Hai nam Hiep nh tam thi

gia Toa Thanh va Trung Quoc

 

Hai nam Hiep nh tam thi gia Toa Thanh va Trung Quoc.

G. Tran c Anh OP

(Vatican News 6-09-2020) - Ngay 21 thang 9 nam 2020 Hiep nh tam thi 2 nam gia Toa Thanh va Trung Quoc se het han. Nhng ngi gan gui vi cac cuoc thng thuyet gia hai ben eu cho rang Hiep nh se c gia han them 1 hoac 2 nam na. Nhng trong thi gian gan ay cung co nhieu y kien va nhan nh c neu len, qua cac phng tien truyen thong, kiem iem thanh qua trong 2 nam qua.

Phe pho, phe chong

Co nhng ngi phe bnh thanh qua t oi cua Hiep nh, va ac biet la cai gia ma Toa Thanh phai tra la s im lang trc nhng vu cha ap nhan quyen cua Nha Nc Trung Quoc, v du trong vu hang trieu ngi b an ap va cam tu tai tnh Tan Cng, hay vu Luat ve an ninh quoc gia tai Hong Kong.

Nhng cung co nhng ngi ung ho va cam thong vi lap trng cua Toa Thanh. Ho ghi nhan nhng tien bo a at c va nhat la tat ca cac Giam Muc hien nay tai Hoa Luc eu hiep thong vi Toa Thanh. Khi ky ket Hiep nh cach ay 2 nam, Toa Thanh muon cham dt tnh trang chia re sau am nhat trong noi bo Giao Hoi Cong Giao tai nc nay, gia mot ben la cac Giam Muc "ham tru" va ben kia la cac Giam Muc "cong khai" hay "quoc doanh".

Chung toi xin gi lai ay mot so nhan nh cua ky gia Ed Condon, c hang tin Cong Giao CNA My truyen i ngay 2 thang 9 nam 2020.

Nhng kho khan t pha nha nc

- Theo Ong Ed Condon, 2 nam sau hiep nh, Giao Hoi Cong Giao ham tru tai Trung Quoc thc te a b loai tr va cung co nhieu Giam Muc va Linh Muc Trung Quoc van t choi khong chu ky ten gia nhap hoi Cong Giao yeu nc, v khong muon phai cong khai ha tung phuc quyen bnh nha nc va y thc he cong san. Cac quan chc nha nc tra thu bang cach xach nhieu nhng ngi khong ky ten gia nhap hoi Yeu nc, ong ca cac thanh ng, truc xuat ho ra khoi nha hoac la bat giam ho.

ong thi, mac du Toa Thanh a chap nhan nhieu Giam Muc do nha nc Trung Quoc chon, nhng khong co tien bo trong viec bo nhiem cac Giam Muc cho hn 50 giao phan trong toa. Mot so Giam Muc giao phan c Toa Thanh bo nhiem trc ay, nay c Nha Nc Trung Quoc nhn nhan va co the cong khai hoat ong, nhng cac v thng la nhng ngi cao nien, ke ca o tuoi 80, nen khong the mong i cac v mang lai s on nh hoac cai tien cho Giao Hoi a phng.

Trung Quoc im lang

- Nhng ngi gan gui vi tien trnh bo nhiem Roma a to ra bat man, that vong ve tien trnh bo nhiem Giam Muc Trung Quoc, von la ieu chnh yeu cua hiep nh. Nguon tin cua Vatican noi vi Hang tin CNA rang nhng danh sach cac ng vien co the chap nhan, c pha Giao Hoi chon la ky lng va gi en Bac Kinh, nhng roi Toa Thanh ch nhan c s im lang t pha Trung Quoc.

- Theo nhng ngi quen thuoc vi tien trnh thng thuyet, pha Trung Quoc cung gi im lang, khong tra li Toa Thanh khi c hoi ve van e giao s mat tch hoac b bat.

Nha nc tiep tuc xach nhieu

- Trong hai nam qua, cac quan chc nha nc Trung Quoc thi hanh chng trnh pha huy thanh ng, xiet chat viec theo doi va kiem soat cac buoi le, tham ch co ni can bo nha nc thng tien cho nhng ngi ch iem ve cac nhom Cong giao tham lang va hoat ong cua ho. Cac tn hu Cong Giao a phng thay cac Linh Muc va Giam Muc cua ho b xach nhieu ho b bo cuoc phai cui mnh trc ang cong san, va khong co mot li nang hoac khch le nao t Roma.

