c Hong y Michael Czerny noi rang:

Yeu quy mien Amazon

va cac dan toc cua no e cu trai at

 

c Hong y Michael Czerny noi rang: Yeu quy mien Amazon va cac dan toc cua no e cu trai at.

Alessandro de Carolis - Francesco Valiante

Vatican (Vatican News 12-02-2020) - c Hong y Michael Czerny, Th ky ac biet cua Thng Hoi ong giam muc ve Amazon gii thieu Tong huan ma c Thanh Cha Phanxico a hoan thanh vao thang 12 nam 2020 va c ban hanh ngay 12 thang 2 nam 2020. Tong huan cha ng 4 "c m" ln cua c Thanh Cha Phanxico oi vi mien Amazon, bao gom c m ve mot Giao hoi truyen giao co khuon mat cua Amazon.

"So phan cua mien Amazon lien quan en tat ca chung ta, bi v moi th c noi ket vi nhau va n cu o cua mien nay va cua cac dan toc ban a cua no la nen tang cho toan the gii." Trong cuoc phong van vi Vatican Media, c Hong y Michael Czerny, Th ky ac biet cua Thng Hoi ong giam muc ve Amazon, trnh bay cac noi dung chnh yeu trong Tong huan cua c Thanh Cha Phanxico:

 

- Knh tha c Hong y, trc het la ve thi gian xuat ban van ban nay cua c Giao hoang; ngai a bao trc la no se san sang vao cuoi nam nay. Vay co s cham tre nao so vi thi gian ngai a e cap khong?

+ Trong bai phat bieu khi be mac Thng hoi ong giam muc, c Thanh Cha a noi: "Mot li cua c Giao hoang ve nhng g ngai a trai nghiem trong Thng hoi ong giam muc co the tao nen ieu g o tot ep. Toi muon noi ieu o trc cuoi nam nay, e khong qua nhieu thi gian troi qua." Tren thc te, no xay ra ung nh the. Nh a ha, c Phanxico, a trao van ban chung ket cua Tong huan hau Thng hoi ong vao ngay 27 thang 12, tc la trc cuoi nam 2019. Sau o, co nhng bc quan trong tiep theo can co thi gian: tai lieu c xem lai, c chuan b, c dch sang cac ngon ng khac nhau va cuoi cung a c xuat ban.

 

- Theo c Hong y, trong tam s iep cua Tong huan la g?

+ Ta e cua Tong huan la Querida Amazonia - Amazon Yeu Quy, va trong tam cua no la tnh yeu cua c Giao hoang danh cho mien Amazon va ket qua cua tnh yeu nay: s ao ngc cach ngh thong thng ve moi quan he gia giau va ngheo, gia phat trien va gn gi, gia bao ve nguon goc van hoa va ci m vi van hoa khac. c Giao hoang trnh bay cho chung ta nhng "am hng" ma cac cong viec cua Thng hoi ong giam muc gi len trong tam hon ngai. Va ngai thc hien no di hnh thc cua bon "c m ln". c Phanxico m c rang tai mien Amazon tat ca moi ngi dan than e bao ve quyen cua nhng ngi ngheo nhat, cua cac dan toc ban a, cua nhng ngi rot cung. Ngai m ve mot Amazon bao ton s phong phu van hoa cua no. Giac m sinh thai cua ngai la mot Amazon cham soc cuoc song phong phu cua no. Va cuoi cung ngai m c cac cong ong Kito giao co kha nang dan than hoi nhap vao mien Amazon va xay dng mot Giao hoi vi khuon mat cua Amazon. Ca nhan toi a b an tng bi s phong phu cua cac trch dan thi phu va cac e cap en cac tai lieu cua cac v giao hoang trc ay.

 

- Phai chang "c m" cua c Thanh Cha co nguy c la mot vien tng phu du va c d phong trong mot tng lai bat nh?

