Thong iep Anh Sang c Tin - Lumen Fidei

Cua c Thanh Cha Phanxico

Cho cac Giam Muc, Linh Muc va Pho Te

Nhng Ngi a Thanh Hien Va Tn Hu Giao Dan

Ve c Tin

 

Thong iep Anh Sang c Tin - Lumen Fidei

Cua c Thanh Cha Phanxico

Cho cac Giam Muc, Linh Muc va Pho Te

Nhng Ngi a Thanh Hien Va Tn Hu Giao Dan

Ve c Tin

 

Phan M au

1. Anh sang c tin (Lumen Fidei): qua cach dien tan nay, truyen thong cua Hoi Thanh noi ve hong an ca the ma Chua Giesu mang lai. Trong Tin Mng Thanh Gioan, c Kito noi ve chnh mnh rang: "Toi, la anh sang, Toi en the gian, e bat c ai tin vao Toi, th khong lai trong bong toi" (Ga 12:46). Thanh Phaolo cung a ra nhng li di ay: "Thien Chua la ang a phan: 'Anh sang hay bng len t ni toi tam,' cung la ang lam cho anh sang chieu soi tam hon chung toi" (2 Cor 4:6). Trong the gii ngoai giao, la the gii khao khat anh sang, a co s phat trien cua nghi te th than mat tri, Sol Invictus, c cau khan moi ngay vao luc mat tri moc. Tuy nhien, neu mat tri moc len moi buoi sang, th ngi ta hieu ro rang rang no khong co kha nang chieu anh sang cua no tren i song cua toan the con ngi. Thc ra, mat tri khong soi sang moi thc tai; tia sang cua no khong the chieu xuyen qua bong toi s chet, ni oi mat cua con ngi nham lai oi vi anh sang cua no. Thanh Gustino T ao viet "Co ai a tng tm thay mot ngi muon chet e lam chng cho c tin vao mat tri cua mnh cha?" [1] Y thc c chan tri bao la ma c tin m ra trc ho, cac Kito hu goi c Kito la mat tri thc s "ma nhng tia sang cua Ngi ban s song." [2] oi vi ba Martha, a khoc v cai chet cua em trai mnh la Ladaro, Chua Giesu noi: "Thay a chang noi vi con rang neu con tin, con se c thay vinh quang cua Thien Chua sao?" (Ga 11:40). Hay xem, ngi nao tin; ngi ay thay mot anh sang soi sang toan the cuoc hanh trnh cua mnh, bi v anh sang ay en t c Kito Phuc Sinh, sao mai khong bao gi lan.

Mot anh sang hao huyen?

2. Tuy nhien, khi noi ve anh sang c tin, chung ta co the nghe thay s phan oi cua nhieu ngi ng thi vi mnh. Trong thi hien ai, ngi ta ngh rang anh sang ay co the u cho cac xa hoi cu, nhng khong con ch li g cho thi ai mi, bi v con ngi a trng thanh, t hao ve ly tr cua mnh, va muon kham pha tng lai bang nhng cach mi la. Theo ngha nay, c tin a xuat hien nh mot anh sang hao huyen, can ng nhan loai trong viec tao bao vun trong kien thc. Nietzsche khi con tre khuyen khch em gai la Elisabeth chap nhan rui ro, e bc i "con ng mi ... vi tat ca s khong chac chan cua mot ngi phai tm con ng rieng cua mnh", va them rang "ay la ni ma con ng cua nhan loai re oi: neu em muon an bnh va hanh phuc cua tam hon, th hay tin, nhng neu em muon tr thanh mot mon o cua chan ly, th hay tm kiem." [3] Viec lam cua c tin trai ngc vi viec lam cua tm kiem. T iem khi au nay, Nietzsche a o loi cho Kito giao la a lam giam y ngha tron ven cua cuoc song con ngi va tc oat khoi cuoc song s mi la va phieu lu. Nh vay c tin nh mot ao anh cua anh sang, mot ao anh ngan chan con ng tien ve tng lai cua nhng con ngi t do chung ta.

3. Trong tien trnh nay, c tin a co lien he vi bong toi. Ngi ta a ngh rang co the bao ve no, tm mot cho cho no e no cung ton tai vi anh sang cua ly tr. Khong gian cho c tin m ra cho nhng ni ma anh sang cua ly tr khong the lam ro, nhng ni ma con ngi khong con co the co s chac chan. Nh the, c tin c hieu hoac nh mot bc nhay vot trong chan khong, ma chung ta thc hien trong trng hp khong co anh sang, c ieu khien bi cam giac mu quang, hoac nh mot anh sang chu quan, co the co kha nang si am tam hon va mang lai niem an ui ca nhan, nhng khong the e ngh cho ngi khac nh anh sang khach quan va cong ong e chieu sang con ng. Tuy nhien, t t, ngi ta thay rang anh sang cua ly tr t no khong u e soi sang tng lai; cuoi cung tng lai van con trong bong toi va at con ngi trong vong s hai ve nhng ieu ho khong biet ro. Ket qua la con ngi t bo viec tm kiem mot anh sang v ai, la mot Chan Ly Cao Ca, e hai long vi nhng anh sang be nho la nhng anh sang soi sang nhng g thoang qua, nhng c chng to la khong co kha nang chng minh ch ng. Tuy nhien, khi vang bong anh sang, tat ca moi s tr nen m ho, chung ta khong the phan biet c tot xau, c con ng dan en cung ch cua mnh va nhng con ng khac dan chung ta i vong vo ma khong en au ca.

Mot anh sang e tai kham pha

4. Nh the co mot nhu cau cap bach e phuc hoi can tnh ac biet cua anh sang c tin, v khi ngon la c tin b lui tan th tat ca nhng anh sang khac bat au lu m. Thc ra, anh sang c tin co mot can tnh oc ao, v no co kha nang chieu sang tat ca moi kha canh cua i song con ngi. e co mot anh sang cung manh me nh the, no khong the en t chnh chung ta nhng t mot nguon nguyen thuy hn, no dt khoat phai en t Thien Chua. c tin phat sinh t mot cuoc gap g vi Thien Chua hang song, ang mi goi chung ta va mac khai cho chung ta tnh yeu cua Ngai, mot tnh yeu i trc chung ta va tren o chung ta co the da vao e c an toan va e xay dng cuoc i chung ta. c bien oi bi tnh yeu nay, chung ta nhan c oi mat mi, chung ta cam nhan rang o la mot li ha ca the ve s vien man va vien tng ve tng lai ang m ra trc mat chung ta. c tin ma chung ta nhan c t Thien Chua nh mot hong an sieu nhien, tr thanh mot anh sang cho con ng cua chung ta, hng dan cuoc hanh trnh cua chung ta trong thi gian. Mot ang, o la mot anh sang en t qua kh, la anh sang nen tang tng niem cuoc i Chua Giesu, la cuoc i to lo tnh yeu hoan toan ang tin cay cua Ngi, co kha nang chien thang s chet. Tuy nhien, ong thi v c Kito a song lai va keo chung ta ra khoi cai chet, c tin cung la anh sang en t tng lai, m ra trc mat chung ta nhng chan tri rong ln hng dan chung ta thang vt "cai toi" co lap cua mnh hng ve s phong phu cua s hiep thong. Nh vay chung ta hieu rang c tin khong trong bong toi; nhng la mot anh sang chieu soi bong toi cua chung ta. Dante, sau khi tuyen xng c tin cua mnh cho Thanh Phero, a dien ta no trong Bi Kch ve Thien Chua (La Divine Comedie) nh mot "tia la, ma sau o tr thanh mot ngon la chay va chieu sang trong toi nh mot ngoi sao tren tri." [4] Chnh anh sang cua c tin la ieu ma toi muon noi en, e no co the ln len va soi sang hien tai, cho en khi tr thanh mot ngoi sao soi chieu nhng chan tri cua cuoc hanh trnh cua chung ta, vao mot thi iem ma nhan loai ac biet can anh sang.

5. Trc cuoc kho nan, Chua am bao cung Thanh Phero: "Thay a cau nguyen cho con e con khoi mat c tin" (Lc 22:32). Sau o Ngi oi buoc ong phai "lam cho cac anh em ong nen manh me" trong cung mot c tin. Y thc ve nhiem vu c trao pho cho ngi Ke V Thanh Phero, c Thanh Cha Beneicto XVI a muon cong bo Nam c Tin nay, mot thi gian an sung giup chung ta cam nhan c niem vui ln lao cua viec tin, phuc hoi nhan thc ve s bao la cua nhng chan tri ma c tin m ra, e tuyen xng c tin trong tnh duy nhat va toan ven cua no, trung thanh vi s tng niem ve Chua va c nang bi s hien dien cua Ngi cung hoat ong cua Chua Thanh Than. Niem xac tn phat sinh t mot c tin mang lai cho cuoc song s cao ca va thanh tu, at trong tam vao c Kito va vao quyen nang cua an sung Ngi, a sinh ong hoa s vu cua cac Kito hu tien khi. Trong Cong Vu cua cac v t ao, chung ta oc cuoc oi thoai sau ay gia quan giam s Roma Rustico va Kito hu Hierax: Quan toa hoi v t v ao "Cha me ngi au?" ong tra li: "Cha that cua chung toi la c Kito, va me chung toi la c tin vao Ngi." [5] Vi nhng Kito hu tien khi nay, c tin, nh mot cuoc gap g vi Thien Chua hang song c to lo trong c Kito, la mot "ngi me", v no a mang lai cho ho anh sang va sinh ra trong ho s song than linh, mot kinh nghiem mi, mot cai nhn quang minh ve cuoc i ma ho a chuan b san sang e lam chng cach cong khai cho en cung.

6. Nam c Tin a c bat au vao dp ky niem nam mi nam khai mac Cong ong Vaticano II. S trung hp nay cho phep chung ta coi Cong ong Vaticano II nh mot Cong ong ve c tin, [6] bi v no a mi goi chung ta at lai trung tam trong cuoc song Hoi Thanh va ca nhan cua mnh, tnh u viet cua Thien Chua trong c Kito. Thc ra, Hoi Thanh khong bao coi c tin nh ieu ng nhien, nhng biet rang hong an nay cua Thien Chua can phai c nuoi dng va cung co e no co the tiep tuc hng dan con ng cua mnh. Cong ong Vaticano II lam cho anh sang c tin co the soi sang kinh nghiem nhan ban cua chung ta t ben trong, trong khi cung ong hanh tren nhng con ng cua con ngi thi nay. Bang cach nay, no cho thay ro rang cach thc ma c tin lam cho i song c phong phu trong moi chieu kch cua no.

7. Nhng suy ngh ve c tin - tiep noi tat ca nhng g Huan Quyen cua Hoi Thanh a cong bo ve nhan c oi than nay [7] - nham muc ch e them vao nhng g ma c Beneicto XVI a viet trong thong iep cua ngai ve c men (c ai) va ve c cay (hy vong). Ngai hau nh hoan thanh mot d thao au tien cua mot thong iep ve c tin. Toi nhn nhan cong n ngai mot cach sau xa, va trong tnh huynh e cua c Kito, toi tiep tuc cong trnh quy hoa nay cua ngai va them vao van ban mot vai ong gop rieng cua toi. Ngi Ke V Thanh Phero, hom qua, hom nay va ngay mai, luon luon c mi goi "cung co anh em mnh" trong kho tang c tin vo gia ma Thien Chua a ban cho nh anh sang soi cuoc hanh trnh cua moi ngi.

