Con tau s chet:

10.000 ngay trong nguc tu cong san

 

Con tau s chet: 10.000 ngay trong nguc tu cong san.

Linh Tien Khai

Roma (Vat. 7-08-2018) - Trong nhng ngay va qua, cuon sach "Con tau cua s chet. 10,000 ngay trong nguc tu cong san" cua ong Pjeter Arbnori c xuat ban bang tieng Y, lien quan ti cac v t ao cong giao, nan nhan cac cuoc bach hai tan khoc cua che o cong san Albani. Ong Arbnori a la ngi chng kien cai chet cua hang ngan tn hu cong giao gom cac linh muc, tu s nam n va giao dan.

Cuoc i cua Pjeter Arbnori

Pjeter Arbnori sinh nam 1935 tai Durazzo, va qua i tai Napoli, nam Italia, nam 2006. Ong a la mot chnh tr gia, thuoc ang dan chu Albani, kiem van s va la ngi hoat ong dan chu chong che o cong san oc tai Albani. Ong c menh danh la "Mandela cua vung Balcan" v a khang c va song sot sau 28 nam b giam trong cac trai tu cong san Albani.

Mo coi cha t nho, Pjeter a co mot cuoc song rat kho khan. Nam 1949 cau gia nhap mot to chc b mat cua gii tre phan phat truyen n chong che o cong san. Tuy ngheo, Pjeter a co the hoc het trung hoc, nhng khong c phep hoc ai hoc, v nha nc cong san cua chu tch Enver Hoxha to cao anh va gia nh la thanh phan cua cac to chc chong chnh quyen. Sau khi man trung hoc, nam 18 tuoi, Pjeter i day hoc, nhng b mat viec lam v cac ly do chnh tr. Tiep en, anh a phai lam cac cong viec ong ang nang nhoc, moi ngay 10 gi va 6 ngay moi tuan, nhng Pjeter van thanh cong ghi danh hoc triet tai ai hoc Tirana, va a xong chng trnh hoc 5 nam ch trong vong 2 nam ri. Nam 1960 Pjeter bat au lam giao s van chng, va cung vi nhieu tr thc khac thanh lap to chc dan chu xa hoi theo kieu tay au. Nhng mat vu Sigurimi Albani biet c va bo tu 7 ngi. Pjeter b khao cung va tra tan hai nam va b ket an t hnh. Nhng v so tu b x t lan ay a u, nen an t tr thanh an tu 25 nam.

Ngay ca trong tu Pjeter cung tiep tuc to chc cac tu nhan khang c, va duy tr tr thong minh cua mnh bang cac sang tac. Anh dung cac le trang cua cac t bao c phep oc trong nha tu, va viet ch rat nho. Mot so cac sang tac se c in an, sau khi che o cong san cao chung. Nhng sau o anh lai b ket an tu them 10 nam na, tong cong la tren 28 nam. B bat nam 26 tuoi, Pjeter c tra t do nam 54 tuoi. Nhng anh can am bat au cuoc song t so khong, lap gia nh, co con, hoc nghe th moc, va gia nhap phong trao dan chu chong chnh quyen cong san. Sau khi ang Dan chu Albani c thanh lap, Pjeter Arbnori tr thanh tong th ky, va trong hai nam 1992, 1996 a gi chc phat ngon vien Quoc Hoi, va cung a la Tong thong lam thi cua Albania hoi nam 1992.

Nam 1997 ong thuoc khoi oi lap trong Quoc Hoi, sau khi ang Xa hoi Albani cua ong Fanos Nano thang c. Ong Pjeter a tuyet thc phan oi chong a so oc quyen bao ch. T o ong tr thanh noi tieng oi vi cac chnh quyen tay au, va c menh danh la "Mandela cua vung Balcan". Tong thong Rxhep Meidani sau o a can thiep, va khien cho Quoc Hoi chap thuan bao am quyen oc lap cua bao ch, c goi la "tu chnh Hien phap Arbnori". Sau khi ong qua i nam 2006, "Trung tam van hoa quoc te" trc o c biet ti nh Vien bao tang Enver Hoxha c oi ten thanh "Trung tam van hoa quoc te Pjeter Arbnori". Va ngay 25 thang 5 nam 2007 Giai thng van chng Pjeter Arbnori cung a c thanh lap. No ngang hang vi Giai Pulitzer cua Hoa Ky.

