi khac va cho moi quan tam cua chung ta oi vi phuc li cua ho.

Ch co the tot hn sau ai dch neu cung tm cong ch

M au bai giao ly, c Thanh Cha nhac rang cuoc khung hoang ma chung ta ang trai qua do ai dch anh hng en tat ca moi ngi; chung ta co the tr nen tot hn sau khi thoat khoi ai dch neu chung ta cung nhau tm kiem cong ch. That khong may, chung ta ang ang chng kien s xuat hien cua cac li ch ang phai. V du, co nhng ngi muon chiem hu cac giai phap kha thi, nh trong trng hp cac vac xin va roi ban cho ngi khac. Mot so li dung tnh hnh e gay chia re: e tm kiem li the kinh te hoac chnh tr, lam phat sinh hoac gia tang xung ot. Nhng ngi khac n gian la khong quan tam en au kho cua ngi khac, ho i ngang qua va i con ng cua ho (x. Lc 10,30-32). Ho la cac e t cua quan Ponzio Philato, ra tay phui trach nhiem cua mnh.

Cach ap tra cua Ki-to giao vi ai dch la tnh yeu khong gii han

c Thanh Cha nhan manh: Cau tra li cua Kito giao oi vi ai dch va nhng khung hoang kinh te xa hoi, hau qua cua ai dch, c da tren tnh yeu, tren het la tnh yeu cua Thien Chua, ang luon i trc chung ta (x. 1Ga 4,19). Ngi yeu thng chung ta trc, Ngi luon i bc trc trong tnh yeu va trong cac giai phap. Ngi yeu chung ta cach vo ieu kien, va khi chung ta on nhan tnh yeu nay cua Thien Chua, th chung ta cung co the ap lai theo cach tng t. Toi khong ch yeu nhng ngi yeu toi nh gia nh, ban be, nhom cua toi, ma ca nhng ngi khong yeu toi, nhng ngi khong biet toi, hoac nhng ngi ngoai quoc, va ca nhng ngi lam cho toi au kho hoac nhng ngi toi xem la ke thu (x. Mt 5,44). ay la s khon ngoan Ki-to giao, ay la thai o cua Chua Gie-su. Va iem cao nhat cua s thanh thien la yeu ke thu va ieu nay khong de dang. Tat nhien, yeu thng tat ca moi ngi, ke ca ke thu, th rat kho - toi phai noi rang o la mot nghe thuat! Nhng o la mot nghe thuat ma ngi ta co the hoc hoi va cai thien. Tnh yeu ch thc, ieu giup chung ta tr nen phong phu va t do, luon luon m rong va bao gom. Tnh yeu nay han gan, cha lanh va tao nen ieu tot. Rat nhieu lan, mot s nhe nhang th tao nen ieu tot hn la cac cuoc tranh luan; mot s du dang tha th ch khong phai la nhng tranh luan e t ve. Tnh yeu bao gom th cha lanh.

Tnh yeu bao gom, khong gii han

c Thanh Cha giai thch: V vay, tnh yeu khong ch gii han trong cac moi quan he gia hai hoac ba ngi, hoac gia ban be, hoac gia nh. No bao gom cac moi quan he dan s va chnh tr (x. Giao ly Giao hoi Cong giao [CCC], 1907-1912), bao gom ca moi quan he vi t nhien (T. Laudato si' [LS], 231). V chung ta la nhng hu the xa hoi va chnh tr, mot trong nhng bieu hien cao nhat cua tnh yeu chnh la bieu hien xa hoi va chnh tr, co tnh chat quyet nh oi vi s phat trien cua con ngi va e oi mat vi bat ky loai khung hoang nao (sd, 231). Chung ta biet rang tnh yeu thng lam cho gia nh va ban be tr nen phong phu, tro sinh ket qua; nhng that tot khi nh rang no cung lam cho cac moi quan he xa hoi, van hoa, kinh te va chnh tr tro sinh ket qua, cho phep chung ta xay dng mot "nen van minh cua tnh yeu", nh thanh Phaolo VI[1] a thch goi va thanh Gioan Phaolo II cung noi theo cach thc cua ngai. Khong co nguon cam hng nay, nen van hoa ch ky, vo cam, loai bo se thang the; ngha la loai bo ngi toi khong thch, ngi toi khong the yeu thng va ngi oi vi toi la vo ch cho xa hoi.

