Nan bao hanh phu n tai Mehico

 

Nan bao hanh phu n tai Mehico.

Mehico (Vat. 12-07-2017) - The gii nan hien nay co rat nhieu te oan trong o co nan bao hanh phu n. Mehico la mot trong cac nc ien hnh, en o c Lien Hiep Quoc xep vao danh sach 25 quoc gia nguy hiem nhat oi vi n gii.

Nhan Ngay quoc te chong nan bao hanh phu n nam 2013 c Cha Enrique Sanchez Martinez, Giam Muc Durango, a mi goi cong oan y thc hn ve te nan nay. Trong va sau thanh le c hanh ngay 24 thang 11 nam 2013 c Cha khang nh rang nan bao hanh phu n la mot thach o xa hoi va van hoa, bi v no ang tr thanh mot thai o song c xa hoi khoan nhng. c Cha noi: mac du ieu kien kinh te, nan nghien ru va ma tuy khong phai la ly do trc tiep cua te nan bao hanh n gii, nhng chung ta thay rang cac yeu to nay khien cho no gia tang, nhng goc re cua te nan la ni viec thc thi quyen bnh bat bnh ang trong cuoc song gia nh va xa hoi. Ngoai nan bao lc trong gia nh c Cha cung than phien rang nhieu phu n Mehico cung phai ganh chu bao lc trong nhieu boi canh xa hoi khac nhau, trong o co moi trng lam viec, ni khong co cac ieu kien thch hp vi tnh trang cua n gii. c Cha nhan manh rang thc tai bao lc chong lai n gii rat bao ong.

Theo thong ke cua Hiep hoi phu n quoc gia va cac li to cao cua hiep hoi, tai Mehico hang nam co 120,000 vu ham hiep phu n, trong o co 106,000 vu khong he b trng phat. Trong so 14,000 vu x an co gan 4,000 vu cac thu pham b ket an cha ti 14 thang tu . T nam 1985 ti nam 2010 a co 136,000 vu bao lc trong o co ti 5.6% la chong lai cac tre em di 5 tuoi. Moi ngay co 6.5% phu n b giet, b vt vao ngha trang hay vao thung rac cong cong. Trong at nc chung ta, c Cha noi, van e bao hanh rat nghiem trong. Bay phan mi phu n a la nan nhan cua vai loai tan kch, trong o thong thng nhat la kiem soat tien bac, lam dung li noi va sach nhieu tren cac phng tien di chuyen cong cong hay b anh ap.

Sau ay chung toi xin gi ti quy v bai phong van ba luat s Fabiola Higareda, la ngi t nhieu nam nay a nghien cu ve te nan nay.

Hoi: Tha ba Fabiola, trong cac tuan qua cac kenh thong tin truyen thong va cac nga thong tin khac a e cap nhieu ti te nan bao hanh phu n tai Mehico. S that nay co c bien minh khong, hay o a la ieu b thoi phong qua ang?

ap: That ra cac phng tien truyen thong la mot dung cu nen tang giup to cao mot tnh trang t nhieu nam qua a tr thanh chuyen bnh thng. Mc o bao hanh chong lai phu n a luon luon cao, nhng chnh v s bnh thng hoa t t nay ma co nhieu "trng hp en", ngha la khong b to cao, va chnh ay cac phng tien truyen thong tr thanh mot yeu to khong ch hu ch, ma trai lai con bat buoc phai co e bao ong cac lng tam va loi cuon s chu y tren s kien phu n tiep tuc chu bao hanh di nhieu kha canh khac nhau.

Hoi: Ba co thay rang chien thuat cua chnh quyen Mehico thanh lap cac c quan nh CONAVIM hay INMUJERES e ng au vi nan bao hanh phu n co hu hieu khong? Viec thanh lap nhieu van phong hn tren bnh dien lien bang va a phng co u hay khong?

ap: Viec thanh lap cac c cau nham thang tieng cac ng loi chnh tr giup nho tan goc re nan bao hanh n gii la ieu nen tang giup tao thuan tien, ton trong, che ch va bao am quyen cua phu n co cuoc song khong bao lc. Tuy nhien, ieu quan trong la thay oi vien tng va cach nhn van e. Toi co y noi ti s can thiet tao ra cac c cau giup phong nga nan bao lc noi chung, t mot lang knh trong o nam gii la tac nhan chnh. Phai lam sao e vach ra cac ng loi chnh tr nham tao ra mot kieu la ngi mi. Noi ro hn: khi mot phu n la nan nhan cua bao hanh trong gia nh t pha ngi chong cua mnh, th chay en vi mot c quan bao am cho ho c tr giup toan dien, bao gom nhieu lanh vc khac nhau. Nh vay phu n la trung tam hanh ong cua cac c cau chnh quyen, trong khi ngi nam la ke a gay ra bao lc lai hoan toan khong c biet ti. Ho khong nhan c s giup cha tr nao giup ho thay oi cac cung cach hanh x ssai trai, va giup ho hieu rang co cac thai o khac khong bao lc e giai quyet cac van e. V the ong ta tiep tuc hanh x bao lc trong suot cuoc i con lai. Can phai co cac chien thuat coi bao lc nh la e tai khong ch lien quan ti phu n la nan nhan, ma cung lien quan ti nam gii la cac tac nhan na.

