Bai giang th 5 tuan tnh tam Mua Chay 2019

trc giao trieu Roma cua cha Cantalamessa

 

Bai giang th 5 tuan tnh tam Mua Chay 2019 trc giao trieu Roma cua cha Cantalamessa.

J.B. ang Minh An dch

Vatican (VietCatholic News 13-04-2019) - Luc 9 gi sang th Sau 12 thang 4 nam 2019, tai nha nguyen Redeemoris Mater, trc s hien dien cua c Thanh Cha Phanxico, va ong ao cac v trong giao trieu Roma, Cha Raniero Cantalamessa, dong Phanxico Capuchin, giang thuyet vien Phu Giao Hoang a trnh bay bai giang th Nam cung la bai giang cuoi cung trong chng trnh tnh tam Mua Chay cua giao trieu Roma.

Chu e cua bai thuyet giang tuan nay c trch t mot cau trong th th nhat cua Thanh Phaolo gi dan thanh Corinhto: "Thien Chua a chon nhng g the gian cho la ien dai e ha nhuc nhng ke khon ngoan" (1 Co 1:27)

Di ay la ban dch sang Viet ng:

 

Thien Chua a chon nhng g the gian cho la ien dai e ha nhuc nhng ke khon ngoan

Cha Raniero Cantalamessa, dong Phanxico Capuchin, giang thuyet vien Phu Giao Hoang

Thanh Gioan va Thanh Phaolo: Hai quan iem a dang ve Mau nhiem Chua Kito

Trong Tan c va trong lch s than hoc, co nhng ieu khong the hieu c neu chung ta khong tnh en mot s kien c ban, o la hai cach tiep can mau nhiem Chua Kito khac biet nhng bo sung cho nhau: o la cach tiep can cua Thanh Phaolo va cua Thanh Gioan.

Thanh Gioan nhn mau nhiem Chua Kito t quan iem Nhap the. oi vi thanh nhan, Chua Giesu, Ngoi Li nhap the, la s mac khai toi cao cua Thien Chua hang song, Chua Giesu la ang ma khong qua Ngi khong ai co the en vi Chua Cha. n cu roi bao gom ni viec nhan ra rang Chua Giesu "a hoa thanh nhuc the" (x. 2 Ga 7) va tin rang Ngai "la Con Thien Chua" (1 Ga 5: 5). "Ai co Chua Con th co s song; ai khong co Con Thien Chua th khong co s song." (1 Ga 5:12). Trung tam cua tat ca moi th, nh chung ta co the thay, la "con ngi" cua Chua Giesu, Thien Chua lam ngi.

iem ac biet trong quan iem nay cua Thanh Gioan noi bat len khi chung ta so sanh vi quan iem cua Thanh Phaolo. oi vi Thanh Phaolo, trong tam khong phai la con ngi cua Chua Kito, c hieu nh mot thc tai ban the hoc, nhng la cong viec cua Chua Kito, mau nhiem vt qua, cai chet va s phuc sinh cua Ngi. n cu roi khong qua tap trung iem tin rang Chua Giesu la Con Thien Chua a hoa thanh nhuc the nhng he tai ni niem tin vao Chua Giesu, "ang a b trao nop v toi loi chung ta va a c Thien Chua lam cho song lai e chung ta c nen cong chnh" (Rm 4:25). S kien trung tam khong phai la bien co Nhap the nhng la mau nhiem Vt qua.

Se la mot sai lam chet ngi khi xem ieu nay nh mot s phan oi trong chnh nguon goc Kito giao. Bat c ai oc Tan c ma khong co thanh kien eu hieu rang oi vi Thanh Gioan, bien co Nhap the c xem xet t quan iem cua mau nhiem Vt qua khi cuoi cung Chua Giesu se tuon o Than kh cua Ngai len nhan loai (xem Ga 7:39), cung nh hieu rang oi vi Thanh Phaolo, mau nhiem Vt qua bao gom trong va da tren mau nhiem Nhap the. ang a ha mnh vang phuc cho en chet, tham ch la chet tren thap t gia, la ang "von d la Thien Chua," co a v ngang hang vi Thien Chua (xem Phil 2: 5ff). Cong thc ve Chua Ba Ngoi trong o Chua Giesu Kito c e cap cung vi Chua Cha va Chua Thanh Than la mot xac nhan rang oi vi Thanh Phaolo, cong viec cua Chua Kito co y ngha t ngoi v cua Ngai.

