Chung quanh chuyen i

cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat

cua c Phanxico

 

Chung quanh chuyen i cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat cua c Phanxico.

Vu Van An

Abu Dhabi (VietCatholic News 06-02-2019) - Chuyen i cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat cua c Phanxico d nhien la do li mi cua chnh phu nc nay. Nhng mot trong cac muc tieu cua chuyen i la tham d mot hoi ngh lien ton quoc te to chc bi Hoi ong Trng Thng Hoi Giao at tru s tai cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat, mot sang kien tm cach phan cong chu ngha cuong tn ton giao bang cach co vu mot Hoi Giao on hoa.

c Giao Hoang Phanxico khong phai la nhan vat quoc te duy nhat tham d Hoi Ngh tren. Trc khi ngai ti, Thng Phu Kirill cua Mac T Khoa, a gi th ti Hoi Ngh len an viec s dung ton giao lam can c cho bao lc.

Hoi ngh dien ra trong mot quoc gia a so theo Hoi Giao ni cac nhom thieu so ton giao c "khoan dung" nhng khong c hng ay u quyen t do ton giao. Thng phu Kirill nhan nh rang Trung ong a chng kien nhieu hnh thc qua khch khac nhau an ang sau cac chieu bai ton giao.

Khoang 700 nha lanh ao ton giao tham d Hoi Ngh nay, vi cac ai bieu cua cac he phai Kito giao khac cung nh cac ai bieu Do thai giao, An giao, ao Sikh va Phat giao. Hom Chua Nhat, khi c Phanxico cha ti, cac ai bieu a tham do cac chu e nh oi thoai lien ton, an ap cac cong ong ton giao va phng cach oi au vi chu ngha qua khch.

Trong so ai bieu Cong Giao co c Tong Giam Muc ngi An o Felix Machado, ngi noi vi t Crux rang ngai ngac nhien trc tiem nang "ngi Hoi Giao bat au ci m" tng phan han vi chu ngha dan tuy cua "mua Xuan A Rap". c Tong Giam Muc trc ay von la Pho Tong Th Ky cua Hoi ong Giao Hoang ve oi thoai Lien ton trong cac nam 1999-2008.

Ngai nhn chnh sach "khoan dung" di anh sang tch cc va rat hy vong cao iem oi thoai tai Adu Dhabi c ngi Hoi Giao tiep tuc khai trien. oi thoai, theo ngai, la con ng duy nhat thay the cho han thu, tranh chap, bao lc nhan danh Thien Chua.

Thanh th c Phanxico en ay thc ra e be mac Hoi Ngh bang bai dien van au tien trong hai bai dien van tai Adu Dhabi.

N ky gia Ines San Martin cho rang chuyen i cua c Phanxico ti Adu Dhabi b nhieu ngi tra van v e tham d mot hoi ngh lien ton c to chc trong khuon kho "Nam Khoan Dung" cua nc nay. Nhng khong thieu ngi ca ngi v ay la dp oc nhat e to dau ch huynh e va khoan dung va nhac cho moi ngi nh cong thc gan nh cau ke cua Thanh Phanxico rang giet ngi nhan danh Thien Chua la ieu khong bao gi c bien minh.

Mot c ch het sc hoa ong cua c Phanxico la a cung ngoi mot xe buyt nho vi ai Imam e cung ti ien Mushrif va trong suot chuyen vieng tham a khong s dung giao hoang xa (tr Thanh Le), va thch dung chiec xe buyt nho. Nhng c ch nay khien Anwar Gargash, Ngoai trng cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat, nhan nh: chuyen vieng tham nay them mot trang mi trong lch s khoan dung cua at nc, mang theo "gia tr nhan ao ln lao".

Khai mac Hoi Ngh, Bo trng bo Khoan dung cua cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat, Sheikh Nahyan bin Mubarak, thuc giuc the gii cung nhau tham gia khoan dung va tnh huynh e e at c hoa bnh va giam thieu tranh chap chnh tr.

