Toan van S iep

Cua c Thanh Cha Phanxico

Nhan Ngay Hoa Bnh The Gii 1.1.2014

 

Toan van S iep Cua c Thanh Cha Phanxico Nhan Ngay Hoa Bnh The Gii 1.1.2014.

Vatican (Vat. 26-12-2013) - Knh tha quy v thnh gia, nh chung toi a a tin, ngay 12 thang 12 nam 2013, c Thanh Cha a cong bo s iep au tien cua ngai ve ngay hoa bnh the gii 1 thang 1 nam 2014, vi chu e "Tnh huynh e, nen tang va con ng dan ti hoa bnh"

S iep nay cua c Thanh Cha bao gom 10 so, trong o Ngai ban en nhieu kha canh cua cuoc song, ma tam iem la tnh huynh e. Ngai a da vao cau chuyen cua ong Cain va Aben trong sach Sang The e nhan nh rang tnh huynh e la n goi va cung la khao khat chay bong cua moi con ngi. Nhng con ngi a v nhng ch ky cua mnh ma phan boi lai n goi nay khi n ra tay sat hai ong loai, gay ra biet bao tai ng cho nhau. Ngai cung trch dan mot so Thong iep cua cac v tien nhiem e gi nhac lai y ngha cua ch "hoa bnh". e co the co c bnh an, nhat thiet, con ngi khong the xem nhau nh ngi oi nghch nhng nh nhng anh ch em than can e quan tam va cham soc. Ngai con cho biet, con ngi cung se khong the co c tnh huynh e thc s neu khong quy chieu en mot tnh Phu t chung la tnh yeu cua Thien Chua.

Sau ay, chung toi xin gi en quy v toan van s iep nay cua ngai:

 

1. Trong S iep au tien cua toi nhan ngay Hoa Bnh The Gii, toi xin gi en tng ngi, cac ca nhan va moi dan toc, li cau chuc mong cho moi ngi co c mot cuoc song ay tran niem vui va an bnh. Ngay ni tam iem cua tng ngi nam n eu co mot khao khat song mot cuoc song tron ay, trong o bao ham mot khat vong khong the kiem che ve tnh huynh e von la ieu loi keo chung ta en moi hiep thong vi ngi khac va cho phep chung ta nhn en ho khong phai nh nhng ke thu hay oi nghch, nh la nhng ngi anh ch em c on nhan va c om ap.

Tnh huynh e la mot chieu kch can cot cua con ngi v chung ta la nhng hu the co tng quan. Mot y thc song ong ve tng quan nay se giup chung ta nhn nhan va oi x vi ngi khac nh la anh ch em thc s cua mnh; khong co tnh huynh e, chung ta khong the xay dng mot xa hoi cong bang va mot nen hoa bnh keo dai va ben vng. Chung ta nen nh rang tnh huynh e c hoc cach chung trc het ni gia nh, ma tren het nh vao vai tro trach nhiem va bo tuc cua tng thanh vien, cach rieng la cua cac bac cha me. Gia nh la nguon mach cua tat ca cac tnh huynh e, va nh the no la nen tang va la con ng chnh yeu dan ti hoa bnh, v n goi cua gia nh la lan toa tnh yeu cua no ra the gii chung quanh.

So lng cac moi lien he an xen va truyen thong khong ngng gia tang tren the gii ngay nay lam cho chung ta y thc cach manh me ve s hiep nhat va van menh chung cua cac quoc gia tren trai at. Trong nhng nang ong cua lch s cung nh trong s a dang cua cac nhom thieu so, cac xa hoi va cac nen van hoa, chung ta thay c hat mam cua li mi goi lam nen mot cong ong gom nhng anh ch em, nhng ngi on nhan va cham soc cho nhau. Nhng tieng goi nay van con thng xuyen b choi t va lam ng trong mot the gii b anh dau bi mot "s lanh nhat mang tnh toan cau", von lam cho chung ta kho cam nhan c nhng noi au kho cua ngi khac va ch ong khung trong chnh mnh.

Tai nhieu vung mien tren the gii, dng nh van con vo so nhng s xuc pham nang ne chong lai cac quyen c ban cua con ngi, ac biet la quyen c song va quyen t do ton giao. Hien tng ang buon nhat la chuyen buon ngi, trong o cuoc song va noi tuyet vong cua ngi khac b em i kiem li mot cach khong thng tiec, la mot v du manh tieng nhat ve viec nay. Nhng cuoc xung ot vo trang keo dai bt minh nhien hn nhng khong he bt i s tan oc trong cac lanh vc kinh te va tai chnh bang nhng phng tien co the gay ra s huy hoai cho s song, gia nh va viec kinh doanh.