+ oi vi c Giao hoang Phanxico th khong. Toi muon nhac lai nhng li ngai noi trong cuoc oi thoai vi nhng ngi tre tuoi tai Circo Massimo vao ngay 11 thang 8 nam 2018: "c m rat quan trong. Chung giup cai nhn cua chung ta rong m, chung giup chung ta hng ve chan tri, nuoi dng hy vong trong moi hanh ong hang ngay ... c m anh thc ban, ay ban i xa; chung la nhng ngoi sao sang nhat, nhng ngoi sao ch mot con ng khac cho nhan loai ... Kinh thanh noi vi chung ta rang nhng giac m ln la nhng giac m co kha nang mang lai ket qua." V vay, e tra li cau hoi cua ban, toi ngh rang cach nhn nay va vien canh nay hoan toan khong giong vi mot vien tng phu du hoac ao tng. Giac m ay la mot dau hieu cua mot con ng ma toan the Giao hoi phai i. Ve ep cua no chnh la khi nhn thay chan tri, khong nam cho a ra mot loat cac quy luat. Khong co tuyen bo ve tnh yeu nao mang hnh thc mot hp ong hoac mot cuon sach nau an.

Trong chng au tien noi ve giac m xa hoi, nhn vao s tan pha moi trng cua mien Amazon va cac moi e doa oi vi pham gia con ngi cua cac dan toc cua no, ieu ma c Bien c XVI a to cao, c Phanxico mi goi chung ta phan no. Ngai noi rang "chung ta phai phan no" bi v "that la khong tot khi chung ta tr nen quen thuoc vi ieu ac". Ngai mi goi xay dng mang li lien i va phat trien vt thang cac tam thc thc dan khac nhau. Ngai mi goi tm kiem cac la chon, tai mot so khu vc, chang han nh viec chan nuoi va canh tac ben vng, cac nguon nang lng khong gay o nhiem, cac sang kien lao ong khong huy hoai moi trng va van hoa. Noi tom lai, "nhng c m ln" khong nham lam chung ta b te liet nhng nuoi dng s dan than cu the va hanh ong hang ngay.

 

- Noi mot cach cu the, "thang tien" Amazon ngha la g nh chung ta oc trong boi canh cua Tong huan?

+ Thang tien Amazon, nh c Giao hoang giai thch, co ngha la lam sao e mien nay phat huy c nhng g tot ep nhat. No co ngha la khong thuoc a hoa no, khong cp boc no bang cac d an khai thac ln pha huy moi trng va e doa ngi dan ban a. Nhng ong thi no cung co ngha la tranh huyen thoai hoa cac nen van hoa ban x, tranh loai bo bat ky s pha tron nao hoac ri vao chu trng duy moi trng, lo bao ton cac loai sinh vat nhng lai khong e y en cac dan toc mien Amazon". Can tnh va oi thoai la hai t khoa va c Phanxico giai thch rang chung hoan toan khong trai ngc nhau. Viec cham soc cac gia tr van hoa cua ngi ban a lien quan en tat ca chung ta: chung ta phai cam thay ong trach nhiem oi vi s a dang cua nen van hoa cua ho.

T cac trang cua Tong huan, s dan than Kito giao cung rat ro rang, no khac xa vi mot chu ngha ban a khep kn va ca vi mot chu ngha moi trng xem con ngi la s huy hoai cua hanh tinh. Them vao o, no e xuat mot tinh than truyen giao tao bao: noi ve Chua Giesu va mang en cho ngi khac li e ngh cua Chua ve mot cuoc song mi - s song tran ay cho moi ngi va cho moi ngi, bao ve cong trnh sang tao, trong moi quan he vi Thien Chua la ang sang tao va vi tat ca anh ch em.

 

- Tai sao so phan cua mot khu vc cu the tren trai at lai lien quan sau sac en chung ta?

+ So phan cua Amazon anh hng en tat ca chung ta, bi v moi th eu c ket noi vi nhau va s cham soc "cac loai sinh vat" quy gia nay, vi chc nang nh mot bo loc va giup chung ta tranh s nong len cua trai at, la ieu can thiet. Do o, Amazon anh hng trc tiep en tat ca chung ta. Tai khu vc o cua the gii, chung ta thay tam quan trong cua he sinh thai toan dien, lien ket bi s ton trong thien nhien va cham soc pham gia con ngi. V the, tng lai cua Amazon va tng lai cua cac dan toc cua no co y ngha quyet nh oi vi s can bang cua hanh tinh chung ta. Trong vien canh nay, ieu quan trong la e cho ngi dan ban a lai trong lanh tho cua ho va cham soc at ai cua ho. Kha canh giao duc cung co tam quan trong hang au e thuc ay cac cach x the mi va thoi quen mi trong con ngi. Nhieu c dan cua khu vc o a thc hien cac phong tuc tieu bieu cua cac thanh pho ln ni chu ngha tieu dung va van hoa loai bo thong tr.

