c Phanxico va long thng xot

 

c Phanxico va long thng xot.

Roma (VietCatholic News 22-04-2015) - Ta e tong chieu khai m Nam Thanh Thng Xot cua c Phanxico noi len ay u quan niem cua ngai ve long thng xot. Thc vay, oi vi ngai, long thng xot khong phai la mot y niem tru tng ma la mot thc tai, ung hn mot con ngi. Con ngi o chnh la Chua Giesu Kito, "Gng Mat Thng Xot" (Misericordiae Vultus), vi cau m au noi len tat ca: "Misericordiae vultus Patris est Christus Iesus" (Gng mat thng xot cua Chua Cha chnh la Chua Giesu Kito). Thng xot khi i t Chua Cha, qua Chua Giesu Kito.

Theo c Phanxico, con ngi Chua Giesu "khong la g khac ngoai tnh yeu, mot tnh yeu c ban tang nhng khong". Ngai cho rang "cac lien he Ngi thiet lap vi nhng ngi tiep can Ngi cho thay mot ieu hoan toan oc ao va khong the bat chc c. Cac dau la Ngi lam, nhat la trc mat nhng ngi toi loi, ngi ngheo, ngi b cho ra ra, ngi benh, va ngi au kho, tat ca la nham day ta long thng xot. Moi s trong Ngi eu noi ti long thng xot. Khong ieu g trong Ngi lai khong co long cam thng".

Chua Giesu, theo c Phanxico, cung mac khai ban chat Thien Chua "nh la ban chat mot ngi Cha khong bao gi bo cuoc cho ti khi tha th cho ke lam lac va chien thang s hat hui bang cam thng va thng xot".

Ngai viet: "Long thng xot cua Thien Chua khong phai la mot y niem tru tng, nhng la mot thc tai cu the qua o Ngi mac khai tnh yeu cua Ngi nh tnh yeu cua mot ngi cha hay mot ngi me, xuc ong t tham sau tnh yeu cua mnh oi vi con cai".

Chnh v the, "long thng xot chnh la nen tang i song cua Giao Hoi. Tnh kha tn cua Giao Hoi c chng to trong cach Giao Hoi bay to tnh yeu thng xot va cam thng cua mnh".

Khau hieu cua Nam Thng Xot, v the, la "Hay thng xot nh Chua Cha". Ngai nhan manh rang "Giao Hoi hien dien bat c au, long thng xot cua Chua Cha cung phai hien hien ay. Cac Kito hu hien dien bat c au, moi ngi cung phai nhan ra mot oc ao thng xot ay".

Vay th ieu quan trong la phai song long thng xot cua Chua Cha trong Nam Thng Xot, khong han la tranh luan ve long thng xot ay. Chnh v the, chng trnh hanh ong cho Nam Thng Xot hoan toan gom nhng thc hanh thc tien nh i hanh hng, khong xet oan nhng tha th va cho i, tranh noi hanh, ganh ghet va ghen tng, m rong long mnh cho nhng khu ngoai bien cua xa hoi va em an ui, thng xot va lien i ti nhng ngi hien song trong cac hoan canh bap benh, han hoan thc hanh cac viec thng ngi ve the xac va thieng lieng, tc "thng xac bay moi" va "thng linh hon bay moi", cau nguyen va xng toi mua Chay.

oi vi Giao Hoi, ngai khuyen cac v giai toi tr thanh "dau ch chan chnh cua long thng xot cua Chua Cha" va se gi "Cac Nha Tha Sai Cua Long Thng Xot" i khap cac giao phan e "tha ca cac toi von ch danh rieng cho Toa Thanh tha".

Trong cac li keu goi, ngai khong e cap ti nhom ngi nao khac ma la cac to chc toi ac va nhng ngi tham nhung thoi nat, hai nguon ang gay au kho cung cc cho cac khu ngoai bien cua xa hoi, ho hay noi theo Gng Mat Thng Xot cua Chua Cha.

Cha het, ngai muon chung ta lien ket vi hai ton giao hoan cau, nhng ton giao von "coi long thng xot la pham tnh quan trong nhat cua Thien Chua" tc Do Thai Giao va Hoi Giao, nhng cac tn hu cua ho, cung nh chung ta, khong han la mau mc cua thng xot. Muc tieu la e ho cung chung ta "tan diet moi hnh thc tam t hep hoi va bat knh, va loai bo moi hnh tc bao lc va ky th".

Xet nh the, oi tng cua long thng xot het sc bao la, bao nhieu con cai Thien Chua la bay nhieu oi tng e Ngi thng xot va e Ngi muon ta thng xot. Ho "bat c au", la nan nhan cua moi bat cong xa hoi, bao ngc chnh tr, bao ngc ton giao, bao ngc toi ac, tam t hep hoi, ky th... Ch khong ch la nhng ngi Cong Giao ly d va tai hon hay nhng ngi ong tnh luyen ai nh mot so ngi qua chu tam trong cuoc tranh cai hien nay ve long thng xot.

