Phong van c Hong Y Dieudonne Nzapalainga

Tong Giam Muc Bangui Trung Phi

 

Phong van c Hong Y Dieudonne Nzapalainga, Tong Giam Muc Bangui Trung Phi.

Roma (Oss. Rom. 31-03-2017; Vat. 9-04-2017) - Trong cac ngay va qua c Hong Y Dieudonne Nzapalainga, Tong Giam Muc Bangui thu o Trung Phi, ang vieng tham Milano bac Italia, theo li mi cua Hoi truyen giao nc ngoai Milano, goi tat la PIME, va cung a gap g c Hong Y Angelo Scola, Tong Giam Muc s tai. c Hong Y Nzapalainga cho biet trong nhng ngay va qua a co gan 1,000 ngi t nan tr ve que nha cua ho nh ngan quy tr giup cua Toa Thanh. Va ke t au thang 3 nam 2017 a co khoang 10,000 ngi ri an vien Camelo Bangui e hoi hng. Nhng ngi khac a c tru ngu trong cac c s va trung tam cua Giao Hoi cung t t tr lai vi cuoc song bnh thng sau hn 4 nam bao lc. ay la mot vai tin tch cc en t Trung Phi la quoc gia a c c Thanh Cha Phanxico vieng tham muc vu va m ca Nam Thanh Long Thng Xot hoi thang 11 nam 2015. c Hong Y Nzapalainga cung cho biet tnh hnh Trung Phi tiep tuc nghiem trong, mac du trong thu o co an ninh. Dan chung co the i lai t do va cac sinh hoat t t bat au tr lai, ong thi vi viec tai thiet. Tuy nhien, cac vung con lai trong toan nc nam di quyen kiem soat cua cac nhom vu trang. Ho tiep tuc tan cong cac lang mac, cp boc va sat hai thng dan. Va khong co ai che ch bao ve dan chung.

Sau ay chung toi xin gi ti quy v bai phong van c Hong Y Nzapalainga danh cho phai vien Anna Pozzi, c ang tren nhat bao Quan Sat Vien Roma cua Toa Thanh so ra ngay 31 thang 3 nam 2017.

Hoi: Tha c Hong Y, Giao Hoi Trung Phi i tien phong trong viec thang tien hoa bnh va hoa giai e dan a Trung Phi ra khoi tnh trang khung hoang hien nay. Giao Hoi ang ac biet lam nhng g?

ap: Giao Hoi a luon luon nam gi vai tro quan trong tai Trung Phi. Moi lan cac Giam Muc gap nhau va pho bien mot thong iep, nhan dan toan nc ch i no. Cac GM chung toi can thiep vao nhieu e tai nhay cam nh: viec cai tr yeu kem, oc bo toc, nan con ong chau cha, nan gian tham hoi lo. Chung toi cung nam gi vai tro la "lnh tuan canh" e thc tnh dan chung oi vi cuoc khung hoang tram trong ma at nc ang phai song trong cac nam qua, va nhat la khch le gii lanh ao am nhan trach nhiem cua ho mot cach tran ay. Chang han nh chu y ti tnh trang cac nha thng khong co thuoc men, ac biet trong cac vung noi a: ngi ta co cam tng chung la cac vung at chet. Ngoai ra s bat on ngay cang gia tang. Va cac ieu kien song cung ngay cang kho khan hn.

Hoi: Cuoc khung hoang bat au nam 2012 vi bien co cac lc lng dan quan Seleka tien chiem thu o va ao chanh hoi thang 3 nam 2013, khien cho tnh hnh toi te hn. Trung Phi la mot trong nhng nc ngheo va t phat trien nhat the gii. Gi ay sau 4 nam noi chien Trung Phi lai cang b thng tch va chia re hn na, co ung the khong tha c Hong Y?

