Giao Hoi va viec tr giup ngi Rom

 

Giao Hoi va viec tr giup ngi Rom.

Roma (Vat. 27-07-2017) - Nhan Ngay quoc te ngi Rom mung 8 thang 4 nam 2017 mot ai hoi a c ong Eduard Habsburg Lothingen, ai s Hungaria canh Toa Thanh to chc vi muc ch duyet xet cac tnh trang song cua ngi Rom tai Au chau.

Trong so cac thuyet trnh vien co c Hong Y Peter Turkson, Tong trng Bo phat trien nhan ban toan dien. Trong bai phat bieu hom mung 7 thang 4 nam 2017 c Hong Y a trnh bay cac phuc vu cua Giao Hoi va cua Bo phat trien nhan ban toan dien oi vi ngi Rom.

Hien nay tai Au chau co t 12 ti 15 trieu ngi Rom, Sinti va Camminanti. Khoang 10 trieu song trong cac nc Lien Hiep Au chau, tng ng vi 2% tong so dan Au chau. Ho la cac chung toc du muc di c t vai nc ong Au sang, trong o co Hungaria. Ho di chuyen bang cac xe van va song nay ay mai o vo nh, trong cac vung ven o cac thanh pho cac nc Au chau.

c Hong Y Turkson a cam n ong ai s va chnh quyen Hungaria trong viec to chc hoi ngh nay, cung nh cac tham d vien v s chu y va phuc vu ho danh cho ngi Rom la chung toc thieu so ong nhat Au chau. Ngai khang nh rang viec hoi nhap xa hoi va cong tac muc vu chuyen biet cho ngi Rom gan lien vi nhau bi lch s cua mot lo trnh a c dan than nh mot thach o oi vi Giao Hoi, xa hoi va cong oan Rom. Hoi ngh nham muc ch cung nhau oc lai tnh hnh va cac ieu kien song cua ngi Rom e phoi hp mot cach hai hoa hn cac no lc nham gia tang pham chat viec phuc vu ho.

Tuy la dan toc thieu so hien dien lau i tai Au chau nhng ngi Rom la nhom b ky th va b gat bo ra ngoai le xa hoi nhat, v ho khong c hng cac quyen nen tang cua con ngi, mac du Ban Tuyen ngon nhan quyen bao am cho tng ngi nh la thanh phan xa hoi kha nang thc hien cac quyen kinh te, xa hoi va van hoa khong the thieu cho can tnh rieng va cho s phat trien t do cua ban v con ngi. Nhng rat tiec v cac ly do khac nhau, co cac tnh trang trong o ngi Rom khong c hng cac quyen nay va cac tr giup c luat le bao am nham thang tien va phat trien cuoc song cua ho trong cac moi trng khac nhau. Ngoai viec b gat ra ngoai le xa hoi van e ln ho phai ng au la khuynh hng bai ngi du muc. ay la mot hien tng ngay cang gia tang trong cac xa hoi au chau thng c bieu lo ra trong cac hanh ong bao lc va ky th chung toc.

Ngay 26 thang 10 nam 2016 khi tiep kien cong oan Rom c Thanh Cha Phanxico a mi goi ho bat au mot lch s mi, mot lch s c canh tan cua chung toc nay, bang cach dan than nho tan goc re cac thanh kien ngan i, cac tien quan iem va cac nghi ng, thng la nen tang cua s ky th, ky th chung toc va bai ngoai, bi v khong ai phai cam thay b co lap, khong ai c phep cha ap pham gia va cac quyen cua ngi khac. Ngoai ra c Thanh Cha con khch le duy tr trat t luan ly va trat t xa hoi e moi mot ngi co the hng cac quyen can ban va ap tra lai cac bon phan rieng, hau xay dng mot s song chung hoa bnh, trong o cac nen van hoa khac nhau va cac truyen thong duy tr c cac gia tr rieng trong thai o oi thoai va hoi nhap.