Viec toan cau hoa, nh c Bien c 16 a noi, lam cho chung ta gan nhau hn, nhng thc te no a khong giup chung ta tr thanh anh ch em cua nhau. Ben canh o, nhng tnh canh bat bnh ang, ngheo oi, bat cong la nhng dau ch, khong ch phan anh viec khong co mot tnh huynh e sau sac, nhng con noi len s thieu vang cua mot nen van hoa lien i. Cac y thc he mi, c ac tnh hoa bi chu ngha ca nhan lan tran, chu ngha quy ky va chu ngha tieu thu cua cai vat chat a lam suy yeu i cac moi day xa hoi, co xuy cho t tng "loai tr" von dan en viec khinh thng va bo mac nhng ngi yeu the nhat va nhng ai b xem la "vo dung". C theo loi ay, viec con ngi ong hien hu vi nhau cang dan en chuyen ch n thuan la do ut des [co qua co lai], ay tnh thc dung va ch ky.

ong thi, dng nh rat ro la cac he thong ao c ng ai khong co kha nang sinh ra nhng moi day huynh e chan thc v tnh huynh e ma khong quy chieu en mot v Cha chung nh la nen tang toi hau cua no th khong the keo dai lau c. Mot tnh huynh e thc s gia con ngi gia nh va oi hoi co mot tnh Phu T sieu viet. Da tren viec nhan biet tnh phu t nay, tnh huynh e cua con ngi mi c cung co: moi ngi tr nen mot "ngi than can" cham soc cho ngi khac.

"Em ngi au? (St 4:9)

2. e hieu c ay u hn n goi huynh e gia con ngi vi nhau, e co the nhan ra ro rang hn nhng ngan tr con o trong viec thc thi va xac nh nhng cach the e vt qua chung, ieu quan trong hang au la phai e ke hoach cua Thien Chua hng dan mnh, von c trnh bay cach hien nhien trong Kinh Thanh.

Theo trnh thuat sach sang the, tat ca cac dan toc eu xuat phat t to tien chung la Adam va Eva, cap oi c Thien Chua dng nen giong Ngi va theo hnh anh cua Ngi (x. St 1:26), cung la ngi a sinh ra Cain va Abel. Ni cau chuyen cua gia nh au tien nay, chung ta thay nhng nguon goc cua xa hoi va s tien hoa cua cac tng quan gia cac ca nhan va dan toc.

Abel la ngi chan suc vat, Cain la nong dan. Can tnh sau sac va n goi cua ho la anh em vi nhau, du co nhng s khac biet trong hanh vi va van hoa cua ho, trong cach thc ho co moi tng quan vi Thien Chua va vi cac thu tao. Viec Cain giet Abel a la mot bang chng au buon cho viec Cain loai bo cach triet e n goi la anh em gia ho. Cau chuyen cua ho (x. St 4:1-16) mang en nhng nhiem vu kho khan ma tat ca moi ngi nam n c mi goi song nh ngi mot nha, moi ngi cham lo cho nhau. Cain, ke a khong chap nhan c s u ai cua Thien Chua danh cho Abel khi ong nay dang len Chua con vat tot nhat trong an - "c Chua oai nhn en Aben va le vat cua ong, nhng Cain va le vat cua ong th Ngi khong oai nhn" (St 4:4-5), a giet Abel v ganh t. Theo o, ong cung khong chu xem Abel la anh em mnh, t choi co tng quan tch cc vi ong, va t choi song trc mat Chua, choi bo trach nhiem quan tam va bao ve ngi khac. Khi hoi ong "em ngi au?", Thien Chua muon ong phai suy ngh ve nhng g ong a lam. Ong tra li: "Con khong biet. Con co phai la ngi canh gi em con au?" (St 4:9). Roi, sach Sang The ke lai cho chung ta: "Ong Cain i xa khuat mat c Chua" (St 4:16)

Chung ta can phai t van chnh mnh au la nhng nguyen do chnh dan Cain ti viec khong em xa ti moi day huynh e va ong thi, la moi day hiep thong von noi ket ong vi ngi anh em Abel. Chnh Thien Chua a ket an va qu trach s thong ong cua Cain vi s d: "Toi loi ang nam phuc ca" (St 4:7). Nhng Cain t choi chong lai s d, thay vao o, ong van quyet nh a tay len "chong lai em mnh la Abel" (St 4:8), ong khinh thng ke hoach cua Thien Chua. Nh the, ong a pha hong n goi nguyen thuy la con cai Thien Chua va song vi nhau trong tnh anh em.

Cau chuyen cua Cain va Abel day chung ta rang chung ta co mot n goi co hu tr thanh anh ch em cua nhau, nhng chung ta cung co kha nang phan boi lai n goi ay. ieu nay c phan anh trong nhng hanh vi ch ky hang ngay cua chung ta, von nam ngay ni tam iem cua cac cuoc chien tranh va nhng bat cong: nhieu ngi a chet di ban tay cua anh ch em mnh, nhng ngi a khong nhn nhan ho nh la nhng hu the c dng nen cho mot moi day ho tng, cho s hiep thong va trao ban chnh mnh.

