Ca Chile lan Peru,

cuoc tong du cua c Phanxico

eu co chieu kch chnh tr

 

Ca Chile lan Peru, cuoc tong du cua c Phanxico eu co chieu kch chnh tr.

Chile (VietCatholic News 14-01-2018) - Cang gan ti ngay tong du 2 nc Nam My, chau nha, c Phanxico cang thay ngai khong the lam ng chieu kch chnh tr ca hai ni nay. Tin mi nhat ngay 14 thang 1 nam 2018 cua A.P. cho hay: Bc Tng Chua Kito cua Thai Bnh Dng tai Peru, mot tang pham cua 1 cong ty xay dng dang tang a b chay nam vao hom th Bay 13 thang 1 va qua. Mac du canh sat cho hay he thong day ien qua cu a gay ra tran hoa hoan lam chay nam lng pho tng khong lo. Nhng bien co nay van gay 1 moi nghi ngai nao o, v cong ty dang tang b coi nh dung bc tng nay lam bnh phong cho nhng lam an bat chnh cua ho.

Trong khi o, tai Chile, ni c Phanxico se khi au chuyen tong du vao ngay 15 thang 1 nam 2018, trong may ngay qua, ngi a chng kien nhieu nha th thu o Santiago b bom la vi nhieu truyen n e lai e doa ca c Giao Hoang "Nhng trai bom ke tiep se no trong ao dong cua ngai." Nhng truyen n nay co vu quyen li cua ngi ban a Mapuche, nhng ngi ang au tranh oi lai chu quyen at ai cua to tien va nhieu quyen li khac.

Thanh th ky gia Ines San Martin, ngi ong hng cua c Phanxico, cho rang: ca Chile lan Peru, chnh tr u loai co the quay ray chuyen i cua c Giao Hoang.

Tai Chile

Thc vay, tai Chile, Tong Thong Michelle Bachellet va c Phanxico se co mot so chuyen e noi vi nhau, trong o, co van e gan nh hp phap hoa pha thai va cac e xuat ve hon nhan ong tnh cung nh viec c Giao Hoang c nhiem mot v giam muc co lien he vi cuoc khung hoang lam dung tnh duc v thanh nien.

Tuy nhien, Bachellet sap sa man nhiem v va thua Sebastian Pinera trong cuoc tuyen c va qua. Tuy khong co cuoc gap g t rieng nao vi tong thong sap nham chc, nhng chac chan hai v se co dp chao tham nhau.

Theo c Cha Cristian Roncagliolo, phu ta giam muc Santiago, cuoc bau c tong thong va qua a tao nen "mot moi trng trong o co nhieu cach nhn en-va-trang, von b cng ieu hoa va do o, cang lam phan hoa xa hoi, vi s tham chien cua gii truyen thong va cua cac phng tien truyen thong xa hoi cang lam cho cuoc tranh chap them tram trong."

Ngai hy vong chuyen vieng tham cua c Giao Hoang se nh "dau cu la" giup ngi ta hng ti viec "nhn nhan ngi khac la anh em, ch khong phai ke thu".

Tai Peru

Peru cung cho ngi ta mot vien anh tng t, do vu an xa cu tong thong Alberto Fujimori cua Tong Thong ng nhiem Pedro Pablo Kuczynski gay ra. Fujimori b ngoi tu v vi pham nhan quyen do cac oi hanh quyet quan s cua ong thi hanh trong chien dch bai khung bo trong thap nien 1990.

Van e tren von chia re xa hoi Peru, vi nhieu ngi ngh rang an xa la mot trao oi chnh tr. No xay ra 3 ngay sau khi con trai cua Fujimori t choi khong cho ke thu cua dng kim tong thong a so phieu e loai ong khoi chc vu v cac cao buoc tham nhung.

Peru cung ang lao ao ve tai tieng lam dung tnh duc cua Giao Hoi Cong Giao, mac du ke b to cao la mot giao dan, sang lap vien cua phong trao co ten la Sodalitium Christianae Vitae. Ngi nay, co ten la Luis Fernando Figari, von a b cac vien chc Peru buoc toi "am mu vi pham cac cuoc lam dung tnh duc, the ly va tam ly" va mot an tu treo ang l lng tren au ngi nay.

c Cha Ricardo Garcia cua giao phan Yauyos cho hay "Peru von b chia re lau nay ve cac van e chnh tr, v [nhom khung bo] Sendero Luminoso, chu ngha Macxt, chu ngha Fujimori, chu ngha bai Fujimori... chung toi chong oi nhau lien tuc."

Nhng theo ngai, "dan chung y thc ro chung toi khong the nh the nay mai c. Chung toi phai nuoi hy vong ve mot s oan ket kha hu. Chuyen vieng tham cua c Giao Hoang, ngi von la ai Dien Chua Kito tren tran gian, hy vong em en cho chung toi s thuc ay chung toi can va giup chung toi du xuong."