Nhng iem nhan khac nhau trong cac tru cot cua mau nhiem nay phan anh con ng lch s ma c tin ni Chua Kito a phat trien sau le Phuc sinh. Thanh Gioan phan anh giai oan nang cao cua c tin ni Chua Kito, hn la luc bat au tien trnh bien soan Tan c. Ngai ang cuoi mot qua trnh tr ve nhng nguon mach mau nhiem Chua Kito. Chung ta co the lu y ieu nay khi quan sat ni bon Tin Mng bat au. Thanh Macco bat au Tin Mng cua ngai vi B tch Ra toi cua Chua Giesu tai song Giocan; Thanh Mattheu va Thanh Luca, la nhng ngi en sau, lui lai mot bc va bat au vi nhng trnh thuat ke ve Chua Giesu sinh bi c Maria ong trinh; Thanh Gioan, ngi viet cuoi cung, a tao ra mot bc nhay vot quyet nh hn na va at s khi au cua s kien Chua Kito khong con theo thi gian na nhng la vnh cu: "Luc khi au a co Ngoi Li. Ngoi Li van hng ve Thien Chua, va Ngoi Li la Thien Chua" (Ga 1: 1).

Ly do cho s thay oi chu y nay la ro rang. c tin khi o a tiep xuc vi van hoa Hy Lap, von quan tam en chieu kch ban the hn la chieu kch lch s. ieu quan trong trong van hoa Hy Lap khong phai la s m ra cac s kien cho bang nen tang cua cac s kien ay (arche). Ngoai boi canh van hoa nay, con co s xuat hien nhng dau ch au tien cua lac giao Docet [dokesis (Hy Lap)] at ra nhng nghi van chung quanh thc tai Nhap the. Tn ly Kito giao ve hai ban the hiep nhat ni Chua Kito sau nay gan nh hoan toan da tren quan iem cua Thanh Gioan ve Ngoi Li nhap the.

ieu quan trong la phai tnh en ieu nay e hieu s khac biet va bo sung cua than hoc ong phng va Tay phng. Hai quan iem cua Thanh Phaolo va Thanh Gioan khi hp nhat vi nhau (nh chung ta thay trong kinh Tin Knh cua Cong ong Nice - Constantinop) bao ton cac iem nhan khac nhau cua chung giong nh cac dong song chay vao nhau nhng bao ton c cac mau sac khac nhau cua dong nc trong mot thi gian dai. Than hoc va linh ao Chnh Thong Giao chu yeu da tren Thanh Gioan; Than hoc va linh ao Tay phng (ac biet la Tin lanh) chu yeu da vao Thanh Phaolo. Ben trong truyen thong Hy Lap, trng phai Alexandria nghieng ve Thanh Gioan, con trng phai Antiokia nghieng ve Thanh Phaolo hn. Trong trng phai th nhat, n cu roi he tai ni viec than thanh hoa ban than [divinization - apotheosis (Hy Lap), nh an sung Chua, ngi tn hu c thanh hoa nen giong than thanh hn - chu thch cua ngi dch] va trong trng hp th hai, n cu roi he tai ni s bat chc Chua Kito.

Thap gia, s Khon ngoan va quyen nang cua Thien Chua

Gi ay toi muon minh hoa tat ca nhng ieu nay co ngha la g trong cuoc tm kiem thien nhan cua Thien Chua hang song. Vao cuoi nhng bai suy niem trong Mua Vong, toi a noi ve Chua Kito cua Thanh Gioan, ngay luc Ngai hoa thanh nhuc the, a a s song i i vao the gii. Vao cuoi nhng bai suy niem trong Mua Chay nay, toi muon noi ve Chua Kito cua Phaolo, ang tren thap gia, a thay oi van menh cua nhan loai. Chung ta hay lang nghe ngay van ban ma chung ta se suy t trong o vien canh Thanh Phaolo xuat hien ro rang nhat:

