c Benecto XVI len tieng:

Giao Hoi va Tai tieng Lam dung Tnh duc

 

c Benecto XVI len tieng: Giao Hoi va Tai tieng Lam dung Tnh duc.

Vu Van An

Vatican (VietCatholic News 11-04-2019) - Theo National Catholic Register, trong tuyen bo y ngha nhat ke t ngay t nhiem ngoi giao hoang nam 2013, c Giao Hoang Hu Tr Benecto XVI va viet 1 tieu luan kha dai ve nan giao s lam dung tnh duc trong o, ngai giai thch ieu ngai cho la goc re cua cuoc khung hoang, hau qua no tao cho chc linh muc va Giao Hoi nen ap ng tot nhat ra sao.

Trong bai tieu luan dai hn 6,000 ch nay, c ang ngay 11 thang T nam 2019, tren nguyet san Klerusblatt, mot tap san vung Bavaria, c, c Benecto th 16 chu yeu o loi cho cuoc cach mang tnh duc va viec sup o nen than hoc luan ly Kito giao sau Cong ong Vatican II. Hai ieu nay a pha hoai nen huan luyen trong cac chung vien trc Vatican II.

Chung toi xin chuyen dch Viet ng tron bai tieu luan cua ngai:

 

T ngay 21 en 24 thang 2 nam 2019, theo li mi cua c Giao Hoang Phanxico, cac chu tch cua cac Hoi ong giam muc the gii a tap trung tai Vatican e thao luan ve cuoc khung hoang c tin va Giao hoi hien nay; mot cuoc khung hoang c cam nghiem tren toan the gii sau nhng tiet lo gay ng ngang ve nan giao s lam dung gay ra cho cac tre v thanh nien.

Pham vi va mc o nghiem trong cua cac bien co c bao cao a khien cac linh muc cung nh giao dan vo cung buon ba, va a khien nhieu ngi phai at nghi van oi vi chnh c tin cua Giao hoi. Can phai gi i mot thong iep manh me, va tm kiem mot khi au mi, e lam cho Giao hoi mot lan na thc s ang tin cay nh mot anh sang gia cac dan toc va nh mot lc lng phuc vu chong lai sc manh huy diet.

V ban than toi a tng phuc vu trong mot v tr trach nhiem vi t cach la muc t cua Giao hoi tai thi iem bung no cong khai cuoc khung hoang, va trong thi gian dan ti no, toi a phai t hoi mnh - mac du nay, vi t cach hu tr, toi khong chu trach nhiem trc tiep na - toi co the ong gop c g vao mot khi au mi.

Do o, sau khi cuoc hop cua cac chu tch cua cac hoi ong giam muc a c cong bo, toi a thu thap mot so ghi chep nh o toi co the ong gop mot hoac hai nhan xet e ho tr trong gi phut kho khan nay.

Sau khi lien lac vi Quoc vu khanh, c Hong Y [Pietro] Parolin va c Thanh Cha [c Giao Hoang Phanxico], ieu xem ra thch hp la an hanh ban van nay tren Klerusblatt [mot tap san nh ky hang thang cho hang giao s tai hau het cac giao phan x Bavaria].

Cong trnh cua toi c chia thanh ba phan.

Trong phan th nhat, toi nham trnh bay ngan gon boi canh xa hoi rong ln hn cua van e, ma neu khong, ta khong the hieu noi no. Toi se co gang chng to rang trong nhng nam 1960, mot bien co ln a xay ra, vi quy mo cha tng co trong lch s. Co the noi rang trong 20 nam t 1960 en 1980, cac tieu chuan quy pham trc ay ve tnh duc a sup o hoan toan, va mot s bnh thng mi a nay sinh ma cho en nay a tr thanh chu e cho nhieu co gang ngan chan.

Trong phan th hai, toi nhan manh cac hau qua cua tnh huong nay oi vi viec ao tao cac linh muc va cuoc song cua cac ngai.

Cuoi cung, trong phan th ba, toi muon khai trien mot so vien anh cho mot ap ng thch ang ve pha Giao hoi.

 

Phan I

(1) Van e bat au vi viec dan nhap, c nha nc ra lenh va ho tr, cac tre em va ngi tre vao ban chat tnh duc. c, Bo trng Y te luc o, ba [Kate] Strobel, a cho lam mot bo phim trong o moi th trc ay khong c phep trnh chieu cong khai, bao gom ca viec giao hp tnh duc, gi ay c chieu nham muc ch giao duc. ieu ban au ch nham giao duc gii tnh cho ngi tre sau o a c chap nhan rong rai nh mot giai phap kha thi.

Hieu qua tng t a at c bi cuon "Sexkoffer" c xuat ban bi chnh phu Ao [Mot "vali" gay tranh cai ve cac tai lieu giao duc gii tnh c s dung trong cac trng hoc cua Ao vao cuoi nhng nam 1980]. Cac bo phim tnh duc va khieu dam luc o a tr thanh mot bien co thong thng, en mc chung c chieu tai cac rap chieu phim thi s [Bahnhofskinos]. Toi van con nh, khi cuoc bo qua thanh pho Regensburg, c thay rat ong ngi xep hang trc mot rap chieu phim ln, mot ieu ma trc ay chung ta ch thay trong thi chien, luc ngi ta ch mong mot cuoc phan phoi ac biet nao o. Toi cung nh en thanh pho vao Th Sau Tuan Thanh nam 1970 va thay moi bang quang cao c dan len vi mot tam ap phch ln hnh hai ngi hoan toan khoa than ang om sat lay nhau.

Trong so cac quyen t do ma Cach mang nam 1968 tm cach au tranh la quyen t do tnh duc hoan toan nay, mot th khong con tha nhan bat c quy tac nao na.

