c Hong Y Czerny gii thieu

Tong Huan Querida Amazonia:

Hay yeu thng Amazon

va ngi cua no e cu hanh tinh

 

c Hong Y Czerny gii thieu Tong Huan Querida Amazonia: Hay yeu thng Amazon va ngi cua no e cu hanh tinh.

Vu Van An

Vatican (VietCatholic News 12-02-2020) - Vatican News a tin: Th Ky ac Biet cua Thng Hoi ong Giam Muc ve Vung Amazon, c Hong Y Czerny, a trnh bay Tong Huan ma c Giao Hoang a hoan tat hoi thang 12 nam 2019, va c cong bo hom 12 thang Hai nam 2020. Tong huan nay cha 4 "giac m" v ai cua c Phanxico oi vi vung nay, trong o co giac m ve mot Giao Hoi truyen giao vi khuon mat Amazon.

Vatican News, nhan dp nay, a phong van c Hong Y Michael Czerny vi noi dung nh sau:

c hoi ve viec tr hoan cong bo Tong huan ma co ngi cho la a san sang vao cuoi nam ngoai, c Hong Y cho hay: "Trong bai phat bieu cua ngai khi ket thuc Thng hoi ong, c Thanh Cha noi: 'Mot li t c Giao Hoang ve nhng g ngai a trai qua trong Thng hoi ong co the co ch oi chut. Toi muon noi ieu o trc cuoi nam nay, e khong mat qua nhieu th gi'. Thc the, o la nhng g a xay ra. Nh a ha, c Giao Hoang Phanxico a chuyen ban van cuoi cung cua Tong Huan hau Thng hoi ong vao ngay 27 thang 12, nh the la trc khi ket thuc nam 2019. Sau o, co cac bc thiet yeu thong thng can co thi gian e hoan tat: tai lieu a c xem lai, nh dang va dch sang cac ngon ng khac nhau, va bay gi cuoi cung no a c cong bo".

Ve tam iem cua s iep trong Tong Huan, c Hong Y cho hay: "Ta e cua Tong Huan la Querida Amazonia, Amazon Than Yeu, va tam iem cua no la tnh yeu cua c Giao Hoang danh cho Amazon va cac hau qua cua tnh yeu o: s ao ngc cach suy ngh thong thng ve moi tng quan gia giau va ngheo, gia phat trien va quyen gia ho, gia viec bao ve goc re van hoa va viec ci m oi vi ngi khac. c Giao Hoang mo ta cho chung ta 'cac cong hng' ma dien trnh ong ngh von gi ra ni ngai. Ngai lam nh vay di hnh thc bon 'giac m v ai'. c Giao Hoang Phanxico m c rang trong khu vc Amazon co the co mot cam ket cua moi ngi trong viec bao ve quyen li cua nhng ngi ngheo nhat, cua cac dan toc nguyen thuy, cua nhng ngi be nho nhat. Ngai m ve mot Amazon co the bao ton s phong phu ve van hoa cua no. Giac m sinh thai cua ngai la mot Amazon co kha nang cham soc s doi dao sc song cua no. Cuoi cung, ngai m c cac cong ong Kito giao co kha nang nhap than vao Amazon va vao viec xay dng mot Giao Hoi vi khuon mat Amazon. Ban than toi, toi a co an tng sau sac bi rat nhieu trch dan ay chat th va viec tham khao cac ban van giao hoang trc ay".

c hoi lieu o co phai la cac giac m khong thc tien, c Hong Y tra li: "oi vi c Giao Hoang Phanxico th khong. Toi muon nhac lai nhng li le ngai noi trong cuoc oi thoai vi nhng ngi tre tuoi tai Circus Maximus vao ngay 11 thang 8 nam 2018: 'Cac giac m rat quan trong. Chung gi cho quan iem cua chung ta luon rong ln, chung giup chung ta nam lay chan tri, nuoi dng hy vong trong moi hanh ong hang ngay.... Cac giac m anh thc cac ban, chung lam cac ban say sa, chung la nhng ngoi sao sang nhat, nhng ngoi sao ch ra mot con ng khac cho nhan loai.... Kinh thanh noi vi chung ta rang nhng giac m v ai la nhng giac m co kha nang sinh hoa ket trai'. V vay, e tra li cau hoi cua ban, toi ngh rang cach nhn nay va quan iem nay hoan toan khong giong vi mot quan iem khong thc te hoac khong tng. Giac m ay la dau ch con ng ma cuoi cung ca Giao hoi phai i. Ve ep cua no nam chnh cho nhn thay mot chan tri, ch khong phai trong viec a ra mot loat cac gii luat. Khong co li to tnh nao co hnh thc cua mot hp ong hoac mot cuon sach nau an ca.