c Thanh Cha thuat lai mot cau chuyen e minh hoa: Hom nay, khi i vao, toi gap mot oi v chong. Ho noi vi chung toi: "Xin cau nguyen cho chung con bi v chung con co mot ngi con khuyet tat". Toi hoi: "Chau bao nhieu tuoi? Ong ba lam g?... Chung con hay ong hanh va giup chau." c Thanh Cha nhan nh: Tat ca cuoc i cua cha me danh cho a con khuyet tat o. ay la tnh yeu. Va nhng ke thu, oi thu, cac nha chnh tr, ngay ca nhng ngi trai ngc vi y kien cua chung ta, ho dng nh la nhng ngi khuyet tat chnh tr, xa hoi. Ch co Thien Chua biet ho ung nh the hay khong. Nhng chung ta phai yeu men ho, phai oi thoai vi ho, phai xay dng nen van minh tnh thng nay, nen van minh chnh tr, xa hoi, cua s hiep nhat toan nhan loai. Ngc lai la cac cuoc chien tranh, chia re, ganh ghet, ca chien tranh trong gia nh: bi v tnh yeu bao gom la xa hoi, la gia nh, la chnh tr... tnh yeu chien thang tat ca.

Cong ch

c Thanh Cha noi tiep: Virus corona cho chung ta thay rang thien ch thc s cho moi ngi chnh la cong ch va ngc lai, cong ch la ieu tot lanh thc s cho con ngi (x. CCC, 1905-1906). Neu mot ngi ch tm ch rieng cua mnh th o la ngi ch ky. Ngc lai, con ngi cao thng hon, khi trao m ch li cua mnh vi tat ca, khi chia se no. Khong ch la cua ca nhan, sc khoe cung la mot li ch chung. Mot xa hoi lanh manh la mot xa hoi quan tam en sc khoe cua moi ngi.

Cha tr virus khong gii han bang tnh yeu khong bien gii

Va c Thanh Cha lu y: Mot th virus khong biet en rao can, bien gii hay s khac biet ve van hoa va chnh tr phai c cha tr bang mot tnh yeu khong rao can, bien gii hay s phan biet. Tnh yeu thng nay co the tao ra cac cau truc xa hoi khuyen khch chung ta chia se hn la canh tranh, cho phep chung ta bao gom nhng ngi de b ton thng nhat va khong loai bo ho, va giup chung ta the hien ieu tot hn cua ban chat con ngi cua chung ta ch khong phai ieu toi te hn. Tnh yeu that s khong biet en van hoa loai bo. That vay, khi chung ta yeu thch va tao ra s sang tao, tin tng va lien i, th cac sang kien cu the v li ch chung se xuat hien o[2]. Va ieu nay ung ca cap o cong ong nho va ln, va cap o quoc te. ieu ma chung ta lam trong gia nh, lam trong khu xom, trong lang, trong thanh pho ln va tren mc o quoc te va cho chnh mnh, la chnh hat giong moc len va sinh hoa trai. Neu ban bat au trong gia nh, trong khu xom vi s o k ganh ghet, vi tranh chap th cuoi cung se co chien tranh. Ngc lai, neu ban bat au vi tnh yeu thng, bang chia se tnh yeu, tha th, th se co tnh yeu va tha th cho tat ca.