Trong c tin, mon qua cua Thien Chua, mot nhan c sieu nhien c Ngai truyen cho chung ta, chung ta nhan ra rang mot Tnh Yeu ca the a c ban cho chung ta, mot Li nhan lanh a c noi vi chung ta, va khi chung ta chao on Li nay, la Chua Giesu Kito, Ngoi Li nhap the, Chua Thanh Than bien oi chung ta, soi sang con ng i en tng lai va lam ln len trong chung ta oi canh hy vong e no ong hanh vi chung ta. Trong mot s an ket tuyet vi, c tin, c cay va c men tao thanh ong lc cua i song Kito hu hng en s hiep thong tron ven vi Thien Chua. Nhng con ng nay ma c tin m ra trc mat chung ta th the nao? Anh sang manh me nay la anh sang cho phep chieu soi cuoc hanh trnh cua mot cuoc i thanh cong va sinh ay hoa trai en t au?

 

Chng Mot

Chung Ta a Tin Vao Tnh Yeu

(x. 1 Ga 4:16)

Abraham, cha cua chung ta trong c tin

8. c tin m ra chung ta con ng va cung i vi nhng bc ng cua chung ta trong lch s. Do o, neu muon hieu c tin la g, chung ta can phai i theo nhng con ng cua no, con ng cua nhng ngi co c tin, nh a c lam chng trc het trong Cu c. Co mot ni ac biet thuoc ve ong Abraham, cha cua chung ta trong c tin. Trong cuoc i cua ong co mot s kien lam ao lon tat ca: Thien Chua dung Li ma noi vi ong, Ngai t mac khai nh mot Thien Chua duy nhat ang noi va goi ten ong. c tin lien quan en viec nghe. Ong Abraham khong nhn thay Thien Chua, nhng nghe giong noi cua Ngai. Bang cach nay, c tin co mot tnh cach ca nhan. Nh vay, Thien Chua ro rang khong phai la Thien Chua cua mot ni nao o, hoac mot Thien Chua lien he vi mot thi iem thieng lieng nao o, nhng Thien Chua cua mot ngi, Thien Chua cua Abraham, Isaac va Giacop, co kha nang tiep xuc vi con ngi va thiet lap mot giao c vi ho. c tin la s ap tra cua chung ta vi mot Li, la Li chat van chung ta mot cach ca nhan, ve mot "Chua", ang goi ten chung ta.

9. Li noi vi ong Abraham nay la mot li mi goi va mot li ha. Trc het no la mot li mi goi ong ri bo manh at cua mnh, mot li mi goi m long ra cho mot cuoc song mi, khi au cua mot cuoc xuat hanh dan ong ve pha mot tng lai khong the lng trc c. Vien tng ma c tin cung cap cho ong Abraham se luon luon c noi ket vi s can thiet phai thc hien bc tien nay: c tin "nhn thay" ong i en au, cho ong bc vao vung tri c m ra bi Li Thien Chua. Li nay cung cha ng mot li ha: mieu due ngi se rat ong uc, ngi se la cha cua mot dan v ai (x. St 13:16; 15:5, 22:17). That ung la mot ap tra vi mot Li trc o, c tin cua ong Abraham se luon luon la mot hanh ong tng nh. Tuy nhien, s tng nh nay khong ong chat trong qua kh, nhng v la mot tng nh ve mot li ha, no tr nen co kha nang m ra cho tng lai, soi sang nhng bc i doc ng. Nh vay chung ta thay lam sao c tin, nh mot s tng nh en tng lai, memoria futuri, lai lien he chat che vi niem hy vong.

10. Thien Chua oi ong Abraham phai tin tng vao Li nay. c tin hieu rang Li - mot thc the ro rang la phu du va thoang qua, khi c Thien Chua trung tn cong bo -- lai tr nen hoan toan chac chan va khong the lay chuyen c, am bao tnh lien tuc cua cuoc hanh trnh cua chung ta trong thi gian. c tin on nhan Li nay nh a tang vng chac, nhng nen tang vng vang ma tren o chung ta co the xay dng. o la ly do tai sao trong Thanh Kinh, c tin c dien ta bang cac t Do Thai 'emunah, bat nguon t ong t 'aman ma can ng cua no co ngha la "nang ". Thuat ng 'emunah co the co ngha la s trung tn cua Thien Chua ma con co ngha la c tin cua con ngi. Con ngi co c tin nhan c sc manh bang cach pho thac mnh trong ban tay Thien Chua trung tn. Viec chi ch da tren y ngha oi cua t nay - cung c tm thay trong cac t ng tng t trong tieng Hy Lap (pistos) va Latin (fidelis) - Thanh Cyrilo thanh Gierusalem ca tung pham gia cua Kito hu la ngi on nhan chnh danh cua Thien Chua: ca hai eu c goi la "trung tn" [8]. Nh Thanh Augustino giai thch: "Con ngi trung thanh khi tin vao li ma Thien Chua a ha, Thien Chua trung tn khi ban cho con ngi nhng g ma Ngai a ha" [9].

11. Mot suy ngh cuoi cung ve lch s ong Abraham la ieu quan trong e hieu c tin cua ong. Li Thien Chua, trong tuy mang en vi no s mi me va bat ng, nhng khong xa la g vi kinh nghiem cua To Phu. Trong giong cua ang noi vi ong, ong Abraham nhan ra mot li mi goi sau xa, a vnh vien c khac ghi trong tam iem cua cuoc i ong. Thien Chua lien ke li ha cua Ngai vi "ni" ma cuoc song con ngi a luon luon to ra ay ha hen: viec lam cha me, viec sinh ra s song mi: "Sarah v ngi se sinh mot con trai, va ngi se at ten no la Isaac" (St 17:19). Thien Chua nay, ang oi ong Abraham phai hoan toan tin tng to mnh ra la nguon goc cua toan the i song. Bang cach nay, c tin lien he en Phu Tnh cua Thien Chua, ma t o phat sinh ra tao vat: Thien Chua, ang goi ong Abraham la ang Tao Hoa, la ang "lam cho nhng ieu khong co thanh co" (Rm 4:17), ang "a chon chung ta trc khi tao thanh the gian ... va tien nh cho chung ta lam ngha t oi vi Ngai" (Ep 1,4-5). Vi ong Abraham, c tin vao Thien Chua soi sang nhng nguon goc sau tham nhat cua con ngi ong, cho phep ong nhan ra nguon mach cua s tot lanh, la nguon goc cua tat ca moi s, va xac nhan rang cuoc i cua ong khong phat sinh t nhng khong hoac tnh c, nhng t mot n goi va mot tnh yeu ca nhan. Thien Chua huyen nhiem, ang a goi ong khong phai la mot Thien Chua xa la, nhng la nguon goc cua moi s va nang tat ca. Cuoc th thach ln lao ve c tin cua ong Abraham, viec hien te con trai ong la Isaac, cho thay mc o ma tnh yeu nguyen thuy nay co the am bao s song tham ch vt tren s chet. Li co the lam song lai mot ngi con cho mot than xac la "nh chet" va trong "long nh a chet" cua ba Sarah son se (x. Rm 4:19), Li cung co the thc hien li ha cua Ngai ve mot tng lai vt tren tat ca nhng e doa hoac nguy hiem (x. Dt 11:19; Rm 4:21).

c Tin cua dan Israel

12. Lch s cua dan Israel, trong Sach Xuat Hanh, theo chan c tin cua ong Abraham. c tin mot lan na c sinh ra t mot hong an nguyen thuy: Dan Israel pho thac vao hanh ong cua Thien Chua, ang muon giai phong ho khoi canh au kho cua ho. c tin c mi goi vao mot cuoc hanh trnh dai e co the th phng Chua tren nui Sinai va tha ke mot at ha. Tnh yeu Thien Chua co nhng ac tnh cua mot ngi cha bong be con mnh doc theo cuoc hanh trnh (x. Dt 1:31). Li tuyen xng c tin cua dan Israel c hnh thanh nh mot tng thuat ke lai nhng ngha c cua Thien Chua, ve hanh ong cua Ngai e giai phong va hng dan dan Ngai (x. Dt 26:5-11), mot tng thuat ma dan chung truyen lai het the he nay en the he khac. Anh sang cua Thien Chua chieu soi cho dan Israel qua viec tng nh en nhng viec lam ca the cua Chua, c nh lai va tuyen xng trong cac nghi le, va c truyen lai t i cha en i con. Nh the, ay chung ta thay anh sang c tin c lien ket vi tng thuat cu the ve i song, vi viec tng nh cach biet n nhng ngha c cua Thien Chua va viec thc hien cach tiem tien li ha cua Ngai. Kien truc gothic a dien ta ro rang ieu nay: trong nhng nha th chnh toa ln anh sang en t tri qua nhng ca so knh la nhng ni mo ta lch s thanh. Anh sang cua Thien Chua en vi chung ta qua nhng tng thuat ve mac khai cua Ngai, va do o tr nen co kha nang soi sang cuoc hanh trnh cua chung ta qua thi gian bang cach nhac lai nhng ngha c cua Thien Chua, va cho thay Ngai hoan thanh nhng li ha cua Ngai ra sao.

13. Lch s cua dan Israel con cho chung ta thay s cam do ve viec thieu long tin ma dan chung a nhieu lan au hang. ay viec th ngau tng co ve nh oi nghch vi c tin. Trong khi ong Mose ang am ao vi Thien Chua tren nui Sinai, th dan chung khong the chu ng c mau nhiem ve s an mnh cua Thien Chua na, ho khong the chu noi thi gian ch i e thay dung nhan cua Ngai na. Theo ban tnh, c tin oi hoi phai t bo viec s hu lap tc ma canh tng nay co ve nh ap ng, o la mot li mi goi t m ra on nguon mach cua anh sang, trong khi ton trong mau nhiem rieng cua mot Dung Nhan, se t mnh to lo ra cach ca nhan trong thi iem thuan tien rieng. Martin Buber trch dan mot nh ngha ve ngau tng c giao s Do thai Kock e ra: viec th ngau tng xay ra khi "khi mot khuon mat knh can hng ve mot khuon mat khong phai la mot dung nhan" [10]. Thay v c tin vao Thien Chua, ngi ta thch th ngau tng hn, o la ngau tng ma chung ta biet khuon mat va co nguon goc cua no, bi v no la tac pham chung ta. Trc ngau tng, chung ta khong co nguy c b mi goi t bo nhng s an toan rieng cua mnh, bi v ngau tng "co mieng, nhng khong noi" (Tv 115:5). Nh the chung ta hieu rang ngau tng ch la mot ly do e con ngi at mnh trung tam cua thc tai qua viec th phng cong trnh do tay mnh lam ra. Mot khi a b mat nh hng c ban la ieu cung cap cho cuoc i tnh n nhat, con ngi b lac ng trong nhng c muon a dang cua mnh. Khi khong chu ch i thi iem cua li ha, con ngi b phan tan trong hang ngan nhng khoanh khac cua lch s mnh. Cho nen, viec th ngau tng luon luon la ton giao a than, mot di chuyen khong co muc ch t mot chua nay sang mot chua khac. Viec th ngau tng khong cung cap cho con ngi mot con ng ma rat nhieu loi mon, khong dan en mot cung ch chac chan ma thay vao o tao ra mot me hon tran. Nhng ngi khong muon at niem tin vao Thien Chua phai nghe nhng tieng on ao cua vo so ngau tng keu la: "Hay tin tng vao toi!" c tin gan lien vi viec hoan cai, trai ngc vi viec th ngau tng; c tin la mot oan tuyet vi ngau tng e tr ve vi Thien Chua hang song, trong mot cuoc gap g ca nhan. Tin co ngha la pho thac mnh cho mot tnh yeu ay thng xot, la tnh yeu luon luon on nhan va tha th, nang va hng dan cuoc i chung ta, va chng to sc manh cua no bang kha nang sa cha nhng sai lech cua lch s cua chung ta. c tin he tai viec san sang e cho mnh c lien tuc bien oi va canh tan bang li mi goi cua Thien Chua. ay la s nghch ly: bang cach lien tuc quy hng ve Chua, con ngi kham pha ra mot con ng chac chan giai thoat ho khoi s phan tan ma ngau tng ap at tren ho.