Cong ly va thng xot

Tuy nhien, c Phanxico khong ngai noi ti mot kha canh ang c cuoc tranh cai tren tap chu. o la moi tng quan gia long thng xot va c cong ly cua Thien Chua. Ngai danh gan 2 trang trong tai lieu 28 trang e noi ve moi tng quan nay, trong cac oan 20 va 21.

Ngai qua quyet rang chung "khong phai la hai thc tai mau thuan nhau, nhng la hai chieu kch cua mot thc tai n nhat, mot thc tai t t khai m cho ti luc at cao iem tnh yeu vien man".

Nhac ti viec Thanh Kinh hay noi ti Thien Chua nh v chanh an, c Phanxico noi rang trong nhieu oan, "cong ly thng c hieu nh viec tuan gi tron ven Le Luat va tac phong cua moi ngi Do Thai tot phai phu hp vi cac gii ran cua Thien Chua". Nhng theo ngai, "loi nhn ay... rat hay dan ti chu ngha vu luat, do o a lam meo mo y ngha nguyen thuy cua cong ly va lam lu m gia tr sau xa cua no".

Theo ngai, "muon vt qua tam nhn vu luat tren, ta can nh lai rang trong Sach Thanh, cong ly, trong yeu tnh cua no, von c quan niem nh viec trung thanh pho thac con ngi chung ta cho thanh y Thien Chua".

Ve phan Chua Giesu, theo c Phanxico, Ngi thng nhan manh "ti tam quan trong cua c Tin hn la viec gi luat. Ta phai hieu li le cua Ngi luc ngoi an vi Mattheu va nhng cac ngi thu thue va toi loi khac, Ngi noi vi cac biet phai rang "Hay ve hoc cho biet y ngha cua cau: Ta muon long thng xot, ch khong cua le. Thc vay, toi khong en e keu goi ngi cong chnh, ma la ke toi loi" (Mt 9:13). Trc vien kien coi cong ly n gian ch nh viec tuan gi le luat, mot le luat phan chia ngi cong chnh va ke toi loi, Chua Giesu ch ra hong phuc thng xot, mot hong phuc luon i tm ke co toi e tha th va cu vt. Nh the, ta hieu tai sao Chua Giesu b biet phai va cac tien s luat choi bo, ch v tam nhn co tnh giai phong va la nguon canh tan cua Ngi. e c coi la ngi trung thanh vi le luat, ho a at len vai ngi khac nhieu ganh nang, pha hoai ngam long thng xot cua Chua Cha. Viec ton trong le luat khong c gay tr ngai cho cac oi hoi cua pham gia con ngi.

"Viec Chua Giesu nhac en cau trong sach Tien Tri Hose rang 'Ta muon yeu thng ch khong muon hy le' (6:6) co tam quan trong ve phng dien nay. Chua Giesu khang nh rang t nay tr i, oi vi cac mon e, luat song phai at long thng xot trung tam, nh chnh Ngi a chng to khi cung chia se cac ba an vi nhng ngi toi loi. Mot lan na, long thng xot c mac khai nh mot phng dien can ban trong s vu cua Chua Giesu. ieu nay thc s rat thach thc oi vi cac thnh gia cua Ngi, nhng ngi ch biet chu trong ti viec chnh thc ton trong luat le. Trai lai, Chua Giesu i qua luat le; tnh bang hu Ngi duy tr vi nhng ngi b luat le coi la toi loi khien ta hieu ro chieu sau cua long thng xot ni Ngi.

"Thanh Tong o Phaolo cung thc hien mot hanh trnh tng t. Trc khi gap Chua Giesu tren ng i amat, ngai hien i mnh cho viec nhiet thanh theo uoi cong ly cua luat le (xem Pl 3:6). Viec tr lai vi Chua Kito dan ngai ti cho ao ngc vien kien cua mnh, khien ngai viet cho tn hu Galat: 'Chung ta von tin vao Chua Giesu Kito ngo hau c nen cong chnh nh c tin vao Ngi, ch khong nh viec lam cua luat le, v khong ai c nen cong chnh nh viec lam cua luat le ca' (2:16).

"Cai hieu cua Thanh Phaolo ve cong ly a thay oi triet e. Nay, ngai at c tin len trc het, ch khong phai cong ly. S cu roi khong en nh viec tuan gi luat le, nhng nh c tin vao Chua Giesu Kito, ang, qua cai chet va s phuc sinh cua Ngi, a mang ti n cu roi cung vi long thng xot von cong chnh hoa. Cong ly cua Thien Chua nay tr nen sc manh giai thoat cho nhng ai b ach no le cua toi loi va cac hau qua cua no ap che. Cong ly cua Thien Chua la long thng xot cua Ngi (xem Tv 51:11-16).

