Nhng anh en pha hy vong

cho nam 2015 tren the gii

 

Nhng anh en pha hy vong cho nam 2015 tren the gii.

Roma (RG 1-01-2015; Vat. 4-02-2015) - Nam 2014 i vi biet bao cang thang gay ra bi chien tranh, xung ot va bao lc u loai, trong o co tham canh cac cuoc noi chien tai Irak, Siria va Ucraina, cung nh tai Trung Phi, Somalia, Afghanistan va nhieu ni khac. Bien co Hoa Ky tai lap ngoai giao vi Cuba, m lai toa ai s va bo cam van sau 53 nam oan tuyet ngoai giao va thu han, nh c hai quoc trng tuyen bo ngay 17 thang 12 nam 2014 xem ra la tin vui duy nhat cua nam 2014. Co anh sang hy vong nao cho nam 2015 va mi bat au hay khong?

Sau ay chung toi xin gi ti quy v mot so nhan nh cua ong Natalino Ronzitti, nguyen giao s Luat quoc te ai hoc Luiss va co van khoa hoc Hoc vien bang giao quoc te Italia.

Hoi: Tha giao s Ronzitti, nam 2014 a co qua nhieu chien tranh xung khac gay chet choc thng au cho ngi dan tren the gii, ac biet trong vung Trung ong. Khong co s kien nao tch cc hay sao?

ap: Co ch. t nhat co the neu bat hai s kien: trc het la viec Hoa Ky va Cuba tai lap lien lac ngoai giao vi nhau sau hn na the ky cam van. Th hai la s ci m cua Hoa Ky oi vi Iran. Khi nao Iran vnh vien t bo y muon co vu kh nguyen t, th Hoa Ky cung se bo cam van oi vi Iran.

The roi khi nhn vao tnh hnh the gii, chung ta cung thay co cac s kien tch cc khac, chang han nh lien quan ti viec chien au chong lai nan cp bien, a co cac tien bo hu hieu khien cho nan cp bien giam nhieu. ieu nay la mot thien ch cho cac dch vu thng mai quoc te. Con co mot s kien kha quan trong khac na, thng khong c biet ti: o la Thoa hiep quoc te ve buon ban vu kh a bat au co hieu lc t ngay 24 thang 12 va qua. Thoa hiep nay khong loai bo viec buon ban kh gii, nhng ieu hp no. ay la mot bc tien tch cc, bi v ngi ta a th a ra mot Hiep c tng t vao thi cua Hiep hoi cac quoc gia, nhng no a khong bao gi co hieu lc. Trai lai, lan nay Thoa hiep a co hieu lc, tat ca moi nc thanh vien cua Lien Hiep Au chau a phe chuan, va ngi ta hy vong rang co s tuan gi ai ong.

Hoi: Tha giao s, 2015 cung la nam cua Hoi ngh tai duyet xet Thoa hiep khong e vu kh hat nhan lan tran trieu tap vao mua xuan ben New York. Co dau hieu nao en t hoi ngh nay hay khong?

ap: Rat tiec la trong lanh vc nay th khong co nhieu hy vong. Tuy nhien, co mot s kien tch cc o la t nhat chng trnh ngh s a c chap nhan, va nh the Hoi ngh se tien hanh. Se rat la nguy hiem, neu cac hoi ngh loai nay khong c trieu tap.

Hoi: Trong trng hp co cac dau hieu xch lai gan nhau gia Hoa Ky va Iran, theo giao s, no co tao ra mot hau qua domino trong vung hay khong?

ap: Lien quan ti hieu qua domino th kho ma noi, nhng no co the gay ra mot hieu qua ang ke oi vi viec tai lap hoa bnh, ac biet trong vung Vnh Ba T, la vung a trai qua cac tranh cai bien gii, tranh cai ng thuy, va s kien cac quoc gia th ba muon nhay vao vung Vnh. V the co the noi no co mot hieu qua nao o. Nhng neu quy v am ch mot giai phap kha the cho cuoc xung ot gay hau qua domino lien quan ti Nha nc Hoi IS va lien quan ti Siria va Irak, th ng nhien la kho ma noi c. Bi v ay cac xung khac van ang tiep dien, va phong trao khung bo nay ang kiem soat mot vung rong ln. Ngoai chuyen lien quan ti "Bin Laden" thc te ma noi ay la lan au tien mot phong trao noi loan mang huy hieu khung bo kiem soat c mot vung at ang ke. Theo toi, trong trng hp nay se khong co mot hieu qua domino, neu khong phai la trong ngha tat ca cac quoc gia trong vung cung lien minh vi nhau giup anh bai phong trao quoc gia hoi IS nay. Nhng ng nhien lien quan ti ieu nay chung ta khong the noi ti hoa bnh, bi v no se b thua sc manh cua vu kh. Va khong co phng the nao khac giup anh bai phong trao khung bo nay ca.