14. Trong c tin cua dan Israel cung co ong Mose, ngi trung gian. Dan chung khong the nhn thay dung nhan Thien Chua; chnh ong Mose tha chuyen cung c Giave tren nui va sau o noi vi moi ngi thanh y cua Chua. Vi s hien dien nay cua ngi trung gian, dan Israel hoc ong hanh vi nhau trong s hiep nhat. Hanh ong c tin cua moi ngi tm thay cho ng cua mnh trong mot cong ong, trong "cai chung ta" chung cua dan chung, la nhng ngi trong c tin, giong nh mot ngi duy nhat - "con au long cua Ta", nh Thien Chua se goi toan the dan Israel (x. Xh 4:22). Viec lam trung gian ay khong tr thanh mot chng ngai, nhng mot s m ra: trong cuoc gap g vi nhng ngi khac, cai nhn cua chung ta m ra cho mot chan ly that ln hn chung ta. J.J. Rousseau co lan than th rang ong khong the t mnh nhn thay Thien Chua: "Co biet bao nhieu ngi ng gia Thien Chua va toi!" [11].... "Co phai cung n gian va t nhien ma Thien Chua a tm ong Mose e noi vi ong Jean Jacques Rousseau khong?" [12]. Da vao mot quan niem theo chu ngha ca nhan va han hep cua kien thc, ngi ta khong the hieu c y ngha cua viec lam trung gian la kha nang tham gia vao cai nhn cua ngi khac nay, s hieu biet c chia se nay la kien thc ac thu cua tnh yeu. c tin la mon qua nhng khong cua Thien Chua, ang oi hoi long khiem ton va can am e tin tng va pho thac, ngo hau nhn thay con ng sang dan en cuoc gap g gia Thien Chua va con ngi: lch s cu o.

S vien man cua c tin Kito giao

15. "Abraham [...] hn h vui mng v se thay ngay cua Toi, ong a thay no va a vui mng" (Ga 8:56). Theo nhng li nay cua Chua Giesu, c tin cua ong Abraham ch ve Ngi, theo mot ngha nao o, no a la mot th kien cho biet trc mau nhiem cua Ngi. Thanh Augustino cung hieu nh vay khi ngai qua quyet rang cac To Phu a c cu bi c tin, khong phai c tin vao c Kito a en, nhng vao c Kito se en, mot c tin hng ve bien co tng lai cua Chua Giesu [13]. c tin Kito giao at trong tam vao c Kito, c tin ay tuyen xng rang Chua Giesu la Chua va rang Thien Chua a cho Ngi song lai t coi chet (x. Rm 10:9). Tat ca cac nhan vat cua Cu c eu hoi tu vao c Kito, Ngi tr thanh cau tra li "Co" dt khoat cho tat ca nhng li ha, nen tang cua li tha "Amen" cuoi cung cua chung ta vi Thien Chua (x. 2 Cor 1:20). Lch s cua Chua Giesu la s to lo hoan toan mc o ang tin cay cua Thien Chua. Neu dan Israel tiep tuc nhac lai nhng hanh vi cao ca cua tnh yeu Thien Chua, la nhng ieu tao thanh cot loi cua li tuyen xng c tin cua ho va m rong cai nhn cua ho ve c tin, th t o cuoc i cua Chua Giesu xuat hien nh mot a iem cua s can thiep dt khoat cua Thien Chua, s bieu lo cao nhat cua tnh yeu cua Ngai danh cho chung ta. Li ma Thien Chua noi vi chung ta trong Chua Giesu khong ch n thuan la mot li bo tuc trong so rat nhieu li, nhng la Li vnh cu cua Ngai (x. Dt 1:1-2). Thien Chua khong the ban cho chung ta mot am bao nao ln hn tnh yeu cua Ngai, nh Thanh Phaolo nhac nh chung ta (x. Rm 8:31-39). Nh vay, c tin Kito giao la c tin vao mot tnh yeu tron ven, trong quyen nang hieu qua cua no, trong kha nang cua no e bien oi the gian va soi sang thi gian. "Chung ta a biet va tin vao tnh yeu ma Thien Chua danh cho chung ta" (1 Ga 4:16). Trong tnh yeu cua Thien Chua c to lo ni Chua Giesu, c tin nhan ra nen tang ma tren o toan the thc tai va so phan cuoi cung cua no da vao.

16. Bang chng ln lao nhat ve mc o ang tin cay cua tnh yeu c Kito c tm thay trong chet cua Ngi v nhan loai. Neu viec hy sinh mang song cua mnh cho ban hu la bang chng ln nhat cua tnh yeu (x. Ga 15:13), th Chua Giesu a hien mang song Ngi cho moi ngi, ngay ca nhng ke thu cua Ngi, e bien oi tam hon ho. o la ly do tai sao theo cac thanh s, th cai nhn ve c tin at en tot nh vao gi cua Thanh Gia, gi ma trong o s cao ca va tran ay cua tnh yeu Thien Chua c toa sang. Thanh Gioan at ay li chng long trong cua ngai, khi cung vi Me Chua Giesu, ngai chiem ngam ang b am thau qua (x. Ga 19:37). "Co ngi xem thay viec ay a lam chng, va li chng cua ngi ay th chan that; va ngi ay biet mnh noi that e anh em tin" (Ga 19:35). F.M. Dostoevsky, trong tac pham Thang Ngoc (L'idiot), lam cho nhan vat chnh, Hoang t Myskin, khi nhn thay mot bc tranh ve c Kito chet trong mo cua Hans Holbein Tre, noi: "Khi nhn vao bc tranh nay mot tn hu co the mat c tin cua mnh" [14]. That vay, bc tranh trnh bay mot cach khung khiep nhng hau qua tan khoc cua cai chet tren than the c Kito. Tuy nhien, chnh trong viec chiem ngam cai chet cua Chua Giesu ma c tin c cung co va nhan c mot anh sang huy hoang, khi no c bieu lo nh c tin vao tnh yeu khong the lay chuyen c cua c Kito danh cho chung ta, mot tnh yeu co kha nang bc vao cai chet e cu chung ta. Toi co the tin vao Tnh Yeu nay, mot Tnh Yeu khong lui bc trc cai chet e chng to Ngi yeu toi the nao; viec hoan toan t hien cua Ngi thang vt moi nghi ng va cho phep chung ta pho thac hoan toan vao c Kito.

17. Tren het, trong anh sang viec Phuc Sinh, cai chet cua c Kito cho thay ro mc o hoan toan ang tin cay cua tnh yeu Thien Chua. Nh ang Phuc Sinh, c Kito la nhan chng ang tin cay, xng ang vi c tin (x. Kh 1:5; Dt 2:17), la s nang vng chac cho c tin cua chung ta. Thanh Phaolo qua quyet: "Neu c Kito a khong song lai, th c tin cua anh em la c tin vo ch" (1 Cor 15:17). Neu tnh yeu cua Chua Cha a khong cho Chua Giesu song lai t coi chet, neu Ngai a khong co the ban s song lai cho than xac cua Ngi, th se khong phai la mot tnh yeu hoan toan ang tin cay, cung co kha nang chieu soi nhng bong toi cua s chet. Khi Thanh Phaolo noi ve i song mi cua ngai trong c Kito, ngai noi ve "c tin vao Con Thien Chua, la ang a yeu thng toi va a hien mang song Mnh v toi" (Gl 2:20). "c tin vao Con Thien Chua" nay chac chan la c tin cua V Tong o Dan Ngoai vao Chua Giesu, nhng no cung noi len rang Chua Giesu ang tin cay, khong ch da tren tnh yeu cho en chet cua Ngi ma con tren viec Ngi la con Thien Chua. Chnh bi v Chua Giesu la Chua Con, bi v Ngi hoan toan trong Chua Cha, Ngi a co the chien thang s chet va lam cho s vien man cua s song c sang toa. Nen van hoa cua chung ta a anh mat khai niem ve s hien dien hu hnh cua Thien Chua, ve hoat ong cua Ngai trong the gian. Chung ta ngh rang ch tm thay Thien Chua ben ngoai, tren mot mc o khac cua thc tai, tach biet khoi cac moi lien he hang ngay cua chung ta. Nhng neu ieu nay ung, neu Thien Chua khong the hoat ong trong the gian, th tnh yeu cua Ngai se khong thc s manh me, thc s co that, va nh the, Ngai cung khong phai la mot tnh yeu that, mot tnh yeu co kha nang mang lai hanh phuc ma Ngai a ha. Nh the tin hay khong tin vao Ngai tat ca se chang khac g. Trai lai, cac Kito hu tuyen xng c tin cua ho vao tnh yeu cu the va manh me cua Thien Chua, ang thc s hoat ong trong lch s va quyet nh van menh cuoi cung cua no, mot tnh yeu ma con ngi co the gap g, mot tnh yeu hoan toan c mac khai trong cuoc Kho Nan, Cai Chet va Phuc Sinh cua c Kito.