S oi thoai chan thanh la chia khoa tao de dang cho cac tng quan va khien cho cac lien he gia cac ca nhan va toan cong oan c sau am hn. That ra mot cuoc oi thoai chan thanh tao dng tnh huynh e, va la mot cach giup duy tr can tnh, van hoa va pham gia rieng gia cac quoc gia khac, cung nh cho phep mot viec hoi nhap ch that. Viec hoi nhap oi hoi mot suy t va mot thc hanh cu the t pha xa hoi cung nh t pha Giao Hoi va oi buoc viec tha nhan pham gia va xa hoi tnh cua con ngi trong s bnh ang quyen li va bon phan.

Moi sang kien nham tao thuan tien cho viec hoi nhap phai chu y ti viec ton trong ca nhan, nen van hoa va cac phong tuc cua ho. Nh vay viec hoi nhap ngi Rom at ra cho xa hoi thach o tha nhan can tnh, lch s, cac gia tr cua ho. Ngoai ra no phai da tren bon cot tru tng ng vi bon quyen a b khc t oi vi dan toc nay la quyen c giao duc, co cong an viec lam, c san soc sc khoe va co nha xng ang. Giao duc la yeu to au tien cua mot viec hoi nhap ch thc, trong ngha no chuan b tch cc cho con ngi tham d vao cuoc song chnh tr, xa hoi va kinh te trong the ng bnh ang oi vi cac ngi khac. Nhng rat tiec viec hoc hanh cua cac tre em va ngi tre Rom khong c nh the. Theo nghien cu nam 2008 cua Hoc vien xa hoi rong m trong mot vai nc Au chau nh Bulgaria, Hungaria, Lettonia, Lituania, Rumania va Slovacchia ch co 42% tre em Rom hoan tat chng trnh tieu hoc, va ch co 10% theo bac trung hoc. Ben canh o co hien tng bo cac lo trnh hoc va ao tao sm v cac ly do ky th, v cac cuoc hon nhan trc tuoi va v te nan an xin. Gan lien vi viec ao tao la viec huan nghe cung la mot trong cac chia khoa cho viec hoi nhap toan ven trong xa hoi. V the can bao am cho ngi Rom viec ao tao nghe nghiep va kha the co cong an viec lam, e co nha xng ang, c san soc y te va co cac phuc vu xa hoi va van hoa khac.

Tiep tuc bai tham luan c Hong Y Turkson noi: tuy nhien cong oan Rom cung c mi goi y thc ap tra lai nhng g c cong hien va co nhieu sang kien hn, nhat la qua viec dan than tch cc cua ngi tre. Se that thch hp quy tu va cung co cac co gang a co cho viec ao tao tr thc, van hoa va nghe nghiep cho ho, nh the e khien cho ho tr thanh cac tac nhan tien trnh hoi nhap xa hoi, van hoa va giao hoi. Chnh ho t inh ngha la tng lai va la mot tai nguyen cho Giao Hoi va xa hoi. Chnh gii tre Rom a nhan manh tren hai "luat vang" can theo trong moi d an lien quan ti dan toc ho: "hanh ong cho ho, nhng nhat la hanh ong vi ho" va "biet lang nghe, ngha la biet lay thi gi e hieu biet ho hn". Chung ta phai chong lai khuynh hng ky th chung toc, khong phai vi cac vu kh, nhng vi tnh yeu thng, viec lam va long khiem ton, lam chng cho thay rang vt qua cac khuyet iem chung ta cung co cac gia tr na. o la ieu mot ban ngi Rom a noi.

Trong vien tng ai ong ve con ngi va trong s u tien la chon ngi ngheo, Giao Hoi coi cong tac muc vu cho ngi Rom nh mot bon phan khong the khc t. Giao Hoi dien ta s an can cua mnh oi vi chung toc nay bang mot cong tac muc vu chuyen biet, chu y ti s khac biet van hoa, can tnh, tam thc va cac tap tuc cua ho. That the Giao Hoi dan than trong viec tr giup muc vu, trong cac chieu kch tinh than, b tch va phung vu cua cuoc song, cung nh trong lanh vc xa hoi va bac ai, e benh vc cac quyen con ngi va cac van e lien quan ti viec giao duc, ao tao nghe nghiep va cong an viec lam.

