Hoi giao chnh tr tai Ai Cap

va trong the gii A rap

 

Hoi giao chnh tr tai Ai Cap va trong the gii A rap.

Roma (Avvenire 18-08-2013; Vat. 4-09-2013) - Phong van ong Bernard Freyberger, ngi Phap, giao s khoa hoc xa hoi

Trong cac ngay ti ay ong Morsi va 14 lanh tu cua ang Anh em Hoi giao se b Toa hnh s Cairo x an v toi xui duc sat hai cac ngi bieu tnh trc dinh tong thong, khi ong Morsi van con tai chc.

Tnh hnh Ai Cap xem ra van soi ong, sau khi nhan dan Ai Cap lat o tong thong Hosni Mubarak, va mot nam sau lai lat o tong thong Mohammed Morsi. Sau khi ang Anh em hoi giao thang c va len cam mquyen, ngi ta nhan thay tong thong Morsi tm moi cach thau tom quyen bnh trong tay, ap at Hien phap chu trng hoi giao hoa Ai Cap, dan ap cac kito hu, va trong suot mot nam cai tr a khong lam c g e cai tien tnh hnh xa hoi, trai lai cuoc khung hoang kinh te ngay cang tram trong hn. Theo linh muc Samir Khalil, dong Ten ngi Ai Cap, chuyen nghien cu the gii hoi giao va thang tien oi thoai lien ton, o la cac ly do khien cho ngi dan Ai Cap lai xuong ng bieu tnh phan oi chnh quyen cua tong thong Morsi.

That the, a co ti 20 trieu ngi dan Ai Cap, a so la gii tre, tc chiem mot phan t tong so dan, a ky mot thnh nguyen th yeu cau ong Mohammed Morsi t chc, v chnh sach hoi giao hoa quoc gia, tham vong nam het quyen lc trong tay va s bat lc cua chnh quyen khien cho nen kinh te Ai Cap ngay cang xuong doc. Trc s phan no cua dan chung ong Morsi a lam nh khong biet en s bat bnh sau xa cua ho.

Cha Samir Khalil cho biet lc lng cac Anh em hoi giao ch la mot thieu so va khong ai dien cho xa hoi dan s. Ho a thang c v ho la lc lng duy nhat co to chc. Va trong cuoc au phieu ho a ch c 51.3 %, tc ch thang vi 1% so phieu . Lo lang uy nhat cua ho sau ngay thang c la thau tom moi quyen lc trong tay. Ngoai lanh vc chnh tr, ho chiem hu lanh vc van hoa bang cach thay oi cac chng trnh hoc va a Kinh Coran vao trong hau het cac mon hoc; roi bat cac n xng ngon vien ai truyen hnh phai trum khan tren au.

Chnh sach "hoi giao hoa" Ai Cap va cac cang thang xa hoi o a khien cho cac tn hu kito Ai Cap tr thanh "con de en toi" cua cac nhom hoi cuong tn. Trong cac tuan qua a co 80 nha th, tu vien, trng hoc va trung tam xa hoi kito b cp boc va ot pha tren toan nc Ai Cap. o la khong ke ti hang tram hang quan va nha ca cua cac kito hu. C moi khi co cang thang xa hoi la cac nhom hoi cuong tn lai tan kch cac kito hu, ma khong can biet va cung khong bao gi hoi ly do tai sao.

Van theo cha Samir Khalil chnh quyen lam thi phai chuan b ky lng cho cac cuoc au phieu dan chu mi, vi s tham d cua cac ang phai chinh tr khac nhau, va ho phai co thi gi e tranh c. Ve lau ve ai phai cung co nen van hoa va giao duc cho dan. Bi v cho ti khi nao van con co 40% dan mu ch, th cac lc lng cuong tn van co at hoat ong. T no hoi giao va dan chu khong o k nhau. Lch s Ai Cap trong the ky XIX-XX a chng minh cho thay Hoi giao cung biet dan chu. Nhng chu trng hoi cuong tn va dan chu khong the i oi vi nhau. Chnh cac Imam cua en th Al-Azhar a noi rang nhom cac Anh em hoi giao khong ai ien cho Hoi giao, va lai cang khn ai dien cho xa hoi dan s Ai Cap.

Sau ay chung toi xin gi ti quy v va cac ban bai phong van ong Bernard Freyberger, giao s khoa hoc xa hoi tai trng Cao ang xa hoi Phap tai Paris, kiem giam oc Hoc vien nghien cu Hoi giao va the gii hoi.