Mac du co chnh sach khoan dung, cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat van duy tr nhieu han che gat gao oi vi t do ton giao, trong o, co viec cac Kito hu khong c cong khai ve c tin cua ho. V the nhieu ngi mong chuyen vieng tham cua c Phanxico se gay ap lc e co s thay oi, trong o co viec m mot van phong a phng cho Caritas, mot to chc bac ai hien co mat tren 100 quoc gia.

Thang thng ve Yemen

Khong biet lieu ngai co gay c mot ap lc nao trong lanh vc nay khong, nhng ngai khong e de g trong viec keu goi hoa bnh Yemen du biet cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat la mot trong cac nhan to keo dai au kho ay.

Thc vay, ngay ngay au tien at chan len cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat, ngai a len tieng keu goi cham dt cuoc chien tai Yemen. Ngai noi: "Tnh anh em cua con ngi oi ni chung ta, trong t cach cac ai dien ton giao the gii, ngha vu bac bo moi sac thai cua han t 'chien tranh'. Toi ngh cach rieng ti Yemen, Syria, Iraq va Libya".

C ch tren c t New York Times lu y. Ho viet: trong gan 40 gi tai cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat, c Giao Hoang Phanxico a "pha bo nhieu cam k te nh... khi ac biet nhac en Yemen, ni nhng ngi tiep on ngai ang dan than vao mot cuoc chien tranh bao tan, va keu goi cac quoc gia khap vung Vnh ban quyen cong dan cho cac cong ong thieu so.

"Cac lu y cua c Phanxico cc ky thang than oi vi 1 v giao hoang, ngi, theo quy luat tong quat, von khong ch trch x s ang tiep on mnh va tranh viec keo chu y khong thch ang oi vi cac van e ma cac nha cai tr cua ho khong muon thao luan.

"Nhng hom th Hai,... c Phanxico rat thang thng trong mot bai dien van trc hang tram nha lanh ao cua nhieu tn ngng khac nhau trong mot ngay danh cho viec nhan manh ti viec nhan loai can phai ngng viec s dung bao lc nhan danh Thien Chua"

T do ton giao la ieu chu yeu

Cung chnh tnh boc trc ay a khien mot hoc gia Hoa Ky chuyen nghien cu ve Hoi Giao hy vong c Phanxico se len tieng tai cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat oi co t do ton giao tron ven. Daniel Philpott, giao s khoa hoc chnh tr tai ai Hoc Notre Dame, tac gia cuon sach mi xuat ban "Religious Freedom In Islam: The Fate of a Universal Human Right in the Muslim World Today" (T do Ton giao trong Hoi Giao: So phan Nhan quyen Pho quat trong The gii Hoi giao Ngay nay), cho rang "oi thoai la chuyen co the nhng no ch chan chnh va chan thc neu no neu len cac van e gay go. T do ton giao la van e gay go hn ca".

Ong het li ca ngi chuyen i, mot viec lam c Giao Hoang xng ang vi ten hieu Phanxico cua ngai. Tuy nhien, chuyen i cua c Phanxico trong kha canh lien ton khong co g mi la: cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat va Qatar von la hai nc Hoi Giao on hoa, co vu khoan dung va oi thoai. Va do o, chuyen i khong mang lai s thay oi nao trong thai o cua ho. Nhng no co the co vu s thay oi nay ni cac quoc gia A Rap khac.

Noi the roi Philpot cho rang thanh cong hay khong cua chuyen i la viec thanh thc trao oi lien quan en van e t do ton giao, mot nguyen tac het sc than thiet cua ao Cong Giao hien nay, do Vatican II khi xng.

T do ton giao la nguyen tac quan trong nhat cua cong ly khi ung en ton giao, mot nguyen tac lam cho cac ton giao la ton giao ch thc. No la van e pham gia oi vi cac ca nhan va cong ong. No co lien he tch cc qua lai vi dan chu, hoa bnh, phat trien kinh te va thang tien phu n va co lien he nghch ao qua lai vi chien tranh va khung bo. T do ton giao cung la mot nhan quyen pho quat, va la nhan quyen b bac bo rong rai nhat cac quoc gia a so theo Hoi Giao. oi thoai ma khong co t do ton giao la oi thoai re tien, nong can, va ay tnh tuyen truyen.