Giao Hoi hien dien trong the gii Rom vi viec phuc vu cua nhieu linh muc, tu s nam n va giao dan. Ho lanh nhan s menh bang cach chia se cuoc song cua ngi Rom, va thng khi song theo kieu cua ngi Rom. Nh cac dau ch ac biet hung hon tnh yeu thng lo lang cua Giao Hoi oi vi ngi Rom la cac viec lam cua cac Giao Hoang t Chan phc Phaolo VI, la ngi a muon em Tin Mng cua Chua Giesu ti cho ho qua nhieu chuyen vieng tham cac trai nh c cua ho nh Chu Chan Giao Hoi tai Milano va Pomezia. Gng cua ngai a c Thanh Gioan Phaolo II noi theo. Ngay mung 4 thang 5 nam 1997 c Gioan Phaolo II a nang len ban th v t ao ngi Tay Ban Nha Zefferino Gimenez Malla, va ngay 12 thang 3 Nam Thanh 2000 a xin tha th v nhng loi lam a pham ca oi vi ngi Rom. Ngay 11 thang 6 nam 2011 c Thanh Cha Bien c XVI a la v Giao Hoang au tien tiep kien rieng mot phai oan ong ao thuoc chung toc Rom. Kinh nghiem nay c c Phanxico lap lai ngay 26 thang 10 nam 2015.

Cung phai nhac ti viec phong chan phc cho mot n t khac cua dan toc Gitan la Emilia Fernandez Rodriguez ngay 25 thang 3 nam 2017 tai Almeria ben Tay Ban Nha. oi buoc mot viec muc vu chuyen biet cho cac dan toc Rom a c dien ta mot cach rat ro rang bi Cong ong Chung Vaticang II trong Sac lenh Christus Dominus. Cong ong ac biet chu y ti cac tn hu v cac ieu kien cuoc song khong the hng s vu bnh thng cua cac cha s hay khong co c s tr giup nao.

Trong tinh than giao hoi hoc cua Cong ong nam 1965 chnh c Phaolo VI a thanh lap Van phong th ky quoc te ac trach viec tong o cho cac Ngi Du Muc, va nam 1970 no c sat nhap vao Uy ban toa thanh muc vu cho ngi di c va du lch. Ngay 17 thang 8 nam 2016 c Thanh Cha Phanxico a thanh lap Bo mi cho viec phat trien nhan ban toan dien, cung co nhiem vu lo lang cho cac van e cua ngi Rom va ngi du muc. No la ket qua cua mot viec nghien cu tm toi lau dai va cua mot phan tch sau rong thc tai cua ngi Gitan trong chieu kch xa hoi hoc, nhan chung hoc, than hoc va giao hoi, nhng cung la mot cong viec c phoi hp gia cac tac nhan muc vu cua ngi Rom va vai chuyen vien.

Tiep tuc bai thuyet trnh c Hong Y Tong trng cua Bo mi noi tren neu bat nhieu e ngh cu the ap ng cac nhu cau cua cuoc song va viec muc vu thng ngay cho cac anh ch em Rom. Trc het la cac n goi linh muc va pho te cung nh i thanh hien cua cac chung toc Rom. Tren toan the gii hien co 170 v va con so nay ang gia tang. c Thanh Cha Phanxico coi viec gia tang nay nh dau ch manh me cua c tin va s trng thanh tinh than. Nhng ngi khac nhn vao cac n goi o vi long tin tng va hy vong oi vi vai tro ma ngi Rom kham pha ra, va oi vi tat ca nhung g ma anh ch em Rom co the lam trong tien trnh hoa giai ben trong long xa hoi va Giao Hoi. Cac linh muc, cac ngi song i thanh hien Rom phai la cac chng nhan cua s trong sang phuc am oi vi cac anh ch em ong chung, e tao thuan tien cho viec nay sinh, ln len va san soc cac n goi mi. c Thanh Cha cung cau chuc ho la nhng ngi ong hanh vi cac ngi Rom, khong phai ch tren con ng tinh than, ma ca trong cuoc song thng ngay na vi tat ca cac met nhoc, niem vui noi buon va cac lo lang cua no. That vay cac gia nh va cac ca nhan ngi Rom phai nhan ra thai o than hu, ton trong va tiep on c cong hien t nhng ngi va t cac cong oan cau noi song trong hiep thong va v hiep thong.