- Hiep nh thang 9 nam 2018 c ky ket khi Toa Thanh nhn nhan 8 Giam Muc do nha nc Trung Quoc, qua Hoi Cong Giao Yeu Nc, t y chon va bo nhiem, v the nhng ngi ay b coi la nhng ngi ly giao, b va tuyet thong tc khac, nhng vi hiep nh, ho c c Thanh Cha Phanxico cong nhan, giai va va cho hiep thong, tham ch con mi 2 Giam Muc trong so o en Vatican tham d Thng Hoi ong Giam Muc ve mien Amazzon hoi thang 10 nam 2019. Nay Toa Thanh cung muon co c ch ho tng t pha Bac Kinh.

- Ngoai hn 50 giao phan trong toa tai Hoa luc con co tnh trang Hong Kong khong co Giam Muc chnh toa t hn 18 thang roi. Nguon tin cho biet co 2 ng vien khong c chap nhan: mot v ung ho dan chu va va v khac th pho nha nc Trung Quoc. Nguon tin t Roma va Trung Quoc noi vi hang CNA rang ng vien th 3 gia nay a c chon, nhng cha c phe chuan va cong bo nen c Hong Y Gioan Thang Han, nguyen Giam Muc Hong Kong, van tam thi am nhiem chc vu Giam quan Tong toa giao phan nay.

- Pha Trung Quoc co ve t nhng bo chng nao hay chng o va tiep tuc chien thuat thng thuyet nhng hoan lai nhng nhng bo can thiet. Nhng ngi gan vi nhng van e nay noi rang viec gi nguyen tnh trang hien nay a la mot thang li cho Trung Quoc roi.

Muc ch Toa Thanh nham cha at c

- Mot giao s lao thanh Hoa Luc noi vi CNA rang 2 nam sau khi ky hiep nh vi Toa Thanh, v ay khong thay co li ch cu the. "Hiep nh 2018 chu ch la kien tao mot Giao Hoi duy nhat tai Trung Quoc hiep nhat vi Toa Thanh. Nhng thc te la no lam lo dien nhieu tn hu Cong Giao tham lang e nha nc nam lay. ieu ma Nha Nc Trung Quoc at c, o la mot Giao Hoi hiep nhat vi Bac Kinh".

Giao s ay, muon an danh e tranh s tra thu cua Nha Nc Trung Quoc, a noi them rang u tien cua cong san van la at Giao Hoi hoan toan di s kiem soat cua ang va nha nc, nh chnh Chu tch Tap Cap Bnh a noi ro. "Can phai hieu rang oi vi ang cong san Trung Quoc, Giao Hoi la mot e doa, Giao Hoi b coi la mot to chc canh tranh vi y thc he cua ang. Chu trng Trung Hoa hoa chang lien he g vi s hoa hp van hoa va tat ca nhng g c lam eu nham thap nhap Giao Hoi va thuan hoa e bien Giao Hoi tr thanh mot vien chc cua nha nc".

Nhan nh tch cc

- Cung nen noi them rang trong so ra ngay 19 thang 8 nam 2020, bao Cong Giao Avvenire, Tng lai, cua Hoi ong Giam Muc Y, co mot bai ung ho viec gia han hiep nh gia Toa Thanh va Trung Quoc, trong o tac gia Giovanni Battista Trng (Chang) nhac lai rang c Giao Hoang Phanxico yeu men cac tn hu Cong Giao tai Trung Quoc va v the, cung vi cac hoat ong ngoai giao, ngai tm cach cham dt tnh trang oi au trng ky vi nha nc cong san.

Va tac gia Trng ket luan rang:

"Chung toi chan thanh cau chuc va cau nguyen e hiep nh c gia han, v ieu co lien he ay la 1 ty 400 trieu ngi dan Trung Quoc va 1 ty 300 trieu tn hu Cong Giao tren the gii. Chung toi cung cau nguyen e Toa Thanh va Trung Quoc tiep tuc dan than oi thoai e vt thang nhng kho khan trong cac cuoc thng thuyet. Ch nh the Giao Hoi tai Trung Quoc mi co the tm c mot tr giup ch thc trong co gang giai quyet nhng van e lch s con bo ngo".

Tom lai nhng y kien khac biet va nhieu khi oi nghch qua d luan bao ch chng to tnh trang phc tap va kho khan quanh hiep nh tam thi gia Toa Thanh va Trung Quoc. Cho en nay, van ban hiep nh cha c cong bo chi tiet, nhng oi vi Toa Thanh, muc ch au tien la hiep nhat hai cong oan Cong Giao tai Trung Quoc: Cong Giao tham lang va Cong Giao cong khai c nha nc cong nhan, ong thi cung cap nhng phng the kha d trong viec bo nhiem cac Giam Muc tai nc nay. Co the ca hai muc tieu eu cha at c, nhng cung phai nhn nhan co nhng kha canh tch cc va hy vong tnh trang se c cai tien, nhng kho khan se c khac phuc trong tinh than oi thoai va tn nhiem nhau.

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page