S sup o tinh than cung lien quan en xu hng thch bao lc. o la ly do tai sao phim tnh duc khong con c phep s dung tren may bay v bao lc se bung phat trong cong ong hanh khach nho. Va v quan ao thi o cung gay ra s gay han khong kem, nen cac hieu trng cac trng cung a co gang ap dung ong phuc hoc sinh nham tao ieu kien thuan li cho moi trng hoc tap.

Mot phan dien mao (physiognomy) cua cuoc Cach mang nam 68 la viec luc o, ngi ta cung chan oan au dam la ieu c phep va thch ang.

oi vi nhng ngi tre tuoi trong Giao hoi, nhng khong ch oi vi ho, ay la mot khoang thi gian rat kho khan xet ve nhieu phng dien. Toi a luon t hoi lam the nao nhng ngi tre tuoi trong tnh huong nay co the tiep can chc linh muc va chap nhan no, vi tat ca cac he luy cua no. S sup o sau rong cua the he linh muc tiep theo trong nhng nam thang o va so lng hoan tuc rat cao la hau qua cua tat ca nhng khai trien nay.

(2) ong thi, oc lap vi s khai trien nay, than hoc luan ly Cong Giao a chu mot s sup o khien Giao hoi khong the chong lai nhng thay oi nay trong xa hoi. Toi se co gang phac thao ngan gon quy ao cua s khai trien nay.

Cho en Cong ong Vatican II, than hoc luan ly Cong Giao chu yeu c xay dng tren luat t nhien, trong khi ch co Sach Thanh c trch dan lam nen tang hoac e chng minh. Trong cuoc au tranh cua Cong ong nham mot s hieu biet mi ve Mac Khai, giai phap luat t nhien phan ln a b t bo va mot nen than hoc luan ly hoan toan da tren Kinh thanh a c yeu cau.

Toi van con nh cach phan khoa Dong Ten Frankfurt a huan luyen mot Cha tre co nang khieu cao (Bruno Schuller) nham muc ch khai trien mot nen luan ly hoan toan da tren Kinh thanh. Luan an tuyet vi cua Cha Schuller cho thay bc au tien hng ti viec xay dng mot nen luan ly da tren Kinh thanh. Cha Schuller sau o c gi sang My e nghien cu them va tr ve vi viec nhan ra rang t Kinh thanh ma thoi, mot nen luan ly khong the c phat bieu mot cach co he thong. Sau o, ngai a th mot nen than hoc luan ly thc dung hn, nhng khong the cung cap c mot cau tra li nao cho cuoc khung hoang luan ly.

Cuoi cung, chu yeu ch con gia thuyet cho rang luan ly c chuyen nhat quyet nh bi muc ch cua hanh ong con ngi ang thnh hanh ma thoi. Du cum t xa "muc ch bien minh cho phng tien" khong c xac nhan dang tho thien nay, nhng cach suy ngh cua no a tr thanh dt khoat. Do o, khong con bat c ieu g co the tao nen mot ieu tot tuyet oi na, cung nh khong con bat c ieu g xau xa t can ban na; [co the] ch con cac phe phan gia tr tng oi ma thoi. Khong con ieu tot [tuyet oi], ma ch con ieu tng oi tot hn ma thoi, tuy theo thi iem va hoan canh.

Cuoc khung hoang ve cong chnh hoa va viec trnh bay luan ly Cong Giao a at en ty le bi tham vao cuoi cac thap nien 80 va 90. Vao ngay 5 thang 1 nam 1989, "Tuyen bo Cologne", c ky bi 15 giao s than hoc Cong Giao, a c cong bo. No tap chu vao cac iem khung hoang a dang trong moi lien he gia huan quyen giam muc va nhiem vu cua than hoc. [Phan ng oi vi] ban van nay, luc au khong vt qua mc phan khang thong thng, a nhanh chong phat trien thanh mot s phan oi kch liet chong lai huan quyen cua Giao hoi va tap hp, mot cach on ao va hien th, tiem nang phan khang hoan cau chong lai cac ban van tn ly d kien cua c Gioan Phaolo II (x. D. Mieth, Kolner Erklarung, LThK, VI3, trang 196) [LTHK la The Lexikon fur Theologie und Kirche, mot T Vng Than Hoc va Giao Hoi" bang tieng c ma cac nha bien tap gom Karl Rahner va c Hong Y Walter Kasper].

c Giao Hoang Gioan Phaolo II, ngi biet rat ro tnh huong cua than hoc luan ly va theo sat no, a uy nhiem viec viet mot thong iep e ieu chnh cac ieu nay. No c cong bo di ta e "Veritatis splendor" (Choi Ngi Chan Ly) vao ngay 6 thang 8 nam 1993, va no a lam no ra nhieu phan ng d doi t pha cac nha than hoc luan ly. Trc no, "Sach Giao ly Giao hoi cua Giao Hoi Cong Giao" mot cach thuyet phuc va co he thong, a trnh bay nen luan ly nh a c Giao hoi cong bo.

Toi se khong bao gi quen nha than hoc luan ly ngi c luc bay gi Franz Bockle, ngi a tr ve que hng Thuy S sau khi ngh hu, a tuyen bo trc nhng quyet nh co the co cua thong iep "Veritatis splendor" rang neu thong iep xac nh rang co nhng hanh ong von luon luon va trong moi trng hp c xep loai la xau xa, ngai se thach thc no bang moi nguon lc ngai ang co trong tay.