The gian a khong dung s khon ngoan ma nhan biet Thien Chua nhng ni Thien Chua bieu lo s khon ngoan cua Ngi. Cho nen Thien Chua a muon dung li rao giang ien ro e cu nhng ngi tin. Trong khi ngi Do Thai oi hoi nhng iem thieng dau la, con ngi Hy Lap tm kiem le khon ngoan, th chung toi lai rao giang mot ang Kito b ong inh, ieu ma ngi Do Thai coi la o nhuc khong the chap nhan, va dan ngoai cho la ien ro. Nhng oi vi nhng ai c Thien Chua keu goi, du la Do Thai hay Hy Lap, ang ay chnh la c Kito, sc manh va s khon ngoan cua Thien Chua. V cai ien ro cua Thien Chua con hn cai khon ngoan cua loai ngi, va cai yeu uoi cua Thien Chua con hn cai manh me cua loai ngi. (1 Co 1: 21-25)

Thanh Tong o a noi ve mot s oi mi trong hanh ong cua Thien Chua, ve mot s thay oi trong cach tiep can va phng phap. The gian khong hieu lam the nao e nhan ra Thien Chua trong s huy hoang va khon ngoan ni ky cong sang tao cua Ngai, v vay Ngai quyet nh mac khai chnh mnh theo mot cach the ngc lai, thong qua s bat lc va s ien ro cua thap t gia. Chung ta khong the oc li khang nh nay cua Thanh Phaolo ma khong nh cau noi nay cua Chua Giesu: "Lay Cha la Chua Te tri at, con xin ngi khen Cha, v Cha a giau khong cho bac khon ngoan thong thai biet nhng ieu nay, nhng lai mac khai cho nhng ngi be mon." (Mt 11:25).

Chung ta dien giai s ao ngc cac gia tr nh the nao ay? Luther a noi ve mot s mac khai cua Thien Chua "sub contraria specie", ngha la, thong qua ieu ngc lai vi nhng g thng c mong i ni Ngai [1]. Ngai ay quyen the nhng Ngai mac khai chnh mnh trong s bat lc, Ngai khon ngoan nhng lai boc lo ban than trong s dai dot, Ngai la vinh quang nhng mac khai ban than trong s ien ro, Ngai giau co nhng boc lo mnh trong canh c ban.

Than hoc bien chng trong na au the ky trc a a vien canh nay en mot ket luan cc oan. Theo Karl Barth, gia mo thc th nhat va th hai cua s bieu lo chnh mnh cua Thien Chua khong co mot s lien tuc ma la mot s ot pha [2]. o khong phai la van e ve mot s ke tha ch la tam thi, nh gia Cu c va Tan c, nhng la mot van e lien quan en mot s oi lap ve ban the hoc. Noi cach khac, an sung khong xay dng tren t nhien nhng ngc lai; no cham vao the gii "theo cach ma tiep tuyen cham vao vong tron", ngha la, no co sat vi the gii nhng khong tham vao no nh men tham thau vao trong mot cuc bot. Theo chnh Barth, ay la iem khac biet duy nhat khien ong khong the t goi mnh la ngi Cong Giao; tat ca nhng d biet khac dng nh khong may quan trong khi so sanh. Ong at analogia fidei - ngha la s oi lap cua li Chua chong lai tat ca nhng g thuoc ve the gii - oi khang vi analogia entis, ngha la s hoa hp gia the gii va an sung.

[Analogia (tieng Hy Lap) ban au la mot thuat ng toan hoc co ngha la "ty le" va c cac nha triet hoc mn e ch moi quan he gia cac khai niem co nhng phan tng ong nhng cung co nhng phan d biet. Khai niem triet hoc analogia entis c dung e ch mot mot cach tiep can vi Thien Chua, theo o the gii do Chua tao ra mang en cho chung ta, qua nhng iem tng ong, mot phng the e hieu c Thien Chua. Khong co nhng tng ong nh the, Thien Chua tr nen hoan toan khong the biet c, khong the tng tng ra c. Trch thuat li Thanh Thomas Aquinas "Nihil est in intellectu quod non sit prius in sensu" khong co g trong tam tr chung ta ma khong en trc het t cac giac quan, cac nha triet hoc tin rang analogia entis la phng tien e tam tr co the vn ti s chiem ngng Thien Chua. Nhng Karl Barth quyet liet bac bo analogia entis, cho rang o la "quy ke cua ten Phan Kito". Ong chu trng rang chung ta nhan biet Thien Chua qua Li Chua c soi sang bi Chua Thanh Than tr thanh c tin cua chung ta (analogia fidei). oi vi Barth, analogia fidei co ngha la, chung ta s hu mot ngon ng than hoc, trong o Thien Chua ch khong phai con ngi a mang en y ngha cho cac t ng. Chu thch cua ngi dch]

