Noel - le hoi va hoi le

 

Noel - le hoi va hoi le.

Khac Ba, SJ - CTV

Vatican (Vatican News 2-12-2019) - 'Mua Giang Sinh ang en'! Cach noi nay a pho bien moi o ong ve; va no tr nen bnh thng trong tam thc cua hau het moi ngi tren the gii, khong phan biet tuoi tac, van hoa hay ton giao. Ngha la, Noel khong con ch la mot 'Thanh Le', ma a tr thanh mot 'mua', mot dp le hoi, tham ch la le hoi thuoc hang ln nhat cua nhan loai. V la le hoi, Noel tr thanh mua cua s nhon nhp: nhon nhp cua buon ban, nhon nhp cua trang tr, nhon nhp cua am nhac, nhon nhp cua tiec tung, vv. Chnh v the, nhieu Ki-to hu cam thay kho chu khi ngh en viec mot Thanh Le b bien the thanh mot le hoi mang ay tnh the tuc nh the; va a co khong t ngi keu goi tay chay tat ca nhng hnh thc mang tnh 'hoi' o. Tuy nhien, thiet tng chung ta can bnh tam e phan nh ve hien tng 'hoa tron' gia le va hoi nh the, hau thay ro hn nhng net tieu cc va ca nhng iem tch cc cua no.

Trc het, can phai xac nh rang s hoa tron gia le nghi ton giao va le hoi the tuc khong phai la mot hien tng mi me, ma, co the noi, no a dien ra ngay t khi au cua lch s van minh nhan loai. Hau het cac le hoi the tuc eu co nguon goc t than thoai va ton giao, von gan lien vi nhng thc hanh co xa e noi ket con ngi vi than linh; va ngc lai, cac le nghi ton giao cung 'tien hoa' t nhng tnh chat va ac iem cua cac le hoi the tuc, hay vay mn t nhng di san van hoa nao o. V the, hau het cac le nghi kieu nay eu mang ca hai kha canh noi tren, tc la, trong le co hoi, va trong hoi co le. Chung ta co the lay chnh le-hoi Giang Sinh lam v du. That vay, ngoai tr nghi thc phung vu thanh le Giang Sinh, hau het cac thong tin va 'tap tuc' i kem cua le nay eu khong co nguon goc t cac khang nh than hoc. V du, Kinh Thanh khong cung cap cho ta manh moi nao e xac nh rang ngay sinh cua c Gie-su la 25 Thang Mi Hai. Tuy nhien, vao nam 221, s gia Cong giao Sextus Julius Africanus a xac nh ngay nay la Le Giang Sinh, va dan da c chap nhan rong rai trong toan Giao hoi. S d nh vay, v no tng la ngay le hoi pho bien e quoc La Ma, dung e ton vinh ngay ong Ch, von la bieu tng cho s hoi sinh cua mat tri sau khi Mua ong i qua va mua Xuan ang dan ti. Vi luan iem than hoc rang c Gie-su la Mat Tri Cong Chnh, chang la g khi Giao hoi 'ra toi' cho Le Hoi Mat Tri, bien no thanh ngay mng knh Con Thien Chua giang tran!

Tr lai vi tnh trang Le-Hoi Giang Sinh hien nay: nh a noi tren, ben canh tnh chat le nghi phung vu cua Ki-to giao, Noel hien a tr thanh mot le hoi danh cho moi ngi, vi rat nhieu nhng kha canh hoi he va the tuc.

S hoa tron nay co the cha ng nhng yeu to tieu cc nao? Co le iem tr ln nhat la no khien nhieu Ki-to hu, nhat la nhng tam hon nhay cam, co cam giac rang Giang Sinh ang b thng mai hoa, va phan hoi ang lan at phan le. Nhng trang tr an theo mua Noel ni cac ca hieu hang hoa, cac loai nhac lay chu e Noel nhng c phoi xap xnh theo cac ieu nhac the tuc, vv., lam cho nhieu ngi cam tng Le Giang Sinh ang b li dung, va phan thanh thieng cua no ang b bop nghet. Te hn, co ngi thay Le Giang Sinh nh the ang mat dan can tnh Ki-to giao. Nhieu ngi nh en le hoi nay chnh yeu v no tao ra mot ky ngh, ky vui chi, nh mot trong nhieu le hoi khac dien ra quanh nam, ch ho khong chu tam may en chuyen no la mot thanh le quan trong trong c tin Ki-to giao.

Tuy nhien, hien tng nao cung co tnh a chieu cua no! Hnh thc le-hoi Noel cung vay: ben canh nhng bieu hien tieu cc, no co nhng net tch cc nhat nh. Th nhat, no giup 'pho bien rong rai' thanh le va tinh than Giang Sinh en moi ngi, moi ni tren the gii. Neu khong tr thanh mot le hoi, han khong nhieu ngi biet en Giang Sinh nh bay gi.