Chnh Thien Chua, ang Thng Xot, a tha cho ngai khoi phai a quyet tam cua ngai ra thc hanh; Bockle qua i vao ngay 8 thang 7 nam 1991. Thong iep c cong bo vao ngay 6 thang 8 nam 1993 va qua thc co bao gom li xac nh rang co nhng hanh ong khong bao gi co the tr nen tot c.

c Giao Hoang a y thc ay u tam quan trong cua quyet nh nay vao luc o va ve phan nay cua ban van, ngai a mot lan na tham khao y kien cac chuyen gia hang au, nhng ngi khong tham gia vao viec bien tap thong iep. Ngai biet rang ngai khong con nghi ng g na ve s kien: viec tnh toan luan ly (motal calculus) lien quan en viec can bang cac ieu tot phai ton trong mot gii han sau cung. Co nhng ieu tot khong bao gi b trao oi.

Co nhng gia tr khong bao gi c t bo e oi lay mot gia tr ln hn va tham ch vt qua s bao ton s song the ly. Co viec t v ao. Thien Chua [noi ve] khong han ch la ve s sinh ton the ly. Mot cuoc song c mua bang viec bac boThien Chua, mot cuoc song da tren li doi tra toi hau, khong la mot cuoc song.

Phuc t ao la mot pham tru can ban cua s hien hu Kito giao. S kien phuc t ao khong con can thiet ve mat luan ly trong ly thuyet do Bockle va nhieu ngi khac chu trng cho thay rang ban chat cua Kito giao ang b e doa.

Tuy nhien, gia luc ay, trong than hoc luan ly, mot cau hoi khac a tr nen cap bach: Gia thuyet cho rang huan quyen cua Giao hoi can co tham quyen sau cung ("vo ngo") ch trong cac van e lien quan en chnh c tin ma thoi, ang c chap nhan rong rai; (theo quan iem nay) cac van e lien quan en luan ly khong nen nam trong pham vi cac quyet nh khong the sai lam cua Huan quyen Giao hoi. Co le co mot ieu g o ung ve gia thuyet nay u e ta phai thao luan them. Nhng co mot tap hp luan ly toi thieu gan lien mot cach khong the thao g vi nguyen tac nen tang cua c tin va phai c bao ve neu c tin khong b gian lc thanh mot ly thuyet nhng ung hn, c tha nhan trong cac chu trng cua no oi vi i song cu the.

Tat ca nhng ieu tren cho thay ro rang trong can ban, tham quyen cua Giao hoi trong cac van e luan ly a b nghi van nh the nao. Nhng ngi bac bo Giao hoi nh mot nang quyen giang day cuoi cung trong lnh vc nay buoc Giao hoi phai im lang chnh tai bien gii gia s that va doi tra ang b e doa.

oc lap vi van e nay, trong nhieu gii than hoc luan ly, ngi ta a trnh bay gia thuyet cho rang Giao hoi khong va khong the co nen luan ly rieng cua mnh. Lap luan cua ho la moi gia thuyet luan ly cung phai biet cac song hanh trong cac ton giao khac va do o, mot s hu luan ly Kito giao khong the hien hu c. Nhng cau hoi ve ban chat oc ao cua luan ly Kinh thanh khong c tra li bi s kien vi moi cau phan nh au o, phai co mot cau song hanh trong cac ton giao khac. ung hn, ay noi ve toan bo nen luan ly Kinh Thanh, mot nen luan ly, trong chnh no, von mi me va khac biet so vi cac phan rieng le cua no.

S oc ao cua hoc thuyet luan ly trong Thanh Kinh cuoi cung co nh e trong viec bam lay hnh anh Thien Chua, c tin vao mot Thien Chua duy nhat, ang a to mnh ra trong Chua Giesu Kito va la ang a song nh mot con ngi nhan ban. Mi ieu ran la mot ap dung c tin Kinh Thanh oi vi Thien Chua vao cuoc song cua con ngi. Hnh anh Thien Chua va luan ly thuoc ve nhau va do o dan en s thay oi ac thu thai o Kito giao oi vi the gii va i song con ngi. Hn na, Kito giao a c mo ta ngay t au bang han t hodos [tieng Hy Lap co ngha con ng, trong Tan c thng c s dung theo ngha neo ng ang tien bc].

c tin la mot hanh trnh va mot neo ng song. Trong Giao hoi xa, oan d tong (catechumenate) c tao ra nh mot moi trng song chong lai mot nen van hoa ngay cang b phi luan hoa; trong moi trng song nay, cac kha canh khac biet va mi me cua loi song Kito giao c thc hanh va ong thi c bao ve khoi loi song thong thng. Toi ngh rang ngay ca ngay nay na, mot ieu g o nh cac cong ong d tong la ieu can thiet e i song Kito hu co the t khang nh theo cach rieng cua mnh.

 

Phan II: Phan ng ban au cua Giao hoi

(1) Nh toi a co gang chng to, dien trnh c chuan b lau dai va con ang tiep dien nham triet ha khai niem luan ly Kito giao c anh dau bang mot chu ngha cap tien cha tng co vao nhng nam 1960. S triet ha tham quyen giang day luan ly cua Giao hoi nay nhat thiet phai co hau qua oi vi nhieu lnh vc khac nhau cua Giao hoi. Trong boi canh cuoc hoi hop cua cac chu tch cac hoi ong giam muc t khap ni tren the gii vi c Giao Hoang Phanxico, van e i song linh muc, cung nh van e cac chung vien, c ac biet quan tam. Lien quan en van e chuan b cho tha tac vu linh muc trong cac chung vien, tren thc te co mot s suy sup sau rong trong hnh thc trc ay cua viec chuan b nay.