Trong cac nam qua cong tac muc vu chuyen biet nay a cong hien cho cong oan Rom mot ong gop gia tr, va cac sang kien tren bnh dien ai hoi, dien ta cac moi trng t o a co nhieu li keu goi hng ti cac chnh quyen yeu cau bao am cho tat ca moi ngi cac ieu ien thuan li cho viec phat trien toan dien, nham thang tien moi ban v con ngi va toan con ngi. Ngoai ra cung a nay sinh nhieu sang kien trong cac giao phan va cac to chc neu gng ang theo. Chang han trong giao phan Vicenza tai Italia cac lien he vi ngi Rom rat la toi te, ngi ta a thanh lap uy ban "Ngi du muc va cong oan kito" gom ngi Rom va tn hu a phng. The roi con co "Quay Rom va Sinti" co nhiem vu cho vay tien thc hien cac d an nho, van phong co van cho ngi Rom bat hp phap va tao thuan tien cho viec ong hanh vi cac tre em gap kho khan nhieu nhat trong trng hoc.

Tng cung nen nhac ti dan than quang ai cua nhieu dong tu nam n nh: dong Ten, dong Phanxico, dong Tieu Muoi Chua Giesu, dong Salesien vv.. trong cong tac muc vu cho ngi du muc. Dong Salesien co 14 cong oan hoat ong cho ngi du muc trong lanh vc giao duc va ao tao nghe nghiep. Mot trong cac muc ch nham ti cung co viec khi day n goi i thanh hien trong chung toc Rom, va xay cau noi gia xa hoi va cong oan Rom.

S khch le cua c Phaolo VI thap nhap ngi Rom vao con tim Giao Hoi phai thuc ay cac cong oan chu y ti dan toc nay trong cong tac muc vu xa hoi va bac ai. Moi mot thanh cong la mot khch le dan than nhieu hn. Cac ngi trung gian xa hoi va van hoa co mot vai tro quan trong trong viec hoi nhap ngi Rom. Can phai tm ra nhng ngi co khieu am trach nhiem vu nay vi tinh than ci m va oi thoai, co kha nang yem tr trong cac van e khac nhau cua cuoc song thng ngay.

Ngay mung 8 thang 4 hang nam la Ngay quoc te ngi Rom co muc ch giup moi ngi hieu biet va pho bien nen van hoa Rom, nho tan goc re cac khep kn va thanh kien. Can ao tao d luan cong cong, ca qua cac phng tien truyen thong, e cong hien cho xa hoi mot hnh anh trung thc ve nhom thieu so Rom. Can nhieu dan than hn e loai tr cac thai o bai ngoai va thu nghch, do cac tranh luan chnh tr va ngon ng truyen thong day len. Cac van phong tuyen uy quoc gia c mi goi tham d cac sang kien va cac bien co do cac c quan nha nc to chc.

T nam 2011 Toa Thanh tham d vi t cach la Quan sat vien cua Uy ban cua Hoi ong Au chau, co nhiem vu tr giup cac chnh quyen trong viec phat trien va thc hien cac chnh sach hu hieu cho viec hoi nhap. Chnh v the Bo phat trien nhan ban toan dien cua Toa Thanh c mi tham d cac phien hop ve cac e tai nay trong cac nc khac nhau lien quan ti cac van e phap luat va phuc vu xa hoi, giao duc, cong an viec lam, va san soc y khoa cho cac ngi du muc, trong o co chung toc Rom. Va c Hong Y Turkson ket luan bai thuyet trnh vi li cua c Thanh Cha Phanxico: "Chnh tinh than cua long thng xot mi goi chung ta tranh au e tat ca cac gia tr nay c bao am cho dan toc Rom. Chung ta hay e cho Tin Mng cua long thng xot lay ong lng tam, va hay m rong con tim va oi tay cho nhng ngi can c giup va b gat bo ngoai le xa hoi nhat, bat au t ngi gan chung ta nhat."

 

Linh Tien Khai

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page