Th na, mot le hoi chan chnh t no la mot ieu tot lanh. Ban chat cua le hoi la e quy tu, e a con ngi vao mot thi gian va khong gian ngoai thng, khac vi khung canh i song hang ngay. No giup con ngi trai nghiem chung vi nhau nhng khoanh khac ac biet; va ieu nay va giup con ngi thay tnh noi ket cong ong, va giup ho kinh nghiem ve nhng kha canh phong phu va sinh ong khac cua cuoc song.

Them vao o, le hoi Giang Sinh t lau a tr thanh dp cua trao ban va nhan lanh. Bat au t The ky Mi Bay, nhat la t Bac My, ngi ta a hnh thanh thoi quen trao va tang qua cap cho nhng ngi than nhan hay ban be nhan dp Giang Sinh. Hnh tng cua Ong Gia Noel cung a tr nen quen thuoc trong tam tr tre nho, va giup xay dng tam thc hon nhien, thanh thien cho cac em.

Cuoi cung, Giang sinh cung la dp e tr ve va ngh ngi ben gia nh. cac nc Phng Tay, Giang Sinh ta nh Tet Nguyen an ni mot so nc ong A: ay la thi gian ac biet e moi ngi trong gia nh quy tu, ngh ngi va vui chi vi nhau. V the, co the noi, ay cung la le hoi cua gia nh.

Nh the, chung ta thay ban than le-hoi Giang Sinh co the tao ra nhng nguy c tieu cc, nhng cung co the cha ng nhieu c hoi tch cc. Tat ca tuy thuoc vao mc o van dung cua con ngi. Vay, chung ta nen ng x the nao trc moi cang thang nay? Thiet tng, khon ngoan va tinh than Ki-to giao khong khuyen khch chung ta chon loi tiep can cc oan la tay chay phan 'hoi' cua no. Ly do la tat ca nhng ieu tch cc tren cua le hoi rat gan gui, tng thch vi tinh than va c tin Ki-to giao. Chang phai chnh c Ki-to cung a dung phng phap 'hoi nhap' khi Ngai nhap the o sao? Ngai khong bao chung ta nhat thiet phai 'dep bo' moi con ng ang co e xay mi mot con lo thang bang. Thay vao o, Ngai mi goi chung ta 'chnh trang, don dep, sa loi cho thang' nhng con ng ang i (Mt 3,3). Chang phai mong muon cua Thien Chua la quy tu moi ngi, giup chung ta song tng quan vi nhau cach tan can trong tnh thng cua Ngi hay sao? Va chang phai chnh c Gie-su a t hien mnh tr thanh qua tang cho nhan loai, e moi ngi co the on nhan va trao ban cho nhau hay sao?

V vay, thiet tng chung ta ch can ay manh them nhng iem tch cc cua le hoi va hng chung vao tinh than thieng lieng chan chnh, ong thi co gang tranh i nhng ieu thai qua gay nguy c tieu cc, th le hoi Noel se thc s trao tran niem vui Giang Sinh theo ung tinh than Ki-to giao. Thc the, ngay ca trong khung canh cua khu pho sam uat, khi nhng giai ieu cua 'em Thanh Vo Cung', cua 'em Noel' cat len, chac han tam hon ngi nghe - bat ke ho la ai - eu c o ay mot cam xuc ac biet: cam xuc gap g vi mot s thanh thieng nao o. Hay, viec c chung tay cung nhau lam hang a a la mot niem vui ln lao cho tat ca moi ngi tham gia, va cho ca nhng ai en chiem ngng, khong quan trong viec no la mot hang a n s va trang nghiem trong ngoi thanh ng, hay c trang hoang long lay trong mot khu trung tam thng mai.

Tat nhien, ieu quan trong hang au la chung ta phai chu trong phan phung vu thanh le Giang Sinh mot cach ung mc het mc co the. Neu noi le hoi m ra khong gian ac biet cho con ngi e trai rong net phong phu cua cuoc song va tnh noi ket cong ong, th Thanh Le la nh cao cua s m ra o, v Phung vu Thanh Le la bien co tao nen khong gian thanh thieng, ni con ngi gap g Thien Chua, ni s hu han c tham d vao the gii vnh cu. V vay, chnh Phung vu Thanh Le 'thanh hoa' va tao y ngha cho moi kha canh khac cua i song con ngi.

Tat mot li, Thien Chua khong bat con ngi thc hien mot nghi le v ban than Ngai, ma v Ngai muon a con ngi, vi tat ca nhng kha canh the tuc cua no, c d phan vao s thanh thieng cua mau nhiem vnh cu. Trong cuoc d phan o, Thien Chua khong oi ta cat bo moi kha canh nhan ban va van hoa, ma mi goi ta cong tac e chnh chung cung c 'thanh hoa', c chuc phuc. Neu thc thi tinh than o, le-hoi Noel co the tr thanh bien co an sung ch thc, ni i song con ngi c giao hoa vi Thien Chua; va o la y ngha nen tang cua Giang Sinh.

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page