"Trong chng au tien, chng danh cho giac m xa hoi, xem xet s tan pha moi trng cua Amazon va cac e doa oi vi pham gia con ngi cua cac dan toc ma c Giao Hoang Benecto XVI von a to cao, c Giao Hoang Phanxico mi goi chung ta bat bnh. Ngai noi: 'Chung ta can phai cam thay bat bnh', v 'that khong tot khi chung ta tr nen quen thuoc vi cai ac'. Ngai mi goi chung ta xay dng mang li lien i va phat trien nham vt qua cac nao trang thuoc a khac nhau. Ngai mi goi chung ta tm cac giai phap thay the trong mot so lnh vc nh chan nuoi va nong nghiep ben vng, cac dang nang lng khong gay o nhiem va cac sang kien kinh doanh khong lien quan en viec huy hoai moi trng va van hoa. Noi tom lai, nhng 'giac m v ai' nay khong nham gay me chung ta ma ung hn e c nuoi dng bang hanh ong cu the va hang ngay".

Nhng "co vu" Vung Amazon co ngha g? c Hong Y cho biet "Nh c Giao Hoang giai thch, co vu Amazon co ngha la bao am rang t o phat sinh ra nhng ieu tot ep nhat. No co ngha la khong thuoc a hoa no, khong cp boc no vi cac d an khai thac ln pha huy moi trng va e doa ngi dan ban a. Tuy nhien, ong thi, no cung co ngha la tranh than thoai hoa cac nen van hoa ban a, loai bo bat c s tron lan xao xao nao, hoac ri vao th chu ngha duy moi trng 'ch biet quan tam en sinh quan nhng lam ng cac dan toc Amazon'. Ban sac va oi thoai la hai t chu chot, va c Giao Hoang Phanxico giai thch rang chung hoan toan khong chong oi nhau. Viec quan tam en cac gia tr van hoa cua ngi ban a lien quan en tat ca chung ta: chung ta phai cam thay ong trach nhiem oi vi s a dang cua cac nen van hoa cua ho.

"T cac trang cua Tong Huan, cam ket Kito giao cung xuat hien ro rang, khac xa vi chu ngha ban x (nativism) khep kn hoac chu ngha duy moi trng von ha gia con ngi, coi ho nh s huy hoai cua hanh tinh. Ngoai ra, no e xuat mot tinh than truyen giao tao bao - noi ve Chua Giesu va mang li e ngh s song mi cua Ngi en vi ngi khac - s song vien man cho moi ngi va cho moi ngi, trong khi cham soc sang the, trong moi tng quan vi Thien Chua Tao Hoa va vi moi anh ch em cua chung ta".

Vi cau hoi: So phan cua mot vung co chi anh hng en chung ta? c Hong Y noi rang "So phan cua Amazon anh hng en tat ca chung ta, v moi s eu c noi ket qua lai vi nhau va s cham soc 'sinh quan quy gia nay, mot sinh quan hoat ong nh mot bo loc va giup chung ta tranh tang nhiet o trai at, la ieu nen tang cho s lanh manh cua kh hau hoan cau. Amazon, do o, lien quan en tat ca chung ta mot cach trc tiep. Trong khu vc o tren the gii, chung ta thay tam quan trong cua mot he sinh thai toan dien, ket hp s ton trong thien nhien vi viec cham soc pham gia con ngi. Tng lai cua Amazon va tng lai cua cac dan toc cua no co y ngha quyet nh oi vi viec duy tr s can bang cua hanh tinh chung ta. Trong vien canh nay, ieu quan trong la cho phep ngi dan ban a lai tren cac lanh tho cua ho va cham soc vung at cua ho. Kha canh giao duc cung co tam quan trong hang au: co vu cac tac phong mi va thai o mi ni ngi ta. Nhieu ngi song trong khu vc o a tiep nhan nhieu phong tuc tieu bieu cua cac thanh pho ln ni chu ngha tieu thu va van hoa vt bo ang thong tr".

