c Thanh Cha tiep kien

ngoai giao oan canh Toa Thanh

 

c Thanh Cha tiep kien ngoai giao oan canh Toa Thanh.

Vatican (Vat. 8-01-2018) - c Thanh Cha Phanxico phe bnh nc giau manh ap at cac "nhan quyen mi" nh "quyen pha thai", hon nhan tnh, v.v... cho cac nc ngheo la mot hnh thc mi "thc dan y thc he".

Tren ay la mot trong nhng van e c c Thanh Cha e cap en trong dien van dai khi tiep ngoai giao oan canh Toa Thanh, luc 10 gi 30, sang ngay 8 thang 1 nam 2018, en chuc mng ngai nhan dp au nam mi 2018.

Hien dien tai buoi tiep kien co cac ai dien cua 183 quoc gia va to chc quoc te co quan he tren cap ai s. Trong so nay, co 83 ai s thng tru Roma va 100 v khac t cac nhiem s khac cung en Vatican trong dp nay.

Buoi tiep kien ngoai giao oan cung la dp e c Thanh Cha kiem iem tnh hnh the gii ong thi bay to lap trng cua Toa Thanh oi vi cac van e thi s.

Sau li chao m au cua v Nien trng ngoai giao oan canh Toa Thanh, la ai S cua Angola, Ong Armindo Fernandes do Esprito Santo Vieira, c Thanh Cha a len tieng chao tham va chuc mng nam mi tat ca cac v ai s va cam n v nien trng ngoai giao oan. Ngai nhac en cac v ai s en t ngoai Roma vi con so gia tang, va mot so hiep nh a c ky ket trong nam qua gia Toa Thanh va mot so nc nh Cong hoa dan chu Congo, Cong hoa Lien bang c, va Lien bang Nga. c Thanh Cha khong quen nhac en nhng chuyen vieng tham ngai thc hien trong nam va qua nh Ai Cap, Bo ao nha, Colombia, Myanmar va Bangladesh.

Noi dung tong quat

Trong dien van dai, c Thanh Cha lan lt e cap en nhng van e thi s cua the gii, t viec ky niem 70 nam cong bo Tuyen ngon quoc te nhan quyen cua Lien Hiep Quoc, cho en hien tng nay sinh nhng cai goi la "cac nhan quyen mi" nhieu khi mau thuan vi nhau va khong luon luon giup thang tien cac quan he than hu gia cac quoc gia. Ngai cung noi ve viec giai tr vo trang, ac biet la cac vo kh hat nhan. c Thanh Cha keu goi ho tr moi co gang oi thoai ban ao Trieu Tien, va giai quyet hien tng so ngi di dan va t nan ngay cang gia tang.

c Thanh Cha nhac en nhng vung kho khan, t tng quan gia Israel va Palestine, tnh trang tai Venezuela, Nam Sudan, Cong hoa dan chu Congo, Ucraina. Roi ngai chong lai thai o s hai trc nhng ngi di dan va t nan, ong thi ca ngi nhng chnh phu quang ai on nhan va giup nhieu ngi di dan va t nan, trong o co nhng ngi Rohingya t Myanmar chay sang Bangladesh. Ngai hy vong trong nam 2018 Lien Hiep Quoc se at ti hai hiep c hoan cau ve ngi di dan va t nan, tien ti s di c an toan, co trat t va hp phap. Sau cung c Thanh Cha cung tai khang nh quyen co cong an viec lam, ngha vu bao ve trai at nh can nha chung cua chung ta. Sau ay la mot so oan noi bat trong dien van cua c Thanh Cha trc cac v ai s cac nc.

Hoa bnh

c Thanh Cha nhac en ky niem trong nam 2018, ky niem 100 nam cham dt the chien th I. "T nhng tro tan cua The chien nay, ngi ta co the rut ra nhng li canh cao, nhng rat tiec nhan loai khong biet hieu ngay nhng ieu o, e roi 20 nam sau lai lam vao the chien th hai tan hai hn trc.

Li canh giac au tien la: chien thang khong bao gi co ngha la ha nhuc oi phng b that tran. Hoa bnh khong c xay dng nh mot s khang nh quyen cua ke chien thang tren ke chien bai. Khong phai luat s hai ngan can c nhng gay han trong tng lai, nhng la sc manh cua ly tr hien lanh thuc ay oi thoai va cam thong lan nhau, e cha lanh nhng d biet. T o co li canh giac th hai, o la hoa bnh c cung co khi cac nc co the oi chieu vi nhau trong bau khong kh bnh ang..

c Thanh Cha nhac nh rang "Ca cac quan he gia cac quoc gia, cung nh cac quan he gia con ngi vi nhau, phai c ieu hanh trong s that, cong ly, trong tnh lien i thc s va trong t do". ieu nay bao gom nguyen tac theo o toan the cac cong ong chnh tr bnh ang vi nhau ve pham gia t nhien, cung nh s nhn nhan cac quyen ho tng, cung vi s chu toan cac ngha vu tng ng. e co thai o nh the, ieu tien quyet la khang nh pham gia cua moi ngi; s khinh re va khong nhn nhan pham gia ay se a ti nhng hanh vi man r, xuc pham en lng tam cua nhan loai.