Trong thong iep Deus Caritas Est (Thien Chua la tnh yeu), c Benecto XVI mo ta hau qua cua tam nhn khac biet nay ve phng dien tnh yeu [3]. Barth viet: "Ni ma tnh yeu Kito giao i vao, luon luon ngay lap tc bat au nhng tranh cai khong ngt gia chnh no va moi tnh yeu khac.... Ch co the co xung ot ch khong the co thoa hiep gia tnh yeu Kito giao va ieu khac vi ieu nay." Ngc lai c Benecto XVI viet:

Eros va agape - tnh yeu i len va i xuong - khong bao gi tach biet nhau hoan toan... c tin Thanh Kinh khong tao nen mot the gii ben canh hay mot the gii nghch lai vi hien tng nguyen thuy cua con ngi la tnh yeu, nhng on nhan con ngi tron ven, can thiep vao s tm kiem tnh yeu cua ho e thanh luyen va t o khai m cho ho nhng chieu kch mi.

S oi lap triet e gia thien nhien va an sung, gia sang tao va cu chuoc, a c lam du i trong cac tac pham sau nay cua Barth va bay gi khong con nhng ngi ung ho na. Do o, chung ta co the tiep can oan van nay t v Tong o vi s an tam hn e hieu nhng g s oi mi cua thap gia cua Chua Kito thc s bao ham.

Tren thap t gia, Thien Chua to mnh ra, vang, "di hnh thc trai ngc", nhng o la trai vi nhng g con ngi luon ngh ve Thien Chua, ch khong phai la trai vi nhng g Thien Chua thc s la. Thien Chua la tnh yeu va tren thap gia chung ta a co bieu hien tot cung cua tnh yeu Thien Chua oi vi con ngi. Theo mot ngha nao o, ch ay, tren thap t gia, Thien Chua mi tiet lo "than phan thc s cua mnh", thc s nh Ngai la. Th Corinhto th nhat ve y ngha cua thap t gia Chua Kito can phai c oc di anh sang cua mot van ban khac t thanh Phaolo trong Th gi cac tn hu thanh Roma:

Khi chung ta khong co sc lam c g, th theo ung ky han, c Kito a chet v loai ngi vo ao chung ta. Hau nh khong ai chet v ngi cong chnh, hoa may co ai dam chet v mot ngi lng thien chang. The ma c Kito a chet v chung ta, ngay khi chung ta con la nhng ngi toi loi (Rm 5: 6-8)

Nha than hoc Byzantine thi trung co Nicholas Cabasilas (1322-1392) cung cap cho chung ta cha khoa tot nhat e hieu s oi mi trong thap gia cua Chua Kito bao gom nhng g. Ong viet:

Co hai ieu mac khai ve Ngai la ang yeu thng va khien Ngai chien thang - th nhat la bat c khi nao co the, Ngai lam ieu thien cho oi tng mnh yeu; th hai la neu can, Ngai san sang chu ng nhng ieu khung khiep oi vi Ngai va chap nhan chu ng au n. Trong so hai ieu nay, ieu th hai xem ra la mot bang chng ln hn ve tnh ban so vi ieu th nhat. Tuy nhien, ieu o la khong the oi vi Thien Chua v [vi a v Thien Chua,] Ngai khong chu ton hai.... S v ai trong tnh yeu cua Ngai khong nen b che giau, nhng Ngai nen a ra bang chng ve tnh yeu v ai tot cung ay, va e the hien tnh yeu tot cung nay.. Ngai a ngh ra cach t trut bo mnh va thc hien ieu o, cung nh tao ra phng the nay [tc la ban tnh nhan loai cua Chua Kito] e Ngai co the chu ng nhng ieu khung khiep va nhng au n. Khi Ngai chng minh bang nhng ieu Ngai phai chu ng rang Ngai thc s yeu thng vo cung, Ngai a loai ngi.. ve vi chnh mnh." [4]