"Long thng xot khong chong lai cong ly nhng ung hn noi len cach Thien Chua vn tay ra vi ngi toi loi, e ngh vi ho mot c hoi mi e ho t nhn vao mnh, hoi tam va tin. Kinh nghiem cua Tien Tri Hose co the giup ta thay cach trong o, long thng xot troi vt cong ly ra sao. Thi ai tien tri song la mot thi ai bi tham nhat trong lch s dan Do Thai. Vng quoc cua ho ang tren b diet vong; dan khong con trung thanh vi Giao c; ho xa ri Thien Chua va mat niem tin cua cha ong. Theo luan ly hoc nhan ban, Thien Chua co u ly do ngh ti viec t bo th dan bat trung nay; ho a khong tuan gi hiep c a ky vi Thien Chua va do o, ang b hnh phat chnh ang: noi cach khac, phai lu ay. Li cua tien tri chng to ieu o: 'Chung se khong tr ve at Ai Cap, va Assyria se la vua cua chung, v chung a t khc khong quay tr lai vi Ta' (Hs 11:5). Ay the nhng, sau khi nai ti cong ly nh the, tien tri a thay oi triet e li le cua mnh va to lo gng mat thc s cua Thien Chua: 'Hi Ep-ra-im, Ta t choi ngi sao noi! Hi t-ra-en, Ta trao nop ngi sao anh! Lam sao Ta x vi ngi nh vi At-ma, e ngi nen giong nh X-vo-gim c? Trai tim Ta thon thc, ruot gan Ta boi hoi. Ta se khong hanh ong theo cn nong gian, se khong tieu diet Ep-ra-im na, v Ta la Thien Chua, ch khong phai ngi pham. gia ngi, Ta la ang Thanh, va Ta se khong en trong cn thnh no' (11:8-9). Gan nh the chu giai cac li le nay cua v tien tri, Thanh Augustino noi rang: 'oi vi Thien Chua, ham gian d con de hn viec ham long thng xot'. Va qua ung nh the. Cn thnh no cua Thien Chua ch keo dai trong choc lat, nhng long thng xot cua Ngi th keo dai mai mai.

"Neu Thien Chua t gii han Ngi vao mot mnh cong ly, Ngi se het con la Thien Chua, thay vao o, cung giong nh con ngi ch yeu cau phai ton trong luat phap. Nhng mot mnh cong ly khong u. Kinh nghiem cho thay: ch nai ti cong ly ma thoi ket cuc se tieu diet chnh no. o la ly do Thien Chua a i qua ben kia cong ly bang long thng xot va tha th cua Ngi".

Viet nh tren roi, c Phanxico voi them ngay, trong cung mot oan 21, rang: "Ay the nhng, ieu nay khong co ngha phai ha gia cong ly hay bien no thanh phu phiem. Trai lai: bat c ai mac loi lam eu phai tra gia. Tuy nhien, ay ch la khi iem cua hoi tam, khong phai tan iem cua no, v ta bat au cam nhan c s du hien va long thng xot cua Thien Chua. Ngi khong t bo cong ly. ung hn Ngi bao boc no va vt qua no bang mot bien co con ln hn na trong o, ta cam nhan c tnh yeu nh la nen tang cua cong ly ch thc. Ta phai that chu y ti ieu Thanh Phaolo noi neu muon tranh c cung mot loi lam ngai tng trach ngi Do Thai thi ngai: 'V khong nhan biet s cong chnh cua Thien Chua, va ra cong thiet lap s cong chnh rieng cua mnh, ho a khong suy phuc s cong chnh cua Thien Chua. V ch cung cua Le luat la c Kito, nguon cong chnh cho moi ke tin' (Rm 10:3-4). Cong ly cua Thien Chua chnh la long thng xot Ngi ban cho moi ngi nh mot n thanh chay ra t cai chet va viec phuc sinh cua Chua Kito. Nh the, Thap Gia Chua Kito chnh la s phan xet cua Thien Chua oi vi moi ngi chung ta va oi vi toan the the gii, v qua no, Ngi em lai cho ta s chac chan c yeu thng va c s song mi".

Chung toi trch dan tron hai oan c Phanxico noi ti moi tng quan gia cong ly va long thng xot. Ai cung thay long thng xot va cong ly cung c the hien mot luc ni Thap Gia Chua Kito: ay, Thien Chua khong quen ca thng xot lan cong ly. Moi loi lam eu phai tra gia nhng gia ay c tra qua cai chet va s phuc sinh cua Chua Kito.

oi vi chung ta, cong ly la khi iem cua hoi tam, ch khong phai la tan iem cua no. Khong noi ro, nhng hien nhien, theo c Phanxico, khi iem nay c s du hien va long thng xot cua Thien Chua, qua Chua Giesu Kito, thuc ay, thuc ay e ho "nhan biet s cong chnh cua Thien Chua" ng "ra cong thiet lap s cong chnh rieng cua mnh" nh the ho "suy phuc s cong chnh cua Thien Chua" va ch khi ay ho mi hoi tam thc s.