Ky niem 70 nam Tuyen ngon quoc te nhan quyen

Trong boi canh tren ay, c Thanh Cha e cap en ky niem 70 nam cong bo tuyen ngon quoc te nhan quyen, c Lien Hiep Quoc cong bo ngay 10 thang 12 nam 1948.

Ngai noi:

"oi vi Toa Thanh, noi ve cac quyen con ngi, co ngha trc tien la tai at lai v tr trung tam cua con ngi, trong t cach c Thien Chua muon va tao dng nen theo hnh anh giong Thien Chua.. Trong nhan gii Kito giao, co mot tng quan y ngha gia s iep Tin Mng va s nhn nhan cac quyen con ngi, trong tinh than cua nhng ngi a soan thao Tuyen ngon Quoc te nhan quyen'.

"Cac quyen ay rut tien e cua chung ta ban tnh chung cua moi ngi trong nhan loai. Cac quyen ay c tuyen bo e loai bo nhng bc tng chia cach, phan re gia nh nhan loai va tao ieu kien thuan li cho ieu ma giao huan xa hoi Cong Giao goi la "s phat trien nhan ban toan dien" v no nham thang tien moi ngi va toan dien con ngi, bao trum ca toan the nhan loai. Trai lai, quan niem hep hoi ve con ngi m ng cho s pho bien bat cong, bat bnh ang va tham nhung.

c Thanh Cha nhan xet rang qua dong thi gian, nhat la theo sau nhng phong trao xa hoi hoi nam 1968, ngi ta dan dan giai thch cac quyen con ngi va thay oi chung, en o bao gom nhieu th quyen mi nhieu khi trai ngc nhau. Tnh trang nay khong giup thang tien cac quan he than hu gia cac quoc gia, v ngi ta khang nh nhng y niem gay tranh cai ve cac quyen con ngi, tng phan vi van hoa cua nhieu nc, v the cac nc nay cam thay khong c ton trong trong cac truyen thong van hoa xa hoi cua mnh, nhng cac nc ay lai b l la trc nhng nhu cau thc s ma ho phai ng au. V the co nguy c la nhan danh cung nhng nhan quyen, ngi ta thiet lap nhng hnh thc mi ve s thc dan hoa y thc he cua nhng ke giau manh hn tren nhng ngi yeu ngheo hn. ong thi can e y rang cac truyen thong cua moi dan toc khong the c nai en nh cai c e l la ngha vu phai ton trong cac quyen can ban c noi en trong Tuyen ngon quoc te nhan quyen.

c Thanh Cha khang nh rang "70 nam sau khi cong bo tuyen ngon nhan quyen ay, that la au long ma phai nhan rang nhieu quyen can ban ngay nay van con b cha ap. ng au la quyen song, quyen c t do, s bat kha xam pham cua moi nhan v. Khong nhng chien tranh hoac bao lc lam thng ton cac quyen ay nhng ngay nay con co nhng hnh thc tinh vi hn: trc tien toi ngh en cac tre em vo toi b gat bo trc khi sinh ra; nhieu khi cac em khong c ngi ta muon ch v cac em b tat hoac d hnh, hoac v s ch ky cua ngi ln. Toi ngh en nhng ngi gia, nhieu khi ho cung b gat bo, nhat la neu ho benh tat, b coi la ganh nang. Toi ngh en cac phu n, nhieu khi b bao hanh, nhat la trong gia nh ho. Toi ngh en bao nhieu nan nhan cua nan buon ngi, te nan nay vi pham luat cam moi hnh thc no le. Bao nhieu ngi, nhat la e tron chay ngheo oi va chien tranh, a b bien thanh nhng mon hang cua nhng ke vo lng tam.

Ton trong quyen c san soc sc khoe

c Thanh Cha noi them rang "bao ve quyen song va s toan ven the ly, co ngha la bao ve quyen c sc khoe cho ban than va gia nh. Quyen nay bao ham nhng ieu vt qua y hng ban au cua Tuyen ngon quoc te nhan quyen, nham khang nh quyen cua moi ngi c san soc y te va cac dch vu xa hoi can thiet. Trong vien tng nay toi cau mong rang trong cac dien an quoc te co tham quyen, cac v hu trach no lc tao ieu kien e moi ngi co the c hng s san soc sc khoe. ieu quan trong la can hiep lc e co the co nhng chnh sach co the am bao vi gia phai chang s cung cap cac thuoc men thiet yeu cho s song con cua nhng ngi ngheo, ma khong l la vi viec nghien cu va phat trien cac phng phap cha tr, du chung khong quan trong ve kinh te oi vi th trng. Nhng nghien cu va phat trien ay gi vai tro chu yeu trong viec cu van sinh mang con ngi.

c Thanh Cha nhan xet rang lien quan ti bao ve s song la no lc tch cc xay dng hoa bnh, va t o ngai noi en s giai giap toan dien va s phat trien toan dien, hai ieu co lien he mat thiet vi nhau. ang khac, s tm kiem hoa bnh la ieu kien tien quyet e phat trien, no bao ham s bai tr nhng bat cong va loai bo mot cach on hoa nhng nguyen nhan gay ra bat thuan a ti chien tranh.