"Con tat ca anh em eu la anh em cua nhau" (Mt 23:8)

3. Cau hoi t nhien boc len: lieu moi ngi tren the gii nay co bao gi ap lai cach tron ven khao khat mot tnh huynh e ma Thien Chua a at trong ho cha? Ho a no lc bang sc cua mnh e vt qua nhng lanh nhat, chu ngha ch ky va cam ghet, va e on nhan nhng khac biet chnh ang lam nen ca tnh cua anh ch em mnh cha?

Dien giai lai nhng li noi cua c Giesu, chung ta co the tom tat lai cau tra li ma Ngi a a ra: "V anh em ch co mot Cha tren tri, la Thien Chua, nen tat ca cac con la anh ch em cua nhau" (x. Mt 23:8-9). Can ban cua tnh huynh e c tm thay ni tnh phu t cua Thien Chua. Chung ta khong noi ve mot tnh phu t theo giong loai, xa xam va chang co tac dung g ve mat lch s nhng ung hn la mot tnh yeu ca v cu the ac biet va ngoai thng cua Thien Chua danh cho moi ngi nam va n (x. Mt 6:25-30). The nen, o la mot tnh phu t lam phat sinh ra tnh huynh e, v tnh yeu cua Thien Chua, khi c on nhan, se tr thanh phng tien co sc manh me nhat lam bien oi s hien hu va tng quan vi ngi khac, giup con ngi m ra vi s lien i va s se chia tch cc.

Cach ac biet, tnh huynh e gia con ngi vi nhau c tai tao lai trong va ni c Giesu Kito qua cai chet va s phuc sinh cua Ngi. Thanh gia la "quy iem" tuyet oi cua nen tang tnh huynh e ma con ngi khong the t mnh lam phat sinh ra. c Giesu Kito, ang a mac lay xac pham e cu o con ngi, yeu men Chua Cha en noi chet tren cay thap gia (x. Pl 2:8), a qua cai chet cua Ngi ma lam cho chung ta tr thanh mot nhan loai mi, trong s hiep thong tron tren vi thanh y Thien Chua, vi ke hoach cua Ngi, von bao ham mot s hien thc tron ven n goi cua chung ta la anh ch em vi nhau.

Ngay t au, c Giesu a mang lay ke hoach cua Cha, chan nhan tnh u tien cua no tren moi th khac. Nhng c Kito, qua viec hien mnh cho en chet v tnh yeu danh cho Cha, a tr nen mot nguyen ly mi va dt khoat danh cho tat ca chung ta; chung ta c mi goi e nhn nhan nhau nh la anh ch em trong Ngi, v chung ta eu la con cai cua cung mot Cha. Chnh Ngi la giao c mi; ni con ngi cua Ngi, chung ta c hoa giai vi Thien Chua va vi anh ch em mnh. Cai chet cua c Giesu tren thap gia cung mang en cai ket cho s chia re gia cac dan toc, gia dan cua Giao c va dan ngoai, nhng ngi b tc mat niem hy vong v cho en giay phut ay, ho b xem khong phai la mot phan cua Li Ha. Nh chung ta oc thay trong Th gi tn hu Ephexo, c Giesu Kito la ang a giao hoa tat ca moi ngi trong Ngi. Ngi la s bnh an, v Ngi a lam cho hai dan toc thanh mot, pha v i bc tng ngan cach chia re ho, chnh la s thu nghch gia ho. Ngi a sang tao ni Ngi mot dan duy nhat, mot con ngi mi duy nhat, mot nhan loai mi duy nhat (x. Ep 2:14-16).

Nhng ai on nhan cuoc i cua c Kito va song trong Ngi th cung nhn nhan Thien Chua la Cha va trao dang chnh mnh hoan toan cho Ngi, yeu Ngi tren het moi s. Ngi nao a c hoa giai th nhn thay ni Thien Chua hnh anh v Cha chung cua tat ca va ket qua la, ngi ay c thuc ay en viec song mot cuoc song huynh e m ra vi tat ca. Trong c Kito, ngi khac c on nhan va c yeu thng nh mot ngi con cua Thien Chua, nh anh ch em, ch khong phai nh mot ngi la, cang khong phai nh ngi oi nghch hay tham ch la ke thu. Trong gia nh cua Thien Chua, ni tat ca eu la con cai cua cung mot Cha, va v ho c nh vao c Kito, nhng ngi con trong Ngi Con, khong he co "nhng cuoc song b bo i". Tat ca moi ngi cung vui hng mot pham gia ngang bang va bat kha xam pham. Tat ca moi ngi eu c Thien Chua yeu thng. Tat ca moi ngi eu c cu chuoc bi Bu Huyet cua c Kito, ang a chet tren cay Thap Gia va phuc sinh cho tat ca. o la ly do giai thch v sao khong ai co the dng dng trc so phan cua anh ch em mnh.

