"Hay Hien Tang Het Mnh"

Van kien cua Toa Thanh ve the thao

 

"Hay Hien Tang Het Mnh", Van kien cua Toa Thanh ve the thao.

Roma (VietCatholic News 10-06-2018) - Theo tin Zenit, ngay 1 thang Sau nam 2018, Thanh Bo Giao Dan, Gia nh va S Song a cong bo mot van kien mi ta la "Hay Hien Tang Het Mnh. Mot Van Kien ve Quan iem Kito Giao oi Vi The Thao va Con Ngi Nhan Ban".

Nhan dp nay, c Giao Hoang Phanxico a gi cho c Hong Y Kevin Farrell, Bo Trng Thanh Bo, bc th nh sau:

 

Gi Hien Huynh ang Knh Hong Y Kevin Farrell

Bo Trng Thanh Bo Giao Dan, Gia nh va S Song

Vi niem vui, toi c tin ve viec xuat ban van kien "Dare il meglio di se" ("Hay Hien Tang Het Mnh") theo quan iem Kito giao ve the thao va con ngi nhan ban, Thanh Bo Giao Dan, Gia nh va S Song a soan thao vi muc ch lam noi bat vai tro cua Giao Hoi trong the gii the thao va cach the thao co the la mot cong cu cua cuoc gap g, ao tao, truyen giao va thanh hoa.

The thao la ni gap g, ni moi ngi moi bnh dien va ieu kien xa hoi en vi nhau e at c muc tieu chung. Trong mot nen van hoa b thong tr bi chu ngha ca nhan va khoang cach gia the he tre va ngi cao tuoi, the thao la mot lanh vc ac tuyen ma quanh o, ngi ta gap g khong phan biet chung toc, gii tnh, ton giao hoac y thc he, va la ni, chung ta cam nghiem c niem vui thi ua e cung at mot muc tieu vi nhau, tham gia vao mot oi, ni thanh cong hay that bai c chia se va khac phuc; ieu nay giup chung ta bac bo y tng chinh phuc mot muc tieu bang cach ch tap chu vao chnh mnh. Viec can ngi khac khong ch bao gom cac ong oi ma con ca cac nha quan tr, huan luyen vien, ngi ung ho, gia nh; noi tom lai, tat ca nhng ngi, vi cam ket va tan tam, lam ta co the "hien tang het mnh". Tat ca nhng ieu nay lam cho the thao tr thanh mot chat xuc tac cho cac kinh nghiem ve cong ong, ve gia nh nhan loai. Khi mot ngi cha chi vi con trai, khi tre em chi vi nhau trong cong vien hoac trng, khi mot van ong vien an mng chien thang vi nhng ngi ung ho mnh, trong tat ca cac moi trng nay, chung ta eu co the thay gia tr cua cac mon the thao nh la mot ni hp nhat va gap g gia con ngi. Chung ta at c cac ket qua tuyet vi, trong the thao cung nh trong cuoc song, cung nhau, nh mot oi!

The thao cung la mot phng tien ao tao. Ngay nay, co le hn bao gi het, chung ta phai hng mat ta ve gii tre, bi v dien trnh ao tao cang bat au sm, s phat trien toan dien cua con ngi qua the thao cang tr nen de dang hn. Chung ta biet cac the he mi nhn vao cac van ong vien va nhan c cam hng t ho xiet bao! Do o, s tham gia cua tat ca cac van ong vien moi la tuoi va bnh dien la ieu can thiet; v nhng ngi d phan vao the gii the thao la ien hnh cua cac nhan c nh ai lng, khiem ton, hy sinh, kien tr va vui ti. Tng t nh vay, ho nen ong gop vao tinh than nhom, ton trong, thi ua lanh manh va lien i vi nhng ngi khac. ieu chu yeu la tat ca chung ta phai nhan thc c tam quan trong cua cac ien hnh trong thc hanh the thao, v luong cay tot tren at mau m rat thuan li cho mua thu hoach, mien la no c vun trong va cong viec c thc hien ung cach.

Cuoi cung, toi muon nhan manh vai tro cua the thao nh mot phng tien truyen giao va thanh hoa. Giao Hoi c keu goi tr thanh dau ch cua Chua Giesu Kyto trong the gii, cung nh cac mon the thao thc hanh trong cac nguyen ng, giao x, trng hoc, va hiep hoi... Moi dp eu tot cho viec loan bao s iep cua Chua Kito, "bat ke luc thuan li hay luc khong thuan li" (2 Tm 4: 2). ieu quan trong la mang lai, la truyen at niem vui nay qua cac mon the thao, khong la g khac ngoai viec kham pha ra cac tiem nang cua con ngi kch thch chung ta boc lo ve ep cua sang the va cua con ngi nhan ban, c tao dng theo hnh anh va hoa anh cua Thien Chua. The thao co the m ng dan ti Chua Kito nhng ni hoac moi trng, trong o, v nhieu ly do khac nhau, khong the cong bo Ngi cach trc tiep; va nhng ngi thc hanh mot mon the thao nh mot cong ong, vi mot chng t vui ti, co the la s gia cua Tin Mng.

Hien tang het mnh trong the thao cung la mot li mi goi vn ti s thanh thien. Tai cuoc gap g gan ay vi gii tre e chuan b Thng Hoi ong Giam muc, toi a bay to niem xac tn nay: tat ca nhng ngi tre hien dien o, ch than hoac qua cac mang xa hoi, eu co c muon va hy vong c cong hien het mnh ho. Toi a s dung cung mot cach phat bieu nay trong Tong Huan gan ay, nhac nh rang Chua co cach oc ao va chuyen biet mi goi moi ngi chung ta vn ti s thanh thien: "ieu quan trong la moi tn hu bien phan c con ng rieng cua mnh, ho rut ra c ieu tot nhat cua mnh, nhng hong phuc co tnh ban than nhat ma Thien Chua a at trong trai tim ho" (Gaudete et exsultate, 11).

Chung ta can phai lam sau sac them moi lien ket chat che gia the thao va cuoc song, von co the soi sang lan nhau, sao cho no lc vt qua chnh mnh trong mot mon the thao cung ong vai tro kch thch e ta luon cai thien nh mot con ngi, trong moi kha canh cua cuoc song. Vi s giup cua n thanh Thien Chua, viec theo uoi nay at chung ta tren con ng co the dan chung ta en s vien man cua cuoc song ma chung ta goi la s thanh thien. The thao chnh la mot nguon rat phong phu gom cac gia tr va nhan c giup chung ta tr thanh nhng con ngi tot hn. Giong nh cac van ong vien trong qua trnh huan luyen, viec thc hanh the thao giup chung ta cho i ieu tot nhat cua chung ta, kham pha ra cac gii han cua chung ta ma khong s hai, va au tranh hang ngay e cai thien. Bang cach nay, "trong chng mc moi Kito hu ln len trong s thanh thien, ho se mang lai hoa trai ln hn cho the gii cua chung ta" (sd., 33). Do o, oi vi cac van ong vien Kito giao, s thanh thien se he viec song cac mon the thao nh mot phng tien gap g, ao tao nhan cach, lam chng va cong bo niem vui lam Kito hu vi nhng ngi xung quanh mnh.

Toi cau xin Chua, nh s cau bau cua c Trinh N Diem Phuc, e van kien nay co the phat sinh ra hoa trai doi dao, ca trong cam ket giao hoi oi vi tha tac vu the thao va ngoai ca pham vi cua Giao Hoi na. Toi yeu cau tat ca cac van ong vien va cong nhan muc vu t nhan ra mnh trong "oi" v ai cua Chua Giesu vui long cau nguyen cho toi, va toi gi ho phc lanh t ay long toi.

Thanh pho Vatican, ngay 1 thang 6 nam 2018

Le nh Thanh Giustino T ao

Phanxico

 

Hay Hien Tang Het Mnh

"Mot Van Kien ve Quan iem Kito Giao oi vi The Thao va Con Ngi Nhan Ban"

 

Chng Mot: Cac ong lc va muc ch

Hay Hien Tang Het Mnh

Hien tang het mnh la mot chu e can ban trong the thao, v cac van ong vien, ca trong t cach ca nhan lan trong t cach tap the, luon phan au e at c cac muc tieu cua ho trong mon chi cua mnh. Khi mot ngi hien tang het mnh, ho cam nghiem c s hai long va niem vui thanh tu. ieu nay cung ung trong i song con ngi noi chung va trong viec song c tin Kito giao. Tat ca chung ta eu muon, mot ngay kia, co the noi vi Thanh Phaolo, "Toi a chien au cho en cung cuoc chien au tot, a ket thuc cuoc chay ua cua toi, toi a gi vng c tin." (2 Tm 4: 7). Van kien nay co gang giup ngi oc hieu c moi tng quan gia viec hien tang het mnh ta trong cac mon the thao va trong viec song c tin Kito giao trong moi kha canh cua cuoc song cua chung ta.

1.1 ong c cua van kien nay

Nh Dan Thien Chua, Giao Hoi co mot kinh nghiem phong phu va sau sac ve nhan loai. Vi long khiem ton tuyet vi, Giao Hoi muon chia se va at kinh nghiem nay e phuc vu the thao. Giao hoi tiep can the gii the thao v mong muon ong gop vao viec xay dng mot nen the thao ngay cang chan chnh, nhan ao.

That vay, "khong co g thc s nhan ban ma khong gay mot tieng vang" [1] trong trai tim cac ngi theo Chua Kito. The thao la mot ieu pho quat cua con ngi va a nhan c mot tam quan trong mi trong thi ai chung ta va v vay no cung a tm thay mot tieng vang trong trai tim cua dan Thien Chua.

Giao Hoi hieu con ngi nhan ban nh mot n v gom than xac, linh hon va tinh than, va tm cach tranh bat c loai chu thuyet duy gian lc nao trong the thao co the lam suy yeu nhan pham. "Giao hoi quan tam en the thao bi v con ngi nam trong trai tim Giao Hoi, toan the con ngi, va Giao Hoi nhn nhan rang hoat ong the thao anh hng en s ao tao, en cac moi tng quan va linh ao cua ngi ta" [2].

Van kien nay d nh trnh bay ngan gon ve cac quan iem cua Toa Thanh va cua Giao Hoi Cong Giao ve the thao. Mot phan v cach viet lch s the thao, gan ay co xu hng ngh rang Giao Hoi Cong Giao ch co mot cai nhn va tac ong tieu cc oi vi the thao, ac biet la trong thi trung co va au thi hien ai, v thai o tieu cc cua Cong Giao oi vi than xac. Nhng ieu nay da tren mot s hieu lam ve cac thai o cua Cong Giao oi vi than xac trong nhng giai oan nay va no bo l anh hng tch cc cua cac truyen thong than hoc, tam linh va giao duc Cong Giao ve the thao nh mot kha canh cua van hoa [3].

"Thai o Kito giao oi vi the thao cung nh oi vi cac bieu hien khac cua cac kha nang t nhien cua con ngi nh khoa hoc, hoc tap, viec lam, nghe thuat, tnh yeu, va cam ket xa hoi va chnh tr khong phai la mot thai o bac bo hay chay tron, ma la mot thai o ton trong, qu men, mac du ieu chnh va nang cao chung: tom mot li, la mot thai o cu chuoc"[4]. Thai o cu chuoc hien dien trong the thao khi tnh u viet cua nhan pham c ton trong va the thao phuc vu con ngi nhan ban trong s phat trien toan dien cua ho. Nh c Giao Hoang Phanxico tng noi, "si day gan bo gia Giao hoi va the gii the thao la mot thc tai ep e a c cung co theo thi gian, v trong the thao, Cong ong Giao hoi nhn thay mot cong cu manh me cho s phat trien toan dien con ngi. Thc the, tham gia vao cac mon the thao kch thch ta vt qua ban than ta va li ch rieng cua ta mot cach lanh manh; no huan luyen tinh than trong s hy sinh va, neu c to chc tot, no nuoi dng long trung thanh trong cac moi tng quan lien nga, tnh ban va ton trong cac quy tac"[5].

Giao Hoi Cong Giao ngo van kien nay vi moi ngi thien ch. ac biet, Giao hoi quan tam en viec oi thoai vi nhieu ngi va cac to chc ang khai trien cac chng trnh e bao ve cac gia tr nhan ban co hu trong thc hanh the thao.

Giao Hoi cung muon ngo van kien nay vi tat ca cac tn hu Cong Giao, bat au vi cac giam muc va linh muc, nhng ac biet la vi cac giao dan, nhng ngi tiep xuc nhieu nhat vi the thao nh mot thc tai song. No nham tr thanh mot van kien noi vi tat ca nhng ngi yeu men va tran trong the thao, bat ke la van ong vien, giao vien, huan luyen vien, phu huynh hoac nhng ngi ma oi vi the thao va la cong viec va la n goi. Chung toi cung muon ngo rong cac suy ngh nay ti cac anh ch em cua chung toi trong c tin, nhng ngi a va ang truyen giao va co vu cac gia tr Kito giao trong the thao hn 50 nam nay [6].

Lam the nao Giao hoi lai co the khong quan tam cho c?

Giao hoi a tr thanh nha tai tr cho cai ep trong nghe thuat, am nhac va cac lnh vc hoat ong khac cua con ngi trong suot lch s cua no. ieu nay cuoi cung la v cai ep phat xuat t Thien Chua, va do o, s anh gia cao ve no c khac ghi vao chung ta nh la nhng tao vat yeu quy cua Ngi. The thao co the cho chung ta c hoi d phan vao nhng khoanh khac ep e, hoac e xem chung dien ra. Bang cach nay, the thao co tiem nang nhac nh chung ta rang cai ep la mot trong nhng phng cach chung ta co the gap g Thien Chua.

Tnh pho quat cua trai nghiem the thao, sc manh truyen at va bieu tng cua no, va tiem nang giao duc va ao tao tuyet vi cua no hien nay rat hien hien. The thao hien nay la mot hien tng van minh hoan toan nam trong van hoa ng ai va bang bac trong cac phong cach va la chon cua cuoc song nhieu ngi, nen chung ta co the t hoi mnh nh c Pio XII a hoi: "Do o, lam the nao Giao hoi lai co the khong quan tam en the thao cho c?" [7]

c Pio XII va c Phaolo VI luc ay a manh me m cuoc oi thoai gia Giao hoi va the gii the thao trong the ky 20, co vu cac kha canh chung cho ca the thao lan i song Kito hu va noi ket cac ly tng cua phong trao The Van Hoi vi cac ly tng cua ngi Cong Giao: no lc the ly, pham tnh luan ly, tnh yeu hoa bnh: da tren ba iem nay, cuoc oi thoai c Giao Hoi duy tr vi the gii the thao het sc chan thanh va than thien. Mong muon cua chung ta la no ngay cang rong ln hn va co hieu qua hn" [8].

S can thiet phai co viec cham soc muc vu trong the thao: mot nhiem vu chu yeu co tnh giao duc

Cuoc oi thoai gia Giao hoi va the thao a phat sinh ra va tiep tuc phat sinh ra mot e xuat nhieu mat ve viec cham soc muc vu, ac biet trong cac trng hoc, giao x va cac hiep hoi Cong Giao. c Gioan Phaolo II ung ho dien trnh nay, ca trong Huan Quyen lan trong viec quyet nh lan au tien m mot Van Phong ve Giao Hoi va The Thao trong Toa Thanh.

"Giao hoi phai hang ngu tien phong trong lanh vc nay, e len ke hoach cho mot viec tong o ac biet thch nghi vi nhu cau cua cac van ong vien va ac biet e thuc ay cac mon the thao co the tao ieu kien cho cuoc song giau hy vong" [9]. Giao Hoi khong nhng ch khuyen khch viec thc hanh the thao ma con muon "trong" the thao na, c coi nh mot Tien nh hien ai danh cho ngi Ngoai Giao va mot oi "areopagus" ni Tin Mng c cong bo.

Huan Quyen lien tuc e cap en s can thiet phai co vu "mot nen the thao v con ngi" co kha nang mang lai y ngha cho cuoc song va phat trien con ngi ay u ve mat luan ly, xa hoi, ao c va tam linh. S ket noi cua Giao Hoi vi cac mon the thao mang hnh thc hien dien muc vu a dang va pho bien lay cam hng t s quan tam cua Giao Hoi oi vi con ngi nhan ban.

1.2 Giao hoi va The thao cho en bay gi

Giao hoi a dan than vao oi thoai vi the thao t nhng nam au tien hien hu cua mnh. Giao Hoi biet ro rang Thanh Phaolo s dung cac an du ve the thao e giai thch cuoc song Kito hu cho ngi ngoai giao. Trong thi trung co, giao dan Cong Giao a chi tro chi va the thao vao nhng ngay le, chiem mot so lng ln trong nam, cung nh vao cac Chua Nhat. Cac tro chi nh vay a tm c s ho tr than hoc trong cac trc tac cua Thanh Toma Aquino, ngi a lap luan rang co the co "mot nhan c ve tro chi" v nhan c co lien quan ti s ieu o, chng mc. Theo cach giai thch nay, ngi ao c khong nen luc nao cung lam viec, nhng cung can co thi gian e vui chi va giai tr. Cac nha nhan ban hoc thi Phuc hng va cac tu s Dong Ten thu ban au a s dung cai hieu ve nhan c cua Thanh Toma Aquino khi ho quyet nh rang hoc sinh can thi gian e vui chi va giai tr trong ngay hoc cua chung. ay la ly do nguyen thuy cua viec bao gom tro chi va the thao vao cac nh che giao duc the gii phng Tay [10].

Hn na, t au ky nguyen hien ai, Giao hoi a bay to s quan tam en hien tng nay, khi anh gia cao tiem nang giao duc cua no va cung chia se nhieu gia tr vi the thao. Giao hoi a tch cc co vu chnh s phat trien cua the thao qua cac hnh thc co to chc va co cau truc.

The thao trong the gii hien ai phat sinh trong boi canh cuoc cach mang ky nghe ma c s phong phu ve mat xa hoi, chnh tr va kinh te a mang en cho the thao nhng phng tien e tien bo tren toan the gii. The thao la ket qua cua tnh hien ai va ong thi a tr thanh "ngi mang" tnh hien ai. Hn na, trong thi ai ta, the thao ang thay oi sau sac va ang chu ap lc nang ne phai thay oi. Chung ta hy vong rang cac chuyen gia the thao khong nhng ch "quan ly" s thay oi ma con lam nh vay bang cach tm hieu va nam vng cac nguyen tac rat than thiet vi nen the thao co ai va hien ai: giao duc va thang tien con ngi.

Nam 1904, c Pio X m man e Vatican chi the thao bang cach to chc mot bien co the duc cho gii tre. Cac bien nien s cua thi gian o khong che giau s ngac nhien cua ho oi vi c ch nay. Mot cau chuyen c tng thuat lai rang ap lai mot cau hoi t mot linh muc boi roi cua giao trieu, "Chung ta se ket thuc au ay?" c Pio X tra li, "Con yeu dau, thien ang!" [11]

Nhng khong con nghi ng g na, Thanh Gioan Phaolo II a at viec tham gia va oi thoai vi the thao mc quan trong nhat oi vi pham trat cua Giao Hoi Cong Giao. Sau Nam Thanh 2000, trong o, ngai a thuyet giang trc 80,000 van ong vien tre tai San van ong The Van Roma, ngai quyet nh thanh lap van phong Giao hoi & The thao, mot van phong t nam 2004 a nghien cu va co vu mot vien kien Kito giao ve the thao, biet nhan manh tam quan trong cua no oi vi viec xay dng mot xa hoi nhan ao, hoa bnh va cong bang hn cung nh cho viec truyen giang Tin Mng.

Khong phai mot nen the thao Kito giao ma la mot vien kien Kito giao ve the thao

Cho du cac lien oan va hiep hoi the thao quoc gia hoac quoc te c tuyen bo cong khai nh la co nguon goc Cong Giao, muc ch khong phai la tao ra mot nen the thao "Kito giao" khac biet, tach biet hoac thay the, nhng cung cap mot vien kien cho nen the thao at c s tren s hieu biet cua Kito giao ve con ngi nhan ban va mot xa hoi cong bang.

Tap chu vao mot vien kien ve the thao nay a ln manh mot cach nhanh chong. Trong mot tai lieu ve the thao cua ho, Hoi ong Giam muc Y noi rang, "neu khong co mot nen the thao Kito giao, th thay vao o, ieu hoan toan hp phap la co mot vien kien ve nen the thao; vien kien nay khong nhng ch cung cap cac gia tr ao c pho quat chung cho the thao ma con thang tien vien anh rieng cua mnh, mot vien anh co tnh oi mi va phuc vu chnh the thao, con ngi va xa hoi"[12].

"Khong he pha hoai va lam mat hieu lc ban chat chuyen biet cua the thao, di san cua niem tin Kito giao lam cho hoat ong nay thoat khoi m ho va sai lech, tao ieu kien e no the hien tron ven" (13). Do o, Kito Giao khong phai la mot "nhan hieu ch pham tnh ao c" cua the thao, mot nhan hieu c at ben canh nhng ben ngoai no. Kito giao c e xuat nh la mot gia tr gia tang giup cho s vien man cua trai nghiem the thao.