18. S vien man ma Chua Giesu mang en cho c tin co mot kha canh quyet nh khac. Trong c tin, c Kito khong ch n thuan la ang ma chung ta tin, la bieu hien cao ca nhat cua tnh yeu Thien Chua, Ngi cung la ang ma chung ta ket hp vi e co the tin. c tin khong ch n thuan la ngam nhn Chua Giesu, nhng nhn moi s theo quan iem cua Chua Giesu, vi oi mat cua Ngi: o la mot s tham gia vao cach nhn cua Ngi. Trong nhieu lnh vc cua cuoc i chung ta, chung ta tin tng vao nhng ngi khac, la nhng ngi biet nhieu hn chung ta. Chung ta tin tng vao cac kien truc s la nhng ngi xay nha chung ta, vao dc s la nhng ngi cho chung ta thuoc e cha benh, vao cac luat s la nhng ngi bao ve chung ta tai toa an. Chung ta cung can mot ai o ang tin cay va chuyen mon ve nhng viec co lien quan en Thien Chua. Chua Giesu, Con cua Ngai, la ang t gii thieu nh ang giai thch cho chung ta ve Thien Chua (x. Ga 1:18). Cuoc i c Kito, cach Ngi biet Chua Cha va song hoan toan trong moi lien he vi Ngai, m ra mot khong gian mi cho kinh nghiem cua con ngi ma chung ta co the vao c. Thanh Gioan a a ra tam quan trong cua mot moi lien he ca nhan vi Chua Giesu oi vi c tin cua chung ta bang cach s dung cac cach dung khac nhau cua ong t tin. Ngoai viec "tin rang" nhng g Chua Giesu noi vi chung ta la s that, Thanh Gioan cung dung thuat ng "tin" Chua Giesu va "tin vao" Chua Giesu. Chung ta "tin" Chua Giesu khi chung ta chap nhan Li Ngi, chng t cua Ngi, bi v Ngi trung thc (x. Ga 6:30). Chung ta "tin vao" Chua Giesu khi chung ta ch than on Ngi vao cuoc i va cuoc hanh trnh cua chung ta ve pha Ngi, gan bo vi Ngi trong tnh yeu va bc theo Ngi tren ng i (x. Ga 2:11 ; 6:47 ; 12:44).

e giup chung ta biet Ngi, on nhan Ngi va theo Ngi, Con Thien Chua mac lay xac tht cua chung ta. Bang cach nay, Ngi cung nhn Chua Cha mot cach nhan loai, trong khung canh cua mot cuoc hanh trnh dien ra trong thi gian. c tin Kito giao la c tin vao s nhap the cua Ngoi Li va s Song Lai cua Ngi trong than xac, c tin vao mot Thien Chua rat gan gui chung ta va a i vao lch s nhan loai cua chung ta. c tin vao Con Thien Chua lam ngi trong Chua Giesu thanh Nagiareth khong tach chung ta ra khoi thc tai, nhng cho phep chung ta chap nhan y ngha sau xa nhat cua no, e tm hieu xem Thien Chua yeu thng the gii nay bao nhieu va khong ngng hng no ve pha Ngai. ieu nay thuc ay cac Kito hu dan than, e song mot cach manh liet hn trong cuoc hanh trnh tran the.

n cu o bi c tin

19. T viec chia se cach nhn cua Chua Giesu nay, Thanh Phaolo a e lai cho chung ta trong cac bai viet cua ngai mot mo ta ve i song c tin. Qua viec chap nhan hong an c tin, cac tn hu c bien oi thanh mot tao vat mi. Ho nhan c mot con ngi mi, la con cai [Thien Chua]; ho tr nen con cai trong Chua Con. Cum t "Abba, Lay Cha", la li rat ac trng cua kinh nghiem cua Chua Giesu, tr thanh trung tam cua kinh nghiem Kito giao (x. Rm 8:15). i song trong c tin, nh mot i con thao, la mot s nhn nhan hong an nguyen thuy va triet e, la nen tang cua cuoc i con ngi, va co the c tom tat trong cau cua Thanh Phaolo gi tn hu Corintho: "Co g ma anh em a khong nhan c?" (1 Cor 4:7). ay chnh la trung tam cua cuoc tranh luan cua Thanh Phaolo vi nhng ngi Biet Phai, cuoc thao luan ve n cu o bang c tin hoac bang viec lam cua Le Luat. ieu ma Thanh Phaolo bac bo la thai o cua nhng ngi t coi mnh la cong chnh trc mat Thien Chua qua trung gian cua hanh ong ung cua mnh. Nhng ngi nh the, ngay ca khi ho tuan gi cac ieu ran va lam nhng viec lanh, t at mnh trung tam, ma khong nhan ra rang nguon goc cua s tot lanh la Thien Chua. Nhng ngi lam nh the, muon thanh nguon goc cua s cong chnh rieng cua ho, ho nhanh chong thay rang s cong chnh nay tr nen kho can va ho khong the tham ch gi c long trung thanh vi Le Luat. Ho t khep kn mnh va t co lap oi vi Chua va vi tha nhan, ket qua la cuoc i cua ho tr nen trong rong va nhng cong viec cua ho tr nen can coi nh mot cay song xa nc. Thanh Augustino cung a ra bang ngon t ngan gon va hieu qua cua ngai: "Ab eo qui fecit te, noli deficere nec ad te", "ng quay lng lai vi ang a dng nen ban, ngay ca quay ve pha chnh mnh" [15]. Khi mot ngi ngh rang bang cach quay lng lai vi Thien Chua ho se tm thay chinh ban than ho, cuoc i ngi ay bat au sup o (x. Lc 15:11-24). Khi au cua n cu o la m long ra vi mot cai g co trc, vi mot mon qua nguyen thuy la mon qua am bao cho cuoc song va duy tr no trong i. Ch bang cach m long cua chung ta ra cho nguon goc nay va qua viec nhn nhan no, con ngi mi co the c bien oi, nh e cho n cu o hoat ong trong mnh va lam cho cuoc i mnh sinh hoa trai, ay nhng hoa trai tot. n cu o nh c tin co ngha la cong nhan tnh u viet cua hong an cua Thien Chua. Nh Thanh Phaolo a tom lc: "Nh an sung ma anh em c cu o qua c tin; va o khong phai bi anh em, ma la bi an hue cua Thien Chua" (Eph 2:8).

20. Luan ly mi cua c tin at trong tam vao c Kito. c tin vao c Kito cu chung ta bi v chnh trong Ngi ma cuoc song m ra cach triet e cho mot Tnh Yeu i trc chung ta va bien oi chung ta t ben trong, mot Tnh Yeu hoat ong trong chung ta va vi chung ta. ieu nay c thay ro trong chu giai mot oan van t Sach e Nh Luat cua V Tong o Dan Ngoai, mot chu giai phu hp vi ong nang rat sau sac cua Cu c. Ong Mose noi vi dan chung rang gii luat cua Thien Chua khong qua cao ma cung khong qua xa vi con ngi. Ngi ta khong can phai noi: "Ai se len tri ma em no xuong cho chung toi" hoac "Ai se i qua ben kia bien, em no ve cho chung toi?" (nl 30:11-14). S gan gui nay cua li Chua c Thanh Phaolo giai thch nh phan anh s hien dien cua c Kito trong cac Kito hu. "ng t nhu rang, 'Ai se len tri?' (ngha la, e em c Kito xuong), hoac "Ai se xuong am phu? (ngha la, e em c Kito len t coi chet)" ( Rom 10:6-7). c Kito a xuong tran va a song lai t coi chet; qua viec Nhap The va Phuc Sinh cua Ngi, Con Thien Chua chap nhan toan the cuoc hanh trnh cua con ngi va trong tam hon chung ta nh Chua Thanh Than. c tin biet rang Thien Chua a rat gan gui chung ta, rang c Kito a tr nen mot hong an cao ca cho chung ta, hong an bien oi chung ta t ben trong, trong chung ta, va do o ban cho chung ta anh sang chieu soi nguyen thuy va cu canh cua cuoc i, toan the tien trnh cua cuoc hanh trnh cua con ngi.

21. Do o, chung ta co the hieu s mi me ma c tin dan chung ta en. Ngi tn hu c bien oi bi Tnh Yeu ma ho a m long ra on nhan trong c tin, va qua viec m long ra on nhan Tnh Yeu ma c tin ban cho ho, cuoc i cua ho rong m vt ra ngoai chnh mnh. Thanh Phaolo co the qua quyet: "Toi song nhng khong con la toi song, ma la c Kito song trong toi" (Gl 2:20), va khuyen nhu: "Ch g c Kito ng trong tam hon anh em nh c tin" (Eph 3:17). Trong c tin, "cai toi" cua ngi tn hu m rong e co cho cho Ngi Khac c ngu, e song trong Ngi Khac, va cuoc song cua ngi ay cung m rong ra trong Tnh Yeu. ay co hoat ong cua Chua Thanh Than. Ngi Kito hu co the co oi mat cua Chua Giesu, nhng tnh cam cua Ngi, va tam tnh con thao cua Ngi, bi v ngi o c thong phan vao Ynh Yeu cua Ngi, Tnh Yeu ay chnh la Chua Thanh Than. Chnh trong Tnh Yeu nay ma chung ta mot cach nao o nhan c cai nhn rieng cua Chua Giesu. Neu khong co viec nen ong hnh ong dang nay trong Tnh Yeu, neu khong co s hien dien cua Chua Thanh Than la ang c o vao long chung ta (x. Rm 5:5), th chung ta khong the nao tuyen xng Chua Giesu la Chua (x. 1 Cor 12:3).

Hnh thc Hoi Thanh cua c tin

22. Bang cach nay, i song cua ngi tn hu tr thanh i song cua Hoi Thanh. Khi Thanh Phaolo noi vi cac Kito hu Roma ve mot than the duy nhat ma tat ca nhng ai tin vao c Kito tao thanh, ngai khuyen nhu ho ng t hao ve ieu nay, trai lai, moi ngi phai ngh ve mnh "theo mc o c tin ma Thien Chua a ban phat cho mnh" (Rm 12:3). Cac tn hu hoc cach nhn chnh mnh theo c tin ma ho tuyen xng: Hnh anh cua c Kito la tam knh (gng) ma o ho tm thay hnh anh rieng cua ho c the hien. Va nh c Kito om ap trong Mnh tat ca moi tn hu, la nhng ke tao thanh than the cua Ngi, ngi Kito hu hieu rang mnh c bao gom trong than the nay, trong moi lien he nguyen thuy vi c Kito va tat ca cac tn hu khac trong c tin. Hnh anh cua mot than the khong co y ha cac tn hu xuong thanh mot phan t n gian cua mot tong the vo danh, mot thanh phan tho s trong mot bo may v ai, nhng ung hn la muon nhan manh en s ket hp song con cua c Kito vi cac tn hu, va cac tn hu vi nhau (x. Rm 12 :4-5). Cac Kito hu la "mot" (x. Gal 3:28), ma khong mat i ca tnh cua mnh, va trong viec phuc vu ngi khac, noi tam cua chnh moi ngi lai c li nhat. ieu nay giai thch ly do tai sao, ngoai than the nay, ngoai s hiep nhat nay cua Hoi Thanh trong c Kito, ngoai Hoi Thanh nay ma - theo li cua Romano Guardini - "la ngi mang trong lch s cai nhn toan dien cua c Kito ve the gian" [16] - th c tin mat i "tieu chuan" cua no, mat s can bang cua no, khong con tm thay ni thiet yeu e [da vao ma] t mnh ng vng. c tin la mot hnh thc nhat thiet phai thuoc ve Hoi Thanh, no c tuyen xng t ben trong than the c Kito, nh s hiep thong cu the cua cac tn hu. Chnh t cho thuoc ve Hoi Thanh nay ma c tin m long moi Kito hu ra vi tat ca moi ngi. Li cua c Kito, mot lan c nghe, nh chnh ong nang cua no bien oi thanh mot li ap tra trong cac Kito hu, va t tr thanh mot li c cong bo, mot tuyen xng c tin. Nh Thanh Phaolo a noi: "ai tin bang tam long [...] va tuyen xng ra mieng th c cu o" (Rm 10:10). c tin khong phai la mot van e rieng t, mot khai niem theo ca nhan chu ngha hoac mot y kien chu quan, nhng phat sinh t viec c nghe, va no co y tm cach e c noi ra va tr thanh li cong bo. "Lam sao ho se tin vao ang ma ho cha c nghe? Va lam sao ma ho se c nghe, neu khong co ngi rao giang?" (Rm 10:14). Nh the, c tin tr nen co hieu qua trong cac Kito hu nh hong an nhan c, nh Tnh Yeu o thu hut tam hon chung ta ve vi c Kito (x. Gl 5:6), va lam cho chung ta tr nen mot phan t cua cuoc hanh trnh cua Hoi Thanh, cuoc hanh hng qua lch s hng ve s vien man cua no. oi vi nhng ngi a c bien oi oi theo cach nay, mot cach nhn mi c m ra, c tin tr thanh anh sang cho oi mat cua ho.