Trong cac chung vien khac nhau, cac nhom ong tnh luyen ai a c thanh lap; chung hoat ong t nhieu cong khai va thay oi ang ke bau kh trong cac chung vien. Trong mot chung vien mien nam nc c, cac ng vien chc linh muc va cac ng vien tha tac vu chuyen gia muc vu giao dan [Pastoralreferent] a song vi nhau. Trong cac ba an chung, cac chung sinh va cac chuyen gia muc vu a cung an vi nhau, nhng ngi ket hon trong hang giao dan oi khi co v con i theo, va thnh thoang ca cac ban gai cua ho na. Kh hau trong chung vien nay khong the ho tr viec chuan b cho n goi linh muc c. Toa Thanh biet cac van e nh vay, tuy khong c thong bao chnh xac. Nh mot bc au tien, mot cuoc vieng tham tong toa a c sap xep cho cac chung vien tai Hoa Ky.

V tieu chuan la chon va bo nhiem cac giam muc cung a c thay oi sau Cong ong Vatican II, nen moi lien he cua cac giam muc vi cac chung vien cua ho cung rat khac. Trc het, mot tieu chuan e bo nhiem cac giam muc mi gi ay la "tnh cong ong" ("conciliarity"), mot han t tat nhien co the c hieu co y noi en nhieu ieu kha khac nhau.

That vay, nhieu ni trong Giao hoi, cac thai o co tnh cong ong c hieu la co thai o phe phan hoac tieu cc oi vi truyen thong von co t trc en nay, ma bay gi phai c thay the bang mot moi lien he mi, hoan toan ci m vi the gii. Mot giam muc, ngi trc ay la giam oc chung vien, a sap xep e cac chung sinh c chieu nhng bo phim khieu dam, c cho la vi y nh lam cho ho e khang cac hanh vi trai vi c tin.

Co nhng giam muc ca the - khong ch Hoa Ky - a bac bo toan bo truyen thong Cong Giao va tm cach a vao mot th "tnh Cong Giao" (catholicity) mi, hien ai, trong giao phan cua ho. Co le ieu ang noi la trong mot vai chung vien, cac sinh vien b bat ang oc sach cua toi b coi la khong thch hp vi chc linh muc. Cac sach cua toi b giau i, nh mot th van hoc xau xa, va ch c oc di gam ban.

Cuoc Tham vieng hien ang dien ra khong mang en nhng hieu biet thong sang mi, ro rang v nhieu the lc khac nhau a hp lc e che giau tnh hnh thc s. Mot cuoc Tham vieng th hai a c sap at va a mang lai nhieu hieu biet thong sang ang ke hn, nhng noi chung, khong at c bat c tac dung nao. Tuy nhien, ke t nhng nam 1970, tnh hnh trong cac chung vien noi chung a c cai thien. Tuy the, ch co nhng trng hp le te va mi ve viec tang cng n goi linh muc c a ra trong khi tnh hnh noi chung ang re sang mot hng khac.

(2) Nh toi nh khong lam, van e au dam a khong tr nen gay gat cho en hau ban thap nien 1980. Trong khi o, no a tr thanh mot van e cong cong Hoa Ky, en noi cac giam muc Roma a tm kiem s giup , v giao luat, nh a c viet trong Bo luat mi (1983), dng nh khong u e a ra cac bien phap can thiet.

Thoat au, Roma va cac giao luat gia Roma gap kho khan vi cac quan tam nay; theo y kien cua ho, viec nh ch tam thi chc vu linh muc phai u manh e mang lai s thanh tay va minh xac. ieu nay khong the c cac giam muc My chap nhan, v cac linh muc nh the van con phuc vu v giam muc, va do o, co the c coi la [van] con lien ket trc tiep vi ngai. Ch t t, mi bat au co c mot s oi mi va lam sau sac them Bo luat mi oi vi luat hnh s tng co y c xay dng mot cach long leo.

Tuy nhien, them vao o, con co van e can ban trong viec tri nhan luat hnh s. Ch co ieu goi la chu ngha bao lanh [guarantorism, mot loai chu ngha bao ho to tung] mi c coi la "co tnh cong ong". ieu nay co ngha la trc tien, cac quyen cua b cao phai c bao am, en o tren thc te khong con bat c s ket an nao na. Nh mot oi trong chong lai cac giai phap bao cha thng khong thoa ang hien co cho cac nha than hoc b buoc toi, quyen bao cha cua ho nh chu ngha bao lanh nay a c m rong en mc kho co the ket an ho.

Cho phep toi chen mot phu chu (excursus) ngan iem nay. Xet ve qui mo hanh vi sai trai au dam, mot li noi cua Chua Giesu khien chung ta lu y, o la: "Ai lam c cho mot trong nhng ke be mon ang tin ay phai sa nga, th tha buoc coi a ln vao co no ma nem xuong bien con hn" (Mc 9:42).

Cum t "nhng ke be mon" trong ngon ng cua Chua Giesu co ngha la cac tn hu thong thng, nhng ngi co the b boi roi trong c tin cua ho bi s cao ngao tr thc cua nhng ngi cho rang ho thong minh. V vay, ay, Chua Giesu bao ve kho tang c tin bang mot e doa ay nhan manh trng phat oi vi nhng ngi lam hai kho tang c tin nay.

Viec s dung cau nay theo ngha hien ai khong t no sai, nhng no khong c lam lu m ngha goc. Theo ngha o, ieu tr nen ro rang, trai vi bat c chu ngha bao lanh nao, la no khong ch co ngha quyen cua b cao la quan trong va oi hoi phai co s bao am. Nhng s thien v ai nh c tin cung quan trong khong kem.