1.3 Muc ch cua van kien

Giao hoi coi trong the thao ngay trong ban chat cua no, nh mot au trng cua hoat ong nhan ban, ni cac nhan c ieu o, khiem nhng, can cam, kien nhan co the c nuoi dng va nhng cuoc gap g vi ve ep, long tot, s that va niem vui co the c chng kien. Nhng loai kinh nghiem nay co the co c nh ngi dan cua tat ca cac quoc gia va cong ong khap the gii bat ke tieu chuan hay bnh dien the thao. Chnh chieu kch nay lam the thao tr thanh mot hien tng hoan cau thc s hien ai va do o la mot ieu c Giao Hoi het sc quan tam.

V the, Giao Hoi muon cat cao tieng noi cua mnh e phuc vu the thao. Giao Hoi cam thay cung co trach nhiem ve the thao va viec bao ve no khoi nhng troi giat vat v von e doa no hang ngay, ac biet la tnh khong trung thc, cac thao tung va lam dung thng mai.

"The thao la niem vui cua cuoc song, mot tro chi, mot c hanh, va nh the no phai c s dung ung cach [...] va giai thoat khoi s hoan thien ky thuat va tnh chuyen nghiep thai qua nh viec tai phuc hoi ban chat t do, kha nang tang cng cac si day bang hu, co vu oi thoai va ci m oi vi ngi khac, noi len s phong phu cua viec hien hu, co gia tr hn va c anh gia cao hn viec s hu, va do o, vt xa cac nh luat khac nghiet cua san xuat va tieu dung va tat ca nhng can nhac hoan toan co tnh thc dung (utilitarian) va duy khoai lac (hedonistic) khac trong cuoc song" [14]. bnh dien nay, oi thoai, hp tac gia Giao hoi va the thao, se la ieu em lai li ch.

Giao hoi cung mong muon c phuc vu cho tat ca nhng ai ang lam viec the thao trong vai tro c tra tien hoac ai a so trong vai tro thien nguyen vien, nh cac vien chc, huan luyen vien, giao vien, quan tr vien, phu huynh va chnh cac van ong vien.

Sau khi a noi ro cac ong lc va muc ch cua cuoc oi thoai gia Giao hoi va the thao Chng 1, van kien se kham pha trong Chng 2 thc tai the thao t nguon goc cua no cho en cac boi canh hien ai cua no. Khi lam nh vay, van kien suy t mot nh ngha ve the thao va s lien quan cua the thao trong va cho the gii. Sau o, trong Chng 3, van kien se ao sau hn vao kha canh nhan hoc cua the thao va tam quan trong cua no ac biet oi vi con ngi nh mot s thong nhat gom than xac, linh hon va tinh than. Sau o, van kien ban ti viec the thao noi ra sao ve viec chung ta tm kiem nhieu hn y ngha cuoi cung, va co vu quyen t do va oc sang tao cua con ngi. Kinh nghiem the thao la mot kinh nghiem lien quan en cong ly, hy sinh, niem vui, s hoa hp, long can am, s bnh ang, ton trong va lien i trong viec tm kiem y ngha nay. Y ngha toi hau theo cach hieu cua Kito giao la hanh phuc toi hau c tm thay trong viec cam nghiem c tnh yeu va long thng xot bao la cua Thien Chua nh a c the hien trong moi lien he vi Chua Giesu Kito trong Chua Thanh Than, von dien ra va c song trong cong ong c tin.

Tiep theo, trong Chng 4, van kien kham pha nhng thach thc chuyen biet e co vu mot nen the thao nhan ao va cong chnh, trong o co ha gia than xac, dung chat kch thch (doping), tham nhung, va oi khi anh hng tieu cc cua khan gia. Giao Hoi cong nhan trach nhiem chung cua mnh vi cac nha lanh ao the thao trong viec ch ra cac nh hng sai lam va tac phong phi ao c va ch ao the thao theo phng cach co vu s phat trien cua con ngi. Cuoi cung, trong Chng 5, van kien trnh bay mot tong quan ve cac no lc lien tuc cua Giao Hoi trong viec ong gop vao viec nhan ban hoa cac mon the thao trong the gii hien ai. Trong cac boi canh khac nhau cua no, chang han nh au trng khong chuyen nghiep va chuyen nghiep, the thao van co the va phuc vu nh mot cong cu hu hieu cho viec giao duc va ao tao cac gia tr nhan ban.

Chac chan, co nhieu chu e hn lien quan en cac kha the va thach o cua the thao khong c thao luan trong van kien nay. Ban van nay khong nham c dung nh mot ban tom tat ay u cac ly thuyet va thc tai lien quan en the thao ma ung hn tm cach noi ro cai hieu cua Giao Hoi ve hien tng the thao va moi tng quan cua no vi c tin.

 

Chng 2: Hien tng the thao

The thao la mot hien tng pho quat. Bat c ni nao va bat c khi nao con ngi song chung vi nhau, ho eu rat thch chi cac tro chi, thng thc chuyen ong cua c the ho, trong viec hoan thien cac kha nang the chat cua ho hoac thi ua vi nhau. Thanh th co ngi cho rang, moi thi va moi ni, ngi ta a thc hanh nhng g chung ta ngay nay goi la the thao roi. Trong boi canh nay, khong he la mot quan niem sai lam toan dien khi ta coi the thao nh mot loai hang so nhan chung hoc. D nhien, thuat ng 'the thao' ch mi co gan ay thoi. No phat xuat t loi noi cua Phap ngay xa desporter hoac se desporter - von la mot t ng phat sinh t ch Latinh de (s) portare - va co ngha la giai tr cho chnh mnh. Cuoi cung, trong giai oan au thi ai hien ai, ch 'the thao' c at ra, va t o, thuat ng c s dung e mo ta s a dang cua cac hoat ong thu hut rat nhieu ngi trong t cach van ong vien hoac khan gia. [15]

Nh a c e cap, vi van kien nay, Giao Hoi muon cat cao tieng noi cua mnh trong viec phuc vu the thao. Do o, Giao Hoi muon doi chut anh sang len y ngha nhan hoc cua the thao, cac thach o no ang phai oi au va nhng c hoi muc vu ma no mang lai. Tuy nhien, trc khi lam viec nay, ieu hu ch la co c mot hieu biet quen thuoc nao o ve chnh hien tng nay. V the, ta nen biet, chang han nh, lam the nao the thao a nhan c hnh dang hien nay cua no hoac au la cac ac iem chnh cua no. Hn na, cung nen lu y ti cac moi tng quan khac nhau cua no vi cac xa hoi rong ln hn ma no von la mot thanh phan.

2.1 S ra i cua nen the thao hien ai

Co the noi tat ca cac nen van hoa trong lch s eu khai trien cac hoat ong giai tr, the ly va thi ua goi la the thao. Nh the, the thao a ton tai trong suot lch s nhan loai. The nhng, chnh c Giao Hoang Gioan Phaolo II a goi the thao la "hien tng ac trng cua thi hien ai [...] mot 'dau ch thi gian' co kha nang giai thch cac nhu cau mi va cac ky vong mi cua con ngi". Ngai noi tiep: the thao a "lan truyen ti moi ngo ngach tren the gii, vt qua cac d biet gia cac nen van hoa va quoc gia. ieu c Giao Hoang nhan manh rat ung ay la s kien nay: the thao, bat chap lch s lau i cua no, a trai qua mot thay oi triet e trong hai the ky qua. Trc ay, cac mon the thao c oc quyen nh hnh bi cac nen van hoa ac thu ma chung thuoc ve. Nen the thao hien ai, ngc lai, tng hp vi hau nh tat ca cac khung canh van hoa va do o a vt qua nhng ranh gii van hoa va quoc gia cu. Tat nhien, van con cac hnh thc the thao a phng va chung ang c hng s noi tieng moi ngay mot gia tang, nhng ben canh chung, cung hien hu mot loai the thao hoan cau - giong nh mot ngon ng hoan cau - co the c hieu bi hau het moi con ngi nhan ban. V the, cau hoi at ra la: The thao a tr thanh mot hien tng hoan cau nh the cach nao?

Trong cac the ky 16 va 17, mac du khong phai tat ca [17], nhng nhieu hoat ong the thao phng Tay a tach mnh ra khoi cac boi canh ton giao va van hoa ma trc ay chung von thuoc ve. Tat nhien, ieu nay khong co ngha the thao noi chung a tr thanh mot hien tng tach ri. Tuy nhien, vao thi iem ay, chung ta co the quan sat thay s khi au cua viec nh che hoa, chuyen nghiep hoa va thng mai hoa. [18] Chu quyen ngay cang gia tang cua the thao cung vi viec nh lai cac ly tng s pham cua thi co Hy Lap a dan khi mot s phat trien trong o cac hoat ong the ly ngay cang c coi la mot phan chu yeu cua mot nen giao duc toan dien. Trong chuoi dai cac nha giao duc tien bo - t John Amos Comenius (1592-1670) qua ngi sang lap ra phong trao t thien, Johann Bernhard Basedow (1724-1790) ti Thomas Arnold (1795-1842) - a tiep noi y niem toan dien nay va phien dch no thanh cac hoc trnh giao duc biet nhan manh ti ao tao the ly.

Noi chung, nen the thao hien ai co the co nguyen lai t hai nguon, o la, mot ang, cac tro chi va cac cuoc thi ua dien ra tai cac trng cong lap Anh trong tien ban the ky XIX va, ang khac, cac thao luyen va tap the duc xuat phat t phong trao Philanthropism (nhan ai), mot phong trao cai cach giao duc, va sau o c phat trien bi cac nha giao duc Thuy ien. e cap en truyen thong au tien, can lu y rang cac tro chi, thi ua va hoat ong giai tr thi trc o a c a vao cac chng trnh giao duc cua cac trng cong lap Anh. La thanh phan chnh cua nen giao duc cong cong, the thao dan dan m rong ra moi tang lp va giai cap xa hoi trong xa hoi Anh. Khi nc Anh tr thanh mot cng quoc hoan cau, he thong giao duc a c chuyen ti moi bo phan cua e quoc Anh. Tuy nhien, cung nen nhac ay rang co nhieu hnh thc e khang a phng chong lai dien trnh nay nh, th du, vi Hiep hoi The thao Gaelic Ai Nh Lan.

Mot thi gian trc o, phong trao Nhan ai a xuat hien. Nh a e cap tren ay, phong trao Nhan ai a gay mot tac ong ln en viec cai cach giao duc cua he thong trng cong lap Anh. Mat khac, no cung khai trien cac nang ong lc rieng cua no tren luc a chau Au va Scandinavia. Thoat au, Nhan ai cung la mot ly tng s pham, chuyen bien ho cho mot nen giao duc toan dien. Tuy nhien, mot nen giao duc nh vay khong ch bao gom cac hoat ong the ly nh the duc ma con tm cach co vu viec tha nhan quyen bnh ang cua con ngi va hnh thanh cac nhan c dan chu. Y niem nay a c Thuy ien tiep nhan, ni the duc a tr thanh mot phan cua he thong trng hoc. Tng t nh vay, no cung c dung nh mot phng tien giao duc quan s, tham my hoac sc khoe. Ta co the thay s quan trong cua he thong Thuy ien qua s kien nay la no gay anh hng ang ke tren viec phat trien nganh the thao phu n [19].

Vao cuoi the ky XIX, Pierre de Coubertin sap nhap cac truyen thong khac nhau lai vi nhau va lien ket chung vi y niem The Van Hoi. ieu ma Coubertin co trong tam tr la mot chng trnh s pham hoan cau e giao duc gii tre the gii. Muc tieu chnh cua no la hoa bnh, dan chu, hieu biet quoc te va hoan thien nhan ban. e truyen ba y niem The Van, Coubertin a thanh lap (hoac hoi sinh) Cac Tro Chi The van hoi, tc la mot bien co bon nam mot lan trong o, gii tre cua the gii se gap nhau. Tuy nhien, muc tieu ban au cua Cac Tro Chi The van khong ch la s thi ua the thao ma con la viec c hanh tnh cao quy va ve ep nhan ban. Phng cham The Van, "citius, altius, forties" (nhanh hn, cao hn, manh hn) - mot phng cham ma, du sao, Coubertin a tiep nhan cua Linh Muc Dong a Minh Henri Didon [20] - do o khong ch noi en s xuat sac the ly ma con noi en s xuat sac cua con ngi noi chung. V ly do nay, trien lam nghe thuat, am nhac va th ca cung c xem la mot phan thiet yeu cua The van hoi. Ve phng dien phe phan, can nhac lai rang: oi vi Coubertin, chu ngha the van nhat quyet la mot ton giao cua the gian nay, v ong a minh nhien goi no la mot 'religio athletae' (ton giao cua the duc). Nh chung ta de dang nhan thay t le khai mac co tnh nghi thc cao cung nh t le trao giai hay le be mac, s tien hanh thc s cac tro chi The van a hoan toan lam noi bat ban chat ton giao ma ngi ta von d kien cho chung.

Cac Tro Chi The van au tien cua thi hien ai a dien ra tai Athens nam 1896, mac du trc o a co nhng The van hoi a phng Hy Lap, Anh va c. Nhng ch co sang kien cua Coubertin a theo uoi s cong nhan quoc te va ket cuc a thanh cong rc r. Ke t thi iem o, cac mon the thao The Van a thc hien mot s tien bo cha tng co. Phu n cuoi cung a c phep tham gia The van hoi vao nam 1900. Mot yeu to khac e giai thch s thanh cong cua the thao, tat nhien, la s xuat hien cua cac phng tien thong tin ai chung tien ban the ky XX. Nh cac phng tien phim anh, truyen thanh va truyen hnh, cac bien co the thao v ai a c phat tuyen de dang khap nhieu quoc gia va sau o tren toan the gii. Nh cac phng tien truyen thong ai chung va internet, ngay nay, the thao la mot hien tng hoan cau ma hau het cac quoc gia va dan toc tren the gii eu co c hoi tiep can.

Mac du, trong hau het cac trng hp, the thao khong con cho mnh la mot ton giao hay co moi lien ket noi tai vi cac thanh tu khac cua con ngi nh nghe thuat, am nhac hay thi ca, no van co nguy c b long vao cac muc ch y thc he. ieu nay co lien quan en s kien nay: trong the thao, than xac con ngi phan au e at c s hoan hao. ac biet, cac bien co the thao v ai nh The van hoi hoac cac Giai vo ch the gii trnh bay vi khan gia hoan cau cac cuoc bieu dien hang au cua cac c the con ngi. Tuy nhien, viec bieu dien hang au c the con ngi la mot dau hieu co the c giai thch theo mot loat cac y ngha khac nhau co the c gan cho no. Do o, the thao - va ac biet la the thao bnh dien u tu - thng c s dung e truyen at cac s iep chnh tr, thng mai hoac y thc he [21]. Mot mat, viec co the giai thch nhieu cach nay giai thch c sc hap dan hoan cau cua the thao, tuy nhien, mat khac, no cung phi tran nhieu hiem hoa lien ket vi the thao. V the thao noi chung la mot dau hieu bieu cam cao o nhng ong thi cung la mot dau hieu thieu xac nh cao o, khong the dung cho viec giai thch chnh no. Do o, no phai c giai thch bi nhan to khac va nhng giai thch nay co the la y thc he hay tham ch phi luan ly va phi nhan ao [22].

Theo mot so hoc gia, the thao hoan cau c s dung cho cac muc ch y thc he khi san chi nghieng ve pha Tay Phng va hng ve s giau co, va khi the thao n gian cung co cac c cau quyen lc hien hu hoac truyen ba cac gia tr van hoa cua gii u tu [23]. Cac suy t cua c Giao Hoang Phanxico ve hoan cau hoa a ong gop mot so ieu vao viec chung ta xem xet nhng loai van e nay trong the thao hoan cau. e cap en s cang thang bam sinh gia hoan cau hoa va a phng hoa, c Thanh Cha viet trong Evangelii Gaudium, "Chung ta can chu y en hoan cau e tranh s hep hoi va s tam thng. Tuy nhien, chung ta cung can phai nhn vao a phng, mot viec se gi ban chan ta ng vng tren mat at. [...] ay mo hnh cua chung ta khong phai la hnh cau [...] ni ma moi iem eu cach bang nhau oi vi trung tam, va khong co s khac biet nao gia chung. Thay vao o, no la mot hnh a dien (polyhedron), phan anh s hoi tu moi phan cua no, moi phan dy tr c tnh khac biet rieng cua no. Hoat ong ca muc vu lan chnh tr eu tm cach tap hp ieu tot nhat cua moi hoat ong trong a dien nay"[24]. oi vi cac bien co the thao hoan cau nh The van hoi chang han, neu nhieu nc khong phai la Tay phng hn c ai dien lien quan ti a iem cac Tro Chi cung nh nguon goc cua cac mon the thao c chi va co ai bieu IOC (Uy Ban The Van Quoc Te), ho se con thanh cong hn na trong viec song thc cac s menh cua chung bang cach thc s hoan cau va cung tap hop v nhng ieu tot nhat cua moi quoc gia.

2.2 The thao la g?

a t lau, cac nha triet hoc va khoa hoc the thao a co gang cung cap mot nh ngha thch hp ve the thao. Ro rang, ay khong phai la mot nhiem vu de dang v khong co nh ngha c moi ngi chap nhan cho en nay. Ngoai ra, can lu y rang cac mon the thao co the chu s thay oi lch s. Nhng g chung ta coi la the thao ngay nay, co the khong c xem la the thao vao ngay mai, va ngc lai. V vay, se khong bao gi co mot nh ngha cuoi cung ve the thao. Tuy nhien, ieu nay khong co ngha: khong the noi en mot so net chung ma chung ta thng qui cho the thao.

Trc nhat, khai niem the thao gan lien vi than xac con ngi ang chuyen ong. Tat nhien, co nhng hoat ong oi khi c ke la the thao nhng hau nh khong the hien bat c chuyen ong nao cua c the. Nhng noi chung, the thao c nhan dien vi cac ca nhan hoac nhom ngi chuyen ong va luyen tap c the ho.

iem th hai can c e cap la the thao la mot hoat ong giai tr. ieu nay co ngha: the thao khong phai la mot hoat ong e at mot muc ch ben ngoai nhng t no a co muc ch rieng. Chang han, cac muc ch noi tai nh vay la e hoan thien mot chuyen ong ac thu nao o, e vt qua cac thanh tu cu cua ta hoac nhng thanh tu cua nhng ngi khac, hoac e chi tot vi nhau nh mot oi e thang mot cuoc ua. Chac chan, nen the thao hien ai, ac biet la nganh the thao chuyen nghiep, cung phuc vu cac muc ch ben ngoai nh at vinh quang cho at nc, the hien uy quyen cua mot he thong chnh tr hay n gian la kiem tien. Tuy nhien, neu muc ch ben ngoai chiem u the hoac tham ch xoa mat muc ch noi tai, th chung ta se khong con noi ti tro chi ma ch n gian goi no la viec lam hay lao cong. Hn na, cac cuoc bieu dien cua cac van ong vien chuyen nghiep se khong bao gi at en cap o cao nhat, neu ho thc hien cong viec cua ho ma khong co mot thai o giai tr.

Th ba, viec bieu dien the thao thng phai tuan theo cac quy tac nhat nh. Do o, muc ch noi tai cua hoat ong the thao co the khong at c bang moi phng tien co the co, nhng phai tuan thu cac quy tac cua tro chi. Thong thng, cac quy tac nh vay co muc ch lam phc tap viec at c muc tieu. Th du, trong mot cuoc thi bi loi, cac ngi bi loi khong c phep vt khoang cach, mot tram met chang han, bang cach s dung thuyen may hoac chay doc theo ho bi, nhng ho phai bi trong nc ma khong can dung cu va thc hien mot phong cach bi loi ac thu nh trn (crawl) hoac bm. Tat nhien, cac quy tac co the cho thay cac mc o nghiem ngat khac nhau. Mot van ong vien khong chuyen nghiep ca the chay ba lan mot tuan trong mot oan ng nao o co the ch can at cho mnh quy tac la khong chay cham hn lan trc o, trong khi mot cuoc thi ua chuyen nghiep cap cao nhat c quy nh bi mot bo luat c san nh gom nhieu qui nh va luat le khac nhau ma viec tuan gi chung, ngoai ra, con c theo doi bi trong tai chuyen nganh va tham ch ca thiet b ky thuat na. Do o, the thao ma khong co bat c quy tac nao la ieu kho co the tng tng c.

ac iem th t cua the thao la tnh cach ua tranh cua no. Mot lan na, chung ta co the phan oi bang cach nai ti mot van ong vien ca the khong chuyen nghiep, ch tap dt bat thng va ch e cho vui ma thoi. Co le, van ong vien nay khong tham d vao mot cuoc thi au. Nhng ieu nay khong hoan toan ung. V ca van ong vien nay cung co the thi ua vi ban than theo ngha ho tm cach tap the duc e khong te hn trc ay, hoac e i mot khoang xa nao o, hoac chay, bi hoac leo trong mot thi gian gii han va co nh nao o va van van. Trong hau het cac trng hp khac, yeu to thi ua cua the thao c khai trien nhieu hn e chung ta co the khang nh rang s thi ua cung la mot ac iem khong the thieu cua the thao.