Tnh huynh e, nen tang va con ng dan ti hoa bnh

4. Nh nhng g va c noi, that de dang e nhan ra rang tnh huynh e la nen tang va la con ng dan ti hoa bnh. Nhng thong iep xa hoi ma cac V Tien Nhiem cua toi a viet co the rat hu ch trong van e nay. Lay t cac nh ngha the nao la hoa bnh trong cac Thong iep Populorum Progressio cua c Phaolo VI va Sollicitudo Rei Socialis cua c Gioan Phaolo II thiet ngh cung a u roi. Trong Thong iep th nhat, chung ta thay rang s phat trien tron ven cua cac dan toc la cai ten mi cua ch hoa bnh. Trong Thong iep th hai, chung ta ket luan rang hoa bnh la mot opus solidaritatis [hoa trai cua tnh lien i].

c Phaolo VI a noi rang khong ch cac ca nhan nhng la cac quoc gia cung phai gap g nhau trong tinh than huynh e. Ngai noi: "Trong tnh bang hu va s hieu biet ho tng nay, trong moi hiep thong thanh nay, chung ta cung phai # lam viec cung nhau e xay dng mot tng lai chung cua toan nhan loai". Mot mat, nhiem vu nay thuoc ve nhng ngi co u the nhat. Nhng ngha vu cua ho c bam re trong tnh huynh e va mang tnh sieu nhien va va mang tnh con ngi, va c dien ta theo ba cach: ngha vu lien i von oi hoi nhng quoc gia giau hn tr giup cho nhng quoc gia kem phat trien hn; ngha vu cong bang xa hoi von oi hoi viec tai cau lai cac tng quan gia cac dan toc manh hn va yeu hn e nham ti s cong bang ln hn; va ngha vu bac ai pho quat von oi hoi s xay dng mot the gii nhan van hn cho tat ca, mot the gii ma trong o moi nc eu co cai g o e cho i va nhan lanh, ma khong co chuyen nc nay gay can tr cho s phat trien cua ngi khac.

Neu chung ta xem hoa bnh nh la opus solidaritatis, chung ta khong the khong tha nhan rang tnh huynh e la nen tang cot yeu cua no. Hoa bnh nh c Gioan Phaolo II a noi, la mot ieu tot lanh khong the chia cat. Hoac la no tot cho tat ca hoac la chang tot cho ai. No co the thc s c at ti va vui hng, nh la ieu cao ca nhat cua cuoc song va la mot s phat trien nhan van hn va co the at c, ch khi tat ca moi ngi eu c s lien i hng dan nh "mot quyet nh chac chan va ben b trong viec dan than cua moi ngi danh cho cong ch". ieu o khong co ngha la c hng dan bi mot "khat vong li ch" hay mot "khat khao quyen lc". ieu can thiet la san sang "quen mnh" v li ch cua ngi khac hn la khai thac ho, va "phuc vu ho" thay v ap bc ho v li ch cua rieng chung ta. [#]"Cai khac nay - du la mot con ngi, dan toc hay quoc gia - khong c xem nh ch mot th cong cu nao o, co kha nang lam viec va sc manh the ly e b khai thac vi bat c gia nao, va roi vt bo i khi khong con hu ch na, nhng phai c nhn nhan la "ngi than can" cua toi, mot "s tr giup" cua toi."

Tnh lien i Kito giao gia nh rang ngi than can cua chung ta c yeu men khong ch nh "mot con ngi vi nhng quyen li rieng cua ho va mot s ngang bang nen tang vi ngi khac, nhng nh la mot hnh anh song ong cua Thien Chua Cha, c bu huyet cua c Giesu Kito cu chuoc va c at di tac ong mien vien cua Thanh Than", nh ngi anh ch em. Nh c Gioan Phaolo II a lu y: " iem nay, mot y thc ve tnh phu t chung cua Thien Chua, tnh huynh e cua tat ca trong c Kito - 'con trong Ngi Con' - va s hien dien va hanh vi trao ban s song cua Thanh Than, se mang en cho the gii quan cua chung ta mot tieu ch mi e giai thch no", e thay oi no.

Tnh huynh e, mot ieu kien tien quyet trong cuoc chien chong lai ngheo oi.

5. Trong Thong iep Caritas in Veritate, V Tien Nhiem cua toi a nhac nh the gii viec thieu i tnh huynh e gia cac dan toc va gia con ngi vi nhau la mot nguyen nhan quan trong cho cai ngheo nh the nao. Trong nhieu xa hoi, chung ta ang trai nghiem mot cai ngheo tng quan sau sac nh ket qua cua viec thieu i nhng moi tng quan cong ong va gia nh ben chat. Chung ta ban tam nhieu ve s gia tang cua nhng kieu khon kho khac nhau, viec loai tr ra ben le xa hoi, cua viec co lap va cac hnh thc le thuoc benh hoan khac. Kieu ngheo nay ch co the c vt qua nh viec tai kham pha va anh gia cac moi tng quan huynh e ni tam iem cua cac gia nh va cong ong, qua viec chia se niem vui, noi buon, nhng kho khan va nhng thanh cong von la mot phan cua cuoc song con ngi.