Do o, mot ieu luat can bang tng ng vi toan bo s iep cua Chua Giesu khong phai ch cung cap s bao am cho b cao, s ton trong oi vi ho la s thien hp phap. No cung phai bao ve c tin, von cung la mot tai san hp phap quan trong. Do o, mot giao luat c tao lap ung an phai cha mot bao am kep - bao ve phap ly cho b cao, bao ve phap ly cho s thien b e doa. Neu ngay nay ngi ta co vu c quan niem von ro rang t trong noi tai nay, th ngi ta thng se khong phai ban tam khi ung en van e bao ve c tin nh mot s thien hp phap. Trong y thc khai quat cua luat phap, c tin dng nh khong c xep vao hang cac s thien can c bao ve. ay la mot tnh huong ang c bao ong, mot tnh huong phai c xem xet va nghiem tuc lu y bi cac muc t cua Giao hoi.

Bay gi toi muon them, vao cac ghi chu ngan ngui ve tnh hnh ao tao linh muc vao luc no ra cuoc khung hoang, mot vai nhan xet lien quan en s khai trien giao luat trong van e nay.

Ve nguyen tac, Bo Giao s chu trach nhiem x ly cac toi ac cua cac linh muc. Nhng v chu ngha bao lanh a chi phoi tnh hnh en mot mc ln lao vao luc o, nen toi a ong y vi c Giao Hoang Gioan Phaolo II rang viec giao nang quyen oi vi cac toi nay cho Bo Giao ly c tin la ieu phu hp, di tieu e "Delicta maiora contra fidem" (nhng vi pham ln hn chong lai c tin).

S sap xep tren cung cho phep ap dung hnh phat toi a, tc la truc xuat khoi hang giao s, mot ieu a khong the ap at di cac quy nh phap luat khac. ay khong phai la mot mu meo e co the ap dung hnh phat toi a, nhng phat sinh t tam quan trong cua c tin oi vi Giao hoi. Thc the, ieu quan trong la thay hanh vi sai trai nh vay cua cac giao s cuoi cung lam hai en c tin.

Ch khi nao c tin khong con xac nh c hanh ong cua con ngi, cac vi pham nh vay mi co the co.

Tuy nhien, mc o nghiem trong cua hnh phat cung gia thiet phai co bang chng ro rang ve hanh vi pham toi - kha canh nay cua chu ngha bao lanh van con hieu lc.

Noi cach khac, e ap at hnh phat toi a mot cach hp phap, can phai co mot quy trnh hnh s thc s. Nhng ca cac giao phan lan Toa thanh eu b choang ngp bi mot yeu cau nh vay. Do o, chung ta a xac nh mot bnh dien to tung hnh s toi thieu va bo ngo kha the Toa Thanh se tiep quan phien toa khi cac giao phan hoac tham quyen giao tnh khong the lam c viec nay. Trong moi trng hp, phien toa se phai c tai duyet bi Bo Giao ly c tin e bao am cac quyen cua b cao. Cuoi cung, trong Feria IV (tc la, phien hop toan bo cac thanh vien cua Bo), chung ta a thiet lap mot toa khang cao d lieu cho kha the khang cao.

V tat ca nhng ieu tren thc s vt qua kha nang cua Bo Giao ly c tin, va v s cham tre a phat sinh, can c ngan chan do ban chat cua van e, c Giao Hoang Phanxico a tien hanh nhieu cai cach hn na.

 

Phan III

(1) Chung ta phai lam g? Co le chung ta nen tao ra mot Giao hoi khac e moi viec c giai quyet? Co, th nghiem nay a c thc hien va a that bai. Ch co s vang li va tnh yeu danh cho Chua Giesu Kito cua chung ta mi co the ch ng. V vay, trc tien, chung ta hay co gang hieu mot lan na va t ben trong [chnh mnh] ieu Chua muon, va a muon vi chung ta.

Trc tien, toi se e ngh ieu sau ay: Neu chung ta thc s muon tom tat rat ngan gon noi dung cua c tin nh a c at e trong Kinh Thanh, chung ta co the lam vay bang cach noi rang Chua a khi xng mot cau chuyen tnh vi chung ta va muon bao gom tron sang the vao trong o. Lc lng chong lai cai ac, mot cai ac e doa chung ta va toan the gii, cuoi cung ch he viec chung ta bc vao tnh yeu nay. o la lc lng thc s chong lai ieu ac. Sc manh cua toi ac phat sinh t viec chung ta t choi yeu Thien Chua. Ngi nao pho thac mnh cho tnh yeu cua Thien Chua th c cu chuoc. Viec chung ta khong c cu chuoc la hau qua cua viec chung ta thieu kha nang yeu Thien Chua. Hoc cach yeu Thien Chua la con ng cu chuoc cua con ngi.

Bay gi chung ta hay co gang m tung noi dung thiet yeu nay cua mac khai Thien Chua them mot chut na. Sau o, chung ta co the noi rang hong phuc can ban au tien ma c tin mang lai cho chung ta la viec biet chac chan rang Thien Chua hien hu.

Mot the gii khong co Thien Chua ch co the la mot the gii khong co y ngha. V luc o, moi s phat xuat t au? Du sao, no khong co muc ch thieng lieng nao. No ch n gian co mat o va khong co bat c muc tieu cung nh bat c y ngha nao. Luc o, khong he co tieu chuan thien hay ac nao. Luc o, ch nhng ieu manh hn nhng ieu khac mi co the khang nh chnh no. Quyen lc luc o la nguyen ly duy nhat. S that khong ang ke, no thc s khong hien hu. Ch khi moi th co mot ly do thieng lieng, c d tnh va c quan niem - ch khi co mot Thien Chua sang tao, ang tot lanh va muon ieu tot - th cuoc song cua con ngi mi co the co y ngha.