Thanh to cuoi cung co lien quan en cac thanh to trc o, v neu the thao thc s la mot cuoc thi ua c quy nh bi cac quy tac ac thu cua tro chi, th s bnh ang ve c hoi phai c bao am. Se n gian vo ngha khi co hai hoac nhieu oi thu hn thi ua, bat ke la ca nhan hay oi, nhng ieu kien bat au cua ho lai phan ln khong bnh ang. o la ly do tai sao trong cac cuoc thi ua the thao thng co s phan biet gia gii tnh, trnh o bieu dien, lp tuoi, lp can nang, mc o khuyet tat va van van.

Tom tat nam ac iem nay, chung ta co the noi rang cac mon the thao la nhng chuyen ong than the cua cac tac nhan ca the hay tap the, theo cac quy tac ac thu cua tro chi, the hien cac cuoc bieu dien giai tr, nhng cuoc bieu dien ma, vi ieu kien phai co c hoi bnh ang, c so sanh vi cac cuoc bieu dien tng t cua nhng ngi khac trong cuoc thi ua. Nh a c ghi nhan, ay khong phai la mot nh ngha thau ao ve the thao v no cho thay nhieu ieu m ho [25]. Tuy nhien, nh ngha nay co the u cho cac muc ch cua chung ta.

Nhng can phai noi them oi chut. Nh chung ta a thay, the thao khong ch la mot hoat ong trong chnh no ma con co kha canh ben ngoai na. Du sao, nhng ngi ngoai cuoc khong tham gia cung co the chu y en cac mon the thao, ho co the quan sat chung, anh gia chung, hai long hoac bc boi ve chung, va ho co the giai thch chung theo nhieu cach khac nhau. Nh a noi tren, than the con ngi ang chuyen ong la mot dau hieu lam au e cho nhieu cach giai thch khac nhau. Sau khi noi ra cac ac iem giai tr, tuan theo quy tac va thi ua cua the thao, viec co the giai thch nhieu cach nay co the con c giai thch them na. Theo mot ngha nao o, co the hieu mot cuoc thi ua the thao nh mot trnh thuat ke ve mot cuoc thi au gia hai hoac nhieu ben thi ua vi nhau e gianh mot oi tng gia tao ma khong co mot ly do i thc nao e d cuoc thi au nay. Theo cac quy tac chuyen biet cua tro chi, cac ben co gang e at xuat sac. oc lap vi cac ong lc chu quan cua ho, cac ben tham gia a vao thc hanh cac hnh thc tham my va nghe thuat ngi khac co the hieu c va do o co the c ho giai thch mot cach tch cc. Cung nh vi nhieu tac pham nghe thuat khac, cau chuyen nay cung khong co noi dung khac biet, ay la ly do tai sao no c gan cho cac y ngha khac nhau va tham ch trai ngc nhau.

e ket luan nhng suy t nay ve khai niem the thao, bay gi chung ta co the khang nh rang, mot mat, the thao la mot loai the gii rieng cua no cho no the hien ac iem cua mot tro chi, ly tng ma noi, khong theo uoi mot muc ch ben ngoai nao. Tuy nhien, mat khac, the gii ong hop nay cung la mot ieu ngoai tai cho no t trnh dien vi ngi ngoai cuoc di hnh thc mot cau chuyen co tnh bieu cam cao, mot cau truyen, tuy nhien, khong co noi dung chuyen biet nao en noi khien ngi ta co the gan cho no cac hnh thc y ngha khac nhau. Mot lan na, chnh viec co the giai thch nhieu cach nay a khien cho the thao tr nen hap dan oi vi moi ngi khap ni tren the gii. tuy nhien, cung mot luc, ac iem co the giai thch nhieu cach nay cung lam cho the thao de b ben ngoai chc nang hoa va tham ch la y thc he hoa.

2.3 Cac boi canh cua the thao

Nhng o khong phai la tat ca nhng g co the noi ve the thao, v the thao khong bao gi hien hu ma khong co mot boi canh. au tien, chung ta phai ngh ti viec nh che hoa the thao. Viec nay bat au vi mot nhom tre em, hen gap nhau vao buoi chieu san sau e chi cac mon nh bong a hay bong ro. ay, viec hen cung nh thi gian va a iem ac thu cho thay mot loai nh che khi au. oi vi cac mon the thao cao cap hn, cac chng trnh huan luyen phai c ap dung, cac cuoc thi phai c phoi hp, san chi phai c cung cap va duy tr trong tnh trang tot, viec van chuyen cac van ong vien va thiet b the thao phai c to chc, phai co s tham gia cua cac trong tai, ket qua phai c ghi lai va vv. mot bnh dien ln lao hn, mot the che phap ly ve the thao phai c thiet lap, cac chng trnh giam sat dung chat kch thch (doping) phai c thc hien hoac cac bien co the thao v ai phai c sap xep. ay la nhiem vu cua cac to chc the thao nh cac cau lac bo hoac hiep hoi quoc gia va quoc te. Noi chung, chung ta co the goi nhng hnh thc to chc the thao nay la he thong the thao.

Bay gi ieu hien nhien la he thong the thao khong the t mnh tao ra cac nguon tai nguyen can thiet. e tao thuan li cho cac nhiem vu va e cap, he thong the thao can cac nha hao tam ben ngoai - th du, cac nhan vien thien nguyen, ngi ung ho vien chnh tr hoac nha tai tr - va ac biet la khach hang san sang mua ve, ban cac mon hang, hay lap cac chng trnh truyen hnh. Ch bang cach nay, he thong the thao mi co the tao ra cac tai nguyen can thiet. S phu thuoc ve cau truc cua he thong the thao, nh chung ta quen goi no, giai thch tai sao he thong nay phai lien tuc lam cho nhng ngi ong gop ben ngoai biet s hap dan cua no. Noi cach khac, he thong the thao phai lu tam ti ve be ngoai cua the thao e van ong cac ngi co tiem nang hao tam e ho san sang ong gop vao viec duy tr hay tham ch tang cng he thong. Tuy nhien, ieu nay bao ham viec trnh bay the thao sao cho phu hp vi s thch khac nhau cua cac ngi co tiem nang tr thanh nha hao tam. Va nh vay, the thao tr thanh mot loai san pham ha hen se thoa man cac s thch cua cac ca nhan, cac nhom va cac to chc khac nhau. o la ly do tai sao he thong the thao lai san sang va de dang co mat e phuc vu cac muc ch y thc he, chnh tr hay kinh te cua ngi khac, v, neu khong, no se khong the tao ra cac tai nguyen can thiet e song con.

Nh chung ta a thay, v the thao la mot cau chuyen mang tnh bieu cam vi rat t noi dung khien ngi ta co the gan cho no nhieu y ngha khac nhau, nen he thong the thao noi chung chng to rat thanh cong trong viec tao ra cac tai nguyen ben ngoai v cac ngi co tiem nang tr thanh nha hao tam co the s dung the thao e truyen at cac s iep ac thu cua ho. Co the chng minh ieu nay bang, th du, cac hp doanh (partnerships) ma cac van ong vien ca nhan cung nh cac to chc the thao ln hn a ky ket vi cac doanh nghiep thng mai va ky nghe quang cao. Trong trng hp nay, the thao qua ong vai tro lam co xe chuyen ch cac s iep kinh te.

S phu thuoc ve c cau cua he thong the thao va c mo ta khong nhat thiet phai la mot ieu xau, v the thao co the phuc vu rat nhieu muc ch co the chap nhan c ve mat ao c va tham ch con thc s nhan ban na. Th du, neu cac chnh tr gia san sang au t tien bac cong cong vao he thong the thao v ieu nay ha hen se cai thien sc khoe cua dan chung hoac giao duc toan dien cho tre em va thanh thieu nien, th trong can ban se khong sai neu he thong the thao trnh bay the thao phuc vu cac muc ch nay. Nhng, mat khac, ieu cung ro la: s phu thuoc ve c cau cua he thong the thao mang rat nhieu nguy hiem. Th du, neu mot lng tai nguyen ln hn co the c tao ra bang cach lam cho he thong the thao phu thuoc vao he thong kinh te hoac cac he thong y thc he, th xu hng nghieng ve viec thc hien chnh ieu nay se cao, cho du muc ch cua viec phuc vu nay ang ng ve ao c hoac vo nhan ao. ieu nay se c e cap chi tiet hn trong chng th t.

 

Chng 3: Tam quan trong cua the thao oi vi con ngi nhan ban

3.1 Than xac, linh hon, tinh than

Du cac nghien cu lch s ve the thao thng mo ta thai o Cong Giao oi vi than the hoan toan tieu cc, tren thc te, truyen thong than hoc va tam linh Cong Giao von nhan manh rang the gii vat chat (va moi vat hien hu) eu tot v c tao ra bi Thien Chua va con ngi la mot hp nhat gom than xac, linh hon va tinh than. That vay, cac nha than hoc thi s khai va thi trung co danh phan ln thi gian cua ho e phe phan cac nhom Ngo ao va Manicheans, chnh la v nhng nhom nay lien ket the gii vat chat va than xac con ngi vi s ac. Mot trong nhng khieu nai cua cac tac gia Kito giao la Cac nhom Ngo ao va Manicheans khong bao gom cac sach thanh Do Thai nh mot phan cua sach thanh Kito giao, va do o khong chap nhan trnh thuat trong sach Sang The von mo ta Thien Chua tao dng the gii va con ngi va goi moi s "rat tot lanh". Trai lai, cac nhom nay a xay dng cac trnh thuat co tnh than thoai kha phc tap ve nguon goc cua the gii vat chat, mot trnh thuat lien ket no vi 'sa nga' hay "nguyen ly ta ac".

o la ly do tai sao ho coi the gii vat chat va chnh than the con ngi nh la oi khang vi nhng g thc s tam linh. Nam 1979, Thanh Gioan Phaolo II noi vi cac van ong vien ngi Y va A Can nh ve nhng tranh cai nay: "That ang nhac lai rang trong cac the ky au tien, cac nha t tng Kito giao a kien quyet phan oi mot so y thc he, luc o het sc thi thng, co ac tnh ha gia the gii vat ly mot cach ro rang, nhan danh viec e cao tinh than mot cach sai lam. Ngc lai, da tren c s d kien Thanh Kinh, ho a khang nh mot cach manh me mot cai nhn thong nhat ve con ngi" [26].

Quan iem thong nhat ve con ngi nay von c phat bieu trong Thanh Kinh va bi cac nha than hoc hoac nh mot s hp nhat cua than xac, linh hon va tinh than hay than xac va linh hon. Cach hieu nay ve s hp nhat cua con ngi nhan ban la ket qua hp luan ly oi vi viec nh hnh thai o Kito giao oi vi the thao. Theo c Gioan Phaolo II, Giao hoi coi trong the thao v Giao Hoi anh gia cao "moi ieu gop phan vao s phat trien hai hoa va hoan chnh cua con ngi, co than xac va linh hon. Do o, Giao Hoi khuyen khch nhng g nham muc ch giao duc, phat trien va tang cng than the con ngi, e no co the phuc vu tot hn cho viec at c s trng thanh ban than" [27].

Cai hieu ve s thong nhat cua con ngi cung la nen tang cho s nhan manh trong giao huan cua Giao Hoi rang co mot chieu kch tam linh cho the thao. That vay, c Gioan Phaolo II mo ta the thao la "mot hnh thc the duc than the va tinh than" [28]. Nh ngai a noi: "Hoat ong the duc the thao, tren thc te, khong ch lam noi bat cac kha nang the chat co gia tr cua con ngi ma thoi, ma con la cac kha nang tri thc va tam linh cua ho na. No khong ch la sc manh the ly va hieu nang c bap, ma con co mot linh hon va phai bieu lo tron khuon mat hoan chnh cua no na" [29].

3.2 T do, quy tac, tnh sang tao va s hp tac

T do, mot hong phuc Thien Chua ban cho chung ta, cho thay s v ai cua ban chat con ngi. c tao dng theo hnh anh va hoa anh cua Thien Chua, con ngi nam n c keu goi tham d vao s sang tao cua Thien Chua. Nhng t do i kem vi trach nhiem, v cac la chon t do c thc hien bi moi con ngi eu tac ong en cac moi tng quan cua ho, en cong ong, va trong mot so trng hp, tron ca sang the.

Ngay nay, nhieu ngi tin rang t do la lam nhng g ngi ta muon, vo gii han. Mot quan iem nh vay tach oi t do va trach nhiem va tham ch co the loai bo s quan tam en cac hau qua cua hanh vi nhan ban. Tuy nhien, the thao nhac nh chung ta rang t do thc s cung phai co trach nhiem.

Ngay nay, ky thuat cho phep con ngi nhieu ni tren the gii co the x ly nhieu th de dang mot cach ang ngac nhien. Trong boi canh nay, ngi ta de dang khong nhan ra s can thiet phai no lc va hy sinh mi at c cac muc ch cua mnh. Nhng trong the thao, bat c ai khong phat trien cac c tnh nay cung khong kien tr trong viec thc hanh the thao va do o se khong at c bat c muc tieu e xuat nao. ay, cai hieu Kito giao ve t do ap dung cho the thao iem nay: t do cho phep con ngi thc hien cac la chon va hy sinh thch ang ngay ca khi ho buoc phai i qua "ca hep" [30].

Hn na, trong nen "van hoa vt bo" ma c Giao Hoang Phanxico thng nhac nh chung ta, nhng cam ket lau dai thng lam chung ta s hai. The thao giup chung ta trong phng dien nay bang cach day rang chap nhan cac thach o lau dai la ieu ang gia. Viec huan luyen va cac no lc kien tr e cai thien la ieu ang gia, v cac ieu thien cao qu nhat ch co the at c khi ngi ta tm kiem chung ma khong xa tranh cac bat trac va thach o i kem vi cac trach nhiem a dang. Ngoai ra, khac phuc cac kho khan nh chan thng va chong lai nhng cam do la ao trong tro chi giup tang cng tnh cach cua mot con ngi qua s kien tr va t chu.

Phng cham cua Uy ban The Van Quoc te, citius, altius, fortius (nhanh hn, cao hn, manh hn) [31] gi len ly tng kien tr nay. Theo mot ngha nao o, i song Kito giao giong nh mot cuoc chay ua ng trng (marathon) hn la chay nc rut (sprint). Co nhieu giai oan, mot so giai oan nay rat kho khac phuc.

The nhng, tai sao ngi ta lai chay cuoc ua ng trng? Han ho thch tan hng thach o en mot mc nao o. at cho c s cai thien tng bc, tng dam, gi len mot cam thc thoa man mang lai niem vui cho cuoc thach o. Thanh Gregorio thanh Nazianzus va cac Giao Phu khac ngh ti i song Kito giao giong nh mot tro chi. c Giao Hoang Phanxico cung a noi ve no theo cac ngon t nay, noi ket the loai chi vi niem vui Kito giao [32].

Moi ngi hien tang nhng tai nang ho nhan c trong thc tai hang ngay cua cuoc song ho, co the bao gom ca the thao. Coi trong cac quy tac va quy nh cua moi mon the thao cung vi cac chien lc tro chi do cac huan luyen vien xac nh, moi van ong vien phat trien ban than khi ho, bang t do va oc sang tao, no lc at c cac muc tieu a at ra trong cac thong so a c thiet lap. Bang cach nay, cac mon the thao lam chng cho cong ly iem chung oi phai vang theo cac quy tac. Va e bao am cong ly nh vay, co nhng trong tai, tham phan va thanh tra vien, va trong nhng nam gan ay, tr cu ky thuat. Khong co cac quy tac, y ngha cua tro chi va cuoc thi se khong con. Trong bong a, chang han, neu qua bong khong hoan toan vt ng khung thanh, th khong phai la cu thang vao khung thanh. Ch mot milimet nho cung tao nen s khac biet to ln. Theo mot cach nao o, quy tac o giup chung ta hieu rang cong ly khong phai la mot ieu ch n thuan co tnh chu quan ma no co mot chieu kch khach quan, trong ca cac hnh thc tro chi.

Trai ngc vi nhng g ngi ta co the ngh, trong the thao, cac quy tac khong gii han oc sang tao cua con ngi nhng khuyen khch no. e at c muc tieu cua mnh trong cac tieu chuan a thiet lap, van ong vien phai rat sang tao. Ho phai tm cach gay bat ng cho oi thu canh tranh bang mot thu thuat hoac chien thuat mi hoac bat ng. V ly do nay, cac van ong vien sang tao c anh gia cao.

Mot ieu tng t xay ra vi t do. Cac quy tac c thiet lap, ma t chung von la ket qua cua oc sang tao ni nhng ngi sang lap ra tng mon the thao, tr thanh khach quan xet ve mat tuan thu chung. Tnh khach quan nay khong lam mat i tnh chu quan cua van ong vien ma la giup ho khai trien no mot cach t do khi ho luyen tap mon the thao cua mnh. Cac quy tac th ro rang va c xac nh, nhng tuan gi chung lam cho van ong vien t do hn va sang tao hn.

Con ngi tao ra cac quy tac, va roi ong thuan chap nhan cac quy tac cau thanh cac mon the thao khac nhau. Va nhng quy tac nay at the thao ra ngoai cac hoat ong khac cua cuoc song hang ngay. Cac hoc gia a ghi nhan ieu nay: mot trong nhng ac iem cua cac quy tac cau thanh the thao la chung co mot luan ly hoc nhng khong (gratuitous logic). Nh a e cap trong chng trc, moi mon the thao eu co cac muc tieu cua no. Trong mon chi cu (golf), chang han, muc tieu la a bong vao lo vi con so t nhat cac cu anh co the co tren mi tam lo. Tuy nhien, cac quy tac cua san cu cam cach hu hieu nhat e thc hien viec nay, chang han nh i len va tha bong vao moi lo. Chung nhng khong a ra cac thach thc va tr ngai khien viec at muc tieu tr nen kho khan hn. Moi cau thu mon cu phai s dung mot chiec gay chi cu, khi i t mot khoang cach c ch nh cach xa moi lo, va tranh cac ao va bay cat. Nhng ngi tham gia ong thuan cac quy tac cau thanh mon cu v ho thch tham gia tro chi va co gang vt qua cac thach thc ma no a ra. iem quan trong cua suy t nay la cac mon the thao cua chung ta khong bat buoc phai hien hu; chung ta tao ra chung va chung ta t do tham gia vao chung bi v chung ta thch lam nh vay. Theo ngha nay, cac mon the thao nam trong lanh vc nhng khong.

Nh the, the thao da tren khi iem hp tac va ong thuan ve cac quy tac cau thanh. Cung co nhieu cach ma ngi tham gia can hp tac ch e lam mot bien co the thao kha hu. That vay, s hp tac i trc va la can ban e thi ua. Theo ngha nay, ong lc cua the thao trai ngc vi chien tranh, la th dien ra khi ngi ta tin rang s hp tac khong con kha hu na va khi thieu s ong thuan ve cac quy tac can ban. Trong cac mon the thao, ngi thi ua tham gia vao mot cuoc thi ua co quy tac, ch khong chong lai mot ke thu ma ta phai tan diet. That vay, chnh oi thu cua ho a rut ra c ieu tot nhat ni mot van ong vien, va do o, trai nghiem nay co the rat thu v va hap dan. Ch thi ua am ch trai nghiem nay, v ch nay xuat phat t hai goc La Tinh "com" - vi -va "petere" - phan au hoac tm kiem -. Cac ngi thi ua ang "cung nhau phan au hoac tm kiem" s xuat sac. Nhieu ien hnh cac van ong vien bat tay va om hon hoac tham ch i lai lam quen hoac chia se mot ba an sau mot cuoc thi kch liet a day chung ta rat nhieu ve kha canh nay.

V vay, chung ta thay viec thc hanh the thao giup con ngi phat trien nh the nao v ho tr nen co kha nang tao ra mot moi trng biet ket hp t do va trach nhiem, oc sang tao va viec ton trong cac quy tac, viec giai tr va s nghiem tuc. Moi trng nay co c la nh s hp tac va ong hanh vi nhau trong viec phat trien tai nang va ca tnh ca nhan.