Hn na, neu mot mat chung ta ang thay s suy giam trong cai ngheo tuyet oi, th ang khac chung ta khong the khong tha nhan rang co mot s gia tang nghiem trong trong cai ngheo tng oi, o la nhng trng hp bat bnh ang gia cac dan toc va nhom ngi song vi nhau tren nhng vung lanh tho nao o hay trong mot boi canh van hoa-lch s xac nh nao o. Theo ngha nay, that can thiet biet bao khi co nhng chnh sach hieu qua e thang tien nguyen tac huynh e, am bao cho con ngi - von bnh ang ve nhan pham va cac quyen c ban - co c "nguon von", cac dch vu, nguon giao duc, cham soc sc khoe va ky thuat e moi ngi co the co c c hoi dien ta va nhan ra d phong cuoc i cua ho va phat trien tron ven nh mot con ngi.

Ngi ta cung thay nhu cau can co nhng chnh sach giup lam nhe bt s bat quan bnh thai qua gia cac nguon thu. Chung ta khong c quen rang giao huan cua Giao Hoi tren cai goi la the chap xa hoi, cho rang "la hp phap, nh Thanh Toma Aquino noi va that s can thiet khi con ngi co quyen s hu tai san", trong mc o lien quan en viec s dung, "ho s hu chung khong ch nh cua rieng nhng con nh cua chung, theo ngha la khong ch rieng mnh ho nhng ca ngi khac cung c hng li t tai san".

Cuoi cung, cung co mot hnh thc khac giup thang tien tnh huynh e - va v the loai tr ngheo oi - von phai nam nen tang cua tat ca nhng hnh thc khac. o la viec bc mnh ra cua nhng ai chon song mot loi song chn chan va can ban, nhng ngi no lc trai nghiem moi hiep thong huynh e vi nhng ngi khac bang viec chia se cua cai cua mnh. ay la yeu to nen tang cua viec bc theo c Giesu Kito va tr thanh mot Kito hu thc thu. o khong ch la trng hp cua nhng ngi song i thanh hien tuyen khan kho ngheo, nhng con la cua nhieu gia nh va cac cong dan co trach nhiem, nhng ngi a xac quyet tin nhan rang chnh moi tng quan huynh e cua ho vi nhng ngi chung quanh mi lam nen ieu tot ep quy gia nhat cua ho.

Tai kham pha tnh huynh e trong moi trng kinh te

6. Nhng cuoc khung hoang ln ve kinh te va tai chnh hien nay - von bat nguon t viec con ngi cang ngay cang xa Thien Chua va xa nhau, the hien mot phan trong viec theo uoi tham vong cua cai vat chat, mat khac la viec lam kiet que cac tng quan cong ong va tng quan lien v - a ay con ngi en cho tm kiem thoa man, hanh phuc va an toan trong viec tieu thu va thu nhap cao hn so vi nguyen ly cua nen kinh te lanh manh. Vao nam 1979, c Gioan Phaolo II a gi nhac en "mot moi nguy co the nhan thay thc s la trong khi s thong tr cua con ngi tren the gii vat chat ang at c nhng thuan li ang ke, th con ngi cung anh mat i nhng ket noi can thiet trong viec thong tr va trong nhieu cach the khac nhau, con ngi e nhan tnh cua mnh b le thuoc vao the gii va chnh mnh tr nen le thuoc vao nhng ln leo theo nhieu cach - tham ch nhng ln leo nay thng khong c nghiem thay cach trc tiep - thong qua toan bo c cau i song cong ong, qua he thong san xuat va qua ap lc t cac phng tien truyen thong xa hoi."

Mot chuoi noi tiep nhau cac khung hoang kinh te co the mang en cac c hoi tai suy ngh ve nhng kieu mau phat trien kinh te cua chung ta va mot s thay oi trong cac nep song. Nhng khung hoang ngay nay, tham ch la vi nhng anh hng nghiem trong en cuoc song con ngi, cung co the cung cap cho chung ta mot c hoi tot e tai kham pha lai cac nhan c khon ngoan, can am, cong bang, tiet o. Nhng nhan c nay co the giup chung ta vt qua nhng giay phut kho khan va phuc hoi lai nhng moi day huynh e noi ket chung ta lai vi nhau, vi mot s tin tng sau tham rang nhan loai can va co the at c cai g ay ln hn la toi a hoa li ch ca nhan mnh. Tren het, nhng nhan c nay rat can thiet e xay dng va bao ton mot xa hoi phu hp vi pham gia con ngi.

Tnh huynh e dap tat chien tranh

7. Trong nam qua, rat nhieu anh ch em cua chung ta ang phai tiep tuc chu ng nhng kinh nghiem huy hoai cua chien tranh, von a tao ra nhng vet thng nang ne va sau tham gay ton hai en tnh huynh e.