Philpot rat s cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat ch nham muc ch vun si tieng tam mnh co tnh quoc te va pho the gii, nham thng mai hoan cau, a iem du lch, co vu cac hun hap quoc te.

Nhng nen biet, th sau, ngay 1 thang 2, trc khi i cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat, tai mot uy ban quoc te hon hp oi thoai than hoc gia ngi Cong Giao va cac giao hoi Chnh thong ong phng, c Phanxico tng len tieng keu goi Trung ong tr thanh lanh tho hoa bnh va ngi Kito hu c tha nhan la cong dan tron ven vi cac quyen bnh ang.

Trong tuyen bo chung vi ai Imam cua Al-Azhar, c Phanxico cung a nhan manh en viec cac quoc gia phai cung cap quyen "cong dan ay u", co y trach c cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat, mot quoc gia tuy rat can cong nhan ngoai quoc nhng a khong cho ho ng nao e c nhap quoc tch.

Van kien viet: "Khai niem quyen cong dan da tren s bnh ang ve quyen li va ngha vu, theo o tat ca eu c hng cong ly. Do o, ieu quan yeu la phai thiet lap trong cac xa hoi chung ta y niem cong dan ay u va bac bo viec s dung ky th cua cac han t nhom thieu so von gay ra cam giac co lap va thap kem. S lam dung han t nay m ng cho s thu ch va bat hoa; no huy bo bat c thanh cong nao va lay i cac quyen ton giao va dan s cua mot so cong dan b ky th".

Trc o, ban van qua quyet rang "T do la quyen cua moi ngi: moi ca nhan c hng t do tn ngng, suy ngh, phat bieu va hanh ong. Tnh a nguyen va s a dang cua cac ton giao, mau da, gii tnh, chung toc va ngon ng eu hp thanh y Thien Chua trong s khon ngoan cua Ngi, nh o Ngi a dng nen con ngi. S khon ngoan than thieng nay la nguon goc t o quyen t do tn ngng va quyen t do c khac biet a phat sinh. Do o, viec buoc moi ngi phai tuan thu mot ton giao hoac van hoa nhat nh phai b bac bo, cung nh viec qua ap at loi song van hoa ma ngi khac khong chap nhan".

Trong bai dien van oc tai Hoi ngh Lien ton, ngai nhan manh en viec "moi ngi eu quy gia bang nhau trong oi mat Thien Chua, ang khong nhn gia nh nhan loai bang cai nhn a thch (preferential) nham loai tr, nhng bang cai nhn nhan t nham bao gom". Do o, "tha nhan cung cac quyen li nh nhau cho moi hu the nhan ban la ton vinh danh Thien Chua tren mat at".

Ngai con noi them rang "ke thu cua tnh anh em la chu ngha duy ca nhan dien dch thanh c muon t khang nh mnh va phe nhom mnh tren ngi khac". oi vi ngai, "long ao c ton giao ch thc he viec yeu men Thien Chua het long va yeu men ngi lan can cua mnh nh chnh mnh... Moi he thong tn ngng c mi goi thang vt s phan re gia ban va thu, e tiep nhan vien tng nc tri, mot vien tng bao gom ngi ta khong ac an hay ky th"

en ay, ngai bay to s anh gia cao cua ngai oi vi "cam ket" cua cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat "khoan dung va bao am t do th phng, oi chat chu ngha cc oan va han thu". Ngai nhac nh ho rang tnh huynh e "ung ho s a dang va cac khac biet gia cac anh ch em" va "thai o ung an khong phai la oc dang bat buoc cung khong phai la chiet trung hoa giai".