Thanh th, ca hai quoc gia hien ang chia re nang ne, vi mot Giao Hoi Cong Giao am re sau tuy ang phai ng au vi viec mat uy tn nhng van con hien dien tren nhieu tran tuyen, mot ieu ng nhien c Giao se e cap ti, can c ca vao hai khau hieu cua chuyen i la "Bnh an cua Ta ban cho cac con" (Chile) va "Hp nhat trong hy vong" (Peru).

Ky vong ngi dan a phng

Ay la cha ke ky vong cua ngi dan a phng, mong c Giao Hoang co "giai phap ma thuat cho moi van e". t nhat th o la ky vong cua Valeria Lopez, mot luat s giao luat ong hng cua c Phanxico, ngi tng lam viec cho giao phan Santiago nhieu nam va hien la thanh vien cua nhom Tieng Noi Cong Giao, mot nhom chuyen giup ngi Cong Giao dan than trong cac van e truyen thong.

Ba cho rang mot ang, tn hu a phng mong c Giao Hoang "cung co chung toi trong c tin va em lai cho chung toi mot thuc ay trong t cach Giao Hoi." Mat khac, ho cung mong ngai se "ong vien cac ngi khong tin nhn ngi khac vi long xot thng".

Ba noi tiep: "ngoai viec trnh bay s iep Tin Mng, c Giao Hoang con co mot s iep xa hoi, nhan ban na e tac ong moi ngi chung toi."

Theo giao dan Javier Peralta, ngi to chc chuyen vieng tham Chile, chng trnh Santiago phoi hp nhieu yeu to von co ac tnh thc tai quoc gia. Ong nhan manh s kien c Giao Hoang se vieng 1 nha tu n, rat hiem oi vi 1 v giao hoang, du khong phai la cha co tien le, v c Phanxico von a tham 1 nha tu n Y vao nam 2017.

Peralty cho biet them: "s kien ngai vieng tham mot nha tu n, ni cac phu n b tc mat t do, b tach ly khoi gia nh, con cai ho cung b cach ly, phan ln la chu gia nh va ngoi tu v cac toi lien quan ti buon ban ma tuy, se giup c Giao Hoang co dp e cap ti nhieu van e cung mot luc."

Tren ay co nhac en ngi ban a Mapuche. Ngay th ba cua chuyen i, c Phanxico se ti tham ho tai thanh pho pha nam la Temuco, thuoc vung La Araucania. Ho chiem ti 23 phan tram dan so ay. ay la vung ngheo nhat Chile.

La Araucana von b khon kho bi cuoc tranh chap at ai co tnh lch s cua ngi Mapuche vi s ung ho cua Giao Hoi Cong Giao. Tuy nhien, mot nhom nho cua ho a dung bao lc e au tranh, tham ch ot ca nha th e gay tieng vang. t nhat 17 nha th Kito Giao, phan ln la Cong Giao, a b tan cong trong may nam qua.

Tai ay, c Phanxico se c hanh Thanh Le goi la "Thanh Le V Tien Bo cua Cac Dan Toc". Khoang 23 ngi Mapuche se tham d nghi le va dang li cau nguyen bang tieng Mapudungun. Sau o, ngai se dung ba tra vi 8 thanh vien cua cong ong nay.

Peralta tin rang quyet nh cua c Giao Hoang tham vung nay giong nh viec ngai ti tham ao Lampedusa cua Y, ca ngo cho hang ngan di dan ti Au Chau hang ngay, hay Mien ien, e roi sang van e ngi Rohingya, nhom thieu so b bach hai nhieu nhat tren the gii.

Hom sau, ngai se ti thanh pho cang Iquique, ni c tru cua hang ngan di dan t cac nc lan can, tron ngheo oi ti ay tm c may. Tai ay, ngai cung se gap 2 nan nhan cua che o oc tai Pinochet. Cuoc tranh chap lau dai gia Chile va Bolivia ve ng ra bien cung co the c neu len tai Iquique nay v ay la mot con voi trong phong, khong ai lai khong thay.

T o, ngai se qua thang Lima, thu o Peru. Sang 19 thang 1 nam 2018, ngai se "oi mu giao hoang xanh" bay ti Puerto Maldonado, thanh pho rng ram e noi ve viec pha rng cung nh mot so van e chong nan buon ngi chang han. Cuoc vieng tham nay co tnh bieu tng cao v nam ti ngai se trieu tap thng hoi ong ac biet ve vung Amazon

Theo c Cha Garcia, mot giam muc xuat than t Opus Dei, "ngi ban a Vung Amzon la ngi ngheo nhat Peru, va ieu quan trong la c Giao Hoang roi sang hoan canh cua ho."

Ngay 20 thang 1 nam 2018, ngai se ti Trujillo, ni xay ra tran bao lut El Nino khien nhieu ngi thiet mang va hang ngan ngi hien van con phai song trong leu tam sau khi mat het moi s.

Viec tai thiet thanh pho het sc cham chap va ngi ta t t mat het hy vong. c Cha Garcia cho rang "Hy vong cung co ngha co kha nang ch i. Nhng nhng ngi nay a ch qua lau roi," ngai hy vong "chuyen vieng tham cua c Giao Hoang se lam song lai moi hy vong nay."

 

Vu Van An

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page