Phong van HY Luis Antonio Tagle

ve viec c Thanh Cha Phanxico

cong du muc vu Philippines

 

Phong van c Hong Y Luis Antonio Tagle, Tong Giam Muc Manila, ve viec c Thanh Cha Phanxico cong du muc vu Philippines.

Manila (RG 1-8-2014; Vat. 19-08-2014) - Ngay 29 thang 7 nam 2014 Phong Bao Ch Toa Thanh a loan bao c Thanh Cha Phanxico se vieng tham muc vu Sri Lanka trong cac ngay 12 en 15 thang gieng nam 2015, va tai Philippines trong cac ngay 15 en 19 thang gieng nam 2015.

Philippines rong 300,000 cay so vuong, bao gom 7,107 ao ln nho, co 100 trieu dan thuoc nhieu chung toc khac nhau, trong o 10 nhom chnh sau ay: Bisayaa hn 20 trieu ngi, Tagalog hn 13 trieu, Ilocani hn 9 trieu, Hiliganon hn 8 trieu, Bicolani hn 3 trieu, Waray-Waray hn 3 trieu, Kapampangan hn 2.5 trieu, Hispanofilippini hn 2.5 trieu, Albay Bicolani hn 2.1 trieu, va Panggasinan hn 1.6 trieu. Ngoai ra con co 11 trieu ngi Philippines song tai cac nc ngoai, a so la cac cong nhan co hp ong lam viec.

Neu chia theo vung a ly, Philippines gom ba mien Luzon, Visayas va Mindanao. Trong nhieu thap nien qua cac cai cach kinh te a khien cho lanh vc th ba vt nong nghiep la nguon li kinh te chnh, va hien nay lanh vc nay em lai hn phan na li tc quoc gia. Tuy nhien Philippines van con phai ng au vi nhieu thach o trong cac lanh vc c cau ha tang, y te va phat trien nhan ban.

Vao thi tien s, cach ay 30,000 nam ngi da en Philippines a la cac nhom dan au tien cua quan ao nay. Tiep theo o co cac lan song di c cua cac dan toc khac nh Malaysia, An o va ngi Hoi. Trong khi nen thng mai a em theo cac anh hng van hoa Tau.

Nam 1521 nha tham hiem ngi Tay Ban Nha la Ferdinando Magellano en ao Homonhon, nam man ong nam ao Samar ngay mung 6 thang 3 nam 1521, bat au mot ky nguyen anh hng cua Tay Ban Nha, roi sau o la ach thong tr cua ngi Tay Ban Nha tren ngi dan ban a. Manila tr thanh trung tam kinh te cua e quoc Tay Ban Nha tai A chau. Ten goi Philippines bat nguon t ten cua vua Filippo cua Tay Ban Nha. Trong cac cuoc tham hiem cua mnh ong Ruy Lopez de Villalobos goi vung nay la cac Islas filippinas, cac ao Philippines, nham vinh danh ong Hoang cua vung Asturie, ban au ch co y am ch hai ao Leyte va Samar. Sau o t Filippinas c dung e ch toan vung quan ao nay.

Che o thc dan cua Tay Ban Nha bat au vi oan quan vien chinh cua Miguel Lopez de Legazpi tran ong tren ao Cebu. Sau o nhieu can c khac c thanh lap tai man bac va trong vnh Manila tren ao Luzon. Ngi Tay Ban Nha xay mot thanh pho mi tai ay va che o thc dan keo dai hn ba the ky.

Ngi Tay Ban Nha em lai s thong nhat chnh tr cua quan ao trc o bao gom cac ao oc lap, va lam nay sinh ra cong oan sau nay la nc Philippines. Chnh quyen Tay Ban Nha du nhap cac yeu to cua nen van minh Tay au nh an loat va lch.

Philippines b o ho nh la vung at cua nc Tay Ban Nha Mi t nam 1565 cho ti nam 1821, va do trieu nh Madrid trc tiep quan nhiem. Trong thi thc dan Tay Ban Nha co nhieu thanh pho c thanh lap, cac c s ha tang c xay cat, viec canh tac va chan nuoi suc vat mi c ay manh, va sinh hoat thng mai tr nen phon thnh. Cac tha sai rao giang Tin Mng cho ngi dan ban a va a so theo Kito giao. Giao Hoi xay cat cac nha th, thanh lap cac giao x, xay cac trng tieu, trung va ai hoc, cung nh cac nha thng, benh xa rai rac tren toan nc.

Trong hai the ky XIX va XX a xay ra mot loat cac cuoc xung ot nh cuoc cach mang Philippines chong lai Tay Ban Nha nam 1896, chien tranh Tay Ban Nha - Hoa Ky va chien tranh Philippines Hoa Ky. Nam 1898 Philippines tuyen bo oc lap, tr thanh Cong Hoa Philippines. Tuy nhien, vi Thoa hiep Paris nam 1898 ket thuc cuoc chien gia Hoa Ky va Tay Ban Nha, viec kiem soat Philippines c chuyen giao cho Hoa Ky. Nhng chnh quyen Philippines khong chap nhan thoa hiep nay va thang 6 nam 1899 Philippines tuyen chien vi Hoa Ky.