 

Chng Hai

Neu Anh Em Khong Tin, Anh Em Se Khong Hieu

(X. Is 7:9)

c tin va chan ly

23. Neu ngai khong tin, th ngai khong hieu (x. Is 7: 9). Ban Hy Lap cua Thanh Kinh Do Thai, ban Bay Mi phat hanh Alexandria Ai Cap, dch nhng li cua ngon s Isaia noi cung vua Aha. Bang cach nay van e hieu biet ve chan ly chiem v the trung tam cua c tin. Tuy nhien, trong van ban tieng Do Thai, chung ta oc khac. o, ngon s noi vi nha vua: "Neu ngai khong tin, ngai khong the ng vng." ay co mot cach chi ch, da tren hai hnh thc cua ong t 'aman: "ngai tin" (ta'aminu), va "ngai co the ng vng" (ta'amenu). S hai v sc manh cua quan thu, nha vua tm an toan ma viec lien minh vi ai e quoc Assyria co the cung cap cho vua. Khi ay, ngon s yeu cau nha vua nen ch da vao a tang thc s, a tang khong ai co the lay chuyen noi, la Thien Chua cua dan Israel. V Thien Chua ang tin cay, that la hp ly e tin vao Ngai, e xay dng s an toan thch ang cua vua da tren Li Ngai. Chnh Ngai la Thien Chua ma chang bao lau na ngon s Isaiah se goi hai lan, "Thien Chua cua Amen" (x. Is 65:16), nen tang ben vng cua long trung thanh vi Giao c. Ngi ta co the ngh rang ban Hy Lap cua Thanh Kinh, khi dch "ng vng" thay v "hieu", a tao ra mot thay oi sau xa trong van ban, v oi t khai niem tin tng vao Thien Chua trong Thanh Kinh sang khai niem hieu biet cua Hy Lap. Ban dch nay, tuy chac chan la chap nhan oi thoai vi nen van hoa Hy Lap, nhng a khong bo qua ong lc c ban sau xa cua van ban Do Thai. That ra, li ha chac chan cua ngon s Isaia cho nha vua, la do s hieu biet ve hoat ong cua Thien Chua cung s hiep nhat ma Ngai ban cho i song con ngi va lch s cua dan Ngai. Ngon s khuyen khch nha vua hieu ng loi cua Chua, bang cach tm kiem trong s thanh tn cua Thien Chua chng trnh khon ngoan ang ieu khien nhieu ky nguyen. Thanh Augustino a trnh bay s tong hp cua "hieu biet" va "ng vng" trong sach T Thu cua ngai khi ngai noi ve chan ly, ma da vao o chung ta co the ng vng "trong Ngai [Chua], trong chan ly cua Ngai, con se c kien nh va vng vang" [17]. T boi canh nay, chung ta biet rang Thanh Augustino muon vach ra cach chan ly ang tin cay nay cua Thien Chua trung thanh hien dien trong lch s nh the nao, kha nang gi thi gian cua no, qua viec ket hp nhng ngay b phan tan cua con ngi, nh thay ro trong Thanh Kinh [18].

24. Khi oc di anh sang nay, oan van cua ngon s Isaiah a en mot ket luan: con ngi can s hieu biet, can chan ly, bi v khong co no, con ngi khong the ng vng c. c tin, neu khong co chan ly, th khong cu o c, khong am bao c bc i cua chung ta. No van con la mot cau chuyen ep, phong chieu nhng ao c hanh phuc cua chung ta, mot cai g o ma ch thoa man chung ta v chung ta muon la doi chnh mnh. Hoac no b giam xuong thanh mot cam giac tot ep, co the an ui va si am, nhng van con lien quan en tam trang cua chung ta, theo s thay oi cua thi gian, khong co kha nang nang mot cuoc hanh trnh lien tuc trong i song chung ta. Neu c tin la nh the, th vua Aha a lam ung v a khong anh ca cuoc song va s an toan cua vng quoc cua ong tren mot cam giac. Bang s noi ket noi tai cua no vi chan ly, c tin co the cung cap mot anh sang mi tren cac tnh toan cua nha vua, bi v no thay xa hn, bi v no bao gom cac hoat ong cua Thien Chua, trung thanh vi Giao c va nhng li ha cua Ngai.

25. Ngay nay, chnh v cuoc khung hoang chan ly ma trong o chung ta ang song, nen hn bao gi het, chung ta can phai nhac lai moi lien he gia c tin va chan ly. Trong van hoa ng thi, ngi ta thng co khuynh hng chap nhan nh chan ly ch nhng s that cua ky thuat: chan ly la nhng g con ngi co the xay dng va o lng da vao kien thc cua ho. Mot ieu la chan ly v no lam viec, do o lam cho cuoc song c thoai mai va de dang hn. Ngay nay chan ly ay dng nh la chan ly chac chan duy nhat, duy nhat ma chung ta co the chia se vi nhng ngi khac, duy nhat ma chung ta co the thao luan va trong o ngi ta co the cung nhau tham gia. Hn na con co nhng chan ly cua moi ngi, bao gom tnh trang ch thc ma moi ngi eu cam thay trong long, nhng chan ly ch co gia tr cho ca nhan va khong co the e ngh cho nhng ngi khac vi y nh phuc vu cong ch. Chan ly cao ca, chan ly giai thch tat ca moi s cua cuoc song ca nhan va xa hoi, b ngi ta nhn vi oi mat nghi ng. Ngi ta t hoi rang chang le no khong phai chan ly ma nhng che o chuyen che ln cua nhng the ky trc mong muon, mot chan ly ap at vu tru quan cua no e nghien nat lch s cu the cua tng ca nhan sao? Chung cuoc, ch con lai mot thuyet tng oi, trong o cau hoi ve chan ly pho quat, ma c ban cung la mot cau hoi ve Thien Chua, khong con c quan tam na. Trong boi canh nay, viec ngi ta muon loai bo s ket noi gia ton giao vi chan ly la ieu hp ly, bi v s ket noi ay se la can nguyen cua cua cuong tn, tm cach e an ap nhng ngi khong chia se cung mot niem tin. Chung ta co the noi, ve e tai nay, ve mot s mat tr nh ln trong the gii hien ai cua chung ta. Thc ra, cau hoi ve chan ly la mot van e cua ky c, cua ky c sau xa, bi v no e cap en nhng ngi i trc chung ta, va bang cach nay, no co the ket hp chung ta vt tren "cai toi" nho be va gii han cua mnh. ay la mot cau hoi ve nguon goc cua tat ca, trong anh sang cua no ngi ta co the nhn thay muc ch va cung la y ngha cua con ng chung cua chung ta.

S hieu biet ve chan ly va tnh yeu

26. Trong trng hp nay, c tin Kito giao co the cung cap mot phuc vu cho cong ch ve mot cach the ung an e hieu chan ly khong? e tra li cau hoi nay, chung ta can phai suy ngh ve loai kien thc phu hp vi c tin. Mot cach dien ta cua Thanh Phaolo co the giup cho ieu nay, khi ngai noi, "tin trong trai tim" (x. Rm 10:10). Theo Thanh Kinh th trai tim la trung tam cua con ngi, ni giao nhau cua tat ca cac chieu kch khac nhau cua no: than the va tinh than; noi tam cua con ngi va s ci m cua ngi ay vi the gii va vi nhng ngi khac; tr tue , y ch va tnh cam. Vang, neu trai tim co kha nang ket hp cac chieu kch nay, v no la ni ma chung ta m long ra cho chan ly va tnh yeu, va la ni chung ta e cho mnh c cham en va bien oi sau xa bi chung. c tin bien oi toan the con ngi, theo mc o ma no m ra cho tnh yeu. Chnh ni gap g gia c tin vi tnh yeu nay ma chung ta biet c loai hieu biet thch hp vi c tin, sc thuyet phuc va kha nang soi sang nhng bc i cua chung ta cua no. c tin biet theo mc o ma no gan lien vi tnh yeu, theo mc o ma tnh yeu t no mang mot anh sang. S hieu biet ve c tin la ieu phat sinh khi chung ta nhan c tnh yeu cao ca cua Thien Chua la ang bien oi chung ta t ben trong va cho chung ta oi mat mi e nhn thc tai.

27. Cach the ma triet gia Ludwig Wittgenstein giai thch ve moi lien he gia c tin va s chac chan c rat nhieu ngi biet en. Theo ong th tin tng t nh kinh nghiem ve yeu ng, mot kinh nghiem c hieu nh chu quan, ma ngi ta khong the e ngh nh mot chan ly thch hp cho tat ca moi ngi [19]. Thc ra, oi vi con ngi hien ai cau hoi ve tnh yeu dng nh khong co lien quan g en chan ly. Tnh yeu ngay nay c hieu nh mot kinh nghiem lien quan en the gii cam xuc hay thay oi, ch khong con la chan ly.

ay co thc s la mot mo ta ay u ve tnh yeu khong? Thc ra, tnh yeu khong the b thu gon thanh mot cam xuc nay en mai i. ng nhien no anh hng en yeu to tnh cam cua chung ta, nhng e m ra cho ngi mnh yeu va e bat au mot cuoc hanh trnh, th phai t bo viec ong cai "toi" rieng lai e i ve pha ngi khac, e xay dng mot moi lien he lau dai; tnh yeu la s hiep thong vi ngi mnh yeu. Do o, ro rang theo mot ngha nao o, tnh yeu can chan ly. Ch khi nao tnh yeu da tren chan ly th no mi co the ng vng vi thi gian, vt tren nhng giay phut thoang qua va vng vang e nang mot cuoc hanh trnh chung. Neu tnh yeu khong lien ket vi chan ly, no le thuoc vao s bat on cua tnh cam va khong the vt qua c s th thach cua thi gian. Tuy nhien, tnh yeu ch thc, ket hp tat ca cac yeu to cua con ngi chung ta, va tr thanh mot anh sang mi hng en mot cuoc song cao ca va sung man. Neu khong co chan ly th tnh yeu khong the cung cap moi day lien he vng chac, no khong thanh cong trong viec em cai "toi" ra khoi s co lap, cung khong giai phong no khoi nhng giay phut thoang qua e xay dng i song va sinh hoa ket qua.

