c Phanxico benh vc

ngi ban a tai Peru

 

c Phanxico benh vc ngi ban a tai Peru.

Peru (VietCatholic News 19-09-2018) - Theo tin Zenit ngay 19 thang 1 nam 2018, i trc Thng Hoi ong Giam Muc nam 2019 ve Vung Amazon, c Giao Hoang Phanxico a noi vi khoang 4,000 ngi ban a khu vc Amazon cua Peru, rang ngai muon vi ho e chia se cac thach o cua ho va cung vi ho, tai khang nh "mot quyet tam bao ve s song, bao ve trai at va bao ve cac nen van hoa."

c Giao Hoang Phanxico a nhan manh ieu tren trong bai dien van cua ngai vi ngi dan ban a vung Amazon tai "Coliseo Regional Madre de Dios" Peru hom nay, 19 thang 1 nam 2018, trong chuyen tong du ngoai quoc th 22 cua ngai nc ngoai tai cac nc Nam My la Chile va Peru.

Chao tham cac c dan Amazon, c Giao Hoang nhac nh, va a phan phat thong iep Laudato Si cua ngai ve moi trng, ve viec cham soc ngoi nha chung cua chung ta va bay to long biet n oi vi nhng g ho lam e bao ve hanh tinh.

"Xin cho phep toi noi lai mot lan na," c Giao Hoang noi, "Ngi khen Chua, lay Chua, v nhng ky cong cua Ngai ni cac dan toc Amazon cua Ngai va v moi s a dang sinh hoc ma cac vung at nay bao boc!"

Tiep o, c Giao Hoang than phien rang cac dan toc Amazon co le cha bao gi b e doa tren ngay lanh tho cua ho en the nh hien nay. "Toi cho rang ieu chu yeu la phai bat au tao ra cac bieu hien nh che nham ton trong, cong nhan va oi thoai vi ngi dan ban a, tha nhan va khoi phuc cac nen van hoa, ngon ng, truyen thong, quyen li va linh ao ban a". c Giao Hoang keu goi mot cuoc oi thoai gia cac nen van hoa, trong o nhng ngi ang trc mat ngai se "la nhng oi tac oi thoai chnh," nhat la khi cac d an ln anh hng en at ai cua ho c e ra.

"Cong nhan va oi thoai se la cach tot nhat e bien oi cac moi lien he ma lch s cua chung von c anh dau bang s loai tr va ky th."

Bao ve s song

c Giao Hoang noi: "Viec bao ve trai at khong co muc ch nao khac ngoai viec bao ve s song." Ngai tha nhan mot so au kho cua ho do viec thai cac kh hydrocacbon gay ra, e doa s song va lam o nhiem moi trng t nhien cua chung ta.

"Theo cung cac ng hng tren, hien ang co mot cuoc tan cong tan pha khac oi vi s song co lien he en viec o nhiem moi trng, mot s kien rat c viec khai mo trai phep a thch. Toi muon noi ti nan buon ngi: lao ong no le va lam dung tnh duc.

"Bao lc chong cac thieu nien va phu n hien a thau ti tri. Toi luon buon kho trc so phan cua nhng ngi la nan nhan cua nhieu loai buon ngi khac nhau. Toi mong c rang tat ca chung ta nghe c cau hoi cua Thien Chua, 'Em trai cua ngi au?' (St 4: 9). Anh hay ch em cua cac ngi ang b lam no le au?"

c Giao Hoang khan khoan: "Chung ta ng nhn i cho khac. Hien co s ong loa ln lao hn chung ta tng. Van e nay lien quan en moi ngi! "

Nhng ngi t c bao ve nhat

Cho rang ngai ac biet ngh en nhng ngi von c nhac ti nh la "Cac Ngi Ban a T Y Co Lap" (PIAV), c Giao Hoang noi rang moi quan tam noi tren khien chung ta, trong can ban, chon giai phap bao ve s song cua nhng ngi t kha nang t ve nhat.

"Chung ta biet rang ho la nhng ngi de b thng ton nhat. Cach song s khai cua ho khien ho b co lap ngay ca trong cac nhom sac toc cua chnh ho; ho i an nau trong nhng khu rng gan nh khong ai co the ti e c song mot cach t do. Hay tiep tuc bao ve nhng ngi de b ton thng nhat trong cac anh ch em cua chung ta. S co mat cua ho nhac nh chung ta rang chung ta khong the s dung cac hang hoa von nham danh cho moi ngi do long tham lam duy tieu thu ra lenh. Cac gii han phai c at ra e co the giup bao ve chung ta khoi moi ke hoach pha huy moi trng o at, mot moi trng von lam chung ta la chnh chung ta hien nay.

c Giao Hoang noi, viec cong nhan nhng ngi nay nhac nh chung ta rang chung ta khong phai la chu nhan ong tuyet oi cua sang the. "Chung ta can khan trng anh gia cao s ong gop thiet yeu ma ho mang lai cho xa hoi nh mot toan the, va khong rut gon cac nen van hoa cua ho vao hnh anh ly tng hoa ve mot trang thai t nhien, huong ho la mot loai bao tang vien ve loi song xa xa."