Trong sang tao, Thien Chua lap ay chung ta vi nhng an sung, nhng trong nhiem cuc cu chuoc, Ngi a chu au kho v chung ta. Moi quan he gia hai ieu nay la mot tnh yeu sinh n ch a tr thanh tnh yeu chu au kho.

Nhng ieu g a xay ra tren thap gia cua Chua Kito lai co tam quan trong en mc bien thap gia thanh thi khac c xem la nh cao s mac khai cua Thien Chua hang song trong Kinh Thanh? Con ngi theo ban nang tm kiem Thien Chua theo dong quyen lc. Danh hieu i kem vi danh Thien Chua hau nh luon luon la "toan nang". Nhng ay, vao au sach Tin Mng, chung ta c mi goi chiem ngng s bat lc tuyet oi cua Thien Chua tren thap gia. Tin Mng ch ra rang s toan nang thc s cua Thien Chua la s bat lc hoan toan tren oi Canve. Thu hut s chu y en ban than mnh oi hoi chut no lc nao o, nhng can rat nhieu sc manh e bc sang mot ben, e loai bo chnh mnh. Thien Chua Kito giao la sc manh vo han cua viec che giau chnh mnh nay!

Do o, li giai thch cuoi cung la: trong moi lien ket bat kha phan ly ton tai gia tnh yeu va s ha mnh. Ngai a ha mnh xuong va vang li cho en chet (Phil 2: 8). Ngai t ha mnh, khien Ngai phu thuoc vao oi tng tnh yeu cua mnh. Tnh yeu la khiem nhng bi v, t ban chat, no tao ra mot s phu thuoc. Chung ta thay ieu nay, quy mo nho hn, trong nhng g xay ra khi hai ngi yeu nhau. Chang trai, theo nghi le truyen thong, quy xuong trc mot co gai tre e xin on nhan ban tay cua nang, ang thc hien hanh ong khiem nhng triet e nhat trong cuoc i anh ta; anh ta ang t bien mnh thanh ke an may. C nh the anh ay ang noi "mot mnh toi khong song noi; toi can en em". S khac biet c ban la s phu thuoc cua cac tao vat vao Chua c nay sinh thuan tuy t tnh yeu ma Ngi danh cho ho, trong khi s phu thuoc vao nhau cua cac tao vat phat sinh t nhu cau ho danh cho nhau.

Henri de Lubac viet rang "S mac khai tnh yeu nay a lat ngc tat ca nhng g the gii a tng ngh ve ban tnh Thien Chua" [5]. Toi tin rang Than hoc va khoa chu giai Kinh thanh van con lau mi e cap het c moi he qua cua viec nay. Mot trong nhng he qua cua ieu nay la khi Chua Giesu chu ng nhuc hnh tan bao nh vay tren thap t gia, Ngai khong lam nh the chu yeu e tra khoan n khong the tra c cua con ngi. (Trong cau chuyen ngu ngon ve hai ngi ay t trong Mattheu 18:24-27, Ngai a giai thch trc rang khoan n 10,000 yen vang a c ton chu hao phong tha cho!) Khong, Chua Giesu chet v b ong inh e tnh yeu cua Thien Chua co the en vi nhan loai iem xa nhat con ngi a en trong cuoc noi loan chong lai Ngai, cu the la, cai chet. Ngay ca cai chet bay gi cung co tnh yeu cua Thien Chua. Trong cuon sach ve Chua Giesu thanh Nagiaret, c Benecto XVI a viet:

Thc tai cua s ac, khong the n gian la l i, o la sai lam, khong the e no o. No phai c giai quyet; no phai c khac phuc. Ch nh the mi la mot long thng xot thc s. Va thc te la Chua hien ang oi au vi chnh cai ac bi v con ngi khong co kha nang lam ieu o, ieu nay cho thay long nhan lanh vo ieu kien cua Thien Chua [6].

ong lc truyen thong cua viec vach tran toi loi van gi nguyen tat ca gia tr cua no, nh chung ta co the thay, nhng no khong phai la ong lc cuoi cung. ong lc toi thng la long nhan lanh vo ieu kien cua Thien Chua, la tnh yeu cua Ngai.