 

- Ve chng IV va ve c m "Giao hoi", iem g cua phan cuoi Tong huan nay anh ong c Hong y nhat?

+ No chiem mot na Tong huan, va do o khi c Giao hoang Phanxico noi rang chieu kch muc vu la ieu thiet yeu, ngai muon noi en tat ca moi th, ngai ro rang ngh nh the. ieu anh ong toi nhat la vien canh truyen giao: neu khong "hang say loan bao" Tin Mng, cac d an cua Giao hoi co nguy c tr thanh cac to chc phi chnh phu. c Giao hoang giai thch rang s dan than bao ve ngi ngheo, ngi rot cung, ngi ban a am ch viec lam chng cho Chua Giesu va e ngh song tnh ban vi Ngai. Thong iep xa hoi bao gom viec loan bao Tin Mng, va tam iem cua no, kerygma, bao gom cuoc song cua con ngi, nhan pham, cong bang va cham soc cho ngoi nha chung. No loan bao ve mot Thien Chua vo cung yeu thng moi con ngi va a hy sinh Con cua Ngi, Chua Kito b ong inh, v n cu o cua chung ta.

 

- Mot t thng xuyen gap trong chng nay la "hoi nhap van hoa"...

+ Bang cach loan bao va lam chng cho Tin Mng, tat ca nhng g tot ep ma moi nen van hoa tao ra eu co gia tr, lam cho no tr nen tron ven di anh sang cua c tin Kito giao. Tin Mng luon c loan bao mot ni cu the, va hat giong c gieo rac. ong thi, Giao hoi hoc hoi va lam giau cho chnh mnh khi tiep xuc vi nhng g ma Thanh Linh a gieo trong trong nen van hoa ac biet o. c Giao hoang yeu cau lang nghe tieng noi cua ngi cao nien va nhan ra cac gia tr hien dien trong cac cong ong nguyen thuy. Tren thc te, cac tho dan day chung ta phai ieu o, hanh phuc vi ieu t oi va cam thay c am mnh trong mot loi song cong ong. Hoi nhap van hoa cung co ngha la biet cach ket hp mot so bieu tng cua tho dan ban a a co trc o, ma khong lap tc gan nhan cho no la mot sai lam ngoai ao. Cac bieu tng, phong tuc, van hoa chac chan can mot qua trnh thanh loc va trng thanh. Nhng nhng ngi thc s quan tam en viec loan bao Tin Mng cua Chua Giesu Kito co gang ap ng nguyen vong cua cac dan toc qua mot linh ao hoi nhap van hoa.

 

- Mot e tai c tranh luan tai Thng Hoi ong giam muc lien quan en viec thieu linh muc cho mot mien rong ln nh Amazon va kho khan oi vi nhieu cong oan trong viec co Thanh le. Tong huan a ra nhng e ngh nao, tha c Hong Y?

+ c Giao hoang bay to s can thiet ve viec ngi dan san sang phuc vu e gia tang viec c hanh Thanh le thng xuyen hn, ac biet la nhng vung xa xoi nhat. c Giao hoang nhac chung ta ng hnh dung viec thc thi tha tac vu linh muc nh la mot cach thc n nhat. Tuy nhien, ch co linh muc mi co the c hanh Thanh The va ban b tch giai toi. Nhu cau cap thiet nay la nguon goc cua li keu goi c Phanxico gi en tat ca cac giam muc e ngoai viec cau nguyen cho n goi, ho con quang ai hn trong viec chon gi en mien Amazon nhng ngi to ra co n goi truyen giao. Cung can phai co chng trnh ao tao e co kha nang oi thoai vi cac nen van hoa ban a. Can co nhieu pho te vnh vien hn, va can phai gia tang vai tro cua cac n tu va giao dan.

 

- Tuy nhien Tong huan khong m ra kha nang truyen chc cho nhng ngi co gia nh...