Cuon sach "Con tau cua s chet. 10,000 ngay trong nguc tu cong san"

Trong cuon "Con tau cua s chet. 10,000 ngay trong nguc tu cong san", ong Pjeter Arbnori a ke lai cuoc t ao cua rat nhieu linh muc, tu s va giao dan cong giao, nan nhan cua cac cuoc bach hai tan bao di che o cong san vo than do nha oc tai Enver Hoxha lam chu tch. Ong noi mnh biet nhieu v trong danh sach dai cac v t ao Albani. Tat ca eu la cac toi t trong Chua Kito, va la nhng ngi rat can am. Trong cac hoan canh rat kho khan va au kho cac v a khong choi bo s hien dien cua Thien Chua, trai lai a lam chng cho Chua vi cac viec lam va a cong khai tuyen xng c tin. Trong so tat ca cac v toi a ke ten hay khong ke ten toi co the lam chng va khong co chut nghi ng rang cac v ang c phong chan phc va phong thanh. Cac v a b x ban va chet trong tu, hay a kho au trong cac trai lao ong, va luon luon b e doa bi nhng ngi ung ho che o. Ho thng het vao mat cac v: "Chung tao se lot mat na chung may". oi vi ngi cong san no co ngha la che nhao va khinh b. Toi cung hien dien trong cac dp chon cat, khi en luc tra lai danh d cho cac v vi viec xay mo cho cac v va vi cac le nghi trang trong do nha nc dan chu to chc. Tat ca eu song ong nh mi xay ra hom qua, mac du khi toi viet cac dong nay, 13 nam a troi qua roi, va a co rat nhieu thay oi tai Albania.

Ly do che o cong san vo than chong hang giao s Cong giao

Chac chan co nhieu ban oc hoi: "au la ly do cuoc chien tan bao ma che o cong san vo than cua ong Enver Hoxha a phat ong chong lai hang giao s cong giao nh the?" Co nhieu cau tra li.

Ly do th nhat

Tat cac cac v t ao a luon luon la gng song thanh thien, nhng nhat la cac v la cac chng nhan cua mot tinh than khac vi tnh than thong thng luc o cua mot nc Albania lac hau, ay tan kch vo than va lun sau trong cac cuoc bach hai co quy mo rong ln t pha ngi cong san. Cac v a b coi nh mot loai xa la, ngoai hanh tinh, lam nh the khong co trc o va khong co goc re trong nc.

Cac v t ao a khong ch lam chng cho anh sang tinh than, ma cho ca s ci m cua tam tr na. Hau nh tat ca cac v eu la nhng ngi rat thong thai, hieu biet tng tan cac mon hoc, la cac v lanh ao khong the tranh luan trong cac lanh vc hieu biet: cac nha than hoc, triet gia, van s, nha in an, hoa s, nhac s, chnh tr gia, xa hoi hoc, s pham, s gia, nghe s bnh dan, cac chuyen vien thien nhien, cac bac s, cac kien truc s, chuyen vien dan so. Khong co lanh vc van hoa nao tai Albania ma khong tm thay ni ho cac ngi tien phong va cac bac thay.

Cac v a co cong rat ln trong viec tao ra mau t tieng Albani t mau t latinh, thay v ch Cirillico, thanh lap va cung co van hoa Albani tan tien cung nh tinh than ai quoc.

Chnh long trung thanh vi Chua Kito khien cho cac v cam thay co bon phan phuc vu c tin va phuc vu nen van hoa tay phng e ao tao nhan lc co kha nang pho bien no. Va ay chnh la ieu ma nhng ngi vo than thu ghet nhat. Chu thuyet cong san anh hng tren am ong dot nat, cac ngi tr thc na vi i hoc 6, 7 nam tai cac nc Au chau, nhng thc ra ch hoc 1-2 nam d dang, khong het chng trnh, va tr thanh cac nhan vat que quat khong hoan thanh. ay la giai tang chong oi hang giao s Albani manh me nhat.

Ly do th hai

Hang giao s cong giao v ho la cot tru cua tinh than yeu nc, chong lai chu ngha mac xt quoc te ap at tren Albania nh mot thc the xa la nhng nhat quyet an ap va xoa bo cac ac thai cua dan toc Albani.

Ly do th ba

Hang giao s cong giao a luon luon tao thanh mot rao can chong lai chu trng va cac chng trnh Slave hoa cua ngi cong san, muon Albania nam di quyen kiem soat cua Yougoslavia. e thc hien ieu nay can tieu diet hang giao s cong giao Albani. Cac tai lieu cho biet nhieu vu x ban cac linh muc Albani a cho chnh quyen cong san Yougoslavi ra lenh.