Chi ep

Trong nhng thap nien gan ay, a co s nhan thc ngay cang tang ve nhu cau chi ep trong the thao, tc la tro chi phai trong sach. Cac van ong vien ton trong viec chi ep khi ho khong nhng tuan thu cac quy tac chnh thc ma con gi cong bang oi vi oi thu cua ho e moi ngi thi ua co the t do tham gia tro chi. Tuan thu cac quy tac cua tro chi e tranh b khien trach bi trong tai hoac chnh thc b loai v vi pham quy tac la mot ieu. Nhng ieu khac la phai chu y va ton trong oi thu va quyen t do cua ho bat ke bat c li iem ve quy tac nao. Lam nh vay bao gom viec khong s dung cac chien lc giau giem, chang han nh dung chat kch thch, co li the bat hp phap so vi oi thu thi ua. Hoat ong the thao "phai la mot dp khong the tranh e thc hanh cac nhan c nhan ban va Kito giao ve tnh lien i, long trung thanh, tac phong tot va biet ton trong ngi khac, nhng ngi phai c xem la nhng ngi thi ua ch khong phai ch la oi thu hay ch thu" [33]. Bang cach nay, cac mon the thao co the at ra cac muc tieu cao hn chien thang, hng ti viec phat trien con ngi nhan ban trong mot cong ong gom cac ong oi va nhng ngi thi ua.

Chi ep cho phep cac mon the thao tr thanh phng tien giao duc cho tat ca xa hoi, ve cac gia tr va c hanh tm thay trong the thao, chang han nh kien tr, cong bang va lch s, ay la ch mi neu ten mot vai ieu ma c Giao Hoang Benecto XVI von nhan manh.

"Cac van ong vien than yeu, cac ban ganh vac trach nhiem - khong kem phan quan trong - la lam chng cho cac thai o va niem xac tn va, the hien chung, vt qua hoat ong the thao, trong c cau gia nh, van hoa va ton giao. Khi lam nh vay, cac ban se giup ngi khac rat nhieu, ac biet la thanh thieu nien, nhng ngi ang song trong mot xa hoi ang phat trien nhanh chong, ni ang anh mat nhieu gia tr va cang ngay cang mat phng hng" [34].

Theo chieu hng nay, cac van ong vien co s menh tr thanh "cac nha giao duc, v the thao co the ao luyen mot cach hu hieu nhieu gia tr cao hn, nh long trung thanh, tnh ban va tinh than ong oi" [35].

3.3 Chu ngha ca nhan va nhom

Mot ieu rat ac trng cua the gii the thao la moi tng quan hai hoa gia ca nhan va toan oi. Trong cac mon the thao ong oi, nh bong a, bong bau duc, bong chuyen va bong ro va nhieu mon khac, thc tai o c nhn thay rat ro. Nhng ngay trong cac mon the thao ca nhan nh quan vt hay bi loi, luon co mot so hnh thc lam viec theo nhom nao o.

Ngay nay chung ta co the thay nhieu bieu hien cua chu ngha ca nhan. Xem ra cac muc tieu ca nhan oi khi chiem u the hn ch chung. The thao la mot trng hoc lam viec theo nhom giup chung ta vt qua s ch ky. Trong o tnh ca nhan cua moi ngi chi co lien quan en nhom oi cung nhau lam viec e at c muc tieu chung.

c Giao Hoang Phanxico, khi noi chuyen vi nhng ngi tre tai le ky niem lan th 70 cua Trung tam the thao Y, noi rang: "Toi cung hy vong cac ban co the thng thc ve ep cua tinh than ong oi, mot ieu rat quan trong trong cuoc song. ng co chu ngha ca nhan! ng chi cho rieng mnh. que hng cua toi, khi mot ngi chi lam nh the, chung toi noi: 'Anh chang nay muon t mnh nghien het qua bong!' Khong, o la chu ngha ca nhan: khong nghien trai bong, hay la nhng cau thu cua toan oi. Thuoc ve mot cau lac bo the thao co ngha la bac bo moi hnh thc ch k va co lap, ay la mot c hoi e gap g va song ben ngi khac, giup lan nhau, thi ua trong long qu men ho tng va phat trien trong tnh huynh e"[36].

Moi thanh vien eu oc ao va ong gop mot cach ac biet cho toan oi. Cac ca nhan khong mat hut trong toan bo, v ho c tran qui trong tnh ac thu cua ho. Tat ca eu co mot tam quan trong oc ao lam cho oi manh hn. Mot oi ngu tuyet vi luon c tao thanh t nhng ca nhan tuyet vi khong chi mot mnh ma cung chi vi nhau.

Th du, mot oi bong co the c tao thanh t nhng tien ve xuat sac nhat the gii, nhng no se khong phai la mot oi tuyet vi neu khong co thu mon, hau ve, tien ao va tham ch la mot huan luyen vien gioi, chuyen gia vat ly tr lieu, v.v. Trong the thao, thien phu va tai nang cua tng ca nhan noi rieng c xep at e phuc vu ca oi.

3.4 Hy sinh

Ngi tham gia the thao rat quen thuoc vi khai niem hy sinh. Bat ke trnh o chuyen mon hay loai hoat ong lien quan, tap chu vao oi hay ca nhan, van ong vien phai khep mnh vao ky luat va tap chu vao nhiem vu hien hu neu ho muon hoc va thu lm c ky nang can thiet. at c ieu nay thng co ngha la ngi o phai theo mot chng trnh thng xuyen va co cau truc. ieu nay c thc hien tot nhat khi ngi tham gia the thao chap nhan ieu nay: ho se phai dan than vao mot con ng bao gom mot mc o gian kho, t bo mnh va khiem nhng nao o. S d nh the v viec hoc tap va bieu dien mot mon the thao luon bao gom viec co the gap g vi that bai, nga long va thach thc. Cac van ong vien chuyen nghiep thng se trai nghiem nhng thach thc tam ly, the ly va tinh than nh la mot phan s nghiep cua ho trong the thao; tham ch ieu con gay an tng hn na la nhng ngi tham gia the thao cap thap va khong chuyen nghiep cung san sang khep mnh vao nhng oi hoi nay, mac du vi cng o thap hn nhieu, e tr nen tot hn trong ieu ho yeu thch [37].

Ngi tham gia e giai tr chu huan luyen e d cuoc thi na ng trng (marathon) v t thien, ngi chi cu co chap (handicap) cao co gang tap mot cu anh tot hn, hoac cau thu bong a co gang ghi ban thang nhieu hn cho oi, eu nh cac trai nghiem song nay cua ho ma hieu c rang nhng hy sinh nho nay co y ngha nh c thc hien v long yeu thch the thao. Mac du ngo li vi cac van ong vien the van, Thanh Gioan Phaolo II co ieu sau ay e noi ve gia tr cua s hy sinh trong the thao vi tat ca cac van ong vien, bat ke trnh o cua ho: "Tai The van hoi gan ay Sydney, chung ta a ngng mo nhng ky tch cua cac van ong vien v ai, nhng ngi a t hy sinh nhieu nam, ngay qua ngay, e at c nhng thanh qua o. ay la luan ly hoc cua the thao, ac biet la cac mon the thao the van; no cung la luan ly hoc cua cuoc song: khong co cac hy sinh, cac thanh qua quan trong khong co c, hoac tham ch khong co s hai long chan chnh"[38].

Nhng lan gap hy sinh trong the thao o co the giup cac van ong vien ao tao ca tnh cua ho mot cach ac thu. Ho co the phat trien cac nhan c can am va khiem nhng, kien tr va dung cam. Kinh nghiem chung cua s hy sinh trong the thao cung co the giup cac tn hu hieu ay u hn n goi cua ho trong t cach con cai cua Thien Chua. Duy tr mot cuoc song cau nguyen, mot cuoc song b tch phong phu, va lam viec v ch chung, thng i kem vi nhieu tr ngai va kho khan. Chung ta co gang vt qua cac thach thc nay bang s kien tr kien nh va t khep mnh vao ky luat cua chung ta, va vi n thanh tuon chay t Thien Chua. "Ky luat nghiem ngat va viec t chu, s khon ngoan, tinh than hy sinh va cong hien", theo Thanh Gioan Phaolo II, ai dien cho cac pham tnh tinh than, tam ly va the ly a c th nghiem trong nhieu mon the thao. Cac oi hoi va thach thc ve tinh than va the chat cua the thao co the giup tang cng tinh than va viec t y thc ve mnh cua ngi ta. Viec Cong Giao anh gia cao gia tr nhan hoc cua the thao va s hy sinh a da tren c s sinh hoat hang ngay cua moi ngi chi. Qua kinh nghiem song cua mnh, ho biet rang s hy sinh va au kho co mot ban chat ay tiem nang bien oi.

Nh the, hy sinh la mot thuat ng quen thuoc va c s dung nhieu trong the gii thc cua the thao. Giao hoi cung s dung thuat ng nay mot cach rat trc tiep, thng xuyen va chuyen biet. Giao Hoi biet rang tnh yeu Thien Chua va ngi lan can cua chung ta thng i kem mot gia at ma chung ta phai tra. Nhiem vu cua chung ta trong t cach Kito hu la chap nhan cac hy sinh va au kho ma chung ta ang chu ng, bat ke ln hay nho, va c nang bi n thanh cua Thien Chua trong cuoc song cua chung ta, phan au cho vng quoc ay tren trai at va tren the gii. Vi ieu nay trong tam tr, ta se de hieu hn ieu Thanh Phaolo ngh ti khi ngai yeu cau chung ta san sang e 'au tran au tot' (Tm 6:12). Tat ca nhng hy sinh cao qui ma chung ta thc hien eu quan trong trong i song Kito hu, ca khi chung dien ra trong cac hoat ong nhan ban be ngoai khong ang ke nh the thao.

3.5 Niem vui

Ke t khi co Hien chng Quoc te ve Giao duc The ly, Sinh hoat The ly va The thao vao nam 1978, the thao a tr thanh mot quyen li cho tat ca nhng ngi tham gia, khong ch cho ngi tre, khoe manh va co the lc. Bat ke the thao c thc hanh bi tre em, ngi cao tuoi hay ngi khuyet tat, the thao eu mang lai niem vui cho tat ca nhng ai t do tham gia vao o, moi trnh o cua cuoc chi.

trnh o mi bat au, cac van ong vien phai chu ng nhieu that vong va tham ch xau ho ve that bai lien tiep trong viec phan au e thanh thao mot hoat ong. trnh o cao hn ve the thao, cac van ong vien thng san sang trai qua ky luat cua cac chng trnh huan luyen nghiem ngat. Niem vui cho tat ca nhng ai thc hanh the thao thng xuat hien song song vi nhng kho khan va th thach gian nan. Tren khap the gii, chung ta cung thay: nhieu ngi tham gia the thao ch e tan hng cai cam giac c van ong than the, co c hoi giao tiep vi ngi khac, hoc mot ky nang mi, hay cam thay mot cam thc c thuoc ve. Niem vui trong nhng boi canh nay la pho san cua viec c lam ieu chung ta yeu thch hoac tan hng. Chung ta thay cuoi cung niem vui la mot n phuc, va no luon luon at c s tren tnh yeu, va cong thc nay ap dung moi tieu chuan cua the thao [40]. Viec lien ket niem vui nay vi tnh yeu trong the thao, do o, co nhng s that quan trong e day chung ta ve moi tng quan gia Thien Chua, tnh yeu va niem vui trong i song thieng lieng cua chung ta.

Viec oi vi hau het moi ngi, the thao khong c thc hien e at li ch ben ngoai nh tien bac hay danh tieng cang lam cho no tr nen manh me hn. Tuy nhien, oi vi cac van ong vien co cam ket, nhng khoanh khac vui ti trong the thao thng i song song vi au kho hoac hy sinh cach nay hay cach khac va sau no lc tinh than va the chat cao o. ieu nay day chung ta rang niem vui thc s, sau sac va lau dai thng xuat hien khi chung ta cam ket ma khong e de ieu chung ta yeu thch. Tnh yeu nay co the c hng vao chnh hanh ong the thao, hoac hng ti cac thanh vien khac cua mot oi khi cac moi tng quan c sau sac hn trong viec theo uoi mot muc tieu chung. Neu niem vui ket noi vi tnh yeu mot mon the thao va cac ong oi cua ta la mot thc tai ma cac nha tam ly hoc the thao lien ket vi cac lan bieu dien hay nhat cua chung ta va la ieu khien cac ngi chi het lan nay ti lan khac tr lai tham gia, th ay co the la mot cach e huan luyen vien hay cac nha lanh ao the thao rut ta c cac song hanh gia thc hanh the thao va thc hanh c tin.

Ve kha canh nay, ieu quan trong can nhac lai du ngon Chua Giesu noi ve kho bau chon mot tha ruong e minh hoa trieu ai Thien Chua. Chua Giesu nhan manh rang chnh "v niem vui" ma ngi kham pha ra kho bau ay a ban moi th mnh co va mua lay tha ruong (Mt 13:44). V vay, viec chung ta theo chan Chua Giesu va cong bo trieu ai Thien Chua a gan ke cung phai phat xuat t niem vui c cam nghiem tnh yeu va long thng xot chan cha cua Thien Chua von la ac trng cua trieu ai nay. Khi chung ta theo Chua Giesu va lam viec hng ti viec xay dng trieu ai cua Thien Chua, chung ta se gap kho khan va gian kho, va tham ch c mi goi vac thanh gia cua chung ta.

Nhng cac th thach va au kho khong the dap tat niem vui nay. Tham ch ca cai chet cung khong the lam the. Sau khi noi vi cac mon e rang nh Chua Cha yeu thng Ngi, Ngi cung yeu thng ho va bao ho hay lai trong tnh yeu cua Ngi, Chua Giesu noi vi ho rang Ngi noi nhng ieu nay "e niem vui cua Thay trong cac con va niem vui cua cac con nen tron" (Ga 15:11) ). Khi ti luc gan chu thong kho va chu chet, Ngi noi vi ho, "Nen gi ay, cac con lo au xao xuyen. Nhng Thay se gap lai cac con, va long cac con se vui mng, va khong ai lay mat niem vui cua cac con"(Ga 16:22).

"Niem vui Tin Mng tran ay trai tim va tron cuoc song nhng ai gap g Chua Giesu" (41). c Giao Hoang Phanxico a lam noi bat tnh trung tam cua niem vui trong i song tn hu, no la mon qua e chia se vi moi ngi. Cung cach o, the thao ch co ngha bao lau no co vu mot khong gian cua niem vui chung. ay khong phai la mot van e phu nhan cac hy sinh va au n do viec huan luyen va thc hanh the thao, nhng cuoi cung, the thao c mi goi mang lai niem vui cho nhng ngi thc hanh no va tham ch cho tat ca nhng ngi am me theo uoi mot mon the thao tren toan the gii.

3.6 Hai hoa

S phat trien hai hoa cua con ngi phai luon luon hang au oi vi tat ca nhng ngi co trach nhiem ve the thao, bat luan la huan luyen vien, ngi hng dan hoac quan tr vien. Ch hai hoa nay ch s can bang va hanh phuc va la ieu chu yeu oi vi hanh phuc thc s can c trai nghiem. Tuy nhien, co nhieu the lc tren the gii hien nay cam do con ngi t bo nhan c quan trong nay e ung ho quan iem mot chieu va mat can bang. Ngi ta ch can ngh en viec thng mai hoa mot so mon the thao, va s phu thuoc qua ang vao cac giai phap khoa hoc tach biet khoi cac quan ngai ve ao c, la u e lo ngai. Khi the thao c theo uoi theo nhng cach thc trong o than the con ngi c xem nh mot o vat vat chat n thuan hoac coi con ngi ch nh mot loai hang hoa, th chung ta co nguy c gay ton hai ln lao cho cac con ngi va cac cong ong.

Mat khac, s phat trien hai hoa con ngi trong cac chieu kch the ly, xa hoi va tinh than cua ho t lau von c cong nhan la ong gop cho s lanh manh tam ly va s trien n cua ho. Chung ta ang bat au chng kien cac phat trien tch cc nhieu ni, tai o, "moi ngi cam thay can phai tm ra cac hnh thc the duc thch hp giup khoi phuc s can bang lanh manh cua tam tr va than the" [42]. Lien quan en ieu nay, trong nhng nam gan ay, nhieu hnh thc the thao mi va cac quan niem khac nhau ve thi ua a bat au xuat hien e ap ng nhu cau hien hu phai co s hoa hp ln hn na gia tam tr va than the. Cong ong Vatican th hai cung lu y rang lien quan en viec xay dng cac cong ong hai hoa, the thao co the, "phat huy cac moi tng quan than thien gia ngi thuoc moi giai cap, quoc gia va chung toc" [43].

Thng b bo qua trong cac moi trng, ni con ngi khong con c xem la nhng tao vat yeu quy cua Thien Chua na, la tam quan trong cua viec ao tao tam linh con ngi. Hai hoa ngu y s can bang, va en lt no, s can bang nay lien quan en toan bo con ngi nhan ban - i song luan ly, the ly, xa hoi va tam ly cua ho. The thao la mot trong nhng boi canh hu hieu nhat trong o ngi ta co the phat trien mot cach toan dien.

Mot cach nghch ly, chnh nh viec tham gia vao nhng g be mat trong giong nh cac hoat ong the ly thuan tuy nh the thao, chung ta mi co the phat trien kien thc cua ta ve tinh than, va thay viec bo qua mot kha canh nay trong con ngi chung ta a lam hai s tang trng, sc khoe va hanh phuc cua chung ta ra sao. Xu hng pht l yeu to tinh than, hoac rut gon no vao yeu to thuan tuy tam ly (mot ac iem rat pho bien mot so ni tren the gii ngay nay), rat pho bien hien nay va co the nguy hai, nhat la vi gii tre va nhng ngi thieu giao huan ton giao va tam linh. Trong s khon ngoan cua mnh, Giao hoi cung cap cho chung ta mot vien kien rat can thiet va thuc bach ve kha canh nay. Chung ta c yeu cau song the thao cua chung ta trong va vi Thanh Linh, v nh Thanh Gioan Phaolo II tng noi, "Cac ban la cac van ong vien thc s khi cac ban t chuan b khong nhng bang cach huan luyen than the cua mnh ma con bang cach lien tuc huan luyen cac chieu kch tinh than cua con ngi cac ban e co c s phat trien hai hoa moi tai nang nhan ban cua cac ban"[44].

3.7 Can am

Theo Thanh Toma Aquino, Giao hoi day rang long can am ai dien cho trung iem gia s hen nhat mot mat va s thieu than trong mat kia. Va Giao Hoi a nhan manh rang hanh vi can am luon lien quan en luan ly. S d nh the v, can am oi hoi chung ta phai lam ieu ung, ieu tot, ch khong phai ieu co li nhat, hay de dang.

Khai niem can am cung co the c hieu nh mot ieu luon c chnh ban than quyet nh. Chung ta khong the lam cho ai o can am, mac du cac huan luyen vien, cac nha giao duc va nhieu ngi khac co the phat trien kha nang co ieu nay ni nhng ngi ho lam viec vi. That vay, chung ta co the ly luan rang long can am c thay thng xuyen hn trc, trong va sau khi that bai va thua lo. Tiep tuc tien bc khi rui ro chong chat bat li cho ban hoac nhom cua ban, co gang lam ieu ung an ve phng dien luan ly va the ly, khi ban ang thua am, gi cho nhom gan bo vi nhau nh mot oi khi b coi la nhng ke di c - tat ca nhng dp nay eu co the cung cap bang chng thuyet phuc rang the thao ay nhng khoanh khac can am ln lao.

3.8 Bnh ang va ton trong

Moi con ngi nhan ban eu c tao dng theo hnh anh va hoa anh cua Thien Chua va co quyen song cuoc song cua ho vi pham gia va c oi x mot cach ton trong. Moi ngi eu co cung mot quyen c trai nghiem va thanh toan trong nhieu kha canh cua van hoa va the thao khac nhau. Moi ngi eu co cung mot quyen c phat huy cac kha nang ca nhan cua mnh cung nh ton trong oi vi cac han che ca nhan cua mnh.

Tuy nhien, s bnh ang ve quyen li cho moi ca nhan khong co ngha la oc dang hay nh nhau. Ngc lai, v no cung co ngha la ton trong tnh a nguyen va tnh a dang cua s song con ngi lien quan ti gii tnh, tuoi tac, boi canh hay truyen thong van hoa. ieu nay ap dung can bang oi vi nganh the thao. ieu de hieu la co nhng khac nhau chuyen biet ve o tuoi trong cac hang muc bieu dien the thao hoac trong hau het cac mon the thao, an ong va an ba khong thi au vi nhau. Nhng ngi co kha nang the ly sai biet cach ang ke so vi kha nang d kien trung bnh, th du, v khuyet tat (impairment), co the c phan nh va lng gia cach khac nhau.

Vi tat ca s lu y ti tnh a nguyen cua cac ieu kien, cac tai nang va kha nang, cac hang muc bieu dien khac nhau khong nen dan en viec xep hang hoac phan cap giau giem hoac tham ch en viec phan ranh (delimitation) qua chat che gia cac nhom nhan ban khac nhau. ieu nay pha huy cam quan n nhat nguyen uy cua gia nh nhan loai. ieu ma Thanh Tong o Phaolo yeu cau cong ong Kito hu hieu nh mot s phan anh than the cua Chua Giesu Kyto nen c cam nghiem trong the thao: "Con mat khong the noi vi ban tay, 'tao khong can may", hay au noi vi chan, 'tao khong can may". Ngc lai, nhng bo phan cua than the xem ra yeu t hn o thc ra khong the nao thieu c [#] Neu mot phan b au, th moi bo phan eu phai au vi no. Neu mot phan c ca ngi, moi phan eu han hoan vi no. Gi ay, anh ch em la than the cua Chua Kito va tng moi anh ch em la chi the cua no " [45].