Hoi: Tha giao s Bernard Freyberger, co the noi ti mot dau vet hoi giao e nang tren cuoc khung hoang cua Ai Cap hien nay hay khong?

ap: Hoi giao khong phai la nut that chnh cua cuoc khung hoang ang xay ra ben Ai Cap va trong toan the gii hoi. Hoi giao cung khong phai la mot cot tru co cung mot mau. Nhng no co the gop phan cho cac xa hoi dan s muon co cac yeu to chnh tr xa hoi a nguyen.

Trong trng hp cua Ai Cap ay la mot xung ot quyen bnh gia cac ngi ung ho hai lc lng chnh trong nc la cac Anh em Hoi giao va quan oi. Tren bnh dien ton giao chac chan la co cac ngi hoi tot ca hai pha.

Hoi: Nhng ma ng loi chnh tr cua ang cac Anh em hoi giao a khien cho ho la nhng ngi ngoi tren ghe cua cac b cao, co ung the khong tha giao s?

ap: Theo thien y toi, can phai ni rong tam quan sat. Co the at van e lien quan ti mc o hoi giao hoa a at c bi xa hoi ai cap. Nhng ve ieu nay th phai nh rang cai luan ly nay a c cung co trong cac nam Ai Cap song i che o quan oi cua ong Mubarak, khien cho canh t do cua xa hoi dan s Ai Cap b thiet thoi. Ca oi vi ieu nay na che o a nguyen trong nc Ai Cap hien nay oi vi toi xem ra cung khong kem gap nguy hiem hn la trong cac thang qua.

Hoi: Ke ca khuynh hng a nguyen trong long the gii hoi giao hay sao tha giao s?

ap: Vang, khong co mot tng quan duy nhat cua ngi hoi oi vi chnh tr. Trong ngha nay th co ay ray cac bang chng trong the gii a rap. C coi trng hp cua nc Tunisia th biet, ni ang hoi giao nam quyen a to ra ci m, lien minh vi cac phong trao co linh hng khac nhau. V the nen tranh mot quan niem nh menh oi vi chien thang can thiet cua cac trao lu khoan nhng hn cua Hoi giao. Ly do cung la v nhieu xa hoi hoi ang thay oi mot cach mau chong nhieu hn la trong qua kh.

Hoi: Nhng ma ngi ta thay giao ly hoi c vien dan thng xuyen hn, ac biet la trong cac phong trao nh phong trao cac Anh em hoi giao, tha giao s?

ap: Cac lap trng triet e cua cac phong trao nay bat buoc a so cac tn hu hoi con lai phai co cac la chon kho khan. Co rat nhieu tn hu ch n s gi thinh lang, bang cach song mot ton giao b loai tr khoi lanh vc chnh tr. oi vi nhng ngi khac th lai tr thanh kho khan co cac lap trng on hoa. Nhng nut that phai ci trong nheu nc A rap trc het la chnh tr va xa hoi. ac biet ben Ai Cap khuynh hng a nguyen a b ngan can trong nhieu thap nien qua.

Hoi: Nh vay giao s cho rang trong tng lai co the co s ong gop cua thanh phan thinh lang rong ln nay vao viec xay dng cac he thong ci m hn hay sao?

ap: ung the, ca khi chac chan trong tng lai se kho ma co mot quan niem rat au chau nh quan niem i, tren bnh dien van hoa t thch hp vi s tien trien lch s cua nhieu nc A rap. Mot vai tien trien xa hoi ang xay ra nh s thoat ly t t cua phai n, hay s trai rong cac quyen t do ca nhan. Dau sao i na chung cung dien ta trc mot khung canh thuan tien hn la trong qua kh oi vi cac ngi hoi khc t cac lap trng triet e. Trong ngha nay mot nc a nguyen nh Libang la mot iem guy chieu quan trong oi vi toan vung. Ngoai ra cung co the rut ta ra th du cua nc Tho Nh Ky.

Hoi: Cong oan ngi hoi hai ngoai song ben Au chau hay chau My co the nam gi mot vai tro t xa nao oi vi viec tan tien hoa the gii A rap khong tha giao s?

ap: Anh hng nay a co roi, nhng cung phai tha nhan rang no con yeu t oi vi s rach nat tram trong ma the gii hoi ang trai qua. Ngay nay cung co ngi yeu cau cac can thiep mi cua cac nc tay phng. Nhng lien quan ti ieu nay toi cho rang quang canh toi te nhat la ch tap trung ni cac can thiep nham chong lai va loai bo phong trao Hoi khung bo pha hoai. Cac sai lam qua kh phai linh hng cho mot cai nhn xa rong hn.

(Avvenire 18-8-2013)

 

Linh Tien Khai

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page