No lc cho cong ch la truyen ba vinh quang cua Thien Chua

Ngc lai, neu cac giai phap cho ai dch mang dau an cua s ch ky, du la cua con ngi, cong ty hay quoc gia, co le chung ta co the thoat khoi virus corona, nhng chac chan khong thoat khoi cuoc khung hoang xa hoi va con ngi ma virus a neu ro va nhan manh. V vay, hay can than ng xay tren cat (x. Mt 7, 21-27)! e xay dng mot xa hoi lanh manh, hoa nhap, cong bang va hoa bnh, chung ta phai thc hien no tren nen a cua cong ch.[3] Cong ch la a tang. Va ay la cong viec cua tat ca moi ngi, khong ch mot so chuyen gia. Thanh Toma Aquino noi rang viec thang tien cong ch la bon phan cong ly cua moi cong dan. Moi cong dan co trach nhiem vi cong ch. Va oi vi cac Ki-to hu th o cung la mot s menh. Nh thanh Inhaxio thanh Loyola day, hng nhng no lc hang ngay cua chung ta en cong ch la mot cach e tiep nhan va truyen ba vinh quang cua Thien Chua.

Mot nen chnh tr tot la co the va can phai co: at con ngi va cong ch trung tam

c Thanh Cha nhan xet rang chnh tr thng khong c tieng tot, va chung ta biet tai sao. ieu nay khong muon noi la tat ca cac chnh tr gia la xau xa, toi khong muon noi nh the. Toi ch muon noi rang that khong may la chnh tr thng khong c tieng tot. Tai sao? Nhng chung ta khong c cam chu vi cai nhn tieu cc nay, ma hay phan ng bang cach chng minh bang nhng s viec rang mot nen chnh tr tot la co the va can phai co[4], mot nen chnh tr at con ngi va cong ch trung tam. Neu anh ch em oc lch s cua nhan loai, anh ch em se thay co nhieu chnh tr gia thanh thien, ho a theo con ng nay. o la ieu co the c tuy theo mc o ma moi cong dan va ac biet, nhng ngi co trach vu xa hoi va chnh tr, at hanh ong cua ho tren can ban tren cac nguyen tac ao c va linh hoat no bang tnh yeu chnh tr va xa hoi. Cac Kito hu, ac biet la cac giao dan, c mi goi lam chng tot cho ieu nay va co the lam c ieu nay nh nhan c bac ai nuoi dng chieu kch xa hoi noi tai cua no.

Moi ngi ong gop cho cong ch

c Thanh Cha ket thuc bai giao ly vi li mi goi: V the ay la luc lam tang trng tnh yeu thng xa hoi cua chung ta, bang s ong gop cua moi ngi, bat au t s nho be cua chung ta. Cong ch oi hoi s tham gia cua tat ca moi ngi. Neu tat ca moi ngi eu gop sc cua mnh vao o, va neu khong ai b bo ri, chung ta se co the tai tao moi quan he tot ep cap cong ong, quoc gia, quoc te va cung hai hoa vi moi trng (x. LS, 236). V vay, trong nhng c ch cua chung ta, ngay ca nhng c ch khiem ton nhat, lam cho ieu g o cua hnh anh Thien Chua ma chung ta mang trong mnh tr nen hien hien, bi v Thien Chua la Ba Ngoi, Thien Chua la Tnh Yeu. ay la nh ngha ep nhat ve Thien Chua ma trong Kinh Thanh, thanh Gioan Tong o, ngi c Chua Gie-su yeu thng rat nhieu, a nh ngha. Vi s giup cua Chua, chung ta co the cha lanh the gii bang cach cung nhau lam viec v cong ch, khong ch v ch li cua toi nhng v ch li cua tat ca.

- - - - - - - - -

[1] S iep Ngay The gii Hoa bnh 01/01/1977: AAS 68 (1976), 709.

[2] X. thanh Gioan Phaolo II, T. Nhng moi quan tam xa hoi, 38.

[3] Sd, 10.

[4] X. S iep Ngay The gii Hoa bnh 01/01/2019 (08/12/2018).

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page