Viec co Thien Chua nh ang tao dng va la thc o moi s la ieu can thiet nguyen thuy trc het va tren het. Nhng mot v Thien Chua hoan toan khong phat bieu chnh mnh, khong lam cho mnh c biet en, se van la mot gia nh va do o khong the xac nh mo thc [Gestalt] cuoc song chung ta.

e Thien Chua thc s la Thien Chua trong cuoc sang tao co chu y nay, chung ta phai trong ch Ngi t phat bieu chnh Ngi mot cach nao o. Ngi a lam the bang nhieu cach, nhng mot cach dt khoat trong li keu goi ngo vi Apraham va ban cho cac ngi tm kiem Thien Chua mot nh hng dan ho vt len tren moi mong i: Chnh Thien Chua tr thanh tao vat, noi nh con ngi vi nhng con ngi nhan ban chung ta.

Theo cach nay, cau "Thien Chua hien hu" cuoi cung tr thanh mot s iep thc s han hoan, chnh bi v Ngi khong ch la s hieu biet, Ngi tao dng - va la - tnh yeu. Lam moi ngi y thc c ieu nay mot lan na la nhiem vu au tien va can ban c Thien Chua giao pho cho chung ta.

Mot xa hoi khong co Thien Chua - mot xa hoi khong biet Ngi va coi Ngi khong hien hu - la mot xa hoi mat thc o cua no. Trong thi ai chung ta, cau tuyen truyen Thien Chua a chet a c sang che ra. Khi Thien Chua chet that trong xa hoi, no se c t do, chung ta c cho biet chac nh the. Tren thc te, cai chet cua Thien Chua trong mot xa hoi cung co ngha la cai chet cua t do, bi v ieu chet i la muc ch cung cap nh hng cho ta. Va v chiec la ban ch cho chung ta i ung hng bang cach day chung ta phan biet thien va ac a khong con. Xa hoi phng Tay la mot xa hoi trong o Thien Chua khong hien dien trong lanh vc cong cong va khong con g e cung ng cho no na. Va o la ly do tai sao no la mot xa hoi trong o thc o nhan tnh ngay cang mat i. Tai cac iem ca the, ieu bat ng ro rang la ieu xau xa va huy diet con ngi a tr thanh mot van e tat nhien.

o la trng hp au dam. Ch mot thi gian ngan trc ay, no a c len ly thuyet la hp phap, nhng no a tran lan moi ngay mot hn. Va nay chung ta ng ngang nhan ra rang s viec ang xay ra vi tre em va ngi tre cua chung ta nham e doa pha hoai cac em. S kien ieu nay cung lan tran trong Giao hoi va ni cac linh muc han phai khien chung ta boi roi cach rieng.

Tai sao au dam a at ti nhng ty le nh the? Cuoi cung, ly do la s vang mat cua Thien Chua. Cac Kito hu va linh muc chung ta cung khong thch noi ve Thien Chua, v ngon t nay dng nh khong thc te. Sau nhng bien ong cua Chien tranh the gii th hai, chung ta c van con minh nhien at Hien phap cua mnh di trach nhiem oi vi Thien Chua nh mot nguyen tac hng dan. Na the ky sau, ngi ta khong con co the bao gom trach nhiem oi vi Thien Chua nh mot nguyen tac hng dan trong hien phap chau Au na. Thien Chua b coi nh moi quan tam ang phai cua mot nhom nho va khong con co the tr thanh nguyen tac hng dan cho toan the cong ong. Quyet nh nay phan anh tnh hnh phng Tay, ni Thien Chua a tr thanh chuyen rieng t cua mot thieu so.

Mot nhiem vu toi quan trong, mot nhiem vu han a phat xuat t cac bien ong luan ly cua thi ta, la chnh chung ta phai bat au lai viec song theo Thien Chua va song trong Ngi. Tren het, chnh chung ta phai hoc lai cach

nhn nhan Thien Chua la nen tang cua cuoc song chung ta thay v ay Ngi qua mot ben nh mot cum t vo hieu. Toi se khong bao gi quen li canh bao ma nha than hoc v ai Hans Urs von Balthasar tng viet cho toi tren mot trong nhng la th bu thiep cua ngai. "ng gia thiet Thien Chua Ba Ngoi, Cha, Con va Thanh Than, nhng hay trnh bay cac v!"

That vay, trong than hoc, Thien Chua thng c coi la ieu ng nhien, nhng ngi ta khong c x vi Ngi mot cach cu the. Chu e Thien Chua dng nh khong co thc chat, bao lau b loai ra ngoai nhng ieu lien quan en chung ta. Tuy nhien, moi s se tr nen khac neu ngi ta khong gia nh nhng trnh bay Thien Chua. Khong e Ngi hau trng, nhng nhn nhan Ngi la trung tam cua suy ngh, li noi va hanh ong cua chung ta.

(2) Thien Chua tr thanh con ngi v chung ta. Con ngi trong t cach tao vat cua Ngi gan gui vi trai tim cua Ngi en noi Ngi a t hp nhat vi ho va do o a i vao lch s loai ngi mot cach rat thc te. Ngi noi vi chung ta, Ngi song vi chung ta, Ngi au kho vi chung ta va Ngi a t mang lay cai chet v chung ta. Chung ta noi ve ieu nay mot cach chi tiet trong than hoc, vi nhng li le va suy ngh bac hoc. Nhng chnh bang cach nay, chung ta co nguy c tr thanh cac ong chu cua c tin thay v c oi mi va lam chu bi c tin.

Chung ta hay xem xet ieu nay trong tng quan vi mot van e trung tam, viec c hanh B tch Thanh The. Viec chung ta x ly B tch Thanh The ch co the khi day moi quan tam. Cong ong Vatican II a rat ung khi tap chu vao viec em b tch S Hien Dien Mnh va Mau Chua Kito, S Hien Dien cua con ngi cua Ngi, Cuoc Kho Nan, S Chet va Phuc Sinh cua Ngi tr lai tam iem cua i song Kito hu va chnh s hien hu cua Giao Hoi. Mot phan, ieu nay thc s a dien ra, va chung ta nen het long biet n Chua v ieu nay.