Hoi: Lien quan ti bao hanh tnh duc, cac phng tien truyen thong co ien co loi phan nao khi tong quat hoa va bnh thng hoa no khong tha luat s?

ap: Cac phng tien truyen thong ap ng cac nhu cau cua tap the theo luat nen tang cua th trng: nhu cau cang cao th cung ng cang ln. Tai Mehico cung nh tai nhieu quoc gia khac tren the gii phu n b coi nh oi tng tnh duc va s iep nay c cung co bi hnh anh ma cac phng tien truyen thong a ra. Tren ly thuyet xa hoi oi buoc rang phai n phai co mot vai tro bnh ang trong cac phng tien truyen thong, oc lap vi phai tnh. Nhng trong thc te ch em phu n tiep tuc b oi x khac va khong ong eu. Co nhieu phng tien truyen thong hng ti cong chung nam gii "tnh duc hoa" phu n e co nhieu li nhuan hn khi ban san pham. Co cac nguyet san ang hnh cac phu n mnh tran trang au ben canh tin tc chnh, hay cac quang cao lay hnh "phu n - o vat" e ban mot san pham nhat nh nao o. Trong ngha nay, chung nam gi mot vai tro chia khoa trong viec t t "bnh thng hoa" bao hanh n gii.

Hoi: Trong kinh nghiem cua ba, lam the nao e sa cha s thiet hai trong cac trng hp sach nhieu tnh duc giong nh trng hp cua co Andrrea Noel b mot ngi an ong lot quan ao lot, hay cua n sinh vien Gabriela Nava, b mot nhan vien ai hoc chup hnh t di vay len?

ap: Can phai sa cha s thiet hai tren bnh dien xa hoi cung nh tren bnh dien c cau, v hai kha canh bo tuc cho nhau. Tren bnh dien xa hoi phai neu ro rang cac s kien ma hai ch Andrea va Gabriela a song la cac c ch bao hanh khong the bo qua c. Tren bnh dien c cau chnh quyen can y thc ve s kien cac c ch nh the phai c ieu tra va trng phat. Ca hai loai sa cha s thiet hai a gay ra chng minh cho xa hoi thay rang khong co loai bao hanh nao oi vi phu n ma khong t ong anh hng tren bnh dien phong nga.

Hoi: Theo ba au la vai tro cua he thong thong tin xa hoi trong cac trng hp va mi nhac en tren ay, hay trong trng hp cua nhom "Los Porkys" la bon thanh nien con nha giau tieu bang Veracruz a bao hanh tnh duc mot be gai v thanh nien?

ap: Ca cac mang xa hoi cung co mot vai tro hang au trong viec minh nhien so vu bao hanh tnh duc cao ma phu n phai ganh chu trong at nc Mehico nay, cung nh a ra anh sang s thinh lang va chu trng duy nam gii thng bao boc nhng g a xay ra. Cung chnh s thinh lang va chu trng duy nam gii c phan anh trong cac e doa, cac nhuc ma va che nhao ma cac nan nhan phai chu tren mang xa hoi.

Cac mang nay v the la mot kh gii hai mat: mot ang chung neu bat cac mat thang bang va cac nhu cau cua xa hoi, ang khac chung la dung cu ang sau o an nap hang ngan ngi con tin rang neu phu n b ham hiep la bi v ho ang b nh vay, v cach ho an mac, noi nang, v nhng g ho lam, hay mot cach n s v ho la phu n. Nhieu li bnh luan nay a b phan bac bi hang ngan tieng noi y thc ve nguon goc that cua bao lc oi vi n gii va cac am vang cua no.

S phan no cua xa hoi phai tiep tuc la ong lc cua cac mang xa hoi. Va chnh s phan no nay a khien cho chnh quyen xet lai trng hp cua cac nan nhan, v ban au cac quyen li cua ho a b choi bo, no a khien cho cac ngi nam n suy t ve cac tng quan quyen lc lien luy ti cuoc song thng ngay cua ngi dan, nhng nhat la s phan no nay a trao ban tieng noi cho hang ngan phu n nan nhan cua bat c hnh thc bao hanh nao trong cuoc song cua ho.

Hoi: Tha luat s Fabiola Higareda, luat s co muon nhan gi mot s iep cho biet bao nhieu phu n Mehico a tng la nan nhan cua bao hanh va gap kho khan trong viec at ti cong ly khong?

ap: Con rat nhieu ieu can phai lam lien quan ti cong ly cho cac ch em nan nhan cua bao lc tnh duc. Chung ta can co cac c cau manh me tra li cho cac cau hoi cua chung ta: cac nhan vien cua chnh quyen can c ao tao va gay y thc lien quan ti van e nay; can co cac luat le khong da tren mot lc o tap trung vao nam gii... Xem ra chung ta ang bc i trong hng ung an. Tuy nhien, e co c cac ket qua cu the, cac ngi nam n can cung nhau tiep tuc oi hoi cac quyen li cua mnh, bang cach co gang het sc co the cho thay cac thieu sot tram trong hien nay.

Hoi: Sau cung ba co cam thay an ninh khi i mot mnh tren ng pho hay khi leo len cac phng tien di chuyen cong cong cua thanh pho Mehico hay khong?

ap: Toi tin rang khong co phu n nao trong thanh pho Mehico cam thay an toan, khi i mot mnh tren ng pho hay leo len mot xe cong cong. Co le thch hp hn khi noi rang chung toi a quen song vi s s hai thng xuyen ay.

 

Linh Tien Khai

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page