Chien tranh a gay ra rat nhieu thiet hai vat chat va nhan mang cho Philippines. Tong thong Emilio Aguinaldo b bat nam 1901. a so cac v lanh ao Philippines chap nhan chien thang cua Hoa Ky, nhng s thu nghch gia hai ben keo dai cho ti nam 1913. Che o thc dan Hoa Ky chnh thc bat au nam 1905. Nam 1935 Philippines c phan nao t tr e chuan b cho ngay oc lap d kien vao nam 1946. Nhng Philippines b Nhat chiem ong trong e Nh The Chien.

Vao cuoi thap nien 1960 va au thap nien 1970 co cac cuoc bieu tnh cua sinh vien hoc sinh chong chnh sach cai tr oc tai va gian tham hoi lo cua chnh quyen khien tong thong Ferdinand Marcos ra lenh thiet quan luat nam 1972. Nhng cuoc cach mang cua nhan dan nam 1986 a lat o che o Marcos va a Philippines vao che o dan chu. Tuy nhien, bat on chnh tr a ngan can s tang trng kinh te cua nc nay.

Sau ay chung toi xin gi ti quy v va cac ban mot so nhan nh cua c Hong Y Luis Antonio Tagle, Tong Giam Muc Manila, ve chuyen cong du nay cua c Thanh Cha.

Hoi: Tha c Hong Y, Giao Hoi va nhan dan Philippines phan ng ra sao khi Toa Thanh chnh thc loan tin c Thanh Cha Phanxico se vieng tham muc vu Philippines vao thang gieng nam ti 2015?

ap: Nhan dan Philippines yeu men c Thanh Cha va viec loan bao chuyen vieng tham A chau, ac biet la tai Philippines, vao nam ti a khien cho ngi dan rat vui sng. ay that la mot ieu tuyet vi. Cac tn hu khong cong giao, cac phng tien tryen thong xa hoi, cac ai phat thanh truyen hnh, tat ca moi ngi dan Philippines eu luon luon noi ti chuyen vieng tham sap ti cua c Thanh Cha vao thang gieng nam ti nh la mot thang n phuc. Va cung con co mot ly do khac na: ngay 14 thang gieng nam 1995 c Thanh Cha Gioan Phaolo II a vieng tham Philippines nhan Ngay Quoc Te Gii Tre. Nam ti ay c Thanh Cha Phanxico se en Philippines ngay 15 thang gieng, tc 20 nam sau. Nhan dan Philippines se lai trong thay mot v ai Dien Chua Kito tham mnh, ni con ngi cua c Giao Hoang Phanxico.

Hoi: c Thanh Cha noi rang ngai en Philippines nhat la e cau nguyen va gan gui cac nan nhan cua tran bao o ap tren Philipines hoi nam ngoai, khien cho nhieu ngi chet va gay ra cac thiet hai to ln. c Thanh Cha en e bay to s gan gui vi ngi dan au kho...

ap: Vang ung the, mot dan toc au kho, ang trong tien trnh tai thiet cuoc song: khong phai ch tai thiet nha ca, cac trng hoc, nhng ac biet la tai thiet cuoc song. Noi kho au tiep tuc, nhng s gan gui cua tat ca moi dan toc thien ch that la ngoai thng va la mot ly do giup cho ngi dan co niem hy vong va sc manh tien ti. Tuy nhien, s gan gui cua c Thanh Cha xay ra trong mot cach the ac biet, bi v cach ay mot nam c Thanh Cha a lam phep bc chan dung kham a mau cua Thanh Pedro Calungsod, trong Vng cung thanh ng Thanh Phero, sau tran bao, va ngai a nhan gi ngi dan au kho Philippines: "Anh ch em khong met moi hoi: Tai sao? Tai sao?" e loi keo s chu y va oi mat cua Thien Chua Cha". o la s iep anh ong ngi dan Philippines.

Hoi: Tha c Hong Y, vao trung tuan thang 8 c Thanh Cha Phanxico thc hien chuyen vieng tham au tien tai A chau. Ngai en Nam Han e tham d Ngay Gii Tre A chau va chu s le phong chan phc cho 124 v t ao ai Han. Giao phan cu cua c Hong Y a la ni to chc Ngay Gii Tre A chau lan th V. c Hong Y co the chia se mot chut ve thc tai nay va cho biet s ch i c Thanh Cha tai A chau ra sao khong?

ap: Vang, cach ay 4-5 nam giao phan trc cua toi a c chon nh la ni dien ra Ngay Gii Tre cong giao A chau. o a la mot ai hoi be cua ngi tre a chau, neu so sanh vi Ngay Quoc Te Gii Tre. Tuy nhien, nhng ngay ay a la la nhng ngay co nhieu sinh hoat ao tao, cau nguyen, hiep thong va truyen giao. Va toi ngh rang no cung xay ra nh the tai Seoul ben Nam Han, vi mot chi tiet rat ac biet o la s hien dien cua c Thanh Cha Phanxico. ay la mot yem tr cho mot Giao Hoi au kho nhng sinh ong tai ai Han.

(RG 1-8-2014)

 

Linh Tien Khai

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page