Neu tnh yeu can chan ly, th chan ly cung can tnh yeu. Tnh yeu va chan ly khong the tach ri nhau c. Neu khong co tnh yeu, chan ly tr nen lanh leo, tr thanh vo cam va an ap cuoc song cu the cua con ngi. Chan ly ma chung ta tm kiem em lai y ngha cho bc ng cua chung ta, soi sang chung ta khi chung ta c tnh yeu cham en. Ai yeu th hieu rang tnh yeu la mot kinh nghiem ve chan ly, chnh no m mat chung ta e thay toan the thc tai mot cach mi me, trong s ket hp vi ngi mnh yeu. Theo ngha nay, Thanh Gregorio Ca a viet rang "amor ipse notitia est" - tnh yeu t no la kien thc, mang trong no mot luan ly mi [20]. No la mot cach nhn ve the gii vi s lien he, tr thanh s hieu biet c chia se, mot cai nhn theo nhan quan cua ngi khac va cai nhn chung ve tat ca moi s. Guillaume de Saint Thierry, thi Trung co, theo truyen thong nay khi ong chu giai ve mot cau Nha Ca ma o tnh quan noi vi tnh lang: oi mat cua em la mat bo cau (x. Nc 1:15) [ 21]. Guillaume giai thch rang oi mat cua ngi yeu la ly tr co c tin va tnh yeu, se tr thanh mot mat duy nhat e chiem ngam Thien Chua, khi tr tue la "mot tr tue cua tnh yeu giac ngo" [22].

28. Viec kham pha nay ve tnh yeu, nh nguon mach cua s hieu biet, la mot phan cua kinh nghiem ban au cua moi ngi, c dien ta bang mot quan niem ve c tin trong Thanh Kinh. Nh nem th tnh yeu ma qua o Thien Chua a chon ho va thiet lap ho thanh mot dan toc, dan Israel cam nhan c s thong nhat cua ke hoach cua Thien Chua, t khi thuy cua no en hoan thanh. S hieu biet ve c tin, v c phat sinh t tnh yeu cua Thien Chua, la ang thc hien Giao c, nen la s hieu biet soi sang cuoc hanh trnh trong lch s. ay cung la ly do tai sao trong Thanh Kinh, chan ly va long trung thanh i oi vi nhau, va Thien Chua that la Thien Chua trung tn, ang gi nhng li ha cua Ngai, va cho phep ngi ta hieu c ke hoach cua Ngai trong thi gian. Qua kinh nghiem cua cac ngon s, trong au kho cua cuoc lu ay va hy vong ve viec dt khoat tr lai thanh thanh, dan Israel co cam giac rang chan ly nay cua Thien Chua trai ra ngoai lch s ho cua no e om lay lch s cua toan the gii, ke t luc tao dng. S hieu biet ve c tin soi sang khong nhng ch cuoc hanh trnh ac biet cua mot dan toc, nhng toan the cuoc hanh trnh cua the gii tao vat, t nguyen thuy cua no e ngay vien man.

c tin nh thnh giac va th giac

29. Bi v s nhieu biet ve c tin noi lien vi Giao c cua mot Thien Chua thanh tn, ang thiet lap mot lien he tnh yeu vi con ngi va noi vi ho bang Li, c trnh bay trong Thanh Kinh nh mot s lang nghe va lien he vi thnh giac. Thanh Phaolo s dung mot cong thc a tr thanh co ien: fides ex auditu, "c tin en bi nghe" (Rm 10:17). Lien he vi li noi, s hieu biet luon luon la s hieu biet ca nhan, mot s hieu biet nhan ra giong noi, t nguyen m ra cho giong noi ay va lam theo no trong s vang phuc. ay la ly do tai sao Thanh Phaolo a noi ve "s vang phuc cua c tin" (x. Rm 1: 5, 16, 26) [23]. Hn na, c tin la s hieu biet lien quan en qua trnh thi gian, ma li can phai co e noi: o la mot kien thc ch co the hoc c bang cach i theo [Thay] trong cuoc hanh trnh (sequela). Viec nghe giup ta trnh bay lai cach ro rang hn moi lien he gia kien thc va tnh yeu.

oi vi kien thc ve chan ly, oi khi thnh giac lai trai ngc vi th giac, o la s ac thu cua van hoa Hy Lap. Neu, mot ang, anh sang giup chung ta chiem ngam toan dien nhng g ma con ngi van luon luon m c, th ang khac, dng nh no khong con danh mot cho nao cho t do, v no xuong t tri va i thang vao mat ma khong oi mat tra li. Ngoai ra, no co ve mi mot chiem niem tnh, tach biet khoi ieu kien cu the trong o con ngi vui mng va au kho. Theo quan niem nay, tiep can Thanh Kinh ve hieu biet trai ngc vi tiep can cua Hy Lap, v ngi Hy Lap noi ket kien thc vi th giac trong khi theo uoi s hieu biet toan dien ve thc tai.

Tuy nhien, ro rang la s oi choi gia tao nay khong phu hp vi tng thuat trong Thanh Kinh. Cu c, a dung hoa hai loai hieu biet nay, bi v viec lang nghe Li Thien Chua gan lien vi c muon c nhn thay Thanh Nhan Ngai. Bang cach nay, co the khai trien mot cuoc oi thoai vi nen van hoa Hy Lap, oi thoai la trung tam cua Thanh Kinh. Viec nghe minh chng cho n goi ca nhan va s vang phuc, cung s that la chan ly c mac khai trong thi gian; viec nhn cung cap mot vien tng ay u ve toan the cuoc hanh trnh va cho phep no nam trong ke hoach v ai cua Thien Chua; khong co cai nhn nay, chung ta se ch co nhng manh vun rieng re cua mot tong the hoan toan khong ai biet en.

30. S ket noi gia th giac nhn va thnh giac, nh cac c quan cua s hieu biet ve c tin, hien hien ro rang hn trong Tin Mng Thanh Gioan. Thao Tin Mng th t th tin chnh la lang nghe va ong thi nhn thay. S lang nghe cua c tin xay ra trong hnh thc hieu biet ac trng cho tnh yeu: o la mot s lang nghe ca nhan, phan biet c va nhan ra giong cua Chua Chien Lanh (x. Ga 10:3-5); mot s lang nghe oi hoi ni cac mon e, nh a xay ra vi cac mon e au tien, nhng ngi "nghe nhng li ay va i theo Chua Giesu" (Ga 1:37). ang khac, c tin cung lien quan en th giac. oi khi viec nhn thay nhng dau ch cua Chua Giesu i trc c tin, nh vi ngi nhng Do Thai, sau khi ong Ladaro song lai, "nhn thay nhng g Ngi a lam va tin vao Ngi" (Ga 11:45). Lan khac, chnh c tin dan en mot cai nhn sau xa hn: "Neu con tin, con se nhn thay vinh quang cua Thien Chua" (Ga 11:40). Cuoi cung, tin va nhn thay gan bo vi nhau: "Ai tin Toi (...) la tin ang a sai toi; va ai thay Toi la thay ang a sai Toi" (Ga 12:44-45). Nh s lien ket vi viec nghe nay, cai nhn tr thanh mot quyet tam i theo c Kito, va c tin xuat hien nh mot tien trnh cham chu nhn, trong o oi mat hoc c thoi quen nhn theo chieu sau. Va nh the, vao buoi sang Phuc Sinh, chung ta chuyen t Gioan, ngi van con trong bong toi trc ngoi mo trong, "a thay va a tin" (Ga 20:8) sang Maria Magdalena la ngi t khi "nhn thay Chua Giesu" (x. Ga 20:14) va muon om chat lay Ngi, nhng c mi chiem ngam viec Ngi len cung Chua Cha; cho en li thu nhan tron ven cua cung Maria Magdalena nay vi cac mon e: "Toi a thay Chua!" (Ga 20:18).

Lam the nao chung ta at c s tong hp nay gia viec nghe va viec nhn thay? ieu nay co the c qua chnh con ngi Chua Giesu, la ang chung ta co the thay va nghe. Ngi la Ngoi Li nhap the, ma chung ta a chiem ngam vinh quang cua Ngi (x. Ga 1:14). Anh sang c tin la anh sang cua mot Dung Nhan ma tren o chung ta thay Chua Cha. That vay, trong Tin Mng th t, chan ly ma c tin cam nhan c la viec to lo Chua Cha trong Chua Con, trong than xac cua Ngi va trong cac viec lam cua Ngi khi con tai the, chung ta co the nh ngha chan ly la "cuoc i ay anh sang" cua Chua Giesu [24 ]. ieu nay co ngha la s hieu biet ve c tin khong mi goi chung ta nhn vao mot chan ly hoan toan noi tam. Chan ly ma c tin m ra cho chung ta la mot chan ly at trong tam vao cuoc gap g c Kito, vao viec chiem ngam cuoc i cua Ngi, vao y thc ve s hien dien cua Ngi. Theo y ngha nay, Thanh Thoma Aquino noi ve oculata fides cua cac Tong o - mot c tin nhn thay! - trc viec nhn thay than the cua ang Phuc Sinh [25]. Cac ong a nhn thay Chua Giesu Phuc Sinh vi oi mat cua cac ong va cac ong a tin, ngha la cac ong a co the thau suot chieu sau cua nhng g cac ong thay e tuyen xng Con Thien Chua, ang ang ng ben hu Chua Cha.

31. Ch bang cach nay, qua viec Nhap The, qua viec chia se ban tnh cua nhan loai chung ta, ma s hieu biet ung ve tnh yeu co the hoan toan the hien. Thc ra, anh sang tnh yeu nay sinh khi con tim chung ta c cham en, va chung ta on nhan s hien dien noi tam cua ang mnh yeu, la ang cho phep chung ta nhan ra mau nhiem cua Ngi. Nh vay, chung ta hieu ly do tai sao, vi thnh giac va th giac, c tin, theo Thanh Gioan, la mot "s cham en", nh ngai noi trong th th nhat: "(...) ieu chung toi a nghe, ieu chung toi a thay tan mat (...) ieu tay chung toi a cham en la Li ban s song" (1 Ga 1: 1). Qua viec Nhap The cua Ngi, qua viec en gia chung ta, Chua Giesu a cham vao chung ta, va qua cac B Tch Ngi cung cham vao chung ta hom nay; bang cach nay, qua viec bien oi tam hon chung ta, Ngi a va ang cho phep chung ta nhan ra va tuyen xng Ngi la Con Thien Chua. Nh c tin, chung ta co the cham en Ngi va nhan c sc manh cua an sung Ngi. Thanh Augustino, khi chu giai ve ##oan noi ve ngi phu n b bang huyet cham vao Chua Giesu e c cha lanh (Lc 8:45-46) xac quyet: "Cham vao bang con tim, o chnh la tin" [26]. am ong vay quanh Ngi, nhng ho khong en c vi Ngi bang viec cham en cach ca nhan cua c tin, la ieu nhan ra mau nhiem cua Ngi, ban chat Chua Con cua Ngi la ang mac khai Chua Cha. Ch khi nao chung ta tr nen ong hnh ong dang vi c Kito, th chung ta nhan c oi mat ay u e nhn thay.