ap: Cuoc khung hoang cuoi cung nay a co mot a tien nhanh nh chp, va co s tham d cua cac lnh anh thue en t cac nc Ciad, Sudan, va nhng ngi khong noi tieng a phng la tieng Sango, cung khong noi tieng Phap, nhng ho noi tieng A rap. Chnh ay a co s hieu lam lan lon, va dan chung noi tat ca cac chien binh Seleka la ngi hoi giao, va moi ngi hoi eu thuoc lc lng Seleka. Nhng ro rang la khong phai nh vay. oi vi cac kito hu cung the. Khong phai kito hu nao cung chong Balaka, hay cac dan quan t ve: ch can nhn ho mang ay bua chu tren ngi th u biet. Nhan hieu bo toc ton giao tai Trung Phi a ch khien cho tnh hnh toi te them, nen ngay nay that kho ma lam cho tien trnh hoa bnh va hoa giai tien trien.

Hoi: Co phai v the ma c Hong Y a quyet nh thanh lap mot Dien an lien ton khong?

ap: Vang. Mot hom muc s tin lanh Nicolas Guerekoyame-Gbangou, chu tch lien minh tin lanh, va Imam Oumar Kobine Layama cua thu o Bangui, a en gap toi e thao luan ve ieu chung toi co the cung nhau lam trc tnh trang nghiem trong nh the. Chung toi a khong muon rang chien tranh mang sac thai ton giao. Trong at nc chung toi s khac biet ton giao ngay trong mot gia nh la mot chuyen thng xay ra. Chang han trong trng hp cua toi, me toi theo tin lanh, cha toi theo cong giao. Nhng trong nha a khong bao gi xay ra xung khac. Cung the, co nhng gia nh gom tn hu kito va hoi giao song an bnh vi nhau. ieu nay noi len rang trong at nc chung toi viec chap nhan va ton trong ngi khac trong s khac biet la mot ieu bnh thng. Rat tiec, xung khac a gieo vai s hai, nghi k va thu han. Co cac dien van chnh tr kch ong dan chung t vu trang e chong lai ke thu en hoi giao hoa chung toi. Chung toi a ngh la khong phai chong lai cac dien van nh the bang cach keu goi khong phai vu trang, nhng en vi sc manh cua Li Chua. Cac linh muc, muc s va imam - la nhng iem quy chieu duy nhat trong nhieu vung at nc - a xin dan chung trung thanh vi Tin Mng va vi Kinh Coran. Ba ngi chung toi: toi, muc s Nicolas va Imam Bangui a bat au du hanh qua tat ca moi mien, trc het e gap g tn hu va cac cong oan cua chung toi va e lang nghe ho. Chung toi nhan ra rang ieu au tien ma ngi dan c mong la c lang nghe: s kien co the dien ta, co the noi len nhng g ho ngh, t no a la mot loai lieu phap cha tr roi. Dan chung cam thay cuoi cung ho t do. Ngoai ra no cho phep s that noi bat len, v thng khi no b che m bi cac li bep xep va cac leo lai. Ch tren nen tang nay mi co the lam cho con ngi lai gap g nhau, va anh o cac bc tng chia re: cac bc tng cua thanh kien va doi tra, cua thu nghch va bao lc. Va thang tien oi thoai tr lai.

Hoi: Tha c Hong Y, ca tren bnh dien quoc te dien an lien ton cung c tha nhan nh la mot trong cac thc tai y ngha nhat tai Cong hoa Trung Phi. Trong nam 2015 c Hong Y a nhan c giai thng Sergio Vieira de Mello, va ca ba v a c tiep on tai Hoi ong Lien Hiep Quoc bi tong thong Phap va thu tng Anh, va ca c Thanh Cha Phanxico na, co ung the khong?

ap: Vang, muc ch chnh viec dan than cua chung toi la em lai hiep nhat va oan ket cho at nc va xa hoi Trung Phi. Nhat la chung toi hoat ong cho hoa bnh, hoa giai va phat trien cua dan toc Trung Phi, bang cach thang tien s hieu biet nhau, mac du co cac khac biet. Hien nay Dien an cua chung toi a soan thao mot quy che noi bo va mot chng trnh chien thuat, c ap dung bi ai dien cua 16 tnh. ac biet chung toi ang tm lam viec tren 4 lanh vc chnh cu the la: giao duc, sc khoe, truyen thong qua cac chng trnh phat thanh, va phat trien. Nhat la chung toi muon tao ra cac c may e ao tao nghe nghiep va tm cong an viec lam cho gii tre, e ho khong tr thanh ch nham de dai cua cac nhom vu trang ang tiep tuc tuyen mo binh s tre, va khi b ri vao bay nh the la ngi tre khong co vien tng tng lai.