Rat nhieu trong so o la nhng cuoc xung ot dien ra ngay gia nhng lanh lung noi chung. oi vi nhng ai song trong nhng vung at, ni xay ra nhng vu khung bo va pha huy vi nhng loai vu kh, toi bam bao rang ca nhan toi va toan Giao Hoi luon gan ben cac ban, v s mang cua Giao Hoi la mang tnh yeu cua c Kito en cho nhng nan nhan khong co sc khang c cua nhng cuoc chien tranh qua li cau nguyen xin n bnh an, va viec phuc vu danh cho nhng ai b thng, ngi oi, ngi t nan, ngi b truc xuat va tat ca nhng ai ang song trong s hai. Giao Hoi cung len tieng xin cac nha lanh ao hay nghe tieng khoc than au n cua nhng noi khon kho va mau ket thuc moi hnh thc cam hn, lam dung va xam pham cac quyen can ban cua con ngi.

V ly do nay, toi manh me thnh cau nhng ai ang gieo rac bao lc va cai chet bang sc manh vu trang: ng nhn thay ni con ngi ngay nay ch nh mot ke thu can phai gay chien, nhng hay nhn nhan ho nh nhng anh ch em cua mnh va hay rut tay lai! Hay t bo cac hnh thc vu kh va i ra gap g ngi khac trong oi thoai, tha th va hoa giai, e co the tai dng xay hoa bnh, niem tin va hy vong chung quanh cac ban! "T quan iem nay, ro rang la, oi vi moi dan toc tren the gii, nhng cuoc xung ot vu trang luon luon la mot s phu nhan co can nhac s hoa hp quoc te, va tao ra nhng chia re sau sac va nhng vet thng sau tham ma phai nhieu nam sau mi cha lanh c. Chien tranh la mot s choi t cu the cong cuoc theo uoi nhng muc tieu xa hoi va kinh te to ln ma cong ong quoc te a t mnh thiet nh".

Tuy nhien, trong khi mot lng ln cac vo kh ang lu hanh hien tai, th ngi ta co the vien nhieu c mi e phat ong nhng cuoc chien tranh. V the, toi xin mn li thnh nguyen cua cac v tien nhiem cua toi, mong cac ban hay han che cac loai vo kh tieu diet hang hoat va giai giap cac ben tham chien, bat au vi viec giai giap cac loai vu kh hoa hoc va vu kh hat nhan.

Tuy nhien, chung ta cung khong quen nhn nhan rang cac thoa thuan quoc te va luat quoc gia - du a u va rat ly tng - t ban than cha u e bao ve nhan loai khoi nguy c xung ot vo kh. Mot s hoan cai cua con tim la rat can thiet von cho phep moi ngi nhan ra ni ngi khac mot ngi anh ch em cua mnh e cham soc va cung lam viec vi nhau e xay dng mot cuoc song tron ay hn cho tat ca moi ngi. ay chnh la tinh than a giup soi sang cho nhieu sang kien trong xa hoi dan s, bao gom ca cac to chc ton giao, e thang tien hoa bnh. Toi to bay niem hy vong cua mnh rang nhng dan than hang ngay cua tat ca moi ngi se tiep tuc sinh hoa ket trai va se co mot s ng dung hieu qua trong luat phap quoc te ve quyen c hng hoa bnh nh mot quyen c ban cua con ngi va la mot ieu kien tien quyet can thiet cho cac quyen khac.

Tham nhung va toi pham co to chc e doa tnh huynh e

8. Bien cng cua tnh huynh e cung phai ke ti nhu cau at en s tron ay cua moi ngi. Nhng tham vong chnh ang cua con ngi, ac biet la cua nhng ngi tre, khong c b ngan tr hay phan oi, va cung khong c e hy vong hien thc hoa chung cua con ngi b anh mat i. Tuy nhien, tham vong khong c lam lan vi lam dung quyen lc. Trai lai, con ngi phai canh tranh vi nhau trong mot s ton trong lan nhau (x. Rm 12:10). Khi gap nhng bat ong, von la ieu khong the tranh c trong cuoc song, chung ta phai luon nh rang chung ta la anh ch em cua nhau va v the, chung ta phai day bao nhau khong c xem ngi than can nh ke thu hay nh mot ke oi nghch can phai b loai tr.

Tnh huynh e tao ra hoa bnh xa hoi v no kien tao mot s quan bnh gia t do va cong ly, gia trach nhiem ca nhan va s lien i, gia thien ch cua cac ca nhan va thien ch chung. Va v the, mot cong ong chnh tr phai hanh x sao cho minh bach va trach nhiem v tat ca nhng ieu nay. Cac cong dan phai cam thay chnh mnh c cac tham quyen cong ai dien trong s ton trong t do cua ho. Tuy nhien, thng th cac li ch phe phai c lam chia re cac cong dan vi cac c che, lam meo mo tng quan nay, gay ra mot bau kh xung ot keo dai.