Chung ta co the xac nh ba bc tren hanh trnh c tin vao mau nhiem Phuc sinh cua Giao hoi. Luc au ch co hai s kien tran trui: "Ngai a chet; Ngai a song lai". Phero khoc trc am ong vao ngay Le Ngu Tuan, "anh em a dung ban tay ke d ong inh Ngi vao thap gia ma giet i. Nhng Thien Chua a lam cho Ngi song lai" (Tcv 2: 23-24). Trong giai oan th hai, cau hoi la "Tai sao Ngi chet va tai sao Ngi a song lai?" va cau tra li la li tuyen cao: "c Giesu chnh la ang a b trao nop v toi loi chung ta va a c Thien Chua lam cho song lai e chung ta c nen cong chnh." (Rm 4:25). Van con mot cau hoi na: "Tai sao Ngi chet v toi loi cua chung ta? ieu g a khien Ngi lam ieu o?" Cau tra li - Thanh Phaolo va Thanh Gioan eu nhat tr ve iem nay - o la v Ngi yeu thng chung ta. Thanh Phaolo viet: "Con Thien Chua la ang a yeu men toi va hien mang v toi" (Gal 2:20) va Thanh Gioan viet: "Ngi van yeu thng nhng ke thuoc ve mnh con the gian, va Ngi yeu thng ho en cung" (Ga 13: 1).

ap tra cua chung ta

au la phan ng cua chung ta oi vi mau nhiem ma chung ta va suy ngam va phung vu se tai hien cho chung ta trong Tuan Thanh? Phan ng au tien va c ban la c tin. Khong ch la bat ky loai c tin nao, ma la c tin chung ta thu ac t nhng g Chua Kito a at c cho chung ta, o la c tin "chiem lay Nc Tri bang sc manh" (Mt 11:12). Tong o Phaolo ket luan th Corinto ma chung ta a bat au bang nhng li nay:

Thien Chua a lam cho c Kito Giesu tr nen s khon ngoan cua chung ta, s cong chnh, va n cu chuoc cua chung ta "Ai t hao th hay t hao trong Chua." (1 Co 1: 30-31)

Nhng g Chua Kito a tr thanh "cho chung ta", o la s cong chnh, thanh thien, n cu chuoc - thuoc ve chung ta; con nhieu hn la neu chung ta a t mnh at c! Toi khong bao gi met moi nhac lap lai nhng g Thanh Bernard a viet ve ieu nay:

Toi t tin nhan lay cho mnh (tham ch oat lay!) nhng g toi thieu t long tran ay thng xot cua Chua.... Cong c cua toi, do o, en t long thng xot cua Chua. Toi chac chan se khong thieu cong c chng nao Chua khong thieu long thng xot. Neu long thng xot cua Chua doi dao, th toi c phong phu ve cong c.... Co le toi se hat ve s cong chnh cua toi chang? "Lay Chua, ch mnh Ngai chnh trc cong minh". [Xem Tv 71:16]. o cung la s cong chnh cua con, v ka, Chua a tr thanh cho con s cong chnh en t Thien Chua [xin xem 1 Co 1:30][7].

Chung ta khong nen e Phuc Sinh troi qua ma khong thc hien, hoac oi mi, mot cu thay oi tao bao i song Kito hu c e xuat cho chung ta bi Thanh Bernard. Thanh Phaolo thng khuyen khch cac Kito hu "ci bo con ngi cu cua mnh" va "mac lay Chua Kito" [8]. Hnh anh ci ra va mac lay khong minh nh mot tien trnh n thuan la kho hanh, bao gom viec t bo mot so "quan ao" nhat nh, va thay vao o bang nhng quan ao mi, ngha la, t bo nhng tnh h net xau va at en nhng pham hanh. Nhng, tren het, o la mot tien trnh c thc hien thong qua c tin. Mot ngi nao o en trc mot cay thanh gia va, nh mot hanh ong cua c tin, trao lai cho Chua Kito tat ca toi loi cua mnh, tat ca nhng rac roi trong qua kh va hien tai, giong nh mot ngi nao o ci bo quan ao cu va nem nhng mieng gie ban thu o vao la. Sau o, mac quan ao lai nhng vi s cong chnh ma Chua Kito gianh c cho chung ta va noi, giong nh ngi thu thue trong en th "Lay Chua, xin thng xot con la ke toi loi!" va ngi o ve nha "c cong chnh hoa" (xem Lc 18: 13-14). o se thc s la "c hanh le Vt qua", khi thc hien "hanh trnh bang qua" thanh thien nay!