Hoi: Nhng ma tnh hnh hoa bnh hien nay ra sao? Mi ay co tin ve cac vu tan cong tai Bocaranga, ni co 18 ngi b giet, va c iem truyen giao cua cac tu s Capucino b tan cong. Nhng cung xay ra cac vu tan kch tai Bambari va cac lang khac na cung b bao lc va tan pha, co phai vay khong tha c Hong Y?

ap: Ngoai thu o ra cac lc lng cua chnh quyen cung nh cac lc lng dan s khong kiem soat c au het. V the cac nhom phien quan lam chu bat c au ho muon va co the: t cac cu binh s Seleka cho ti cac nhom t ve chong Balaka, t cac ngi du muc Peul cho ti cac dan quan cua Quan oi giai phong cua Chua. Ai co vu kh th s dung chung e kiem soat vung at, e cp boc va thong tr dan chung, va nhat la e khai thac cac tai nguyen quang mo cua at nc nh trng hp vung Bambari la ni ac biet co mo vang va mo kim cng, cung nh mo Uranium va dau hoa. Khong co mot quyen bnh thc s kiem soat at nc ngoai tr thu o. Co vai tnh va quan l cung khong co canh sat na, hay co nhng ho lai khong co vu kh.

Hoi: Tha c Hong Y, quan oi khong bao ve dan chung hay sao? The con lc lng bao hoa cua Lien Hiep Quoc na th au?

ap: at nc chung toi cha co mot quan oi ung ngha. Co 350 binh s ang c ao tao, nhng Lien Hiep Quoc lai cam v cho rang chnh quyen cua chung toi con qua non yeu. Lien quan ti s menh bao hoa cua Lien Hiep Quoc cho Trung Phi, lc lng MINUSCA, th a b dan chung manh me ch trch va phan oi trong qua kh. Tuy nhien, ngay nay lc lng bao hoa c nhn vi con mat thien cam hn, ac biet tai nhng ni ho thc s bao ve thng dan va phong nga bao lc. Nhng rat tiec la trong nhieu vung khong phai luon luon c nh vay.

Hoi: Vay co niem hy vong nao cho Trung Phi hay khong tha c Hong Y?

ap: Mua Chay la thi gian cua hoan cai va chia se. No noi vi chung ta rang khong c anh mat i niem hy vong, bi v con ngi co the thay oi va co the thc s lam c ieu nay. Toi ngh la co nhieu ngi ch i cac thay oi nay ni chung toi va chung quanh chung toi, e bc theo con ng cua Thien Chua. Ca toi cung a lam mot lo trnh thay oi trong cac nam nay. Khi cuoc khung hoang bat au, toi cung a lo s, toi s hai i gap cac ngi anh em khac cua toi la nhng ngi lieu mang. Nhng khi toi tn thac ni Chua, toi a cam thay mnh t do. Khi o toi a cam thay mnh co the i gap ho. No cung la mot con ng cua am me va khac khoai noi tam , bi v chung ta co the gap hieu lam. Khi toi noi: "can phai gi tay ra cho ngi khac", nhieu ngi a khong hieu va t choi lam ieu ay. Cung nh ngi ta a khong hieu tai sao toi a tiep on mot imam va gia nh ong, va cho tro trong nha toi trong vong 6 thang, v ho gap nguy hiem ti tnh mang. Nhng toi ngh rang o la vai tro muc t cua toi: noi vi moi ngi rang Thien Chua luon giang tay ra cho chung ta, va ca chung ta na, chung ta cung phai giang tay ra cho ngi khac. Ch nh the chung ta mi co the cung nhau tien bc ve mot tng lai hoa bnh va lien ket.

(Oss. Rom. 31-3-2017)

 

Linh Tien Khai

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page