+ c Phanxico van trung thanh vi nhng g ngai a noi trc khi dien ra Thng hoi ong. Kha nang phong chc cho ngi nam a ket hon co the c Giao hoi thao luan. Va no a ton tai, v du trong cac Giao hoi ong phng. Cuoc thao luan nay a dien ra trong nhieu the ky va Thng hoi ong a thao luan no mot cach t do, khong phai trong s tach biet, nhng trong toan bo boi canh i song Thanh The va s vu cua Giao hoi. c Giao hoang noi trong Tong huan rang van e khong phai la con so, va s hien dien nhieu hn cua cac linh muc khong ch la yeu cau. ieu can thiet la mot cuoc song mi trong cong ong, mot ong lc truyen giao mi, s phuc vu mi cua giao dan, s ao tao lien tuc, s tao bao va sang tao. Chung ta can mot s hien dien rong rai cua giao dan c linh hoat bi mot tinh than truyen giao, co kha nang trnh bay gng mat xac thc cua Giao hoi mien Amazon. Theo cach nay, dng nh ngai ch ra cho chung ta rang ch bang cach nay, n goi mi tr lai. c Francesco viet rang mien Amazon thach thc chung ta vt qua cac quan iem han che va ng hai long vi cac giai phap ch e cap en mot phan cua hoan canh. Noi cach khac, van e quan trong o la mot kinh nghiem oi mi ve c tin va ve cach loan bao Tin Mng.

 

- Va ve vai tro cua phu n th sao?

+ c Giao hoang nhac lai trong tai lieu rang Amazon co nhng cong ong trong nhieu thap ky a truyen trao c tin ma khong co linh muc, nh nhng ngi phu n manh me va quang ai; c thuc ay bi Chua Thanh Than, ho a ra toi, day giao ly, day cau nguyen. Chung ta can m rong tam nhn va thoat khoi loi ngh ch da tren chc nang khien chung ta ngh rang ch khi c noi ket vi viec lanh nhan b tch truyen chc thanh, phu n mi co mot vai tro quan trong hn. o la mot vien canh se a chung ta en viec giao s hoa phu n, ket thuc vi viec lam ngheo i s ong gop can ban cua ho. Chung ta phai oc ieu nay trong giao huan rong rai cua c Giao hoang Phanxico, ngi nhan manh en s can thiet phai tach quyen lc khoi tha tac vu linh muc, v s ket hp nay la ieu lam phat sinh chu ngha giao s.

Moi quan he gia chc vu va quyen lc nay la ieu khien phu n khong co tieng noi, khong co quyen va khong co kha nang, va thng khong co kha nang quyet nh. V vay, van e khong phai la cho ho quyen lanh nhan b tch truyen chc thanh e ho co tieng noi va la phieu, ma la tach quyen lc khoi chc vu. Mat khac, chung ta phai lay cam hng t tam gng cua ho, ieu nhac nh chung ta rang quyen lc trong Giao hoi la s phuc vu, rong lng, t do. Chung ta can kch thch s gia tang cac viec phuc vu va ac sung khac cua ngi n. c Giao hoang noi rang phu n nen co the tham gia vao cac chc nang va viec phuc vu trong giao hoi ma khong yeu cau co thanh chc va chc nang va viec phuc vu o can c on nh va c nhn nhan cong khai vi bai sai t cac giam muc. Co le a en luc phai xem xet cac tha tac vu giao dan ang ton tai trong Giao hoi, tr lai nen tang cua no va cap nhat chung, bang cach oc chung di anh sang cua thc te hien nay va cam hng cua Chua Thanh Linh, ong thi e tao ra cac tha tac vu on nh mi khac vi "s cong nhan cong khai va uy thac t giam muc."

 

- Cau hoi cuoi cung: Tng quan gia Tong huan va Tai lieu Chung ket cua Thng hoi ong giam muc la g?

+ Trong phan gii thieu ve Tong huan hau Thng hoi ong giam muc, c Giao hoang giai thch rang ngai khong muon thay the hoac lap lai tai lieu o. Ngai gii thieu no mot cach chnh thc. Ngai mi chung ta oc toan bo. Ngai cau nguyen rang toan the Giao hoi se e cho mnh c phong phu va thach thc bi cong viec nay. Ngai yeu cau tat ca cac muc t, nhng ngi thanh hien va cac giao dan mien Amazon dan than vi cong viec nay va cuoi cung, tat ca nhng ngi thien ch se c truyen cam hng t Tai lieu Chung ket va chac chan la bi Tong huan Querida Amazonia - Amazon Yeu Quy - rat hay.

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page