The thao la mot hoat ong co the va nen co vu s bnh ang cua nhng con ngi nhan ban. "Giao hoi coi the thao nh mot cong cu giao duc khi no phat huy cac ly tng cao ve nhan ban va tam linh va khi no ao tao gii tre mot cach toan dien e phat trien cac gia tr nh long trung thanh, kien tr, tnh ban, lien i va hoa bnh" (46). The thao la mot lanh vc trong xa hoi chung ta nham co vu cuoc gap g cua toan the nhan loai, va co the vt qua cac rao can kinh te xa hoi, chung toc, van hoa va ton giao.

Moi ngi eu bnh ang v pham gia cua ho c tao ra giong hnh anh va hoa anh cua Thien Chua. Tat ca chung ta eu la anh ch em t cung mot ang Tao Hoa. Nhng the gii cua chung ta van phai oi au vi nhng bat bnh ang ben re rat sau, va nhiem vu cua cac Kito hu la giai quyet thc tai nay. The thao la khong gian e cac Kito hu co the tm cach co vu s bnh ang, v "neu khong co cac c hoi bnh ang, cac hnh thc gay han va xung ot khac nhau se tm c manh at mau m e ln len va cuoi cung phat no" [47].

Co rat nhieu th du cho thay the thao a tao ra s thong nhat va bnh ang gia con ngi nh the nao trong xa hoi. Nhieu mon the thao bnh dan a van ong chong chu ngha phan biet chung toc va a co vu cho hoa bnh, lien i va hoa nhap. "The thao co the mang chung ta lai vi nhau trong tinh than hiep thong gia cac dan toc va van hoa. The thao thc s la mot dau hieu cho thay hoa bnh la ieu co the "[48].

3.9 Lien i

S iep cua Giao hoi ve tnh lien i cho chung ta thay rang co mot moi lien ket chat che gia lien i va ch chung, gia lien i va ch en pho quat cua hang hoa, gia lien i va bnh ang gia cac dan toc, gia lien i va hoa bnh tren the gii [49].

Tnh lien i trong mot oi the thao ch s hp nhat co the phat trien gia cac ong oi khi ho cung phan au vi nhau e at c cung mot muc tieu. Mot trai nghiem nh vay cung cap cho moi ngi tham gia mot cam giac c chu y va qu men ch than. Tuy nhien, tnh lien i, theo ngha Kito giao, vt qua cac thanh vien cua mot nhom rieng. Tham ch no co the bao gom ca oi thu khi ho te nga va khong co kha nang ng len neu khong co s giup . ay ho tr va lien i la can thiet ma khong can phai hoi lieu s that bai cua ngi khac la loi cua ho hay do mot chuoi cac s kien khong may.

Cac van ong vien, ac biet la nhng ngi noi tieng nhat, co trach nhiem xa hoi khong the tranh khoi. ieu quan trong la ho y thc c ngay cang nhieu ve vai tro cua ho oi vi tnh lien i va ieu nay c chu y trong xa hoi: "Cac ban, nhng ngi chi the thao, la nhng ngi bieu dien mot hoat ong the thao, mot hoat ong moi cuoi tuan tu tap rat nhieu ngi vao san van ong va la mot hoat ong c cac phng tien truyen thong xa hoi danh cho nhieu khong gian ln lao. V ly do nay, cac ban co mot trach nhiem ac biet. "[50]

c Giao Hoang Phanxico ro rang mi cac van ong vien "tham gia vi nhng ngi khac va vi Thien Chua, cong hien het mnh cac ban, hien i song cac ban cho mot ieu thc s ang gia va keo dai mai mai. at tai nang cua cac ban vao viec phuc vu cuoc gap g cua nhng con ngi, tnh ban, s hoa nhap" [51].

Thanh Gioan Phaolo II khuyen ngi ta lien ket vi the thao e "co vu viec xay dng mot the gii huynh e va oan ket hn, do o giup khac phuc cac tnh huong hieu lam lan nhau gia cac ca nhan va dan toc" [52].

The thao phai luon i oi vi tnh lien i, bi v hoat ong the thao c mi goi toa sang cac gia tr cao ca nhat ra khap xa hoi, ac biet la co vu s hp nhat cua cac dan toc, cac chung toc, cac ton giao va van hoa, nh the, giup vt qua nhieu chia re ma the gii chung ta van con trai nhiem ngay nay [53].

3.10 The thao ven man cho thay viec tm kiem y ngha toi hau

The thao cho thay s cang thang gia sc manh va s yeu uoi, ca hai kinh nghiem eu nhat thiet thuoc nhan sinh. The thao la mot lanh vc ma trong o, con ngi co the, mot cach chan chnh, song thc tai nang va oc sang tao cua ho nhng ong thi cam nghiem cac gii han va tnh hu han cua ho, v thanh cong khong he c bao am.

Nh a e cap au chng nay, the thao giong nh mot lanh vc co the tiet lo s that ve t do cua con ngi. c Giao Hoang Phanxico noi "T do la mot ieu tuyet dieu, nhng no cung co the tieu tan va mat i" [54]. The thao ton trong t do cua con ngi cho ben trong cac gii han cua mot bo quy tac chuyen biet, no khong ngan can oc sang tao ma, ung hn, nuoi dng no. Do o, cam nghiem c t do la chnh mnh khong b mat i.

Moi tng quan noi tai gia t do ca nhan va viec chap nhan cac quy tac cung cho thay: ngi ta c ieu hng hng ve mot cong ong vi nhng ngi khac. Thc the, ngi ta khong bao gi la mot thc the co lap ma la "mot hu the xa hoi, va tr phi lien he vi ngi khac, ho khong the song va phat trien tiem nang cua mnh c" (55). The thao toan oi va s hien dien cua cac khan gia cho thay moi tng quan gia cac ca nhan va cong ong. Hn na, ngay ca the thao ca nhan cung khong the c thc hien ma khong co s ong gop cua nhieu ngi khac. V vay, co the dung the thao nh mot mo hnh e minh hoa viec con ngi co the tr thanh chnh ho nh the nao nh cam nghiem cong ong.

Cuoi cung, trong boi canh the gii hien ai, the thao co le la ien hnh noi bat nhat ve s hp nhat cua than the va linh hon. Can nhan manh rang cach giai thch mot chieu cac kinh nghiem va e cap dan en mot khai niem sai lam ve hu the con ngi. Ch tap chu vao sc manh, chang han, co the gi y cho rang con ngi la nhng sinh t man. Khai niem mot chieu ve t do bao ham y tng ve mot cai toi vo trach nhiem ch biet tuan thu cac quy tac cua rieng mnh. Tng t nh vay, viec qua nhan manh en cong ong se dan en s anh gia thap ve pham gia cua con ngi ca the. Va cuoi cung, bo qua s hp nhat cua than the va linh hon se em en mot thai o mot la hoan toan lam ng than the hai la nuoi dng mot chu ngha duy vat the gian. Do o, phai tnh en moi chieu kch mi hieu c nhng g thc s cau thanh con ngi.

Tom lai, nh the, chung ta co the noi rang trong the thao cac hu the nhan ban trai nghiem mot cach ac biet s cang thang gia sc manh va s yeu uoi, s t do tung phuc cac quy tac tong quat tao nen mot thc hanh chung, tnh ca nhan a c ieu hng ve pha cong ong, va s hp nhat cua than the va linh hon. Ngoai ra, nh the thao, cac hu the nhan ban co the trai nghiem ve ep. Nh Hans Urs von Balthasar a nhan manh rat ung, kha nang tham my cua hu the nhan ban cung la mot ac tnh quyet nh kch thch viec tm kiem y ngha toi hau [56]. Neu mot quan iem nhan chung hoc toan dien nh the c ap dung, th the thao qua co the c xem nh mot lanh vc phi thng ni hu the nhan ban cam nghiem c mot so s that quan trong ve ban than ho trong viec ho tm kiem y ngha toi hau.

Y ngha toi hau theo quan iem Kito giao

Con ngi nhan ban tm thay chan ly sau xa nhat cua chung ta ve viec chung ta la ai trong hnh anh va hoa anh cua Thien Chua, v ay la cach Ngi a tao nen chung ta (St 1:27). Mac du, ung la the thao the hien viec theo uoi mot loai hanh phuc nao o, ma Cong ong Vatican th hai von mo ta la "mot cuoc song tron ven va t do xng ang vi nhan loai; mot cuoc song trong o [cac con ngi va cac xa hoi] co the bat moi th ma the gii hien ai co the cung cap cho ho mot cach d dat phai phuc vu phuc li rieng cua ho"[57], nhng ieu cung ung la chung ta c tao nen cho mot hanh phuc con ln hn the. Hanh phuc nay c lam cho kha hu qua phuc nhng khong cua n thanh Thien Chua. ieu quan trong la nhan manh rang n thanh cua Thien Chua khong pha huy bat c ieu g la nhan ban, nhng ung hn, no "hoan thien hoa t nhien" [58] hoac nang chung ta vao s hiep thong vi Thien Chua la Cha, Con va Thanh Linh va vao hiep thong vi nhau.

Mot trong nhng cach quan trong ma chung ta cam nghiem c n thanh Thien Chua la trong long thng xot cua Ngi. Nh c Giao Hoang Phanxico a nhan manh trong suot trieu giao hoang cua ngai, va ac biet trong nam cua long thng xot, Thien Chua khong bao gi met moi tha th cho chung ta. Thien Chua yeu thng chung ta vo ieu kien. Ngay ca khi chung ta pham sai lam hoac pham toi, Thien Chua van kien nhan vi chung ta va luon ban cho chung ta s tha th va c hoi th hai. S tha th cua Thien Chua - cung nh s tha th cua chung ta oi vi nhau - mang en s cha lanh va phuc hoi hnh anh va hoa anh cua Thien Chua trong chung ta. Nh Thanh Phaolo a e cap en no trong la th cua ngai gi tn hu Colose: "ng noi doi nhau, v anh em a t bo cai toi cu vi cac thc hanh cua no va a mac lay cai toi mi, mot cai toi ang c oi mi theo hnh anh cua ang Tao Dng ra no, e c n thong hieu"(Cl 3:10). Va mot lan na, ngai viet cho tn hu Corinto: "Tat ca chung ta, mat khong che man, chung ta phan chieu vinh quang cua Chua nh mot bc gng; nh vay, chung ta c bien oi nen giong cung mot hnh anh o, ngay cang tr nen rc r hn, nh do bi tac ong cua Chua la Than Kh." (2 Cr 3:18) . Neu qua trnh cu chuoc co ngha: chung ta ang c oi mi va thay oi thanh hnh anh va hoa anh cua Thien Chua la Cha, Con va Thanh Linh, th ieu nay co ngha hieu ra rang chung ta co tnh tng quan t can ban va c tao dng e hiep thong vi Chua va vi nhau.

 

Chng 4: Cac thach thc di anh sang Tin Mng

4.1 Mot nen the thao nhan ban va cong chnh

Chung ta a noi ve cac kha canh y ngha cua the thao cung nh v tr cua no trong viec tm kiem ieu tot va s that. Tuy nhien giong bat c thc tai nhan ban nao khac, the thao co the quay mat chong lai nhan pham va nhan quyen. Do o Giao Hoi len tieng khi thay nhan pham va hanh phuc thc s cua con ngi b e doa.

Co vu cac gia tr nhan ban trong the thao

S phat trien hien nay trong the thao phai c anh gia theo viec lieu chung co khi i t viec nhn nhan pham gia con ngi va the hien s ton trong thoa ang oi vi ngi khac, oi vi moi tao vat va moi trng hay khong. Hn na, Giao Hoi nhn nhan tam quan trong cua niem vui c tham gia vao the thao va s trung thanh cung hien hu vi nhau cua ngi ta. Khi cac quy tac the thao c ong thuan bnh dien quoc te, th cac van ong vien t cac nen van hoa, cac quoc gia va ton giao khac nhau c hng trai nghiem chung ve viec thi ua cong bang va vui ti, mot ieu co the giup co vu s n nhat cua gia nh nhan loai.

Bang cach tham gia vao the thao, ngi ta co the cam nghiem s hien hu bang than xac cua ho mot cach n gian va tch cc. Bang cach chi trong mot oi, cac van ong vien nhan thay cac cam nghiem thoa man nhat xay ra khi ngi chi co moi lien ket chat che vi nhau va chi ep vi nhau.

Phe phan viec ch ng sai

T quan iem nay, mot loat cac hien tng va phat trien phai c anh gia mot cach co phe phan. ieu nay ap dung vao the thao het nh vao cac lanh vc khac cua cuoc song trong xa hoi. Giao huan xa hoi cua Giao Hoi luon nhac nh chung ta rang nhng ngi tham gia chnh tr, kinh te, hay khoa hoc phai t hoi lieu cac hanh ong cua ho co phuc vu con ngi nhan ban va trat t cong chnh hay khong. Nhng ngi tham gia vao the thao cung phai oi au vi cau hoi nay.

Pham tnh co cng o cao cua cac kinh nghiem the thao la c s cho sc hap dan cua no. Tuy nhien, v cng o nay, the thao cung co the troi dat theo cac chnh sach va thc hanh khong phuc vu cho con ngi nhan ban. ieu nay ap dung vao cac ngi tham gia cung nh khan gia va ngi ung ho. S quan trong ln lao cua the thao oi vi nhieu ngi co the lam no thoai hoa, bien no thanh mot phng tien at cac li ch khac, v cac muc ch chnh tr va chng to uy quyen, v mu quang mu cau li ch tai chnh hay t quyet duy quoc gia. Bang cach nay, quyen t lap cua the thao va thien ch noi bo cua no b e doa. Cac quyen li khong con la quyen li the thao na, ma ung hn la cac quyen li chnh tr, kinh te hoac lien quan en truyen thong, luc o, se bat au ra lenh cho cac ong lc cua the thao va ngay ca cac kinh nghiem cua chnh cac van ong vien. The thao luon la thanh phan cua mot xa hoi phc tap vi nhieu bo phan va tham gia vao sinh hoat cua xa hoi nay, ay the nhng, mat khac, phai can than ng at quyen t lap cua no vao the nguy nan. Phat bieu trc mot phai oan cac oi bong a chuyen nghiep Y, c Giao Hoang Phanxico a nhac lai nhng lan, luc con nho tuoi, ngai vui ve ti san van ong bong a cung vi gia nh ngai va ieu bo mng vui ve nhng ngay nay. Ngai noi vi cac cau thu va cac nha du dat: "Toi hy vong rang bong a va moi mon the thao pho thong khac co the lap lai yeu to mng vui o. Ngay nay bong a cung hoat ong trong the gii kinh doanh, tiep th, truyen hnh, vv... Nhng kha canh kinh te khong c troi vt hn kha canh the thao; [khi troi vt] no co nguy c gay o nhiem moi ieu bnh dien quoc te, quoc gia va tham ch ca a phng na"[59].

Khi the thao c thc hanh vi thai o "thang bang moi gia", chnh the thao se b e doa nghiem trong. Ch tap chu hoan toan vao thanh cong the thao, cho du v cac ly do ca nhan, chnh tr hay kinh te, eu lam cho quyen li va phuc li cua nhng ngi tham gia tr thanh khong ang ke. oi vi than the cua chnh ngi ta, mong muon len cao hn bang bat c gia nao xac nh ra tac phong va co hau qua nghiem trong. Tieu chuan ma theo o, moi th khac phai tuy thuoc khong con la pham gia cua con ngi na, ma la hieu nang cua ho, va ieu nay co the keo theo nguy c cho sc khoe cua ho va cua ban ong hanh cua ho. Pham gia va quyen li cua ngi ta khong bao gi co the b tuy thuoc mot cach vo oan vao cac quyen li khac. Cac van ong vien cung khong the tr thanh mot loai hang hoa. Nh c Giao Hoang Phanxico tng noi vi cac thanh vien cua Uy ban The Van Chau Au: "Khi cac mon the thao ch c xem xet ben trong cac thong so kinh te hoac v phai thang bang moi gia, th ngi ta co nguy c rut gon cac van ong vien en ch con la hang hoa e tang li nhuan. Cung cac van ong vien nay a gia nhap mot he thong co nhiem vu xoa sach ho, ho mat het y ngha thc s ni hoat ong cua ho, mat ca niem vui c chi von thu hut ho luc con nho va truyen cam hng e ho thc hien nhieu hy sinh thc s va tr thanh cac nha vo ch"[60].

Cac quyen tong quat c song co pham gia va t do phai c bao ve trong cac mon the thao. Chung ac biet ap dung oi vi ngi ngheo va ngi yeu, ac biet la cac tre em; chung co quyen c bao ve trong s toan ven than the cua chung. Cac ien hnh lam dung tre em, bat ke ve the xac, ve tnh duc hay xuc cam cua huan luyen vien, ngi huan luyen hay cac ngi ln khac la mot s nhuc ma trc tiep oi vi ngi tre von c tao dng giong hnh anh va hoa anh Thien Chua va do o giong Thien Chua. Cac nh che tai tr cho cac chng trnh the thao cua gii tre, ke ca bnh dien u tu, phai phat trien cac chnh sach vi s giup cua cac chuyen gia nham am bao s an toan cua moi tre em.

Cac van ong vien cung co quyen lap hoi va cung nhau ai dien cho li ch cua ho. Khong c ngan can ho t do phat bieu trong t cach cong dan va theo lng tam cua ho. Ho phai c oi x nh nhng con ngi vi moi quyen li cua ho. Bat c hnh thc ky th nao v nguon goc xa hoi hoac quoc gia, gii tnh, sac toc, chung toc, voc dang the ly hoac ton giao cung khong bao gi c chap nhan trong the thao. Nhng ngoai ca cac bien co the trc tiep, the thao cung chu trach nhiem oi vi nhng g xay ra cho moi trng cua no. Nhieu ngi b anh hng bi viec chuan b va thc hien cac bien co the thao ln, va cac quyen li va ieu kien song hp phap cua ho phai c ton trong.

4.2 Trach nhiem chung oi vi mot nen the thao tot ep

The thao la mot thc tai a dien. Cac nha phe bnh ve the thao khong nen hoan toan nghi ng ve ieu nay, cung khong nen anh gia cac kha canh tch cc cua no nh la ngay ngo. Ngoai ra, chung ta can phan biet cac tac nhan va to chc nao trong the thao co trach nhiem cu the trong cac tnh huong ac thu. Thc the, khong ch nhng ngi tham gia hoac cac van ong vien co trach nhiem ma ca nhieu ngi khac, nh gia nh, huan luyen vien va cac phu ta, bac s, ngi quan ly, khan gia va nhng ngi co lien he vi the thao trong cac bo phan khac, trong o co cac nha khoa hoc the thao, cac nha lanh ao chnh tr va kinh doanh va cac ai dien truyen thong.

Khan gia va nhng ngi ung ho tham gia cac hoat ong the thao trc tiep hoac qua cac phng tien truyen thong co trach nhiem chung trong cac bien co the thao. Ho co the bieu lo long ton trong oi vi cac cau thu cua ca hai ben thi au va noi len s phan oi cua ho oi vi tac phong phi the thao. Chi ep cung phai co ni cac khan gia biet ung ho oi oi phng. Bat c loai miet th hoac bao lc nao eu b len an va nhng ngi chu trach nhiem ve the thao phai lam het sc e phan cong loai tac phong nay. Co nhng mo hnh co the giai quyet bao lc trong moi trng the thao. Th du, mot so cau lac bo bong a chuyen nghiep chau Au va cac ni khac ao tao cac thien nguyen vien lam viec vi cac ngi ham mo e phan cong tac phong phi the thao va ca bao lc ham mo (fan violence) von tr thanh mot phan qua quen thuoc trong cac tran bong a nhng nam gan ay. Trach nhiem ay khong the lay khoi the thao ma gan cho cac to chc khac c.

Nhieu ngi tch cc thc hanh the thao trong moi trng t nhien. Tuy nhien, hoat ong the thao khong e moi trng nay nguyen ven. No gay mot tac ong, trong mot so trng hp, kha lau dai. V vay, cac van ong vien va ngi tai tr cac bien co the thao co trach nhiem bo sung, la nhiem vu oi s vi sang the mot cach het sc ton trong. Mot lan na, trach nhiem nay thuoc rat nhieu ngi. Moi ngi khong nhng phai xem xet au la cac thiet hai sinh thai co the lien he en mon the thao cua ho. Nhng nhng nha tai tr cho cac bien co the thao ln cung phai can nhac xem ho co tm ra mot khuon kho co the chu ng c lau dai oi vi moi trng hay khong.

Hn na, trong cac mon the thao, co lien quan ti ong vat, phai lu y e bao am rang chung c oi x mot cach thch ang ve luan ly ch khong phai ch nh nhng o vat n thuan.