* * * * *

Trong khi o ben chau My Latinh co mot mat tran khac, trong o tien trnh hoa bnh tiep tuc c cung co, mac du hien nay van khong thieu cac vu bao lc va o la trng hp nc Colombia. Sau ay la mot vai nhan xet cua ong ong Raul Caruso, giao s khoa Chnh tr kinh te ai hoc Cong giao Milano, kiem giam oc mang li au chau cac "Khoa hoc gia cho hoa bnh".

Hoi: Tha giao s Caruso, giao s ngh g ve trng hp cua Colombia, la quoc gia a co cuoc noi chien lau nhat the gii, keo dai 60 nam qua?

ap: Nc Colombia la mot quoc gia a b xau xe bi mot cuoc xung khac trien mien het thap nien nay sang thap nien khac gia quan chnh phu va cac lc lng ban quan s va phien quan, vi nhng giai oan kho khan va vai luc gia tang. Tuy nhien, cung a co cac cuoc thng thuyet hoa bnh ang tien hanh ben Cuba, va xem ra Cuba trong luc nay la vung phan chia ranh gii cua biet bao nhieu hy vong. Ro rang la Colombia khien cho chung ta cung ngh ti mot kha canh khac na: o la quoc gia nay ang trong mot tnh trang rat kho khan ve mat chenh lech gia ngi giau va ngi ngheo, bat cong xa hoi, va ng nhien la cac nut that chnh cua tien trnh hoa bnh i qua viec giai quyet nan bat cong xa hoi sau xa, a bien thanh tinh the tai Colombia t nhieu nam qua.

Hoi: Tha giao s, cac cuoc thng thuyet tiep tuc, thc ra chung a khong bao gi b gian oan, nhng mac du vay a khong co nh chien gia cac phe lien he, nh vay la the nao?

ap: Cuoc xung ot tai Colombia rat ac biet, bi v cac cuoc hoa am a bat au t lau, nhng tong thong Santos va ca cac phien quan a luon luon khang nh rang cac hoat ong chien tranh bnh thng van tiep tuc. a khong co cuoc ngng chien thc s nao, ch co mot cuoc ngng ban n phng thc s t pha cac Lc lng vu trang cach mang Colombia FARC va Quan oi giai phong quoc gia ELN la to chc du kch mac xt, nhan dp bau c tong thong cach ay vai thang. Nhng mot cach ky thuat a khong co cac cuoc thng thuyet hoa bnh theo sau mot cuoc ngng ban ch thc, nh chung ta thng ngh. Do o, khi xay ra cac vu bao lc khong can tng tng rang chung gay thiet hai cho cac cuoc thng thuyet hoa bnh ang dien tien.

Hoi: c Thanh Cha Phanxico a cong du Sri Lanka, la quoc gia cung a b xau xe bi cuoc noi chien trong bao nhieu nam tri. Trong cac thi gian qua xem ra a co tien trnh hoa giai gia cac lc lng oi nghch, co ung the khong tha giao s?

ap: Quoc gia ao Sri Lanka tuy be nho, nhng la mot trng hp rat ac biet, bi v cuoc noi chien a keo dai tai ay t nhat 25 nam. Hien nay tnh hnh ang tr lai bnh thng lien quan ti hoa bnh, en o tin tc may ngay va qua cho biet ng xe la noi lien Bac Nam a c m tr lai. Nh the tien trnh hoa bnh tiep tuc, ca trong vien tng tai hoi nhap ang thanh hnh trong xa hoi Sri Lanka.

(RG 1-1-2015)

 

Linh Tien Khai

(Radio vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page