Le t nhien, khong phai moi th ket thuc ay. T chiem hu c chung ta can chuyen sang bat chc. Nh triet gia Soren Kierkegaard a ch ra cho nhng ngi ban Luther cua mnh, Chua Kito khong ch la "an sung cua Thien Chua e chap nhan thong qua c tin", ma Ngai con la "gng mau e chung ta bat chc trong cuoc song" [9]. Toi muon nhan manh mot iem cu the la chung ta hay tm kiem viec bat chc cach hanh ong cua Chua, o la iem c c Cabasilas lam noi bat khi phan biet gia mot tnh yeu nham thu li va mot tnh yeu au kho.

Trong ky cong sang tao cua Ngai, Thien Chua a the hien tnh yeu cua Ngi danh cho chung ta bang cach lap ay chung ta vi nhng an sung: ben ngoai chung ta, o la thien nhien trang le, va ben trong chung ta la tat ca nhng an sung khac: tr thong minh, tr nh, t do. Nhng ieu o van khong u oi vi Ngi. Ni Chua Kito, Thien Chua muon chu au kho vi chung ta va cho chung ta. Mot cai g o tng t a xay ra sau o trong moi quan he gia cac tao vat. Khi tnh yeu nay n, ngi ta ngay lap tc cam thay can phai the hien ieu o bang cach tang qua cho ngi mnh yeu. o la nhng g cac cap nh hon vi nhau thng lam. Tuy nhien, chung ta biet ieu g xay ra tiep theo: sau khi ho ket hon, nhng han che, kho khan va nhng d biet tnh tnh boc lo ra. Tang qua khong con u na; e tien len va gi cho cuoc hon nhan c ton tai, cap v chong can phai hoc cach "ganh chu nhng ganh nang cua nhau" (Gal 6: 2), e chu ng vi va cho ngi phoi ngau. ay la cach eros [tnh ai], khong nhat dan, tr thanh agape, tnh yeu t hien ch khong ch la tnh yeu v can thiet. c Benecto XVI, trong thong iep a c trch dan, dien at nh the nay:

Cho du khi au eros con mang tnh chat ham muon va vn len - hap dan v ha hen hanh phuc - nhng khi en vi ngi khac, con ngi se khong luon hng ve mnh, ma luon c muon em lai hanh phuc cho ngi khac, luon cham soc en ho, t hien chnh mnh va muon hien dien cho ho. o la luc agape xen vao trong ho, neu khong nh the, con ngi se b hut hang va anh mat chnh ban chat cua mnh. Ngc lai, con ngi khong con kha nang song n thuan trong tnh yeu ban tang va i xuong. Con ngi khong the cho mai, ho cung phai on nhan. Ai muon ban tang tnh yeu th chnh ho cung c lanh nhan tnh yeu. (so 7)

Viec bat chc cach hanh ong cua Chua khong ch ap dung cho hon nhan va cac cap v chong; theo mot ngha khac, no ap dung cho tat ca moi ngi, ac biet la nhng tu s tan hien chung ta. Tien bo, trong trng hp cua chung ta, bao gom viec tranh xa viec lam qua nhieu viec cho Chua Kito va Giao hoi e co the chu au kho v Chua Kito va Giao hoi. Nhng g xay ra trong i song tu tr la nhng g xay ra trong hon nhan, va chung ta khong nen ngac nhien ve ieu nay, v i song tu tr cung lien quan en mot cuoc hon nhan: o la cuoc hon nhan vi Chua Kito.