Giao Hoi nhan manh trach nhiem cua moi ngi trong the gii the thao va keu goi lng tam moi ngi trong viec dan than vao viec co vu mot nen the thao nhan ao va cong bang bao nhieu co the. Tuy nhien, se khong hp tnh hp ly chut nao khi ch at ganh nang trach nhiem oi vi mot nen the thao tot ep len cac van ong vien ca the. Chung ta cung phai lu y en cac c cau xa hoi gay anh hng en cach chung ta suy ngh va hanh ong. "o la toan bo cac nh che va thc hanh ma moi ngi a thay hien co hoac ho tao ra, tren bnh dien quoc gia va quoc te, va la cac c cau nh hng hoac to chc i song kinh te, xa hoi va chnh tr" (61). Cac c cau nh the co the anh hng ti hanh ong mot cach kho ma duy tr c long trung thanh oi vi cac thien ch va gia tr noi tai cua the thao. Tuy nhien, nhng c cau nay khong phai la nh menh. "Chung luon tuy thuoc vao trach nhiem cua con ngi nhan ban, nhng ngi co the thay oi chung, ch khong tuy thuoc mot nh menh thuyet ve lch s." [62] V vay, chung van nam trong pham vi trach nhiem cua chung ta. Tam quan trong xa hoi cua cac to chc va nh che the thao khac nhau bnh dien khu vc, quoc gia va quoc te la rat ang ke va do o cung la trach nhiem ao c cua ho. Ho phai phuc vu cac thien ch noi tai cua the thao va li ch cua con ngi nhan ban.

4.3 Bon phat trien ay thach thc chuyen biet

Co bon phat trien ma Giao Hoi coi la nhng thach thc ac biet nghiem trong oi vi the thao trong thi ai chung ta ma van kien nay tm cach giai quyet. Co the hieu chung nh ket qua cua mot xu hng khong gii han nham at thanh cong va nhng li ch kinh te va chnh tr to ln phat sinh t cac cuoc thi au the thao. Cac tac nhan khac nhau tham gia vao cac bien co the thao - cac van ong vien, cac khan gia, gii truyen thong, cac doanh nhan hay chnh tr gia - cang nhan manh en viec trnh dien ln lao hn hay chien thang nhieu hn bang bat c gia nao, th cang co nhieu ap lc qua ang oi vi cac nha the thao va ho cang tm cach nang cao viec bieu dien ang ng vc ve mat luan ly.

S ha gia than xac

Trong khi viec tham gia the thao co the la mot cach tch cc e cam nghiem viec mang than xac cua mot con ngi, no cung co the la mot boi canh trong o than xac con ngi b gian lc xuong hang o vat hoac ch con c cam nghiem ve mat vat chat. Nh mot cau thu bong a ngi My a bnh luan sau khi s nghiep cua anh ket thuc, "Mot cach nghch ly, toi nhan ra viec mnh b cat t va tach ri than xac mnh nh the nao. Toi biet than xac mnh mot cach thau ao hn hau het ngi khac co the biet, nhng toi a s dung no va ngh ve no nh mot co may, mot o vat can c dau m tot, c nuoi dng ay u va c cham soc can than, e lam mot cong viec chuyen biet"[63]. Khi nhng ngi tre c ao luyen ve c the theo cach nay, ho co nguy c tr thanh xa la vi cam tnh cua chnh ho, ieu nay lam ton hai kha nang than mat cua ho, mot nhiem vu phat trien quan trong oi vi ngi tre [64]. ieu nay anh hng tieu cc en kha nang hien dien cua ho trong moi tng quan the ly va xuc cam, von la mot trong nhng n ban va n thanh cho cuoc song hon nhan.

Cha me, cac huan luyen vien va cac xa hoi thng tham d vao viec t ong hoa cac van ong vien e am bao thanh cong va thoa man cac hy vong oat huy chng, ky luc, hoc bong, hp ong quang cao beo b va giau co. Co the thay cac sai lam cua loai nay trong cac mon the thao thi au cao cua tre em. Cang ngay cang tr nen pho bien viec ngi tre c at vao tay cha me, cac huan luyen vien va quan tr vien ch biet quan tam en viec chuyen mon hoa mot chieu mot tai nang duy nhat nao o. Tuy nhien, v than xac ngi tre khong co kha nang chu ng viec huan luyen quanh nam trong mot mon the thao, nen viec chuyen mon hoa sm sua nh vay thng la dan en thng tch qua mc. Trong trng hp cac mon the duc dung cu u tu cua phu n, loai than the ly tng a thay oi trong nhieu nam qua e tr thanh mot than the manh mai, tien kinh ky. Va ieu nay, trong mot so boi canh, a dan en viec huan luyen cac co gai rat tre trong mot so gi qua ang moi ngay trong tuan. Trong nhng tnh huong nay, cac co gai thng xuyen lo lang en viec phai manh mai, ieu se dan en cac roi loan an uong vi phan tram cao hn nhieu so vi dan so noi chung cua tre n va phu n. Th du nay cho thay tam quan trong cua vai tro cha me cac van ong vien tre trong moi mon the thao. Phu huynh co trach nhiem ch cho con cai thay rang chung co the nao, chung c yeu thng the ay, ch khong phai v cac thanh cong, ngoai hnh hay kha nang the ly cua chung.

Cac mon the thao nao khong tranh khoi viec gay hai nghiem trong cho c the con ngi th khong the c bien minh ve ao c. Trong nhng trng hp gan ay, trong o chung ta biet ro cac hau qua tac hai cua mot mon the thao ac thu oi vi c the, ke ca ton hai en nao, ieu quan trong la moi ngi thuoc moi bo phan cua xa hoi phai a ra cac quyet nh ve cac mon the thao nao biet at pham gia con ngi nhan ban va phuc li cua ho len hang au.

Dung chat kch thch

Van e dung chat kch thch (doping) anh hng en cai hieu can ban ve the thao. Va khong may, hien nay, no c thc hanh bi cac van ong vien ca nhan cung nh cac oi va tham ch ca cac quoc gia. Dung chat kch thch lam nay sinh hang loat van e luan ly kho khan v no khong tng ng vi cac gia tr sc khoe va viec chi ep. ay cung la mot th du tot cho thay nao trang "thang bang moi gia" lam hong cac mon the thao the nao bang cach dan en viec vi pham cac quy tac cau thanh ra no. Trong dien trnh nay, "khung chi" b be gay va cac thien ch noi tai cua cac mon the thao von tuy thuoc viec chap nhan cac quy tac, b mat i. Trong nhng trng hp nh vay, ieu quan trong hn ky nang hoac ao tao the thao cua mot ngi la nang lc cua nhng ngi co gang tang gia cac kha nang cua ho bang moi phng tien co the co va co the tng tng c. C the cua van ong vien b ha gia e tr thanh mot o vat nham chng to hieu nang cua y khoa.

Trong mot so mon the thao s dung phng tien c gii (ua xe ap, ua xe gan may the thao, ua xe "Formula One"), viec chi ep se te i do viec s dung gian lan c kh hoac dung chat kch thch. Viec gian lan nay co the c thc hien ca the bi cac van ong vien, nhng cung co the bi mot nhom ln hn, vi s giup cua phu ta c kh va c thuc ay bi cac nha tai tr hoac tham ch b thao tung tren mot quy mo ln hn.

e chong lai cac nguy hiem cua viec dung chat kch thch the ly va c kh va e ho tr viec chi trong cac cuoc thi au the thao, ch keu goi ti ao c ca nhan cua cac van ong vien la ieu khong u. Van e dung chat kch thch khong the ch b qui cho ca nhan chi the thao ma thoi, cho du ca nhan o co loi en mc nao. ay la mot van e rong ln hn. Trach nhiem cua cac to chc the thao la tao ra cac quy tac hu hieu va cac ieu kien nh che can ban e ho tr va tng thng cac ca nhan the thao v trach nhiem cua ho va giam thieu bat c s khuyen khch dung chat kch thch nao. Trong the gii the thao hoan cau hoa, can co nhng no lc quoc te hu hieu va c phoi hp. Nhng ngi khac nao gay anh hng ang ke trong the thao ngay nay nh cac phng tien truyen thong va cac tac nhan tai chnh va chnh tr, cung phai can d vao.

Cac khan gia cung phai xem xet lieu cac ky vong va mong muon ngay cang gia tang cua ho oi vi cac qua lam ngoan muc trong cac bien co the thao co khien cho cac dien vien the thao phai s dung cac chat kch thch the ly hoac c kh hay khong.

Tham nhung

Khong kem viec dung chat kch thch, tham nhung co the pha nat the thao. No c s dung e tc het y ngha cua viec thi ua the thao ni ngi chi va khan gia, nhng ngi b la bp va gian doi. Tham nhung khong ch lien quan en mot s kien the thao n nhat ma thoi v no co the lan vao cac chnh sach the thao. Bi the, co viec cac quyet nh lien quan en the thao c a ra bi cac tac nhan ben ngoai v cac quyen li tai chnh hoac chnh tr. ieu cung ang trach khong kem la cac loai hoi lo lien quan en viec ca o the thao. Neu vo so nhng ngi the thao va am me the thao b la doi ch e mot t ngi co the lam giau ban than mot cach tr tren, th ieu nay cung se e doa tnh toan ven cua the thao. Cung nh trong trng hp dung chat kch thch, cac ca nhan lien he phai b canh cao ve viec nay cung nh cac to chc the thao phai co quy tac minh bach va hu hieu e ngan chan cac gia tr cua ho b xoi mon. The thao khong c la mot ni vo quyen, trong o vang bong cac tieu chuan luan ly cua viec chung song mot cach trung thanh va nhan ban.

Khan gia

Khan gia trong cac hoat ong the thao va cac tro chi cung nhau xem va ho tr nh mot khoi ngi ham mo. Cam quan chung thuoc moi la tuoi, gii tnh, chung toc, niem tin ton giao nay qua la mot nguon han hoan va ep e tuyet vi. Ngi ham mo thuoc cung mot cong ong khi oi cua ho thang, nhng ca trong luc oi dien vi thua va that bai na. Ho ng ang sau cac cau thu cua ho va ton trong ca cac cau thu lan ngi ham mo cua oi kia va trong tai trong mot loi chi ep ho tng. o la nhng giay phut, nhng bien co va tac phong lam cho chung ta nhan thc c niem vui, sc manh va y ngha cua nen the thao hai hoa. Tuy nhien, vai tro cua khan gia trong the thao co the m ho. Trong mot so trng hp, khan gia khinh miet cac cau thu oi lap va nhng ngi ung ho ho hoac cac trong tai. Hanh vi nay co the bien thai thanh bao lc, hoac bang li noi (bang cach hat nhng bai hat ky th) hoac bang the ly. Cac tran anh am gia nhng ngi ham mo canh tranh nhau xuat hien va vi pham loi chi ep, la loi chi von luon phai thang the trong cac bien co the thao. Viec ong hoa qua ang vi mot van ong vien hoac mot oi cung co the lam tram trong them s cang thang von a co gia cac nhom van hoa, quoc gia hoac ton giao khac nhau. oi khi ngi ham mo co the s dung mot bien co the thao e truyen ba chu ngha phan biet chung toc, hoac y thc he cc oan. Cac khan gia nao khong ton trong cac van ong vien cung co luc tan cong ho ve the ly hoac lien tuc nhuc ma hoac boi lo ho. S thieu ton trong nh vay oi khi cung xay ra oi vi cac van ong vien thuoc oi cua cac khan gia gia nay luc oi chi khong kha. Cac oi, cac hiep hoi va lien oan, bat ke trng hoc, bnh dien u tu hoac trong cac mon the thao chuyen nghiep, co trach nhiem am bao e tac phong cua khan gia ton trong pham gia cua tat ca nhng ai tham gia hoac tham d cac bien co the thao.

 

Chng 5: Giao hoi nh ngi chu ao chnh cua the thao

T au cho ti ay, van kien a tm cach lng gia va anh gia the thao, y ngha va cac chieu kch khac nhau cua no, c nhn trong khuon kho cai hieu cua Kito giao ve con ngi va xa hoi cong chnh. Trong khi cac c hoi va tiem nang the thao to ln c anh gia, cac nguy hiem, e doa va thach thc ma no at ra cung c xem xet.

Trong t cach dan Thien Chua, Giao Hoi c noi ket va thc s quan tam en the thao nh mot thc tai ng ai cua con ngi. ng nhien, Giao Hoi cam thay c keu goi lam moi ieu co the lam trong pham vi anh hng trc tiep cua mnh e bao am the thao c thc hien mot cach nhan ao va hp ly.

"Viec cham soc muc vu the thao la mot thi iem can thiet va la mot phan khong the thieu trong viec cham soc muc vu thong thng cua cong ong. Muc ch au tien va chuyen biet cua Giao hoi trong lnh vc the thao c bieu hien nh mot cam ket mang lai y ngha, gia tr va quan iem cho viec thc hanh the thao nh mot s kien nhan ban, ban than va xa hoi"[65].

5.1 Giao hoi thoai mai trong the thao

Nh a nhan manh trong chng au tien, Giao Hoi co mot moi lien he phong phu vi nen the thao hien ai, t au the ky hai mi a quyet nh song trong moi trng nay, t y can d vao no mot cach tch cc va chu ong.

Mot s hien dien co trach nhiem

Giao hoi khong tranh viec cung chu trach nhiem trong viec phat trien the thao va so phan cua no. V the, Giao hoi mong muon tham gia cuoc oi thoai vi cac to chc va cac c quan quan ly the thao khac nhau nham co ong cho viec nhan ban hoa cac mon the thao ng ai. Giao Hoi tch cc tm cach cai thien cac thc hanh, cac he thong va thu tuc the thao qua cac hun hap oi tac vi cac to chc the thao. Giao hoi co the cung cap mot vien kien luan ly trong boi canh cac thc hanh sai trai nh dung chat kch thch, tham nhung, bao lc khan gia va thng mai hoa lan tran co the lam xoi mon tinh than the thao.

Giao Hoi hien dien mot cach co to chc va nh che trong the gii the thao e giup mnh co vu mot vien kien Kito giao ve the thao, qua nhieu hnh thc khac nhau cac bnh dien khac nhau. Trong c cau to chc rieng cua mnh, Toa Thanh co cac bo phan khac nhau quan tam en hien tng the thao nham theo doi va co vu the thao theo quan iem nh che, muc vu va van hoa.

mot so quoc gia, cac Hoi ong Giam Muc quoc gia lam viec trong moi tng quan chat che vi cac hiep hoi the thao quoc gia va quoc te e co vu the thao. Tai mot so nc, cac cau lac bo the thao va hiep hoi giao hoi a hien hu hn mot tram nam va ngay nay can d vao rat nhieu bien co the thao a phng va toan quoc. Cac to chc nay, ngc lai, co the noi ket, lap mang va tao thanh cac c quan the thao ln hn bnh dien quoc gia va quoc te. Ngoai viec tong o cua nhieu tn hu giao dan, nhieu linh muc can d vao cac nhom the thao tai t tai cac giao x, vao cac hiep hoi the thao hoac phuc vu nh la cac tuyen uy trong cac cau lac bo chuyen nghiep hoac tai The van hoi.

Mot Giao Hoi i ra ngoai

The thao la mot boi canh trong o viec cam nghiem cu the li mi tr thanh mot Giao hoi i ra ngoai, khong phai e xay dng cac bc tng va bien gii, nhng cac quang trng va benh vien da chien.

Hn nhieu dien an khac, the thao tap hp nhng ngi b cha ap, nhng ngi b gat ra ngoai, ngi nhap c, ngi ban x, ngi giau, ngi quyen the va ngi ngheo quanh mot s thch chung va oi khi trong cung mot khong gian. oi vi Giao Hoi, bat c thc tai nao nh the eu co dang dap mot li mi gap g ngi t nhieu boi canh khac nhau va trong cac hoan canh song rat khac nhau. Trong khi chao on moi ngi en vi mnh, Giao hoi cung i vao the gii. Nh c Giao Hoang Phanxico noi, "con ng cua Giao Hoi, chnh la e bon bc tng lai pha sau va i ra ngoai e tm kiem nhng ngi xa, nhng ngi 'ngoai o' cua cuoc song. [#] Khong ch chao on va tai hoa nhap, bang long can am Tin Mng, tat ca nhng ngi go ca chung ta, ma con i ra ngoai va tm kiem, khong s hai va khong thanh kien, nhng ngi xa, chia se nhng khong nhng g chung ta a nhan c cach nhng khong" [66].

Tien nh hien ai cua ngi ngoai giao

mot so ni tren the gii hien a co mot truyen thong m cac c s vat chat cua Giao hoi cho gii tre - nhng ngi thng en vi nhau trong boi canh the thao va tro chi. Trong moi trng van hoa a dang ngay nay, mot khong gian nh vay tr thanh mot trong nhng ng dan tao ieu kien cho cac tng tac hai hoa khap cac cong ong, nen van hoa va ton giao. Nh a e cap, Giao Hoi thay gia tr ln trong nhng tng tac nh vay; chung co the phat huy y thc ve s n nhat cua gia nh nhan loai. Mot khong gian nh vay cung co the lam thanh kha hu, theo li cua c Giao Hoang Beneicto XVI, cuoc oi thoai vi nhng ngi "ma oi vi ho, Thien Chua cha c biet ti nhng ho khong muon e mnh mai vo than, nhng ung hn, c keo lai gan Ngi, du nh ang Vo Minh" (67). Ngai noi en viec Giao Hoi c sai en vi nhng ngi nh vay: "Ngay nay, toi cung ngh rang Giao Hoi nen m mot loai 'Tien nh danh cho dan ngoai' trong o ngi ta co the, mot cach nao o, he thay Thien Chua, tuy khong biet Ngi va trc khi c tiep can vi mau nhiem ve Ngi; i song ben trong cua Giao Hoi co o e phuc vu nhng ngi nay"[68].

Do o Giao hoi nhan thc c mot loat cac kha the co the s dung trong boi canh thc tai the thao ng thi. Nhng ieu nay ac biet co lien quan khi chung phu hp vi s menh ln hn cua Giao Hoi.

5.2 The thao thoai mai trong Giao hoi

Vien kien the thao cua Huan Quyen a c cu the hoa trong mot e xuat muc vu rat tch cc nh the thao; e xuat nay, trong yeu tnh, co hnh thc mot cam ket giao duc oi vi nhng ngi, en lt ho, ho tao ra mot cam ket xa hoi oi vi cong ong.

The thao nh mot kinh nghiem giao duc nhan ban hoa

Con ngi v c tao dng giong hnh anh va hoa anh cua Thien Chua nen quan trong hn the thao. Con ngi khong hien hu e phuc vu the thao, ma ung hn, the thao phai phuc vu con ngi trong s phat trien toan dien cua ho.

Nh a e cap, con ngi o la mot s thong nhat gom than xac, linh hon va tinh than, ieu nay co ngha: nhng kinh nghiem mang the xac cua tro chi va the thao nhat thiet cung can d vao va tac ong en gii tre bnh dien linh hon va tinh than. V the, chung co the la mot phan cua viec giao duc toan dien con ngi. c Giao Hoang Phanxico a khuyen khch viec xem tro chi va the thao nh mot phan cua nen giao duc toan dien ca au oc, trai tim va ban tay, hay ieu ngi ta suy ngh, cam nhan va thc hien. Theo c Thanh Cha, viec giao duc chnh thc trong thi ai chung ta a tr nen qua gan lien mot cach hep hoi vi "tnh ky thuat tr thc va ngon ng au oc" [69]. Ngai khuyen khch chung ta ci m chap nhan cac hnh thc giao duc phi chnh thc, chang han nh the thao. Nh ngai tng noi, khep kn trong tnh oc quyen cng ngac cua nen giao duc chnh thc "se khong co chu ngha nhan ban, va ni nao khong co chu ngha nhan ban, Chua Kito khong the bc vao c!" [70]

Giao duc the thao va giao duc Cong Giao

Lam the nao Giao hoi co the bat au tch hp hoat ong the ly hay the thao vao khuon kho can ban cua mnh? Lam the nao vien kien cua Giao hoi ve the thao tham nhiem vao cac hoi ong, cac giao phan va giao x cua v giam muc? ieu nay co le nen bat au vi viec thanh lap hu hnh mot nganh hoat ong tong o danh cho the thao. Nganh hoat ong tong o nh the se la mot bieu hien cu the cho thay s cam ket cua Giao Hoi oi vi con ngi nhan ban trong the thao va cung se trang b cho cac c quan khac nhau cua Giao Hoi trong viec trc tiep khi ong cac hoat ong lien quan en the thao.

Ke t nguon goc cua Kito giao, the thao a xuat hien nh mot an du hu hieu cua i song Kito hu: Thanh Tong o Phaolo khong ngan ngai long the thao vao cac gia tr nhan ban; ieu nay c dung nh mot iem ho tr va tham khao e oi thoai vi nhng ngi thuoc thi ngai. Co nhieu kha the gii thieu cac mon the thao, tro chi va cac hoat ong vui chi khac e hng dan nhng ngi tre hng ti mot s hieu biet sau sac hn ve sach thanh, giao huan Giao Hoi hay cac b tch.