Ly do th bon

e ton nha oc tai Enver Hoxha lam v than toi cao cua at nc Albania, ngi cong san vo than can khien cho Thien Chua bien mat. V the viec tieu diet hang giao s la ieu khong the tranh c, v s hien dien cua ho dng nuoi c tin cua tn hu. Albert Kamy a khang inh: "Khi tren tri trong rong Thien Chua that, th tren trai at tran ay cac than khat mau con ngi"

Cac ly do gia doi e tieu diet hang giao s

e tieu diet hang giao s cong giao ngi cong san Albani ba ra hang tram ly do. Trong so hang tram ly do co ba ly do chnh hay c s dung nhat. Ho b cao gian la phan boi dan toc v a cong tac vi ke thu, vi Phat Xt, vi c Quoc Xa. Ho b to cao la gia nhap cac to chc phan ong tng tng, do vai nhan vat ba ra nh "ang dan chu ki to" la ang a khong he hien hu hay to chc "Hiep nhat Albani". Va the la ho b x ban, hay b bo tu, anh ap, tra tan va bo oi, hay b ay vao trai lao ong cho ti chet v kiet sc va benh tat. The roi con co mot xao thuat doi tra khac na: nha nc cong san cho ngi dau vu kh trong cac nha th, nha x hay cac c s cua Giao Hoi, roi cho cong an ti kham xet va ket toi am mu chong chnh quyen cach mang, va lat o nha nc cong san. ay a la trng hp cua cac tu s dong Phanxico b dau sung sau ban th. Ket qua la nhieu v b ket an t, cac v khac b bo tu, va b ay ai trong cac trai lao ong kho sai cho ti chet.

Pjeter Arbnori - tu nhan phai song

Rieng trng hp cua mnh ong Pjeter Arbnori cho biet la cac cai tu cua ong a nhan c lenh khong c e cho ong chet, ma phai gi ong song cho en khi nao can. Ho e doa e cho ong song. Va co mot hom ho vao phong biet giam cua nha tu Burrel, va oi len au ong mot cai mu sat, giong nh mot cai xo bang sat b meo. No la di tch cua binh s Ao- Hungari thi e nhat the chien, ben di co khoa, khong the thao ra c. Muc ch la e ong khong the ap au vao tng bang a cng ma t t. Ong Pjeter Arbnori a song trong nha tu cong san Albani bang a tong cong tat ca la 10,320 ngay, tc 28 nam va vai thang. Phan na thi gian vi cai mu sat co khoa tren au. Mot vai khi y ngh t t cung en trong au ong. Nhng trong tham tam ong a quyet tam phai song con.

Trong cac nam b giam cac ngi cong san canh tu a hanh ha ong u cach: e cho ca phong giam luon m to cho tuyet bay vao, cho nen ong bang. Khi th ho bat ong nam tren mot loai hom b anh sang ien manh chieu thang vao mat lam mat b thng, het ngay nay sang ngay khac khien cho ong nh b ien. Nhng trong nhng luc b hanh ha nh the ong cau nguyen, ong ngh ti me ong va ong noi chuyen vi Me Maria, hay vi ca hai ngi. Chnh trong cac nam b biet giam trong phong toi, ong Pjeter Arbnori a co rat nhieu gi e suy t va e cau nguyen. Va ong a song sot trong vung at chet.

Sau khi b nha oc tai Enver Hosha ket an t trong mot vu x an keo dai hai nam, trong ba thang tri ong a ngay ngay ch i ly hnh en loi i x ban, hay nhanh chong hn la vi mot bang vai en bt mat va mot si day that ngang co. Nhng cuoi cung an t hnh c oi thanh an tu 25 nam va them 10 nam na v toi tm cach pho bien cac bai viet phan ong va xui giuc cac tu nhan co cac hoat ong phan cach mang.

Ca nha tu a ch m vao thang 8 nam 1989, t lau trc khi bc tng Berlin sup o. Ong Pjeter Arbnori c t do, au oc van sang suot va minh man nh cha bao gi b tra tan hanh ha. S kien ong van con song sau hn 28 nam tu biet giam chng minh cho thay Vua S D khong phai la ong chu tuyet oi tren tran gian nay. Sau cung van con co cai g o an sau trong tam hon con ngi luon luon vt thoat khoi quyen lc cua S D va khien cho con ngi chien thang.

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page