Nhng mot thai o khac the ang kha thnh hanh. ieu noi bat khong phai la mot s ton knh mi oi vi s hien dien cua cai chet va s phuc sinh cua Chua Kito, ma la mot cach x s vi Ngi co tac dung pha huy s v ai cua Mau nhiem. S tham gia suy giam trong viec c hanh Thanh The Chua Nhat cho thay cac Kito hu chung ta ngay nay van con biet rat t ve viec anh gia cao s v ai cua hong an von he s Hien dien Thc s cua Ngi. B tch Thanh The b ha gia, tr thanh mot c ch nghi thc khi ngi ta coi la ng nhien viec phep lch s oi e Ngi c dang tien trong cac buoi c hanh cua gia nh hoac trong cac dp nh am ci va am tang cho moi ngi c mi v cac ly do gia nh.

Cach ngi ta thng nhan lanh B tch Thanh Thien trong luc rc le, n gian coi no nh mot viec ng nhien, cho thay nhieu ngi coi viec rc le ch la mot c ch nghi thc thuan tuy. Do o, khi ngh ti viec hanh ong nao c oi hoi trc het va tren het, ieu kha hien nhien la chung ta khong can mot Giao hoi khac do chnh chung ta thiet ke. Thay vao o, ieu can thiet trc tien va quan trong nhat la s oi mi c tin vao Thc tai cua Chua Giesu Kito nh a c ban cho chung ta trong B tch Thanh The.

Trong cac cuoc tro chuyen vi nan nhan cua au dam, ngi ta a giup toi y thc sau sac c oi hoi au tien va quan trong nhat nay. Mot phu n tre, [trc ay] tng giup le, a noi vi toi rang cha tuyen uy, cap tren cua co trong t cach ngi giup le, luon khi dien viec lam dung tnh duc ma ong pham vi co bang nhng li nay: "nay la Mnh Thay, se b nop v cac con".

Hien nhien ngi phu n nay khong the nghe chnh nhng li truyen phep ma khong cam nghiem lai tat ca nhng au kho khung khiep cua viec mnh b lam dung. Vang, chung ta phai khan thiet cau xin Chua tha th, va trc het va tren het, chung ta phai the ha vi Ngi va xin Ngi day moi ngi chung ta mot lan na hieu c s v ai cua s au kho, s hy sinh cua Ngi. Va chung ta phai lam tat ca nhng g co the lam e bao ve hong an B tch Thanh The khoi b lam dung.

(3) Va cuoi cung la Mau nhiem Giao hoi. Cau ma Romano Guardini, gan 100 nam trc, bay to niem hy vong vui mng von ghi khac trong ngai va nhieu ngi khac, van khong the nao quen c: "Mot bien co co tam quan trong khon lng a bat au; Giao hoi ang tnh day trong cac linh hon".

Ngai muon noi rang Giao hoi khong con b cam nghiem va tri nhan ch nh mot he thong t ben ngoai i vao cuoc song cua chung ta, nh mot th tham quyen, nhng ung hn, no bat au c tri nhan la hien dien trong trai tim con ngi - nh mot ieu khong ch ben ngoai, ma anh ong chung ta t ben trong. Khoang na the ky sau, khi xem xet lai dien trnh nay va coi xem ieu g a xay ra, toi cam thay b cam do muon ao ngc cau noi: "Giao hoi ang chet trong cac linh hon".

That vay, Giao hoi ngay nay c nhieu ngi coi ch nh mot loai bo may chnh tr. Ngi ta noi ve no hau nh chuyen nhat bang cac pham tru chnh tr, va ieu nay ung ca vi cac giam muc, nhng ngi phat bieu quan niem cua ho ve Giao Hoi cua ngay mai hau nh chuyen nhat bang t ng chnh tr. Cuoc khung hoang, gay ra bi nhieu trng hp giao s lam dung, thuc giuc chung ta coi Giao hoi nh mot ieu gan nh khong the chap nhan c, ieu ma gi ay chung ta phai nam trong tay va thiet ke lai. Nhng mot Giao hoi t tao khong the tao c hy vong.

Chnh Chua Giesu a so sanh Giao hoi vi mot li anh ca, trong o nhng con ca tot va xau cuoi cung b chnh Chua phan re. Ngoai ra con co du ngon coi Giao hoi nh mot canh ong trong o, hat tot ma chnh Thien Chua a gieo ln len, nhng ca co dai ma "ke thu" a b mat gieo vao o na. That vay, co dai trong canh ong Thien Chua, tc Giao hoi, hien th mot cach qua ang, va nhng con ca xau trong li cung cho thay sc manh cua chung. Tuy nhien, canh ong nay van la canh ong cua Thien Chua va li ca van la li ca cua Thien Chua. Va moi thi iem, khong nhng co co dai va ca ac, ma con co mua gat cua Thien Chua va ca tot. Cong bo ca hai mot cach nhan manh khong phai la mot hnh thc ho giao sai lam, ma la mot viec phuc vu can thiet oi vi S that.