Khi the thao c song theo cach ton trong pham gia con ngi va thoat khoi cac khai thac kinh te, truyen thong hay chnh tr, no co the tr thanh mot mo hnh cho moi lnh vc cua cuoc song. Nh c Giao Hoang Phanxico von noi "Khi nh the nay, the thao vt len tren bnh dien the ly hoan toan va a chung ta vao lanh vc tinh than va tham ch ca mau nhiem na" [71]. Giao duc theo Kito giao la ao tao ni con ngi cac gia tr nhan ban trong toan bo thc tai, bao gom ca sieu viet. Y ngha sau xa cua the thao la no co the giao duc ve s vien man cua cuoc song va s ci m oi vi trai nghiem sieu viet.

The thao cung la mot cach e dan nhap gii tre vao cac nhan c dung cam, ieu o, khon ngoan va cong bang va tao ieu kien e chung ln len trong ho. Trong lnh vc giao duc the ly, Thanh Gioan Bosco, nam 1847 ch la mot tuyen uy tuoi tre Turin, co le la nha giao duc Cong Giao au tien nhan ra tam quan trong cua viec chuyen ong, tro chi va the thao oi vi s phat trien toan dien nhan cach cua ngi tre. oi vi Don Bosco, giao duc bang the thao co ngha la vun si viec ch than ong hanh vi ngi tre cung nh ton trong lan nhau, ca trong luc thi ua.

The thao e tao ra mot nen van hoa gap g va hoa bnh

Trong mot the gii ay ray cac van e ve di dan, chu ngha duy quoc gia va can tnh ca nhan, ngay cang co nhieu ngi phai vat lon vi viec song chung vi nhng ngi khac ve van hoa hoac gi cac he thong tn ngng khac vi mnh. Cac bien gii, nhan thc va ranh gii lien tuc c ve ti ve lui. Trong boi canh nay, chung ta phai nh rang cac mon the thao la mot trong so t thc tai ngay nay a vt len tren cac ranh gii cua ton giao va van hoa. Li keu goi cua Giao Hoi pho quat muon ta lam viec hng en s n nhat cua gia nh nhan loai co y ngha ac biet khi c nhn trong boi canh the thao. Theo ngha nay, chnh y tng lam 'Cong Giao' a i oi vi ieu tot nhat trong tinh than the thao. Trong the gii the thao, Giao hoi co the ong mot vai tro quan trong bang cach giup xay nhng cay cau, m cac canh ca va co vu cac chnh ngha chung - tham nhuan cac xa hoi nh 'men'.

The thao nh mot viec thng xot

The thao cung co the tr thanh mot phng tien manh me bang cach t lam cho no hien dien oi vi nhng ngi b cho ra ra va b thiet thoi. Co rat nhieu c quan quan tr the thao quoc te, cac nh che t nhan va cac to chc phi li nhuan nham co vu va s dung cac mon the thao nh mot cong cu tch cc giup gii tre va thieu nien ang song trong cac moi trng de b bao lc bang ang, lam dung ma tuy va buon ngi biet tham gia. Cac cong ong Kito giao tren khap the gii von a can d vao cac sang kien biet s dung cac thc hanh, viec huan luyen va cac bien co the thao nh cac cong cu co lien quan e keo gii tre ra khoi ma tuy va bao lc.

The thao e tao ra mot nen van hoa bao gom

V co nhng s thien nhan ban lien quan en the thao, tat ca nhng ai muon tham gia eu phai c lam nh vay. ieu nay ac biet ung oi vi tre em ngheo hoac di tan, ngi khuyet tat ve the ly hoac tri thc, ngi vo gia c va ngi t nan. Hn na, mot so ni tren the gii, cac tre gai va phu n b t choi quyen tham gia the thao va do o khong the cam nghiem c niem vui va li ch cua cac hoat ong nay. Moi ngi eu co the c phong phu hoa nh c hoi gia tang e moi ngi co the tham gia the thao. Th du, cac van ong vien cap u tu, khi xem van ong vien khuyet tat chi, c nhac nh ieu g thc s la the thao: niem vui c tham gia va thi ua oi vi oi thu va chnh mnh. Nhng th du nh the giup tai nh hng moi ngi hng en viec nhan ban hoa tiem nang cua the thao [72].

S phat trien cua The Van Khuyet Tat (Paralympic) va The van ac biet la dau hieu hu hnh cho thay the thao co the la mot c hoi tuyet vi cua viec hoa nhap(inclusion) ra sao, va co kha nang mang lai y ngha cho cuoc song va la mot dau hieu cua hy vong. Viec tao ra oi The Van T Nan au tien vao nam 2016 cung the va ca viec khai trien ra Giai Bong a The Gii Vo Gia C la nhng cach quan trong e nhan thc ch chung ma the thao co vu, a c m rong e nhng ngi di tan hay ang trai qua cac kho khan lien quan ti ngheo oi cung co c hoi tham gia.

5.3 Moi trng cua tha tac muc vu the thao

Cam ket the thao cua Giao hoi la bao am e the thao luon la mot kinh nghiem co kha nang mang lai y ngha va gia tr cho cuoc song cua ngi ta, bat c bnh dien nao no c co vu hoac thc hanh, tai bat ky ni nao hoac moi trng nao no c to chc. The thao phai luon nham vao viec ao tao toan dien con ngi, cai thien cac ieu kien xa hoi va xay dng cac moi tng quan lien nga. ay la ly do tai sao viec cham soc muc vu oi vi the thao la ieu thch hp trong nhieu moi trng va co the c co vu trong nhieu boi canh.

Cha me la thay co au tien

Cha me thng la cac thay co au tien day c tin va the thao cho con cai cua ho. Neu cha me khong la nhng ngi trc tiep day con cai cua ho cach nem mot trai bong chay (baseball), th t nhat, ho nen ong vai tro ky ket e chung tham gia cac cac oi the thao giai tr, khuyen khch chung th tham gia mot oi thi au hoac chuyen ch chung en cac buoi thc hanh va tran au cua chung. Chung thng hien dien trong am ong e co vu cac van ong vien cua chung tren san chi. Nhng v du nay cho chung ta thay the thao thng la nguon noi ket gia cha me va con cai nh the nao. Viec noi ket nay giup cac cha me giao duc con cai ve cac nhan c va gia tr nhan ban von noi tai ngay trong cac mon the thao. Neu the thao co nguy c tr thanh dp gay chia re gia nh va lam suy giam tnh thanh thieng cua Chua Nhat nh mot ngay thanh phai gi, th no cung co the giup ket hp mot gia nh vi cac gia nh khac trong viec c hanh Chua Nhat, khong ch trong phung vu ma con trong cuoc song cua cong ong. ieu nay khong co ngha la cac tran au the thao khong nen dien ra vao cac Chua Nhat, nhng ung hn, cac bien co nh vay khong c mien chc cho cac gia nh viec tham d Thanh Le, trai lai chung nen co vu cuoc song cua gia nh ben trong boi canh cong ong.

Giao x (va cac nguyen ng hay trung tam gii tre)

Nh c Giao Hoang Phanxico tng noi, "Qua ep e khi mot giao x co mot cau lac bo the thao va mot ieu g o se thieu neu khong co mot cau lac bo nh the" [73]. Tuy nhien, mot cau lac bo the thao trong mot giao x can phai nhat quan vi cac cam ket c tin cua giao x va c bam vao mot d an giao duc va muc vu. Cac cau lac bo the thao giao x cung cung cap mot c hoi e gii tre gap g nhau bnh dien giao phan hoac quoc gia qua cac cuoc thi au than thien. Ngoai ra, cac giao x co the va nen co vu cac hoat ong the thao khong nhng cho thanh thieu nien ma con cho cac thanh vien cao tuoi cua ho na.

Bat c thc tai nhan ban chan chnh nao cung buoc phai c suy t trong Giao Hoi. Giao hoi nen luon sat canh vi the gii the thao, oc cac dau hieu cua thi ai trong lnh vc the thao. Cac linh muc nen c khuyen khch hieu biet mot cach hp ly ve cac thc tai va xu hng the thao ng ai, ac biet khi chung anh hng en tuoi tre, va noi ket the thao vi c tin trong cac bai giang khi ieu nay co y ngha.

Cac trng hoc va ai hoc

Cac trng hoc va ai hoc la nhng ni ly tng e co vu mot s hieu biet ve the thao nham muc ch giao duc, bao gom va phat huy con ngi. Phu huynh va gia nh ong mot vai tro quan trong trong cuoc oi thoai vi cac thay co va ban quan tr nha trng, trong viec len khuon cac hoat ong the thao cua trng theo ng hng chung se dan en viec phat trien toan dien hoc sinh sinh vien. Cac ai hoc nhieu nc cung a am nhan nhiem vu nghien cu the thao. Cac khoa hoc va chng trnh nghien cu tm cach giao duc, ao tao va huan luyen cac nhom huan luyen vien, quan ly the thao, nha khoa hoc va quan tr vien the thao lp ke tiep. Boi canh nay em lai mot c hoi tuyet vi e Giao hoi oi thoai vi nhng ngi co trach nhiem chuyen biet trong viec giao duc cac nha lanh ao the thao hien tai va tng lai luc ho giup phat trien the thao theo phng hng phuc vu con ngi nhan ban va xay dng mot xa hoi cong chnh.

Cac cau lac bo the thao va hiep hoi the thao khong chuyen nghiep

Cac huan luyen vien va quan ly vien the thao co anh hng ln en cac van ong vien cua ho, do o, hanh ong muc vu va giao duc oi phai lien minh vi ho. Trong khi cong nhan ban chat chuyen biet viec lam cua cac cau lac bo va cac hiep hoi the thao, ieu quan trong la tm cach oi thoai vi ho, ac biet trong van e at ke hoach ve s pham va van hoa.

Nen the thao chuyen nghiep

The thao bnh dien u tu va chuyen nghiep la mot thc tai quoc te bao trum ngi chi, khan gia / ngi ham mo, cac to chc the thao, cac phng tien truyen thong, to chc tiep th va tham ch ca cac chnh phu na. No la mot hien tng co pham vi truyen at ln lao, co the anh hng sau xa khong nhng en the thao cua gii tre va ngi khong chuyen nghiep, ma la loi song cua toan xa hoi.

V nhng ly do nay, Giao Hoi phai tiep tuc cai thien viec khai trien cac nang quyen co lien quan va ao tao cac tuyen uy hoac co van co huan luyen e tr giup viec cham soc muc vu va tam linh cho cac huan luyen vien va van ong vien tham gia cac bien co the thao quoc te nh The Van Hoi hay Giai Bong a The Gii.

Giao hoi nen phat trien cac ke hoach muc vu thch hp cho viec ong hanh vi cac cau thu va van ong vien, ma nhieu ngi gay anh hng ang ke trong the gii the thao va the gii noi chung. Mot phan trong viec ong hanh nay nen danh cho viec giup cac van ong vien y thc c y ngha noi tai cua viec tham gia cua ho vao the thao. "Chieu kch chuyen nghiep nay khong bao gi c ay sang mot ben n goi khi thuy cua mot van ong vien hay mot oi: hay la nhng nha tai t, khong chuyen nghiep. Mot van ong vien, ke ca mot van ong vien chuyen nghiep, khi a nuoi dng c chieu kch lam mot 'tai t' [74] nay, th xa hoi se c hng li va ngi nay se cung co ch chung bang cac gia tr nh ai lng, tnh ban va cai ep"[75]. Giao Hoi nen ong hanh vi cac van ong vien nay trong hanh trnh ban than cua ho, ho tr ho trong viec hieu biet va tang tien trach nhiem cua ho tr thanh cac s gia cua nhan loai.

Viec ong hanh muc vu va cham soc tinh than phai m rong qua ben kia sinh hoat the thao tch cc cua mot ca nhan. The gii a thay nhieu cau thu va van ong vien hang au, nhng ngi cuoi s nghiep cua ho cam thay trong rong va tram cam, oi khi ri vao mot cuoc song le thuoc ru che hoac ma tuy. Mot ke hoach ong hanh nhat quan co the giup nhng ngi nh vay kham pha ra can tnh cua ho, co the la lan au, ben ngoai the thao. Theo ngha can ban nhat, can tnh va gia tr cua ho phat xuat t viec c tao dng theo hnh anh va hoa anh cua Thien Chua, ang tiep tuc keu goi ho, du theo nhng cach mi me. Cham soc muc vu vi cac van ong vien sau khi s nghiep cua ho a ket thuc, do o, can phai bao gom viec giup ho bien phan c cach phai s dung ra sao tai nang va thien phu cua ho trong tng lai.

Ngay nay, khan gia tao thanh mot phan rat co lien quan cua moi trng the thao chuyen nghiep. Lan rong khap the gii, cac cau lac bo ham mo, cac dien an trc tuyen va ban hang xoay quanh cac khan gia. Nhng ngi ung ho va ham mo thng cam nghiem niem am me the thao mot cach tuyet oi, cach nay dan ngi ta en cho qua ang va sai lech. Giao hoi, cung vi cac nha lanh ao cua cac truyen thong ton giao khac, co the giup nhac nh moi ngi gi cho the thao trong vien anh cua no. Mac du tro chi va the thao la nhng ieu tot va nham e c theo uoi mot cach am me va vui hng, chung khong phai la nhng ieu quan trong nhat trong i.

Cac phng tien truyen thong nh cay cau noi

Cac phng tien truyen thong la mot oi tac am ao chnh cua Giao hoi khi noi en the thao. Chnh cac phng tien truyen thong - ac biet la phng tien truyen thong xa hoi - a len khuon hnh anh the thao trong con mat cua a so cong chung. Do o, Giao hoi vi nhieu dien an truyen thong xa hoi het sc tch cc cua mnh co the ong mot vai tro quan trong trong viec tiep can vi the gii khan gia va cac nha tao cong luan trong the thao.

ieu bat buoc la Giao Hoi phai ap ng mot cach co y ngha oi vi cac bien co va van e the thao. Thc the, cac tn hu t khi nhan thc c viec Giao Hoi chap nhan va nhn cac mon the thao mot cach tch cc. Nhng phan ng nh vay con lau mi co the giup the he tre cam thay noi ket vi Giao Hoi.

Cac khoa hoc chuyen nganh

Giao hoi cung nen oi thoai vi nhng ngi lam viec trong cac lnh vc khoa hoc va y hoc the thao. Trong cuoc am ao vi ho, Giao Hoi co the thu c kien thc rong ln ve thc tai ng ai cua the thao, e cac phan oan cua mnh thong thao va chnh xac. Tuy nhien, tren het, cac cuoc am ao hon hp nay nen tham do cach lam the nao e len khuon viec thc hanh the thao va cac moi trng xung quanh cua no theo cach tng ng vi, hoac en gan hn vi, nen van hoa c the nhan ban hoa. Cuoc am ao cua Giao hoi vi cac nganh khoa hoc khac, nh khoa hoc s song, cac khoa hoc van hoa hay xa hoi cung co the cung cap nhng hieu biet sau sac co y ngha ve the thao va cac cach thc chung co the tr thanh mot hoat ong co ch li suot i.

Nhng a iem the thao mi

Ngoai ra con co cac trung tam va cong vien the duc, ni co the gap cac thanh thieu nien, ngi ln tuoi va ngi cao tuoi biet quan tam en mot nen van hoa phuc li va ci m oi vi mot loi giai thch toan dien va nhan ban hoa ve s song, ve s hp nhat gia than xac, linh hon va tinh than.

Ngoai cac a iem the thao truyen thong, cung can lu y ti nhng ni khong chnh thc, nhng ni ngi ta, ac biet la nhng ngi tre bac bo cac boi canh co to chc va co quy luat, thc hanh cac loai the thao mi ng pho.

Nguy c cua nhng moi trng nay la the thao c thc hanh trong "canh co oc", thch chu ngha ca nhan, ni khong co muc ch giao duc hoac xa hoi. Hn na, hien nay ieu chu yeu la co mot cuoc oi thoai tch cc vi cac phng tien truyen thong the thao va the thao ien t.

5.4 Cham soc cac ngi lam viec muc vu cho the thao

Khong co viec cham soc muc vu the thao nao ma khong co mot chien lc giao duc. ieu nay lien he en vai tro tch cc cua moi ngi a chon phuc vu Giao Hoi qua the thao, nhieu cach khac nhau. The thao can cac nha giao duc ch khong ch la cac nha cung cap dch vu. Cham soc muc vu qua the thao khong the tuy hng, nhng can nhng ngi c huan luyen va co ong lc e tai kham pha y ngha the thao trong mot boi canh giao duc va can d vao viec phuc vu mot vien kien Kito giao ve the thao.

Cac nha giao duc the thao

Khi noi en the thao, cac huan luyen vien, trong tai, giao vien va ngi quan ly ong mot vai tro quan trong oi vi cac thai o cua cau thu hoac van ong vien. Mot ke hoach huan luyen tinh than / muc vu co lien quan cho ho, do o, se ong mot vai tro chu chot trong viec nhan ban hoa the thao. Thc the, hau het trong so ho luon tm kiem ke hoach tot nhat, toan dien nhat va oc ao cho cau thu cua ho.

Giao Hoi can m mot cuoc oi thoai vi cac c quan huan luyen the thao, hp tac vi ho hoac co vu cac ng huan luyen bo sung ve cac kha canh muc vu cua the thao. Ke hoach muc vu co the bao gom cac t lieu, cac tng tac mot oi mot va nhng buoi tap huan chuyen biet hoa cho cac huan luyen vien the thao nao lien quan en viec hng dan tren bnh dien tam linh / giao hoi, giup ho co kha nang lam nhan chng, "loan bao Chua Giesu Kyto bang li noi va hanh ong cua ho, ngha la bien mnh thanh mot cong cu e Ngi hien dien va hanh ong trong the gii" [76].

Gia nh va cha me

oi thoai vi gia nh, ac biet la vi cha me, tr thanh mot kha canh chu yeu trong viec co vu mot nen cham soc muc vu hu c va lien tuc ac biet nham vao tre em va thanh thieu nien. ieu quan trong la cac gia nh phai biet va chia se cac muc tieu giao duc va muc vu. ieu nay khong co ngha e xuat the thao phai la mot e xuat tuyen tn, nhng chac chan no khong the la mot e xuat trung lap oi vi quan iem ve cac gia tr. Do o, ieu chu yeu la tao ra nhng buoi hoi hop va thao luan vi cha me, lam cho ho nhan thc c muc tieu cua khoa huan luyen c e ra, chia se cac u tien giao duc vi ho, lam ho biet ho phai tham gia mot cach co y thc, ton trong cac vai tro cua cac huan luyen vien va ngi quan ly the thao .

Cac thien nguyen vien

The gii the thao a ln manh va phat trien nh s ong gop chien lc cua cac thien nguyen vien. Cac thien nguyen vien ong mot vai tro can ban vt ra ngoai pham vi ky nang ky thuat va to chc. Bang cac quyet nh va chng t cua mnh, ho gi cho nen van hoa hien tang va phong thai cho khong luon song ong; ho giup the thao duy tr nh hng phuc vu ngi khac, khong ch tap chu vao chieu kch kinh te va hanh chanh. Nhng ngi nay can mot viec ong hanh co the giup ho ln manh, cung co cac ong lc cua ho va tch hp chung mot cach hai hoa vao c cau to chc the thao.

Cac linh muc va ngi thanh hien

S hien dien muc vu cua cac linh muc va nhng ngi thanh hien trong lnh vc the thao phai the hien vai tro cua ho trong viec tao ieu kien cho muc ch giao duc the thao va viec ong hanh tam linh vi cac van ong vien. Vai tro nay khong the c neu ro bang cac thuat ng "tri thc " tru tng tach ri khoi cuoc song hang ngay. The gii cua the thao la mot the gii chao on, nhng no keu goi cac nha lanh ao muc vu phai co s hien dien tap chu va ton trong va y thc ro cac ong lc, cac vai tro va ky nang chuyen biet can thiet cho the thao.

ieu quan trong la viec cham soc muc vu the thao phai c long vao viec ao tao cac ng vien chc linh muc va nhng ng vien nay co c hoi thc hanh the thao trong luc chung vien. Trong nhieu chung vien khap the gii, ho a ang s dung "cac thc hanh tot nhat" ve the thao trong cac hoc vien cua ho, oi khi mot cach co to chc cao e truyen giao.

5.5 Mot so yeu to can ban e lap ke hoach muc vu qua the thao

Ve ep cua the thao e phuc vu giao duc

The thao la mot thien ch muc vu phai c co vu tot. The thao co cac quy tac, tnh ac thu, ve ep cua no va chung ta c keu goi co vu the thao bang cach tan dung toi a pham chat ky thuat va to chc. Tuy nhien, ve ep cua hoat ong the thao, pham chat giang day ky thuat va hieu nang to chc khong phai la cac muc ch ngay trong chung.