Cuoc oi thoai gia c tin va ly tr

32. V rao giang chan ly ve tnh yeu tron ven cua Thien Chua va m long ra vi quyen nang cua tnh yeu nay, ma c tin Kito giao i that sau vao trung tam cua kinh nghiem cua moi ngi, la nhng ke en cung anh sang nh tnh yeu va c mi goi yeu thng e lai trong anh sang. c thuc ay bi c ao soi sang tat ca thc tai bang tnh yeu cua Thien Chua trong Chua Giesu va tm cach yeu thng vi tnh yeu nay, cac Kito hu tien khi tm thay trong the gii Hy Lap, trong s oi khat chan ly cua no, mot oi tac thch hp cho cuoc oi thoai. Cuoc gap g gia s iep Tin Mng va cac t tng triet hoc cua the gii co ai la mot bc quyet nh e Tin Mng en vi moi dan toc. No thuan li cho mot s tng tac hieu qua gia c tin va ly tr, mot tng tac luon luon phat trien qua nhieu ky nguyen cho en thi ai chung ta. Chan Phc Gioan Phaolo II, trong Thong iep Fides et Ration (c tin va Ly tr), a cho thay c tin va ly cung co lan nhau the nao [27]. Khi chung ta tm thay anh sang tron ven cua tnh yeu cua Chua Giesu, chung ta nhan ra rang, trong tat ca tnh yeu cua chung ta, a co mot tia cua anh sang ay va chung ta hieu c muc tieu cuoi cung cua no g. Va, ong thi, s the la tnh yeu cua chung ta cha ng mot anh sang, giup chung ta nhn thay con ng cua tnh yeu hng en s vien man cua mon qua t hien hoan toan cua Con Thien Chua danh cho chung ta. Trong chuyen ong vong tron nay, anh sang c tin soi sang tat ca cac moi lien he nhan loai chung ta, e chung ta co the song trong s hiep thong vi tnh yeu va s an can cua c Kito.

33. Trong cuoc i cua Thanh Augustino, chung ta thay mot v du quan trong ve cuoc hanh trnh nay, trong o viec tm kiem cua ly tr, vi c ao cua ngai ve chan ly va s ro rang, a c hoa nhap vao chan tri c tin, t o no a nhan c mot s hieu biet mi. Mot mat, Thanh Augustino chap nhan triet ly Hy Lap ve anh sang vi viec nhan manh en th giac. Cuoc gap g vi chu ngha Tan Platon gii thieu ngai vi mo thc cua anh sang, la anh sang chieu t tren xuong e soi sang moi s, va do o cung la mot bieu tng cua Thien Chua. Bang cach nay, Thanh Augustino a hieu s sieu viet cua Thien Chua va a kham pha ra rang tat ca moi s eu co trong chnh mnh mot s trong sang nao o, va co the noi rang chung co the phan anh s tot lanh cua Thien Chua, la ang Nhan Lanh. Ngai c giai thoat khoi hoc thuyet cua Mani giao ma ngai song trc o, la thuyet lam cho ngai tin rang lanh va d lien tuc oi choi nhau, pha tron va ket hp vi nhau, ma co khong ng net ro rang. Viec hieu rang Thien Chua la anh sang cho ngai mot hng i mi trong cuoc i, cho ngai kha nang nhan ra s d vatnh trang toi loi cua ngai, va tr ve vi ieu lanh.

Tuy nhien, mat khac, trong kinh nghiem thc te cua Thanh Augustino, nh ngai ke trong T Thu cua ngai, giay phut quyet nh trong cuoc hanh trnh c tin cua ngai khong phai la mot th kien ve Thien Chua tren cao va vt ra ngoai the gian nay, ma la giay phut lang nghe, trong vn khi ngai nghe co tieng noi vi mnh: "Hay cam lay va oc"; va ngai cam quyen sach co cac Th cua Thanh Phaolo len va ngng lai chng th mi ba cua Th gi tn hu Roma [28]. Bang cach nay Thien Chua ca nhan cua Thanh Kinh to mnh ra vi ngai, co the noi chuyen vi con ngi, xuong e song vi ho va ong hanh vi ho trong hanh trnh qua lch s, qua viec xuat hien trong giay phut lang nghe va ap tra.

Tuy nhien, cuoc gap g vi Thien Chua cua Li a khong a Thanh Augustino en viec t choi anh sang va cai nhn. Luon c hng dan bi s mac khai cua tnh yeu Thien Chua trong Chua Giesu, ngai dung hp hai quan iem. Va do o ngai a khai trien mot triet ly ve anh sang co the on nhan vao mnh s ho tng thch hp vi li va m ra mot khong gian t do nhn ve pha anh sang. Cung nh li la mot ap tra t do, th anh sang cung tm thay nh mot ap tra la mot hnh anh phan chieu no. Nh the, Thanh Augustino co the noi ve "li chieu sang trong con ngi" nh ket hp thnh giac va va th giac [29]. Bang cach nay, chung ta co the noi rang, anh sang tr thanh anh sang cua mot li, bi v no la anh sang cua mot Dung Nhan ca nhan, mot anh sang, chieu soi trong chung ta, mi goi chung ta va muon phan anh tren khuon mat chung ta ngo hau cung toa sang t ben trong chnh chung ta. Hn na, ao c c nhn thay toan the, ch khong ch manh vun cua lch s, van con o va se c thoa man chung cuoc, khi con ngi, nh Giam Muc thanh Hippo noi, se thay va se yeu [30]. Va ieu nay, khong phai v no se co tat ca anh sang, la ieu khong bao gi thieu, nhng bi v no se hoan toan bc vao trong anh sang.

34. Anh sang cua tnh yeu, thch hp vi c tin, co the soi sang nhng cau hoi cua thi ai chung ta ve chan ly. Ngay nay chan ly thng b giam xuong thanh s xac thc chu quan cua moi ngi, ch co gia tr cho cuoc song ca nhan. Mot chan ly chung lam cho chung ta s hai bi v chung ta ong hoa no vi viec ap at khong nhng bo cua chu ngha chuyen che. Nhng neu chan ly la chan ly cua tnh yeu, neu no la chan ly c tm thay trong viec gap g Ngi Khac va nhng ngi khac, nh the no c giai phong khoi viec b ong kn trong ca nhan va co the tr thanh mot phan cua cong ch. Bi v chan ly cua tnh yeu khong phai la mot chan ly can phai c ap at bang bao lc, khong phai la mot chan ly e bep ca nhan. V c sinh ra t tnh yeu, no co the en tan con tim, en trung tam cua moi ngi. Nh the ro rang la c tin khong co chap, nhng ln len trong s chung song va ton trong ngi khac. Cac tn hu khong kieu cang, trai lai, chan ly lam cho ho khiem ton, v biet rang mnh khong phai la ngi s hu no, nhng chnh chan ly om ap va s hu mnh. Thay v lam cho ho thanh cng ngat, s an toan cua c tin at ho tren mot cuoc hanh trnh, lam cho ho co the thanh chng nhan va co the oi thoai vi moi ngi.

Mat khac, anh sang c tin, trong viec ket hp vi chan ly cua tnh yeu, khong xa la g vi the gii vat chat, bi v tnh yeu luon luon song trong than xac va linh hon; anh sang c tin la mot anh sang nhap the toa ra t cuoc i ay anh sang cua Chua Giesu. No cung chieu sang vat chat, tuy thuoc vao trat t cua co, biet rang t no se m ra mot con ng hoa hp va hieu biet rong ln hn bao gi het. Cai nhn ve khoa hoc nh the co li cho c tin: ieu nay mi goi cac nha nghien cu tiep tuc on nhan thc tai, trong tat ca s phong phu vo tan cua no. c tin anh thc tinh than phe phan bang cach tranh cho viec nghien cu hai long vi nhng cong thc cua mnh va giup no hieu rang thien nhien luon luon rong ln hn. Bang cach mi goi no kinh ngac trc mau nhiem cua viec tao dng, c tin m rong chan tri cua ly tr e lam sang to hn ve the gii la ieu t m ra cho nghien cu khoa hoc.

c tin va viec tm kiem Thien Chua

35. Anh sang cua c tin vao Chua Giesu cung la con ng cua tat ca nhng ai tm kiem Thien Chua, va cung cap s ong gop cu the cua Kito giao trong cuoc oi thoai vi nhng ngi theo cac ton giao khac nhau. Th gi tn hu Do Thai noi cho chung ta ve chng t cua nhng ngi cong chnh, la nhng ngi a tm kiem Thien Chua bang c tin, trc khi co Giao c vi ong Abraham. Ve ong Enoch, Th noi rang "ong a c chng giam la ep long Thien Chua" (Dt 11:5), la ieu khong the c neu khong co c tin, bi v "ai en gan Thien Chua th phai tin la Ngai hien hu va Ngai thng cong nhng ai tm kiem Ngai" (Dt 11: 6). Chung ta cung co the hieu rang con ng cua con ngi ton giao i qua li tuyen xng ve mot Thien Chua, la ang cham soc ho va la ang ho co the tm thay c. Con phan thng nao khac ma Thien Chua co the ban cho nhng ke tm kiem Ngai, neu khong phai la e cho ho gap Ngai? Trc na, chung ta tm thay nhan vat Abel, ma ngi ta cung ca ngi c tin v Thien Chua chap nhan nhng cua le cua ong dang len Ngai, nhng con chien au long cua an chien cua ong (x. Dt 11: 4). Con ngi ton giao tm cach nhan ra cac dau ch cua Thien Chua trong nhng kinh nghiem hang ngay cua cuoc i ho, trong chu ky cac mua, trong hoa mau ruong at va tat ca chuyen ong cua vu tru. Thien Chua la anh sang, va Ngai cung co the c tm thay bi nhng ke tm kiem Ngai vi mot tam long thanh.

Hnh anh cua cuoc tm kiem nay co the c tm thay ni cac nha ao s, c hng dan bi ngoi sao en tan Bethlehem (x. Mt 2:1-12). oi vi ho, anh sang cua Thien Chua to lo nh con ng, nh ngoi sao hng dan ho tren mot con ng kham pha dai. Ngoi sao cung noi len s kien nhan cua Thien Chua vi oi mat cua chung ta, can phai tr nen quen thuoc vi s rang ngi cua Ngai. Con ngi ton giao ang tren ng i va san sang e cho mnh c hng dan, ra khoi nha e tm thay Thien Chua, ang luon luon bat ng. Kha canh nay cua Thien Chua oi vi oi mat cua con ngi cho chung ta thay rang khi ngi tien lai gan Ngai, anh sang cua con ngi khong hoa tan trong anh sang bao la cua Thien Chua, nh mot ngoi sao b tran ngap bi bnh minh, nhng no se tr nen rc r hn khi no en gan ngon la nguyen thuy, nh tam gng phan anh s huy hoang. Li tuyen xng cua Kito giao ve Chua Giesu Kito, ang Cu o duy nhat, xac nhan rang tat ca anh sang cua Thien Chua c tap trung trong Ngi, trong "cuoc i ay anh sang" cua Ngi, trong o to lo khi thuy va cu canh cua lch s [31]. Khong co kinh nghiem nao cua con ngi, khong co con ng nao cua con ngi hng ve Thien Chua, ma khong the c on nhan, thanh loc va soi sang bi anh sang nay. Mot Kito hu cang am chm trong vong c m ra bi anh sang cua c Kito, th cang co kha nang hieu va i cung con ng cua tat ca moi ngi ngi ve pha Thien Chua.

