ai ket, hoa bnh, song chung

va chuyen i Sarajevo cua c Thanh Cha

 

ai ket, hoa bnh, song chung va chuyen i Sarajevo cua c Thanh Cha.

Roma (VietCatholic News 4-06-2015) - Ngay 6 thang Sau nam 2015, c Phanxico se vieng tham Sarajevo, thanh pho co nhng biet danh nh Gierusalem Au Chau, Gierusalem Balkans.

Thc vay, Sarajevo von noi danh la a dien ve van hoa va ton giao, vi cac tn o Hoi Giao, Chnh Thong Giao, Do Thai Giao va Cong Giao song chung vi nhau trong nhieu the ky qua. Cho ti cuoi the ky 20, no la thanh pho ln duy nhat cua Au Chau co en th Hoi Giao, nha th Cong Giao, nha th Chnh Thong Giao va hoi ng Do Thai Giao.

Thanh pho nay nhieu lan loi keo s chu y cua quoc te. Nam 1885, no la thanh pho au tien cua Au Chau va la thanh pho th hai tren the gii co he thong xe ien chay toan thi khap thanh pho, ch sau San Francisco. Nam 1914, no la a iem xay ra vu am sat Hoang T Ao, Franz Ferdinand, cham ngoi cho The Chien I. Bay mi nam sau, tc nam 1984, no ng ra to chc the van hoi mua ong. Roi trong gan 4 nam sau o, t 1992 ti 1996, no b bao vay lau nhat trong lch s chien tranh hien ai: 1,425 ngay trong chien tranh Bosnia.

Thc vay, khi Bosnia va Herzegovina tuyen bo oc lap khoi Yugoslavia va c Lien Hiep Quoc tha nhan, cac lanh tu Serbia va quan oi cua ho a bao vay Sarajevo bang mot lc lng gom ti 18,000 binh s, ong tren cac nh oi chung quanh, t o, ho tan cong thanh pho vi u th kh gii: phao binh, sung coi, xe tang, sung phong khong, sung may hang nang, phong hoa tien nhieu au, bom phong t may bay, va sung trng ban se. Quan oi Bosnia on tru trong thanh pho trang b kem khong u kha nang be gay vong vay.

Trong cuoc phong toa nay, 11,541 ngi a thiet mang, trong o co 1,500 tre em. Them 56,000 b thng, trong o co 15,000 tre em.

Nh tai thiet hau chien, Sarajevo hien la thanh pho phat trien nhanh nhat cua Bosnia va Herzegovina, c liet ke la thanh pho ep th 43 cua the gii va nam 2009, c coi la mot trong 10 thanh pho hang au ang tham vieng. Nam 2011, Sarajevo c e c lam Thu o Van Hoa cua Au Chau vao nam 2014 va se ng ra to chc Van Hoi Tuoi Tre Au Chau vao nam 2017.

Ti Sarajevo, chac chan c Phanxico khong may lu y ti nhng iem loi cuon du lch nh tren. Yeu to dan so va ton giao ang chu y hn. Chien tranh Bosnia a thay oi khuon mat sac toc va ton giao cua thanh pho. Thanh pho nay trc ay von la mot thanh pho a van hoa va thng c goi la Gierusalem Au Chau. Theo thong ke dan so nam 1991, 49.2 phan tram tong so dan so cua thanh pho (527,049 ngi) la ngi Bosnia, 29.8 phan tram ngi Serb, 10.7 phan tram ngi Yugoslav, 6.6 phan tram ngi Croat va 3.6 phan tram thuoc cac sac dan khac. Qua nam 2002, 79.6 phan tram tong so 401,118 dan so thanh pho la ngi Bosnia, 11.2 phan tram la ngi Serb, 6.7 phan tram ngi Croat va 2.5 thuoc cac sac dan khac. T ngay co Thoa Hiep Dayton (1995), kieu noi "ngi Bosnia" a c dung e thay the cho kieu noi "ngi Hoi Giao" tng c chnh phu Yugoslavia s dung trc ay.

Noi tom lai, ai a so ngi dan Sarajevo hien nay theo Hoi Giao. Tiep theo la ngi Serb, ong ngha vi Chnh Thong Giao va th ba la ngi Croat ong ngha vi Cong Giao. Tren thc te, ngi Hoi Giao va ngi Chnh Thong Giao co anh hng nhieu hn ca oi vi noi tnh thanh pho. ieu nay gay "nga ngay" khong t cho ngi Cong Giao tai ay. Thc vay, theo ky gia John Allen, trong mot cuoc phong van cua t National Catholic Reporter cach nay 2 nam, Giam Muc Phu Ta cua Sarajevo, c Cha Pero Sudar, noi rang v ngi Serb va ngi Hoi Giao co lanh tho rieng nhng ngi Cong Giao khong co, nen "cam tng thong thng la tai x s nay ch co cho danh cho hai dan toc ma thoi, ch khong phai ba".