Mot tinh than huynh e chan thc se vt qua c nhng ch ky ca nhan von la cai xung khac vi kha nang song trong t do va hoa hp vi nhau cua con ngi. Ve mat xa hoi, du c the hien di nhng hnh thc tham nhung, hay rong rai hn ngay nay trong viec hnh thanh nhng to chc toi pham, kieu ch ky ay a phat trien t nhng nhom nho en cac nhom co to chc pham vi toan cau. Nhng nhom nay a lam lung oan nen phap ly va cong bnh, tan cong vao ngay tam iem cua pham gia con ngi. Nhng to chc nay chong lai Thien Chua cach nang ne, chung gay ton thng cho ngi khac va lam hai en cong trnh tao dng, cang nguy hai hn khi no mang sac thai ton giao.

Toi cung ngh en nhng tham kch au long cua viec nghien ngap, truc li vi mot s xem thng luat luan ly va phap luat nha nc. Toi ngh en viec tan pha cac tai nguyen thien nhien va van e o nhiem ang dien ra va viec boc lot sc lao ong. Toi cung ngh en viec buon ban tien te bat hp phap va au c tai chanh, von gay ra nhng hau qua khong tot va tai hai cho toan bo cac he thong xa hoi va kinh te, ay hang trieu ngi en cho ngheo tung. Toi ngh en chuyen mai dam, mot nghe lam giau t cac nan nhan vo toi, ac biet la ngi tre, cp i tng lai cua ho. Toi ngh en nhng kinh tm cua viec buon ngi, toi pham va lam dung chong lai nhng ngi yeu the, tnh trang no le van con ang ton tai mot so vung tren the gii; tnh trang thng xuyen b bo quen cua nhng ngi t nan, von la nan nhan cua nhng thao tung phi phap ang ho then. Nh c Gioan XXIII co viet: "Mot xa hoi at nen tren cac tng quan quyen lc th chang co g goi la nhan van. Thay v tm cach giup con ngi ln len va hoan thien, xa hoi ay ch co vo nhng ap bc va gii han t do cua con ngi". Tuy nhien, con ngi co the thay oi; ho khong bao gi c that vong trong viec co the thay oi cuoc song cua mnh. Toi mong c ay la mot thong iep hy vong va tin tng cho tat ca moi ngi, ke ca nhng ai a thc hien nhng toi ac nang ne, v Thien Chua khong muon toi nhan phai chet nhng muon ngi ay hoan cai va c song (x. Ez 18:23)

Trong boi canh rong ln cac moi tng quan xa hoi con ngi, khi chung ta nhn thay toi ac va hnh phat, chung ta khong the khong ngh en nhng ieu kien phi nhan trong nhieu nha tu, ni ma nhng ai b giam cam thng b giang xuong tnh trang thap hn con ngi vi mot s vi pham nhan pham va y muon va khat khao phuc hoi cua ho b lam hao mon. Giao Hoi hoat ong rat nhieu trong nhng moi trng nay, phan ln la trong thinh lang. Toi ung ho va khuyen khch moi ngi hay lam hn na, vi mot niem hy vong rang nhng no lc c thc thi trong lnh vc nay cua rat nhieu cac thien nam tn n ngay cang c nang , cach cong bang va chan thanh, bi cac tham quyen dan s.

Tnh huynh e giup bao ton va nuoi dng thien nhien

9. Gia nh nhan loai a nhan c t Tao Hoa mot mon qua chung: thien nhien. Cai nhn Kito hu ve tao dng bao ham mot cai nhn tch cc ve tnh hp phap cua nhng can thiep vao thien nhien khi nhng can thiep ay nham hng li t chung va c thc thi mot cach co trach nhiem, ngha la, qua viec tha nhan nhng "quy luat van pham" c ghi khac trong thien nhien va s dung cach khon ngoan cac nguon tai nguyen nham ch chung, ton trong net ep, cung ch tnh va hu dung tnh cua moi sinh vat va v tr cua chung trong he sinh thai. Tat mot li, thien nhien nam trong s nh oat cua chung ta va chung ta c mi goi e quan ly chung mot cach co trach nhiem. Tuy nhien, chung ta thng b nhng tham vong va s ngao man cua viec chiem hu, s hu, ln leo va khai thac loi keo; chung ta khong bao ton thien nhien; cung khong coi trong no hay xem no nh mot mon qua quy bau ma chung ta phai cham soc va s dung e phuc vu anh ch em mnh, ke ca cac the he tng lai.