Ve kha canh muc vu noi phan cuoi Tong Huan, c Hong Y cho hay "No chiem mot na Tong Huan, nen khi c Giao Hoang Phanxico noi rang chieu kch muc vu la ieu cot yeu, no bao gom tat ca moi ieu, ngai qua co y noi ro rang ieu o. Toi co an tng cao, trc het, bi vien canh truyen giao: khong co viec 'cong bo say me' Tin Mng, cac d an cua giao hoi co nguy c tr thanh bat phan biet vi cac c quan phi chnh phu the tuc. c Giao Hoang giai thch rang cam ket bao ve ngi ngheo, nhng ngi nho be nhat va nhng ngi ban a ngu ham viec lam chng cho Chua Giesu va e xuat tnh ban vi Ngi. Thong iep xa hoi bao gom viec cong bo Tin Mng, va hat nhan cua no, tc giao ly s truyen (kerygma), bao gom s song con ngi, pham gia con ngi, cong ly va cham soc ngoi nha chung. No cong bo mot Thien Chua vo cung yeu thng moi con ngi va a hy sinh Con cua Ngi, Chua Kito b ong inh, v s cu roi cua chung ta".

Ve "viec hoi nhap van hoa", mot han t nang c nhac en trong Tong Huan, c Hong Y cho hay: "Bang cach cong bo va lam chng cho Tin Mng, moi th tot va ep c moi nen van hoa san sinh ra eu c tran qu, em no en cho vien man di anh sang cua c tin Kito giao. Tin Mng luon c cong bo mot ni chon ac thu, va nh the hat giong c gieo vai. ong thi, Giao hoi hoc hoi va lam giau chnh mnh bang cach tiep xuc vi nhng g ma Chua Thanh Than a gieo vai trong nen van hoa ac thu o. c Giao Hoang yeu cau tieng noi cua ngi cao nien c lang nghe va cac gia tr hien dien trong cac cong ong nguyen thuy c nhn nhan. That vay, cac dan toc ban a day chung ta phai ieu o, hai long vi nhng t oi hien co va cam nhan c s can thiet phai am chm trong cach song cong oan cua cuoc song chung ta. Hoi nhap van hoa cung co ngha la biet cach chap nhan mot so bieu tng tho dan a ton tai t trc ma khong ngay lap tc coi o nh mot sai lac ngoai ao. Cac bieu tng, phong tuc va van hoa can c lien tuc thanh loc va chn mui. Nhng nhng ngi thc s het long coi trong viec cong bo Tin Mng cua Chua Giesu Kito luon tm cach ap ng cac nguyen vong cua cac dan toc qua nen linh ao hoi nhap van hoa".

Ve chu e c Thng Hoi ong Amazon e cap ti nhieu tc viec khan hiem linh muc khien cac cong ong nay khong c dp c hanh B Tch Thanh The, c Hong Y Czerny phat bieu rang: "c Giao Hoang bay to s can thiet moi ngi phai san sang e phuc vu ngo hau gia tang tan so cac lan c hanh Thanh The, ac biet trong cac khu vc xa xoi heo lanh. c Giao Hoang nhac nh chung ta khong nen tng hnh tha tac vu linh muc mot cach oc khoi. Tuy nhien, ch co linh muc mi co the truyen phep Thanh The va co the ban B tch Hoa giai. Nhu cau cap thiet nay la nguon goc cua li keu goi cua c Giao Hoang Phanxico ngo vi moi giam muc, ngoai viec cau nguyen cho n goi, ho co the quang ai hn na trong viec quyet nh gi en Amazon nhng ngi to ra co n goi truyen giao. ieu cung can thiet la thiet ke viec ao tao biet oi thoai vi cac nen van hoa ban a. Can co nhieu pho te vnh vien hn na, va vai tro cua cac n tu va giao dan can c phat trien hn na".