Co lan Me Teresa Calcutta ang noi chuyen vi mot nhom phu n va khuyen ho mm ci vi chong. Mot ngi trong so ho phan oi: "Me a, Me noi the v Me cha tng ket hon va Me chang biet g ve chong con". Me Teresa a tra li ba ay "Ban a nham. Toi cung a ket hon va toi bao am vi ban rang oi khi toi cung khong de dang mm ci vi ngi phoi ngau cua mnh." Sau khi Me Teresa qua i, moi ngi phat hien ra v thanh nay muon am ch ieu g trong nhng li nay. Khi theo uoi n goi phuc vu nhng ngi ngheo nhat trong so nhng ngi ngheo, Me a thc hien cong viec cua mnh vi s nhiet tnh danh cho Ngi phoi ngau thieng lieng cua Me, thiet lap cac cong trnh gay kinh ngac cho ca the gii.

Tuy nhien, chang may choc, niem vui va s nhiet tnh nhat dan, va Me chm vao mot em toi theo uoi Me en het cuoc i. Me am ra nghi ng lieu mnh con co c tin hay khong, en noi khi nhat ky rieng cua Me c xuat ban sau khi chet, mot ngi nao o hoan toan khong biet g ve nhng van e tam linh, tham ch a noi ve "s vo than cua Me Teresa". S thanh thien ngoai thng cua Me Teresa nam trong thc te rang Me a song theo cach nay trong s im lang tuyet oi vi moi ngi, che giau s hoang vang ben trong cua mnh bang mot nu ci khong thay oi. Me chung ta thay y ngha cua viec i t lam nhng ieu cho Chua en viec au kho cho Chua va cho Giao hoi.

o la mot muc tieu kha kho khan, nhng may man thay, Chua Giesu khong nhng a ch ra cho chung ta v du ve loai tnh yeu mi nay tren thap gia; ma Ngai con ban an sung cho chung ta e bien no thanh cua rieng chung ta, e chiem hu no thong qua c tin va cac b tch. Do o, trong Tuan Thanh, tieng keu cua Giao hoi phat ra t con tim cua chung ta: "Adoramus te, Christe, et benedicimus tibi, quia per sanctam crucem tuam redemisti mundum." Chung con knh lay va ngi khen Chua Kito, v Chua a dung thanh gia Chua ma chuoc toi cho thien ha.

Knh chuc c Thanh Cha, cac v lanh ao ang knh va anh ch em mot le Phuc sinh vui ve va thanh thien!

- - - - - - - - - -

1. Xem Martin Luther, On the Bondage of the Will [De servo arbitrario], trans. J. I. Packer and O. R. Johnston (Grand Rapids: Baker Academic, 2012), trang 101ff; xem WA, 18, trang 633, va WA 56, cac trang 392, 446-447.

2. Karl Barth, Church Dogmatics, Vol. 4, Part 2: The Doctrine of Reconciliation, trans. Thomas Forsythe Torrance (New York: T & T Clark, 2004), p. 736. The incompatibility of human love and divine love is the theme of Anders Nygren, Agape and Eros, trans. Philip S. Watson (Philadelphia: Westminster Press, 1953), original Swedish, Eros och Agape, 1930.

3. Benedict XVI, Deus caritas est, nos. 7-8.

4. Nicholas Cabasilas, The Life in Christ, VI, 3, trans. Carmino J. DeCatanzaro (Crestwood, NY: St. Vladimir's Seminary Press, 1974), trang 163.

5. Henri de Lubac, History and Spirit: The Understanding of Scripture by Origen, trans. Anne Englund Nash (San Francisco: Ignatius Press, 2007), trang 277.

6. Joseph Ratzinger [Benedict XVI], Jesus of Nazareth, Part II (San Francisco: Ignatius Press, 2011), trang 133.

7. St. Bernard of Clairvaux, Bai giang ve Diem Tnh Ca, 61, 4-5 (PL 183, 1072).

8. xem Col 3:9; Rom 13:14; Gal 3:27; Eph 4:24.

9. Soren Kierkegaard, Diary X1, A, 154 (1849).

(Source: Cantalamessa God chose what is foolish in the world to shame the wise)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page