Cach at biet, lnh vc nong nghiep la lnh vc san xuat hang au vi thien hng chu yeu la cai tao va bao ve cac nguon tai nguyen e nuoi song con ngi. The nen, tnh trang ngheo noi lien tuc tren the gii thuc ay toi en viec chia se vi cac ban cau hoi nay: Chung ta ang s dung cac tai nguyen cua trai at nh the nao? Cac xa hoi ng ai cung nen suy ngh ve th bac nhng u tien ma viec san xuat hng en. ch thc la ngha vu cap bach khi ta s dung cac nguon tai nguyen cua trai at sao cho moi ngi eu c thoat khoi cai ngheo. Nhng sang kien va cac giai phap co the ngh ra th rat nhieu, nhng lai khong gii han vao viec tang gia san xuat. Ai cung biet viec san xuat hien tai la u, nhng lai co hang trieu ngi tiep tuc chu au kho va chet oi, va ay la mot ang o nhuc thc s. The nen, chung ta can tm ra cach thc giup nhieu ngi co the thu hng c nhng li ch t nhng hoa qua cua trai at, khong ch la tranh khoang cach cang ngay cang ln gia nhng ngi co nhieu va nhng ngi phai co gang hai long vi nhng manh vun, nhng tren het v o la van e cua cong bnh, bnh ang va ton trong moi ngi. Theo o, toi xin gi nhac moi ngi ve muc tieu pho quat can thiet ve tai san von la mot trong nhng nguyen tac nen tang cua giao huan xa hoi cua Giao Hoi. Ton trong nguyen tac nay la ieu kien thiet yeu e de dang mang en cho ngi khac mot cach hieu qua va cong bang nhng san pham thieu yeu va quan trong ma moi ngi eu can va co quyen thu hng.

Ket luan

10. Tnh huynh e can c kham pha, c yeu men, c trai nghiem, c loan bao va lam chng. Nhng ch co tnh yeu, c trao ban nh mot tang pham t Thien Chua, mi co the giup chung ta on nhan va trai nghiem tnh huynh e cach tron ay.

Chu ngha hien thc can thiet cua cac nen chnh tr va kinh te khong the b gian lc thanh mot kieu c cau ky thuat, mat i cac ly tng va bo qua chieu kch sieu viet cua con ngi. Khi con ngi khong m ra vi Thien Chua, th tng hanh vi cua con ngi cung se b kiet que va nhan v se b gian lc thanh oi tng e co the b khai thac. Ch khi chnh tr va kinh te m ra e i vao trong khong gian rong m c am bao bi ang yeu men tng ngi mot th chung mi co the at c mot cau truc trat t at nen tang tren mot tinh than bac ai huynh e chan thc va tr nen kh cu hu hieu cho s phat trien va hoa bnh tron ven cua con ngi.

Nhng ngi Kito hu chung ta tin rang trong Giao Hoi, chung ta la nhng chi the cua cung mot than the duy nhat, tat ca chung ta can en nhau, v moi ngi chung ta c trao ban cho mot ac an tuy theo thc o an sung cua c Kito va v cong ch (x. Ep 4:7,25; 1 Cor 12:7). c Kito a en trong the gii nay e mang en cho chung ta n sung t tri, ngha la, kha nang thong d vao s song cua Ngi. ieu nay oi buoc chung ta phai an quyen mot khung cac tng quan huynh e, anh dau bang s ho tng, s tha th va hoan toan hien than mnh, theo nh chieu rong va chieu sau cua tnh yeu Thien Chua danh cho con ngi trong ang a nh cai chet va s phuc sinh loi keo chung ta en vi Ngi: "Thay ban cho anh em mot ieu ran mi la anh em hay yeu thng nhau nh thay a yeu thng anh em. Ngi ta se biet anh em la mon e Thay neu anh em yeu thng nhau" (Ga 13:34-35). ay chnh la tin vui oi hoi tng ngi chung ta thc hien mot bc tien na, thc hanh lien l s cam thong, lang nghe nhng noi au kho va hy vong cua ni khac, tham ch la nhng ai xa chung ta nhat va bc i tren con ng tnh yeu ay, mot tnh yeu se giup ta biet phai trao ban the nao va dung chnh mnh cach t do v li ch cua anh ch em mnh.

c Kito a om tron lay toan the nhan loai va khong muon ai b lac mat. "V Thien Chua a sai Con cua mnh e the gian, khong phai e ket an the gian, nhng la e the gian c cu o nh Ngi (Ga 3:17). Ngi a lam ieu o ma khong cng bc hay ep buoc ai m cho Ngi canh ca cua con tim va tam tr. "Ngi ln nhat trong cac con phai tr thanh ngi nho nhat va ngi ng au phai la ngi phuc vu" - c Giesu Kito noi - "Ta gia cac con nh ngi phuc vu" (Lc 22:26-27). V the, moi hanh vi c tr nen cao quy nh thai o phuc vu nhng ngi khac, ac biet la nhng ngi xa va t c biet en. Phuc vu la linh hon cua tnh huynh e xay dng hoa bnh.

Nguyen xin Me Maria, Me c Giesu, giup chung ta hieu va song moi ngaytnh huynh e von bat nguon t thanh tam con Me, e chung ta co the mang bnh an en cho moi ngi tren trai at yeu dau nay cua chung ta.

T Vatican, 8.12.2013

 

chuyen ng: Pr. Le Hoang Nam, SJ

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page