V Giao Hoang Dong Ten nhan manh: vien kien vu tru cua ho va c khon ngoan cua ho co nhieu ieu e day do nhng ngi trong chung ta von khong phai la thanh phan trong nen van hoa cua ho.

"Van hoa cua cac dan toc chung ta la dau hieu ch s song. Amazon khong ch la mot khu bao ton a sinh hoc ma con la mot khu bao ton van hoa can phai c duy tr khi oi mat vi nhng hnh thc thc dan mi. Gia nh la va luon luon von la mot nh che xa hoi gop phan nhieu nhat vao viec gi cho nen van hoa cua chung ta song ong. Trong cac thi iem khung hoang cua qua kh, khi oi mat vi nhieu hnh thc e quoc chu ngha, cac gia nh cua cac dan toc nguyen thuy a la nhng ngi bao ve s song tot nhat."

c Giao Hoang cung keu goi moi ngi hien dien lang nghe ngi cao nien; ngai lu y rang ho co mot s khon ngoan giup ho tiep xuc c vi ang sieu viet va giup ho thay ieu g la thiet yeu trong i song.

Giao duc

c Giao Hoang noi rang viec giao duc giup chung ta xay dng cac cay cau va tao ra nen van hoa gap g. "oi vi cac dan toc ban a, i hoc va giao duc phai la mot u tien va cam ket cua nha nc: mot cam ket toan bo va co ban v van hoa biet tha nhan, ton trong va hoa nhap c khon ngoan cua to tien nh la mot kho bau thuoc ve ca quoc gia."

Tiep theo o, c Giao Hoang yeu cau cac anh em giam muc cua ngai tiep tuc, nh ho ang lam nhng ni xa xoi nhat trong rng, khuyen khch viec giao duc lien van hoa va song ng trong cac trng hoc, trong cac nh che ao tao giao vien, va trong cac ai hoc. Ngai bay to s anh gia cao cua ngai oi vi cac sang kien ma Giao hoi Amazon Peru tng giup thi hanh nham ung ho cac dan toc ban a.

Ngai noi "biet bao nhieu nha truyen giao, nam cung nh n, a hien i mnh cho cac dan toc cua anh ch em va bao ve nen van hoa cua anh ch em!", va nhan manh rang ho a lam nh the v Tin Mng. "Chnh Chua Kito a nhan lay xac tht t mot nen van hoa, nen van hoa Do Thai, va t xac tht nay, Ngi a t ban Ngi cho ta lam nguon canh tan cho moi dan toc, theo cach ma moi ngi, trong ban sac sau xa nhat cua mnh, cam thay mnh c khang nh ni Ngi. ng nhng bc cho cac mu toan bng goc c tin Cong Giao khoi cac dan toc cua anh ch em."

Thng Hoi ong nam 2019 ve Amazon

c Giao Hoang noi rang moi nen van hoa va moi the gii quan tng tiep nhan Tin Mng eu lam phong phu cho Giao Hoi bang cach bieu lo mot kha canh mi me cua gng mat Chua Kito.

"Giao hoi khong xa la vi nhng van e va cuoc song cua anh ch em, Giao Hoi khong muon xa cach loi song va cach to chc cua anh ch em. Chung ta can cac dan toc ban a e len khuon cho nen van hoa cua cac giao hoi a phng Amazon." c Giao Hoang khuyen khch nhng ngi hien dien giup cac v giam muc cua ho, va cac nha truyen giao nam n cua ho, nen mot vi cac ngai, va bang cach nay,"nh cuoc oi thoai vi moi ngi, anh ch em hay len khuon mot Giao hoi co khuon mat Amazon, mot Giao hoi co khuon mat ban a." Trong tinh than nay, c Giao Hoang noi ngai a trieu tap mot Thng hoi ong cho Amazon vao nam 2019.

"Toi tin tng vao kha nang linh ong cua cac dan toc anh ch em va kha nang ng pho cua anh ch em trc cac thi iem kho khan ma anh ch em ang phai song. Anh ch em a cho thay ieu nay trong nhng khoanh khac quan yeu khac nhau cua lch s mnh, vi nhng ong gop cua anh ch em va vien kien d biet hoa ve cac moi lien he gia con ngi, vi moi trng t nhien va cach song c tin cua anh ch em."

c Giao Hoang Phanxico ket luan, bang cach noi rang ngai se cau nguyen cho ho, cho lanh tho von c Thien Chua chuc phuc nay, va nhac ho cau nguyen cho ngai.

 

Vu Van An

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page