Nhng ai cung phai nhan rang nh Thoa Hiep Dayton cham dt noi chien, hoa bnh a c duy tr trong 20 nam qua. Chnh trong boi canh nay, c Phanxico a ti Sarajevo, e nh li ngai noi "cung co cac tn hu Cong Giao trong c tin, e nang cuoc oi thoai ai ket va lien ton, va nhat la e khch le s song chung hoa bnh tai at nc cua anh ch em".

c Thanh Cha cho biet ngai ti "nh ngi anh em s gia hoa bnh" va ngai khuyen khch ngi Cong Giao tai ay "hoat ong cho mot xa hoi tien ve hoa bnh, trong s song chung va cong tac vi nhau".

Mau mc cac cuoc du hanh t trc en nay

Suy ngh ve cuoc du hanh ngay 6 thang 6 nam 2015 cua c Phanxico, John L. Allen Jr. nhan nh rang muon hieu chieu hng cua ngai, ta ch can hoi may ong ai ly du lch. Va ong t hoi: Albania, Sri Lanka va Bosnia-Herzegovina co g chung vi nhau?

Cau tra li la: tat ca eu la nhng khu "ngoai vi" cua the gii, thng b cac trung tam quyen lc chnh lam ng cho ti khi tr thanh van nan, tat ca eu la nhng ni mi giai quyet xong cuoc tranh chap noi bo lau dai va ay bao lc.

Thanh th, du ch keo dai trong 12 tieng ong ho, cuoc tong du Sarajevo cua c Phanxico rat co y ngha cao ve bieu tng. V ni ngai en tng ong ngha vi han thu sac toc va ton giao au thap nien 1990, du trc o, von noi tieng ve song chung hoa bnh hang bao the ky gia cac ton giao ln. Vien tng nay a c lap lai va a keo dai gan 20 nam qua. c Phanxico muon ng tai Sarajevo e vo tay hoan ho ngi Bosnia v a chng minh c rang viec bien gm giao thanh li cay khong phai ch la chuyen thi ca trongThanh Kinh ma la mot muc tieu co the thc hien c trong the gii chnh tr hien thc ngay nay.

ay cung la ly do khien ngai ti Tiranna, thu o Albania, hoi thang Chn, nam 2014, e ca ngi nc nay ve con ng ho a chon sau s sup o cua che o cong san nam 1991. Thay v sa vao canh noi da xao tht, Albania a quyet nh tr thanh "x s oc ao ni s song chung va hp tac hoa bnh a hien hu gia ngi Hoi Giao, Cong Giao, Chnh Thong Giao, va ca ngi vo tn ngng na".

Cuoc tong du Sri Lanka au nam nay cung the. ay la mot x s tan nat v cuoc noi chien gan 30 nam do cang thang ton giao va sac toc gay ra. ay, cung va van hoi c hoa bnh va nen hoa bnh nay tng oi c duy tr t nam 2009 en nay.

c Phanxico dung cac cuoc tong du cua ngai e a ra mot s iep n gian: hoa bnh la ieu co the thc hien c, hay nhn x s toi ang vieng tham!

ay han cung la ly do, ngai se dng chan Cuba, trc khi vao tham Hoa Ky vao thang Chn nay, nh e nhac ngi ta nh hai quoc gia nay va tm ra ng e cham dt cac cang thang cua Chien Tranh lanh.

Ngoai viec nhan manh ti hoa bnh, c Phanxico lien tiep keu goi ngi Cong Giao vn tay ra vi nhng ngi ngoai vi, ca theo ngha a d lan theo ngha hien sinh va cac cuoc tong du cua ngai ro rang phan anh ieu va noi.

Ti luc ngai thc hien chuyen vieng tham mot quoc gia ln Tay Phng, tc Hoa Ky, vao thang Chn ti, ngai a i A Chau hai lan, Chau My La Tinh hai lan, Trung ong hai lan va ong Au cung hai lan.

Theo CNA, trong cuoc vieng tham Sarajevo, c Phanxico se gap Tong Thong Bakir Izetbegovic va dang Thanh Le tai Van ong Trng Kosevo. Ngai se tham d mot buoi gap g lien ton va ai ket va gap cac giam muc, linh muc va chung sinh cung nh gii tre.

Cung nen nh: ngay 17 thang Ba nam 2015, nhan gap cac giam muc Bosnia, c Phanxico thuc giuc cac v phat huy hoa giai va chung song hoa bnh. Ngai noi: "xa hoi ni cac hien huynh song co mot chieu kch a van hoa va a sac toc. Va cac hien huynh c uy thac trach vu tr thanh cha cho moi ngi, bat chap cac han che vat chat va cuoc khung hoang trong o cac hien huynh ang hoat ong".

 

Vu Van An

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page