Ngai noi ro them: oi thoai "gia thiet phai co ban sac rieng cua mnh" mot ban sac "khong nen b lam ng e lam vui long ngi khac" va ong thi, "no oi hoi long can am cua tnh khac biet, mot tnh von bao gom viec phai nhn nhan ngi khac cach tron ven va t do cua ho, va cam ket do o ma ra phai co gang sao cho cac quyen li can ban cua ngi khac luon c khang nh khap ni va bi moi ngi".

Ngai nhan manh, "t do ton giao" la mot phan cua t do nay.

Ngoai y niem t do, c Phanxico con nhan manh ti y niem cong ly. Ngai noi: "khong ai co the tin vao Thien Chua ma lai khong tm cach song cong bang vi moi ngi, theo Nguyen tac vang: 'bat c ieu g ban muon ngi ta lam cho ban, hay lam nh vay cho ho; v ay la le luat va cac tien tri' (Mt 7:12).

"Hoa bnh va cong ly khong the tach ri! Tien tri Isaia noi: 'hieu qua cua s chnh trc se la hoa bnh', (32:17). Hoa bnh chet khi no b ly d khoi cong ly, nhng cong ly se sai lam neu no khong phai la pho quat. Mot cong ly ch danh cho cac thanh vien gia nh, ong bao, tn hu cua cung mot c tin la mot cong ly khap khieng; o la mot s bat cong tra hnh"!

Xet nh the, thien ngh c Phanxico a chu toan c muc tieu cua chuyen i: oi thoai lien ton (ch khong tranh luan) trong tinh than ton trong s that, thang than noi len quan iem chan chnh cua mnh ve t do ton giao, khong phai ch mot kha canh ma trong quan iem tong quan, tong the ve nguyen tac cot loi nay theo vien tng cua ca Thanh Kinh, giao hoi hoc lan nhan ban.

Cha x hoan vu

Tuy nhien, muc tieu chuyen i khong phai ch co the. N ky gia Ines San Martin nhn no di con mat muc vu khi at ta e cho bai viet cua co: "Pope becomes parish priest of Catholics on Arabian Peninsula" (c Giao Hoang tr thanh cha x cho ngi Cong Giao Ban ao A Rap).

Ong cha x nay bao con chien mnh song n gian, trong mot xa hoi tha ma, theo cac Moi Phuc. Ngai noi the trong Thanh Le cong cong au tien trong lch s tai mot quoc gia a so theo Hoi Giao vi s tham d cua khoang 180,000 ngi trong o co 4,000 ngi Hoi Giao!

San Martin tng trnh rang trong Thanh Le tren, chnh phu cac Tieu Vng Quoc A Rap Thong Nhat a trai tham o cho "ong cha x" nay, tuyen bo 1 ngay ngh cho nhng ai co ve tham d Thanh Le, va khi oan ho tong cua ngai bc vao ni hanh le, may bay quan s a dien hanh tren au cong chung trai mau vang trang, mau c Vatican, len bau tri.

Cac Kito hu a phng nh c tang sinh lc. Mot tai xe taxi ngi Uganda cho hay: anh "phai" tham d Thanh Le nay v ay la 1 bien co co tiem nang thay oi lch s.

Khong biet no co thay oi lch s hay khong nhng qua no la lch s cho no la c hanh Kito Giao cong cong cong au tien trong lch s nc nay, ni tuy khoan dung vi cac nhom thieu so ton giao nhng cam ho khong c cong khai c tin cua mnh! Gan mot trieu ngi Cong Giao ay von c oi x nh nhng cong dan bac nh.

ung nh mot cha x, trong bai giang le, c Phanxico "steered away" (lanh xa) chnh tr va bat c van e nao c ngai "thang thng" a ra toi hom trc. Ngai ch xin ho "ng bac bo danh thanh Giesu va kien tr gia nhieu kho khan". Ngai noi: "cha xin cho chung con c n duy tr hoa bnh va hp nhat, san soc lan nhau bang tnh anh em ti ep trong o khong co Kito hu hang nhat hay hang hai".

c Phanxico qua la mot cha x hoan vu en e cung co c tin cua anh ch em mnh.

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page