The thao tao ra cac niem am me va cam xuc manh me, nhng nhiem vu cua hanh ong muc vu khong dng lai bnh dien xuc cam, nhng la tao ra mot hieu qua lau ben, co kha nang tr nen sau sac va lau ben trong cuoc song hang ngay. Nhiem vu muc vu the thao la chao on, ong hanh, hng dan va em lai ly do e hy vong va tin tng. o la mot con ng khong ket thuc trong mot bien co, nhng oi hoi s lien tuc va phai tao ra mot tac ong oi vi cuoc song hang ngay.

The thao e xay dng lai hiep c giao duc

"Ch co the thay oi c the gii khi chung ta thay oi giao duc". e co mot tac ong cu the, mot d an cham soc muc vu the thao phai la mot d an lien ket vi cac c quan giao duc a phng, khi au vi cac gia nh, trng hoc va cac nh che cong cong. Neu chung ta muon anh hng en dien trnh giao duc, uy thac trach nhiem giao duc cho nhng ngi lam viec trong cac ham cha (silo) khong he co lien he vi nhau la khong u. "Chung ta can ket hp cac no lc cua moi ngi cho giao duc. Can cai cach hai hoa hiep c giao duc, v ch bang cach nay, ngha la neu tat ca nhng ngi phu trach giao duc con cai va thanh nien cua chung ta cung lam viec vi nhau, giao duc mi co the thay oi"[78]. Trong cong trnh nay, Giao Hoi phai lam viec mot cach chat che va ton trong vi cac nha chc trach co tham quyen e em vien kien cua mnh ve mot nen van hoa the thao phuc vu con ngi, von la mot tao vat yeu quy c dng nen giong hnh anh va hoa anh cua chnh Thien Chua, en ket qua.

The thao e phuc vu nhan loai

Thanh Gioan Phaolo II a nhan manh en "Tnh tng oi cua the thao so vi tnh u viet cua con ngi nhan ban, e gia tr phu i cua the thao c nhan manh trong d an sang tao cua Thien Chua. Do o, cung nen nhn the thao trong cac ong lc phuc vu, ch khong phai trong li nhuan. Neu ngi ta luon nh ti cac muc tieu nhan ban hoa, ho khong the khong cam thay nhiem vu khong the thieu la bien oi the thao ngay cang tr thanh mot cong cu e nang con ngi len cao, hng ti muc tieu sieu nhien ma ho von c keu goi"[79].

ieu tren co ngha: mot ke hoach muc vu phai danh tnh u viet cho con ngi nhan ban, von co s hp nhat dieu ky gia the xac, linh hon va tinh than. The thao phai c co vu va thc hanh vi s ton trong cao nhat oi vi con ngi va hng ti s phat trien toan dien cua ho. Khong the gian lc van ong vien xuong hang mot cong cu n thuan c s dung e at cac thanh qua the thao ma ngay nay, co luc, gan lien vi cac muc tieu kinh te va chnh tr quan trong.

Tro chi nh can ban cua the thao

The thao la mot phan loai cua tro chi va viec chi la can ban cua the thao, moi bnh dien. Nh c Giao Hoang Phanxico tng noi, "ieu quan trong la the thao van mai la mot tro chi! Ch bang cach mai la mot tro chi, no mi co ch cho c the va tinh than" [80]. ieu ac biet quan trong la the thao mai la mot tro chi danh cho gii tre trong cac boi canh giao duc. Suy ngh ve hng i ma giao duc nen theo hien nay, c Giao Hoang Phanxico noi, "chung ta phai kham pha chieu sau cua con ngi, sc khoe can ban, kha nang thoai mai vui chi, co kha nang sang tao e chi. Sach Khon Ngoan noi rang Thien Chua vui chi, c Khon Ngoan cua Thien Chua vui chi. Tai kham pha ra tro chi nh mot kinh nghiem giao duc, e giao duc khong con n thuan ch la thong tri na, nhng la oc sang tao trong luc chi. Tai kham pha kha canh vui chi nay cho phep chung ta phat trien trong oc sang tao va trong viec lam chung" [81].

Tinh than ong oi ngc vi chu ngha duy ca nhan

ieu a c nhan manh trong suot van kien nay la trong khi tham gia the thao, ngi ta "thng thc c cai ep cua tinh than ong oi, mot ieu het sc quan trong trong cuoc song" [82]. Thuoc ve mot cau lac bo the thao co ngha la bac bo moi hnh thc ca nhan chu ngha, long v ky va s co lap va danh "c hoi e gap g va hien dien ben canh nhieu ngi khac, e giup lan nhau, e thi ua trong s qui men lan nhau va ln len trong tnh huynh e" [83]. Kinh nghiem the thao ng nhien phat huy ong lc tnh ban va viec song chung, nhng ieu neu c vun trong va tran qu co the vt qua cac ranh gii cua cac lnh vc va au trng the thao va tr thanh c hoi cho cac moi tng quan co y ngha va lau ben.

The thao cho moi ngi

The thao co tnh tng cam (empathic) va tap hp moi ngi thuoc moi tang lp xa hoi, tao ra mot nen van hoa gap g. No phai bac bo nen van hoa vt bo va phai ci m, chao on va hoa nhap. The thao cung nen cho phep viec tch nhap tnh a dang trong cac kha nang. "Moi ngi nen chi, khong phai ch la nhng ngi co kha nang nhat, vi nhng li iem va han che cua moi ngi, nhng thc ra, nen tap chu vao nhng ngi kem may man, nh Chua Giesu tng lam" [84]. Bang cach nay, "the thao tr thanh mot viec phuc vu ch thc cho s ln manh cua cong ong"[85].

Vien kien sinh thai ve the thao

Thi ai chung ta ang trai qua khong n gian la mot thi ai cua nhng thay oi, nhng no la s thay oi cua mot thi ai, mot s thay oi c gia toc bi cac cuoc cach mang ky thuat va ky thuat so. Gii tre ang ln len ngay nay b anh hng sau am bi cac cuoc cach mang nay, va chnh the thao cung b chung anh hng. S hien dien cua the thao ien t (e-Sports) va cac hnh thc mi cua viec dung chat kch thch, nhng hnh thc le thuoc cac oi mi ky thuat va y khoa, ch la nh tang bang sn cua mot hien tng ang cang ngay cang tham sau hn vao the thao.

Du cac cuoc cach mang ky thuat va ky thuat so mang lai nhieu li ch cho nhan loai va ta rat ung khi an mng nhng ieu nay, nhng mo hnh ky thuat ang thnh hanh cung co cac tac ong tieu cc cua no. Theo c Giao Hoang Phanxico, nhng ieu va ke kha hien nhien trong mot so trieu chng, "nh suy thoai moi trng, lo au xao xuyen, mat muc ch cuoc song va loi song cong ong" [86].

The thao trong boi canh nay co the phan van hoa cho no cung cap cho gii tre c hoi gap mat oi mat vi nhng ngi tre khac, nhng ngi, oi khi, co nhng boi canh rat khac vi chnh ho. Trong khi chi trong mot oi, ho hoc c cach oi pho vi viec tranh chap lan nhau mot cach trc tiep, trong khi tham gia vao mot hoat ong rat co y ngha oi vi ho. Ho cung co c hoi chi ua vi gii tre t cac khu vc khac trong cong ong, t nc ho hoac t the gii va nh vay m rong pham vi tiep xuc nhan ban. Nhng kinh nghiem nh the co the giup ngi tre nhan ra rang ho la mot phan cua mot ieu g ln hn ban than ho va la mot phan cua ieu mang lai y ngha va muc ch cho cuoc song cua ho.

 

Ket luan

The thao la mot boi canh trong o nhieu ban tre va nhng ngi khac thuoc moi nen van hoa va truyen thong ton giao eu hoc cach hien tang het sc mnh. Nhng loai kinh nghiem nay co the c dung lam "tn hieu cua sieu viet" [87]. Van kien nay a chng to cac trai nghiem ma ngi ta co khi tham gia the thao - trai nghiem niem vui, gap g nhng ngi khac vi chnh mnh va xay dng cong ong, ln manh trong cac nhan c va t vt qua ban than mnh - cung co the day chung ta mot ieu g o ve con ngi nhan ban va so phan cua ho.

Trong bai noi chuyen vi Trung tam the thao Y nam 2014, c Giao Hoang Phanxico a ong vien nhng ngi nghe ngai va khuyen khch chung ta hom nay hay hien tang het sc mnh, khong ch trong the thao, ma ca trong cac lanh vc khac cua cuoc song: "La nhng nha the thao, toi mi goi cac ban khong nhng vui chi, nh cac ban a lam, nhng con mot ieu khac hn: hay thach thc chnh cac ban trong tro chi cuoc song nh cac ban ang trong tro chi the thao. Hay thach thc chnh cac ban trong viec mu cau ieu tot, ca trong Giao Hoi lan ngoai xa hoi, khong s set, mot cach can am va hng khi. Hay tham gia vi nhng ngi khac va vi Thien Chua; ng an phan vi "troi buoc" tam thng, hay hien tang het mnh, danh cuoc song cua cac ban vao nhng g thc s quan trong va ton tai mai mai" [88].

 

- - - - - - - - - - - - - - -

[1] Gaudium et Spes, 1.

[2] c Phanxico, Dien Van vi Lien oan Quan Vt Y, 8 thang Nam 2015.

[3] Xem D. Vanysacker, The Catholic Church and Sport. A burgeoning territory within historical Research! Revue d'histoire ecclesiastique. Louvain Journal of Church History 108 (2013), 344-356.

[4] c Gioan Phaolo II, Bai Giang dp Nam Thanh ang Cu Chuoc, 12 thang T 1984.

[5] c Phanxico, Dien Van vi cac thanh vien cua Uy Ban The Van Au Chau, 23 thang Mi Mot 2013.

[6] Trong boi canh Hoa Ky, theo J. Stuart Weir, nganh tuyen uy the thao trong cac mon the thao chuyen nghiep bat au vi tha tac vu Kito Giao canh cac cau thu NFL t gia thap nien 1960. Ngoai ra, ong viet rang John Jackson la tuyen uy au tien c chnh thc bo nhiem cho mot cau lac bo tuc cau thang Ba 1962. J. Stuart Weir, "Sports Chaplaincy: A Global Overview" in: Sports Chaplaincy: Trends, Issues and Debates. Ed. by A. Parker, N.J. Watson and J.B. White. London 2016.

[7] c Pio XII, Dien van vi Cac Nha The Thao Y, 20 thang Nam 1945.

[8] c Phaolo VI, Dien van vi cac thanh vien cua Uy Ban The Van Quoc Te, 28 thang T 1966.

[9] c Gioan Phaolo II, Dien van vi cac tham d vien Hoi Ngh Toan Quoc cua Hoi ong Giam Muc Y, 25 thang Mi Mot 1989.

[10] Xem P. Kelly SJ, Catholic perspectives on sports. From Medieval to modern times, Mahwah, NJ 2012.

[11] Xem A. Stelitano, A.M. Dieguez & Q. Bortolato, I Papi e lo sport, 4-5.

[12] Conferenza Episcopale Italiana, Sport e Vita cristiana, n.32.

[13] a dan. n. 11.

[14] c Gioan Phaolo II, Bai Giang dp Nam Thanh ang Cu Chuoc, 12 thang T 1984.

[15] P. Gummert, "Sport", in: Brill's New Pauly. Ed. by H. Cancik and H. Schneider, English Edition by: Christine F. Salazar, Classical Tradition volumes.

[16] c Gioan Phaolo II, Bai Giang dp Nam Thanh danh cho Ngi The Thao 29 thang Mi 2000.

[17] Xem P. Kelly, Catholic Perspectives on Sports: From Medieval to Modern Times, Mahwah, NJ 2012.

[18] W. Behringer, Kulturgeschichte des Sports: Vom antiken Olympia bis ins 21. Jahrhundert, Munchen 2011, 198-238.

[19] a dan., 257.

[20] Xem N. Muller, "Die olympische Devise 'citius, altius, fortius' und ihr Urheber Henri Didon", in: Wissenschaftliche Kommission des Arbeitskreises Kirche und Sport (ed.), Forum Kirche und Sport 2, Dusseldorf 1996, 7-27.

[21] Xem D. Vanysacker, "The Attitude of the Holy See Toward Sport During the Interwar Period (1919-39)", in Catholic Historical Review 101 (2015) 4, 794-808; cung nen xem D. Vanysacker, "La position du Saint-Siege sur la gymnastique feminine dans l'Allemagne de L'entre-deux-guerres (1927-1928) a partir de quelques temoignages tires des archives des nonciatures de Munich et Berlin" to appear in Miscellanea Pagano.

[22] Xem C. Hubenthal, "Morality and Beauty: Sport at the Service of the Human Person", in Sport and Christianity: A Sign of the Times in the Light of Faith, ed. by K. Lixey, C. Hubenthal, D. Mieth & N. Muller, Washington DC 2012, 61-78.

[23] Xem H. Reid, Introduction to the Philosophy of Sport, Lanham, MA 2010, 180-185.

[24] c Phanxico , Evangelii gaudium nn. 234,236.

[25] Trong cung mot ng hng, s gia the thao Allen Guttmann ap dung cac phan biet nh phan e nh ngha the thao. Ong bat au vi pham tru tro chi (play), sau o tiep dien vi viec xac nh the thao nh la tro chi co to chc (= games), cac cuoc chi thi au (=contests), thi au the ly (= sports). Xem A. Guttmann, A Whole New Ball Game: An Interpretation of American Sports, Chapel Hill - London 1988.

[26] c Gioan Phaolo II, Dien van vi Cac oi Tuc Cau Y va A Can nh, 25 thang Nam 1979.

[27] c Gioan Phaolo II, Dien van vi Uy Ban The Van Y 20 thang Mi Hai 1984.

[28] c Gioan Phaolo II, Dien van vi Cac Quan Tr Vien va Van ong Vien oi tuc cau Milan, 12 thang Nam 1979.

[29] c Gioan Phaolo II, Dien van vi Hoi Ngh Quoc Te ve chu e "Trong thi gian nam thanh: khuon mat va linh hon cua the thao" 29 thang Mi 2000.

[30] Xem Mt 7:13-14.

[31] Tiep nhan bi Pierre de Coubertin, sang lap vien Cac Tro Chi The Van Hien ai cuoi the ky 19.

[32] c Phanxico, Dien van vi cac tham d vien Cuoc Gap G IV do Scholas Occurrentes co vu, 5 thang Hai 2015.

[33] c Gioan Phaolo II, Dien van vi oi tuc cau quoc gia Me Tay C, 3 thang Hai 1984.

[34] c Benecto XVI, Dien van vi cac thanh vien cua oi trt tuyet Nui Alps Ao, 6 thang Mi 2007.

[35] c Phanxico, Dien van vi cac thanh vien cua FIFA, 11 thang Mi Hai 2000.

[36] c Phanxico, Dien van vi cac thanh vien cua cac hiep hoi the thao dp Ky Niem nam th 70 ngay thanh lap Trung Tam The Thao Y 7 thang Sau 2014.

[37] Xem J. Parry, S. Robinson, N. Watson and M. Nesti, Sport and Spirituality: An introduction, London 2007.

[38] c Gioan Phaolo II, Bai giang dp Nam Thanh danh cho nha the thao, 29 thang Mi 2000.

[39] c Gioan Phaolo II, Dien van vi cac ai bieu cau lac bo leo nui Y, 26 thang T 1986.

[40] Xem J. Pieper, About Love, Chicago, 1974.

[41] c Phanxico, Evangelii gaudium, n.1.

[42] c Gioan Phaolo II, Dien van vi cac van ong vien cac giai vo ch the duc the gii Roma, 2 thang Chn 1987.

[43] Gaudium et spes, n. 61

[44] c Gioan Phaolo II, Dien van vi cac van ong vien cac giai vo ch the duc the gii Roma, 2 thang Chn 1987.

[45] 1Cr 12:21-27.

[46] c Gioan Phaolo II, Dien van vi phai oan cua oi tuc cau "Real Madrid Club de Futbol", 16 thang Chn 2002.

[47] c Phanxico, Evangelii gaudium, n. 59.

[48] c Benecto XVI, Kinh Truyen Tin, 8 thang Bay 2007.

[49] Xem Hp Tuyen Hoc Thuyet Xa Hoi cua Giao Hoi, n. 194.

[50] c Gioan Phaolo II, Dien van vi phai oan cua oi tuc cau "Futbol Club Barcelona", 14 thang Nam 1999.

[51] c Phanxico, Dien van vi Lien oan Quan Vt Y, ai Sanh Phaoo VI, 8 thang Nam 2015.

[52] c Gioan Phaolo II, Dien van vi phai oan oi tuc cau "A.S. Roma", 30 thang Mi Mot 2000.

[53] c Phanxico, Dien van vi cac thanh vien cua Uy Ban The Van Au Chau, 23 thang Mi Mot 2013.

[54] c Phanxico, Amoris laetitia, 267.

[55] Gaudium et spes, 12.

[56] Xem H. Gumbrecht, In Praise of Athletic Beauty, Cambridge 2006.

[57] Gaudium et spes, n. 9.

[58] Thanh Toma Aquino, Summa Theologica, Part 1, Question 1, Article 8, Response to Objection 2.

[59] c Phanxico, Dien van vi oi tuc cau Fiorentina va Napoli va phai oan Lien oan Tuc Cau Y va Serie A League, 2 thang Nam 2014.

[60] c Phanxico, Dien van vi cac thanh vien cua Uy Ban The Van Au Chau, 23 thang Mi Mot 2013.

[61] Thanh Bo Giao Ly c Tin, Huan Th ve t do va giai phong Kito Giao "Chan ly lam chung ta t do", 22 thang Ba 1986.

[62] a dan

[63] Xem D. Meggysey, Out of Their League, Berkeley, CA 1970, p. 231.

[64] Xem E. Erikson, Identity and the Life Cycle, New York 1980.

[65] Conferenza Episcopale Italiana, "Sport e Vita Cristiana", n. 43.

[66] c Phanxico, Bai giang trong thanh le vi cac tan Hong Y, 15 thang Hai 2015.

[67] c Benecto XVI, Dien van vi Giao Trieu Roma, 21 thang Mi Hai 2009.

[68] a dan.

[69] c Phanxico, Dien van vi cac tham d vien Hoi Ngh The Gii "Giao Duc ngay nay va ngay mai: Mot niem say me oi mi", ai sanh Phaolo VI, 21 thang Mi Mot 2015.

[70] a dan.

[71] c Phanxico, Dien van vi cac ham d vien Hoi Ngh "The Thao e Phuc Vu Nhan Loai", 5 thang Mi 2016.

[72] Xem N.J. Watson & A. Parker (Ed.), Sports, Religion, and Disability. New York, 2015.

[73] c Phanxico, Dien van vi cac thanh vien cua cac hiep hoi the thao dp Ky Niem nam th 70 ngay thanh lap Trung Tam The Thao Y 7 thang Sau 2014..

[74] Tai t ay co y ch mot van ong vien tham d v long yeu the thao, ch khong phai ch v tien.

[75] c Phanxico, Dien van vi phai oan cac doi tuc cau quoc gia cua A Can nh va Y, 13 thang Tamt 2013.

[76] Thanh Bo Giao Ly c Tin, Lu Y Tn Ly ve mot so kha canh cua Phuc Am Hoa so 2, 3 Thang Mi Hai 2007.

[77] c Phanxico, Dien van vi cac tham d vien Cuoc Gap G IV do Scholas Occurrentes co vu, 5 thang Hai 2015.

[78] a dan.

[79] c Gioan Phaolo II, Dien van vi cac tham d vien trong Hoi Ngh Toan Quoc cua Hoi ong Giam Muc Y, 25 thang Mi Mot 1989.

[80] c Phanxico, Dien van vi cac thanh vien cua cac hiep hoi the thao dp Ky Niem nam th 70 ngay thanh lap Trung Tam The Thao Y 7 thang Sau 2014.

[81] c Phanxico, Dien van vi cac tham d vien Cuoc Gap G IV do Scholas Occurrentes co vu, 5 thang Hai 2015.

[82] c Phanxico, Dien van vi cac thanh vien cua cac hiep hoi the thao dp Ky Niem nam th 70 ngay thanh lap Trung Tam The Thao Y 7 thang Sau 2014.

[83] a dan.

[84] a dan.

[85] c Gioan Phaolo II, Dien van vi phai oan cua oi tuc cau "Juventus", 23 thang Ba 1991.

[86] c Phanxico, Laudato si' nn. 107, 108, 110.

[87] Xem P.L. Berger, A Rumour of Angels: Modern Society and the Rediscovery of the Supernatural, New York 1969.

[88] c Phanxico, Dien van vi cac thanh vien cua cac hiep hoi the thao dp Ky Niem nam th 70 ngay thanh lap Trung Tam The Thao Y 7 thang Sau 2014.

[Dch t Ban Van Goc tieng Anh]

 

Vu Van An

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page