Khong nh nhng ngi qua chu trong ti cong ly, coi no nh mot lenh truyen phai rang ma en tra, c Phanxico cung nhan manh en viec en tra nhng viec en tra nay khong phai viec cua mot pha ma manh nhat van la pha Thien Chua. S du hien va long thng xot cua Ngi se thuc ay ngi pham toi en cho thc tnh thong hoi, t bo con ng toi loi va quay ve vi Ngi. ieu ma c Phanxico muon cho thay ay la: pha Thien Chua c ai dien bi Chua Kito Toan The, gom ca au lan cac Chi The, la tat ca chung ta. S du hien va long thng xot cua ta, ch khong phai bat c nhan manh , nhac nh nao khac, se khien anh ch em mac loi lam cua ta manh dan tien ve pha ngi Cha luon m rong vong tay on chao ho.

Trong dien trnh Thng-Xot-Cong-Ly, c Phanxico khong noi nhieu ve viec dt bo nhng ro rang ngai co nhac en viec "phai tra gia". Ma tra gia trong dien trnh hoa giai cua ta khong ch an nan hoi loi ma la t bo con ng cu. Trong trng hp ngi ly d tai hon, ieu ma c HY Kasper luon nhac ti nh mot am anh, neu khong oc nhat th ch t cung la ln nhat, khi noi ti long thng xot, khong the khong co chuyen t bo. Viec nay chac chan can co s lam ro c Cong Chnh Ma Thng Xot cua Thien Chua va s du hien cung nh long thng xot cua ta.

Li cua Thanh Giao Hoang Gioan XXIII noi vao luc khai mac Cong ong Vatican II, mot lan na, c c Phanxico nhac lai la: Nay la luc "Nang Dau cua Chua Kito muon s dung phng thuoc thng xot hn la trang b vu kh nghiem khac# Giao Hoi Cong Giao, trong khi nang cao ngon uoc chan ly Cong Giao Cong ong Chung nay, van muon t chng to mnh la ngi me yeu thng oi vi moi ngi; nhan nai, nhan t, xuc ong v cam thng va long tot...".

c Chan Phuc Giao Hoang Phaolo VI, khi ket thuc Cong ong nay, cung cho hay: "Chung toi thch nhan manh rang c ai a la ac iem ton giao chnh yeu xiet bao cua Cong ong nay... cau truyen xa ve ngi Samaritano Nhan Hau a la khuon mau xiet bao cho nen linh ao cua Cong ong nay... mot lan song au yem va ngng phuc a t Cong ong nay trao dang nh the nao oi vi the gii hien ai cua nhan loai. Thc s, cac lam loi van a b ket an v c ai, cung nh chan ly, oi phai nh the, nhng oi vi cac ca nhan th ch la khuyen bao, ton trong va yeu thng. Thay v nh benh gay tram cam, ch la cac phng thuoc khch le; thay v tien oan nhng ieu tham khoc, ch la nhng s iep tin tng... Mot iem na can nhan manh la: tat ca giao huan phong phu nay eu gom ve mot hng i duy nhat: phuc vu nhan loai, bat ke ieu kien nao, co yeu uoi va nhu cau nao".

Co ieu hn 50 nam sau, nhng li cam tu nh tren van con can c dong len mot cach khan thiet va van con can ca mot nam thanh e dong len, u thay con xa chung ta mi ti ch nham cua Vatican II.

S d nh the, v theo c Phanxico, "t lau, co le chung ta a quen cach bieu lo va song con ng thng xot. Mot ang, cn cam do ch cham chu nguyen vao cong ly ma thoi a khien chung ta quen rang ay ch la bc th nhat, du la bc can thiet va khong the mien chc. Nhng Giao Hoi can phai i xa hn va co gang at cho c mot muc tieu cao ca hn va quan trong hn. ang khac, va la ieu ang buon phai noi ra, ta phai tha nhan rang viec thc hanh long thng xot ang phai dan trong nen van hoa rong ln hn. Trong mot so trng hp, ngi ta con khong chu s dung t ng nay na".

Chnh v the, theo c Phanxico, "a en luc Giao Hoi nen tai tiep nhan li keu goi han hoan phai thng xot. a en luc phai tr ve vi nhng net can ban va mang lay cac yeu uoi va chien au cua anh ch em ta".

 

Vu Van An

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page