Giai tr vo trang

c Thanh Cha khang nh rang "s lan tran vo kh chac chan la lam cho nhng tnh trang xung ot tr nen tram trong hn va bao gom nhng ton ph ln lao ve nhan mang va vat chat, lam ton hai cho s phat trien va tm kiem hoa bnh lau dai."

Ngai nhac lai s kien Toa Thanh a ky nhan va phe chuan Hiep c cam cac vo kh hat nhan, trong vien tng a c thanh Gioan 23 Giao Hoang trnh bay trong thong iep Hoa bnh di the, theo o "cong ly, s khon ngoan va tnh nhan ao oi phai ngng cuoc chay ua vo trang, ong thi cung nhau giam bt cac vo kh hien hu, nghiem cam cac vo kh hat nhan".

Ho tr sang kien oi thoai tai Ban ao Trieu Tien

Trong vien tng tren ay, c Thanh Cha noi: "ieu rat quan trong la co the ho tr moi co gang oi thoai ban ao Trieu Tien, vi muc ch tm ra nhng con ng mi e vt len tren nhng oi nghch hien nay, gia tang s tn nhiem nhau va am bao mot tng lai an bnh cho dan toc ai Han va cho toan the gii.

Hoa bnh tai Siria va Irak

Cung vay, ieu quan trong la tiep tuc nhng sang kien hoa bnh khac nhau hien nay e giup Siria, hau cham dt cuoc xung ot keo dai, gay ra nhng au kho vo bien cho dan nc nay. Mong c cua moi ngi la sau bao nhieu tan pha, nay a en luc tai thiet. ieu quan trong hn viec tai thiet nha ca, o la tai tao con tim, det lai s tn nhiem nhau, la tien e khong the thieu c e cho bat ky xa hoi nao co the trien n. V the can co gang lam viec e tao ra nhng ieu kien phap ly, chnh tr va an ninh, e phuc hoi i song xa hoi, trong co moi cong dan Siria, khong phan biet chung toc va ton giao, co the tham gia vao viec phat trien at nc. Trong chieu hng nay, can phai bao ve cac nhom ton giao thieu so, trong o co cac tn hu Kito, t bao the ky ho van tch cc gop phan cho lch s cua Siria.

c Thanh Cha nhan manh rang ieu quan trong la lam sao giup hoi hng nhng ngi t nan Siria cac nc lang gieng, ac biet la Giordani, Liban va Tho Nh Ky.

Ngai cung co vo y ch can thiet cho cuoc oi thoai tai Irak, e cac thanh phan chung toc va ton giao khac nhau co the tm lai con ng hoa giai va song chung hoa bnh, cong tac vi nhau. ieu nay cung can phai thc hien Yemen, va cac ni khac trong vung, cung nh tai Afganistan.

Israel va Palestine

c Thanh Cha noi them rang: Toi ac biet ngh en ngi Israel va Palestine, sau nhng cang thang trong nhng tuan le gan ay. Toa Thanh bay to au buon v nhng ngi b thiet mang trong cac cuoc ung o gan ay, va tai tha thiet keu goi ngh en cac sang kien e tranh lam gia tang s oi nghch, ong thi Toa Thanh mi goi cung dan than ton trong cac ngh quyet cua Lien Hiep Quoc lien quan en qui che hien nay cua thanh Jerusalem, Thanh Thanh o vi cac tn hu Kito, Do thai va Hoi giao.

Di dan va t nan

e cap them ve van e di dan va t nan, c Thanh Cha nhan xet rang: Ngay nay ngi ta noi nhieu ve nhng ngi di dan va cac cuoc di c, nhieu khi ch nham khi len s s hai truyen thong. Khong c quen rang cac cuoc di c van luon co trong lch s nhan loai. Trong truyen thong Do thai Kito, lch s cu o chu yeu la lch s cac cuoc di c. Khong c quen rang t do di chuyen, cung nh t do ri bo que hng mnh, va tr lai o, thuoc ve nhng quyen can ban cua con ngi. V the can phai ra khoi nhng lap luan gan ay ve van e di c, va i t nhan xet cot yeu theo o, nhng ke ng trc chung ta, trc tien la nhng con ngi.

c Thanh Cha tai cam n nhng chnh quyen quoc gia trong nhng nam qua a giup nhieu ngi di dan en bien gii at nc lien he, trong o co nhieu nc A Phi. Ngai noi: "Toi van con nh cuoc gap g tai Dacca vi mot so ngi t nan thuoc dan toc Roghingya va tai bay to tam tnh biet n oi vi chnh quyen Bangladesh v a giup ho tren lanh tho cua mnh".

 

G. Tran c Anh, OP

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page