Trong boi canh nay, can phai nhac en mot ban van quan trong trong Khai Huyen cua Thanh Gioan. Ma quy c nhan dien la ngi to cao buoc toi anh em chung ta trc Thien Chua ca ngay lan em (Kh 12:10). Nh the, Sach Khai Huyen cua Thanh Gioan a tiep nhan mot y ngh t trung tam cua cau chuyen len khuon trong Sach Giop (G 1 va 2:10; 42: 7-16). Trong cuon sach nay, ma quy a tm cach ha gia c cong chnh cua Giop trc mat Thien Chua, cho rang no ch co tnh be ngoai ma thoi. Va o chnh la ieu Sach Khai Huyen muon noi: Ma quy muon chng minh rang khong co ngi cong chnh; moi s cong chnh cua ngi ta ch c bieu dien ben ngoai. Neu co the eo gan mot ngi nao o hn, th ve cong chnh be ngoai cua ngi nay se nhanh chong ri rung.

Trnh thuat trong sach Giop bat au vi cuoc tranh luan gia Thien Chua va ma quy, trong o Thien Chua tng nhac en Giop nh mot ngi thc s chnh trc. Bay gi, ong ta c s dung nh mot ien hnh e kiem nghiem xem ai ung. Hay lay i cac tai san cua anh ta va Ngai se thay chang con lai g trong long ao c cua anh ta na, ma quy lap luan nh the. Thien Chua cho phep han lam th nghiem nay, nhng Giop thoat c mot cach tch cc. Bay gi ma quy ay xa hn va han noi: "Da oi da! Tat ca nhng g ngi ta co, ngi ta eu san sang cho i e cu mang song mnh. Ngai c th gi tay anh vao xng vao tht no xem, chac chan la no se nguyen rua Ngai thang mat!" (G 2: 4-6).

Thien Chua ban cho quy c hoi th hai. Han cung co the cham vao da cua Giop. Ch giet Giop la b Thien Chua cam ma thoi. oi vi cac Kito hu, ieu ro rang la Ong Giop nay, ngi ng trc Thien Chua nh mot ien hnh cho ca nhan loai, chnh la Chua Giesu Kito. Trong Sach Khai huyen cua Thanh Gioan, tham kch cua nhan loai c trnh bay cho chung ta mot cach sau rong.

Thien Chua Tao dng oi au vi ma quy, ke noi xau ca nhan loai va moi tao vat. Han noi, khong nhng vi Thien Chua ma trc het vi ngi ta: Hay nhn xem v Thien Chua nay a lam g. Gia thiet la mot sang the tot lanh, nhng tren thc te ay au kho va tm gm. S che bai sang the o thc s la mot s che bai Thien Chua. No muon chng minh rang chnh Thien Chua khong tot, va do o khien chung ta xa ri Ngi.

S hp thi cua ieu sach Khai Huyen ang noi vi chung ta ay la ieu hien nhien. Ngay nay, li buoc toi chong lai Thien Chua, trc het, chnh la viec mo ta Giao hoi cua Ngi nh hoan toan xau xa, va do o thuyet phuc chung ta ra khoi no. Y tng ve mot Giao hoi tot hn, do chnh chung ta tao ra, tren thc te la mot e xuat cua ma quy, ma vi e xuat nay, han muon dan chung ta xa khoi Thien Chua hang song, bang mot th luan ly la ao ma chung ta rat de b la. Khong, ngay ca ngay nay, Giao hoi khong ch bao gom ca xau va co dai. Giao hoi cua Thien Chua cung ang hien hu ngay nay va ngay nay chnh la cong cu nh o Thien Chua cu roi chung ta.

ieu rat quan trong la chong lai cac doi tra va s that na vi cua ma quy bang s that toan dien: Vang, co toi loi trong Giao hoi va toi ac. Nhng ca ngay nay van co Giao Hoi Thanh thien, khong the pha huy. Ngay nay co nhieu ngi khiem ton tin tng, chu au kho va yeu thng; trong ho, Thien Chua ch thc, Thien Chua yeu thng, t to chnh Ngi cho chung ta. Ngay nay, Thien Chua cung co cac nhan chng cua Ngi (cac v t ao) tren the gii. Chung ta ch can tnh tao e nhn va nghe thay ho.

Ch t v ao c lay t luat to tung. Trong phien toa chong lai ma quy, Chua Giesu Kito la chng ta au tien va thc s cua Thien Chua, v t ao au tien, ngi t o, a c vo so ngi khac bc chan theo.

Giao Hoi ngay nay, hn bao gi het, la "Giao Hoi cua cac v T ao" va do o la nhan chng cho Thien Chua hang song. Ngay nay, neu chung ta nhn xung quanh va lang nghe vi mot trai tim cham chu, chung ta se co the tm thay cac nhan chng khap moi ni, ac biet ni nhng ngi bnh thng, nhng ca trong hang ngu cao cap cua Giao hoi, nhng ngi ng len tranh au cho Thien Chua bang mang song va s au kho cua ho. Chnh quan tnh (ineria) trong tam hon ang dan chung ta ti cho khong muon tha nhan ho. Mot trong nhng nhiem vu ln lao va thiet yeu cua viec truyen giang tin mng la thiet lap moi trng song c tin xa rong bao nhieu co the va, tren het, tm ra va nhn nhan ho.

Toi ang song trong mot can nha, trong mot cong ong nho gom nhng ngi kham pha ra cac nhan chng nh vay cua Thien Chua hang song het lan nay en lan khac trong cuoc song hang ngay va cung vui ve ch ro ieu nay cho toi. Nhn thay va tm thay Giao hoi song ong la mot nhiem vu tuyet vi giup cung co chung ta va lam chung ta han hoan trong c tin cua mnh het lan nay en lan khac.

Cuoi cac suy t cua toi, toi muon cam n c Giao Hoang Phanxico ve tat ca nhng g ngai ang lam e ch cho chung ta, het lan nay en lan khac, thay anh sang cua Thien Chua, mot anh sang ca ngay nay van cha bien mat. Tha c Thanh Cha, xin cam n c Thanh Cha!

(Benecto XVI)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page