Con ve kha the phong chc linh muc cho cac Viri Probati, c Hong Y cho rang "c Giao Hoang Phanxico van trung thanh vi nhng g ngai noi trc khi co Thng hoi ong. Kha the phong chc cho cac ngi an ong co v co the c Giao hoi thao luan. No a ton tai, th du, trong cac Giao hoi ong phng. Cuoc thao luan nay a dien ra trong nhieu the ky, va Thng hoi ong a t do ban bac ti no, khong phai trong s co lap, ma trong boi canh tron ven cua sinh hoat Thanh The va tha tac vu. c Giao Hoang tuyen bo trong Tong Huan rang van e khong phai la con so, va s hien dien ln hn cua cac linh muc khong phai la yeu cau duy nhat. ieu can thiet la cuoc song mi trong cong ong, mot ong lc truyen giao mi, cac phuc vu mi cua hang ngu giao dan, viec ao tao lien tuc, tnh tao bao va sang tao. ieu can thiet la s hien dien cap a phng cac giao dan c sinh ong hoa bi tinh than truyen giao va co kha nang ai dien cho bo mat chan chnh cua Giao hoi Amazon. Dng nh ngai muon ch ro, ieu nay la cach duy nhat e n goi tr lai. c Giao Hoang viet, Amazon thach thc chung ta vt qua cac quan iem han che va khong t hai long vi cac giai phap ch giai quyet mot phan cua tnh huong. Noi cach khac, van e ln la trai nghiem c tin va truyen giang Tin Mng oi mi".

Ve vai tro cua n gii, c Hong Y Czerny noi rang "trong ban van, c Giao Hoang nhac nh rang co nhng cong ong Amazon, trong nhieu thap nien, a truyen tai c tin ma khong co cac linh muc, nh nhng ngi phu n manh me va quang ai, c Chua Thanh Than thuc ay, a ra toi, day giao ly va day moi ngi cach cau nguyen. Chung ta can m rong quan iem cua mnh va ng suy ngh "mot cach theo chc nang" theo o mot vai tro quan trong hn oi vi phu n ch co khi c lien ket vi quyen c gia nhap Cac Chc Thanh. Quan iem nay se dan chung ta ti viec giao s hoa phu n, ket cuc lam ngheo nan s ong gop co tnh nen tang cua ho. Chung ta phai long ieu nay vao huan quyen rong ln cua c Giao Hoang Phanxico, ngi von nhan manh s can thiet phai tach quyen lc khoi tha tac vu linh muc, v s ket hp nay la nguon goc cua chu ngha giao s tr.

"Moi lien he gia tha tac vu va quyen lc la ieu khien phu n khong co tieng noi, khong co quyen li va thng khong co kha the quyet nh. V vay, van e khong phai la cho ho quyen c gia nhap tha tac vu thu phong e ho co c tieng noi va bo phieu, ma la tach quyen lc ra khoi tha tac vu. Mat khac, chung ta phai c truyen cam hng bi tam gng cua ho, mot ieu nhac nh chung ta rang quyen lc trong Giao hoi la viec phuc vu, quang ai va t do. S xuat hien cac viec phuc vu va ac sung khac cua phu n phai c khuyen khch. c Giao Hoang noi rang phu n phai c quyen nam gi cac chc nang va dch vu giao hoi khong oi phai co cac Chc Thanh; va cac chc nang va dch vu nh vay phai on nh va c cong khai nhn nhan bang uy nhiem th cua giam muc. Co le a en luc phai duyet lai cac tha tac vu giao dan a ton tai trong Giao hoi, tr ve vi cac nen tang cua chung va cap nhat chung bang cach oc chung di anh sang thc tai hien nay va linh hng cua Chua Thanh Than, va, ong thi, tao ra cac tha vu on nh mi khac vi viec 'cong khai nhn nhan va uy nhiem cua giam muc'".

Nh the, au la moi tng quan gia Tong Huan va Tai Lieu Sau Cung cua Thng Hoi ong? c Hong Y Czerny cho hay "Trong phan dan nhap vao Tong huan Hau Thng Hoi ong, c Giao Hoang giai thch rang ngai khong muon thay the hoac lap lai tai lieu o. Ngai a trnh bay no mot cach chnh thc. Ngai mi goi chung ta oc toan bo. Ngai cau xin e toan the Giao hoi t cho phep mnh c lam giau va thach thc bi cong trnh nay. Ngai yeu cau moi muc t, cac ngi thanh hien va tn hu giao dan trong vung Amazon cam ket se ap dung no va cuoi cung, moi ngi co thien ch se c truyen cam hng t Tai lieu Sau cung va, chac chan, bi ca Querida Amazonia ep e na".

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page