V c tin c hnh thanh nh mot con ng, no cung lien quan en cuoc song cua con ngi, ngay ca trong nhng ke khong tin, c muon tin va khong ngng tm kiem. Theo mc o m long ra vi tnh yeu t mot con tim chan thanh va bat au len ng vi anh sang nay ma ho co the nam bat c, ho a song tren ng hng ve c tin ma khong biet. Ho co gang hanh ong nh the Thien Chua hien hu, oi khi v ho nhan ra tam quan trong cua Ngai trong viec tm hng i vng chac trong cuoc song bnh thng hay v ho cam nghiem mot ao c anh sang gia bong toi, nhng cung v nhan thc c rang cuoc song cao quy va ep e nh the nao, ho thay trc rang s hien dien cua Thien Chua se lam cho no tham ch cao ca hn. Thanh Irene ke lai rang ong Abraham, trc khi lang nghe tieng noi cua Thien Chua, a tm Ngai bang "mot ao c manh liet cua linh hon" va "ong chay khap trai at tm xem Thien Chua au" cho en khi "Thien Chua thng xot ong, la ngi mot mnh a tm Ngai trong thinh lang" [32]. Bat c ai bat au con ng lam viec lanh cho tha nhan th a c gan Thien Chua roi, a c nang bi s giup cua Ngai, bi v no la ac trng cua s nang ong cua anh sang than linh e thap sang oi mat cua chung ta khi chung ta bc i ve pha s vien man cua tnh yeu.

c tin va than hoc

36. V c tin la mot anh sang, no thuc ay chung ta bc vao chnh no, e kham pha rong rai hn na chan tri ma no soi sang, e hieu ro hn nhng g ma chung ta yeu thch. Than hoc Kito giao c sinh ra t c muon nay. Nh vay ro rang la than hoc khong the khong co c tin, va no la thanh phan cua chnh tien trnh c tin, tm kiem s hieu biet sau xa hn na cua viec t mac khai cua Thien Chua, at en tot nh trong Mau Nhiem c Kito. Ket qua au tien la than hoc khong ch cung cap, nh trong cac nganh khoa hoc thc nghiem, mot no lc cua ly tr e nghien cu ky lng va hieu biet. Khong the thu gon Thien Chua thanh mot oi tng. Ngai la mot chu the, ang mac khai chnh mnh va to mnh ra trong moi lien he gia ngi vi ngi. c tin ung hng dan ly tr e m ra cho anh sang en t Thien Chua, do o, c hng dan bi tnh yeu cua chan ly, no co the nhan biet Thien Chua cach sau xa hn. Cac tien sy Hoi Thanh va cac than hoc gia v ai thi Trung Co a qua quyet rang than hoc, nh mot khoa hoc cua c tin, la mot viec thong phan vao s hieu biet cua chnh Thien Chua. Do o, than hoc khong ch la mot li ve Thien Chua, nhng trc het la chap nhan va tm kiem mot s hieu biet sau xa hn ve nhng li ma Thien Chua noi vi chung ta, li ma Thien Chua noi ve chnh Ngai, bi v Ngai la mot cuoc oi thoai vnh cu ve s hiep thong, va Ngai on nhan con ngi vao cuoc cuoc oi thoai nay [33]. Nh the, s khiem nhng tham d vao than hoc bang cach cho phep no c Thien Chua "cham en", nhn nhan nhng gii han cua no trc nhng Mau nhiem va co gang tm hieu, vi ky luat ly thch hp cho ly tr, s phong phu khon lng cua Mau Nhiem nay.

Than hoc cung chia se hnh thc Hoi Thanh cua c tin; anh sang cua no la anh sang ve chu e c tin la Hoi Thanh. Mot mat, ieu nay co ngha la than hoc c dung e phuc vu c tin Kito giao, no phai khiem ton gn gi va ao sau niem tin cua moi ngi, ac biet la nhng ngi n s nhat. Mat khac, than hoc, v song nh c tin, khong c coi Huan Quyen cua Giao Hoang va cac giam muc hiep thong vi ngai nh mot ieu g ben ngoai, mot ieu gii han s t do cua mnh, nhng trai lai, phai nh mot trong nhng yeu to noi tai va cau thanh cua no, bi v Huan Quyen tiep xuc vi suoi nguon nguyen thuy, do o cung cap s chac chan cho ieu c rut ra t Li cua c Kito trong s toan ven cua no.

 

Chng Ba

Toi Truyen Lai Cho Anh Em ieu Ma Toi a Lanh Nhan

(X. 1 Cor 15:3)

Hoi Thanh, me cua c tin cua chung ta

37. Nhng ai a m ca tam hon mnh cho tnh yeu cua Thien Chua, a nghe thay giong noi cua Ngai va nhan c anh sang cua Ngai, th khong the gi mon qua nay cho rieng mnh. V khi c tin c nghe va thay, no cung c truyen lai nh li noi va anh sang. Khi noi vi tn hu Corintho, Thanh Phaolo ch s dung hai hnh anh nay. Mot ang ngai noi: "V co c cung mot tinh than c tin, nh a chep trong Thanh Kinh: 'Toi a tin, nen toi mi noi,' th chung toi cung tin, nen chung toi mi noi" (2 Cor 4:13 ). Li, mot khi c on nhan, se tr thanh mot ap tra, mot tuyen xng c tin, va bang cach nay c truyen sang ngi khac va mi ho tin. phan khac, Thanh Phaolo cung nhac en anh sang: "Tat ca chung ta, vi mat khong man che, phan chieu vinh quang cua Chua nh mot tam gng, c bien oi nen giong nh cung hnh anh o" (2 Cor 3:18). o la mot anh sang phan chieu t khuon mat nay sang khuon mat khac, ma ngay ca ong Mose cung a mang tren mnh mot phan anh cua vinh quang Thien Chua sau khi am ao vi Ngai: "Thien Chua a chieu sang tam hon chung toi, e lam sang to s hieu biet ve vinh quang cua Thien Chua tren Dung Nhan c Kito" (2 Cor 4:6). Anh sang c Kito chieu toa, nh tren mot tam gng, tren gng mat cac Kito hu, v no toa ra, cho nen no en vi chung ta, e chung ta cung co the chia se cai nhn ay va phan chieu anh sang ay cho nhng ngi khac, trong cung mot cach nh trong phung vu le Phuc Sinh, anh sang cua cay nen Phuc Sinh thap sang vo so cac cay nen khac. Chung ta co the noi, c tin c truyen t ngi nay sang ngi khac qua viec tiep xuc, nh mot ngon la c thap sang t mot ngon la khac. Cac Kito hu, trong s ngheo nan cua mnh, trong mot hat giong qua phong phu en noi no tr thanh mot cay ln, co kha nang lam ay the gii vi trai cua no.

38. Viec truyen ba c tin, la c tin soi sang tat ca moi ngi moi ni, cung i qua truc lo thi gian, t the he nay sang the he khac. V c tin c sinh ra t mot cuoc gap g dien ra trong lch s va soi sang cuoc hanh trnh cua chung ta qua thi gian, no phai c truyen lai trong moi thi ai. Chnh qua mot chuoi khong t oan cac nhan chng ma Dung Nhan cua Chua Giesu c truyen en tan chung ta. ieu nay lam sao ma co the c? Lam sao chung ta co the chac chan rang chung ta gap "Chua Giesu that" sau tat ca nhng the ky ay? Neu con ngi tng la mot ca nhan tach biet, neu chung ta muon khi au n thuan t "cai toi" ca nhan, muon tm trong chnh mnh s chac chan cua kien thc, th mot s chac chan nh the la ieu khong the co c. Toi khong nhn thay qua mnh nhng g a xay ra qua lau roi. Nhng ay khong phai la cach duy nhat con ngi hoc hoi. Con ngi luon luon song trong s lien he. Chung ta en t nhng ngi khac, chung ta thuoc ve nhng ngi khac, va cuoc i chung ta c m rong nh gap g nhng ngi khac. Ngay ca kien thc cua chung ta va viec t hieu mnh, biet chnh mnh, cung en t mot loai lien he, va lien ket vi nhng ngi khac la nhng ngi a i trc chung ta: trc tien la cha me, la nhng ngi a cho chung ta s song va cho chung ta ten goi. Ngay ca ngon ng, nhng t ng ma chung ta dung e cat ngha cuoc i va the gii chung quanh chung ta, cung en vi chung ta t nhng ngi khac, c gi gn trong ky c song ong cua nhng ngi khac. Viec t biet mnh ch kha thi khi chung ta thong phan vao mot ky c ln hn. ieu o cung ung oi vi c tin, la ieu lam cho s hieu biet cua con ngi nen hoan hao. Viec truyen lai c tin, hanh ong nay cua tnh yeu cua Chua Giesu a ban s song mi cho the gian, en vi chung ta qua ky c cua nhng ngi khac, nhng nhan chng, va c gi cho song mai trong mot chu the duy nhat cua ky c la Hoi Thanh. Hoi Thanh la mot ngi Me day chung ta noi ngon ng c tin. Thanh Gioan noi len ieu nay trong Tin Mng cua ngai bang cach lien ket c tin vi ky c, va lien ket tat ca vi hoat ong cua Chua Thanh Than, ang, nh Chua Giesu a noi, "se nhac nh cac con moi s" (Ga 14:26). Tnh Yeu la Chua Thanh Than va Ngai ang song trong Hoi Thanh, duy tr s lien ket gia moi thi ai vi nhau, va lam cho chung ta thanh nhng ngi ng thi cua Chua Giesu, nh the hng dan chung ta tren cuoc hanh trnh c tin cua chung ta.

39. Khong the tin vao chnh mnh. c tin khong ch n thuan la mot chon la ca nhan ma ngi tn hu lam trong tham tam cua mnh, no cung khong phai mot moi lien he hoan toan rieng t gia cai "toi" cua ngi tn hu va Thien Chua la "Ngai", gia mot chu e t tr va Thien Chua. T ban chat, c tin c m ra cho cai "chung ta" cua Hoi Thanh, no luon luon xay ra trong s hiep thong cua Hoi Thanh. Hnh thc oi thoai cua Kinh Tin Knh c s dung trong phung vu Ra Toi nhac nh chung ta ve ieu nay. Viec tin c dien ta nh ap lai mot li mi, mot li phai c lang nghe va khong phai la cua rieng toi, nhng nam trong mot cuoc oi thoai, va no khong the n thuan ch la mot li tuyen xng phat xuat t mot ca nhan. Chung ta co the tra li trong so t - "Toi tin" - ch v chung ta la mot phan cua mot s hiep thong ln hn, ch v chung ta cung noi: "Chung toi tin". S m ra nay cho cai "Chung toi" cua Hoi Thanh xay ra theo chnh s m ra cua tnh yeu Thien Chua, ma khong ch la moi lien he gia Chua Cha va Chua Con, gia "toi" va "Chua", nhng con mot "chung ta", trong Chua Thanh Than, mot s hiep thong cua cac ngoi v. ay chung ta thay ly do tai sao ngi tin khong bao gi mot mnh, va ly do tai sao c tin co khuynh hng lan ra, mi goi nhng ngi khac en niem vui cua mnh. Ngi lanh nhan c tin kham pha ra rang chan tri cua "cai toi" cua ho m rong, va cac moi lien he mi lam phong phu i song c chong chat. Tertullian a dien ta ieu nay cach hieu qua khi ong mo ta nhng ngi tan tong, "sau khi tam e tai sinh," c on nhan vao nha cua Me e gi tay va cau nguyen Kinh Lay Cha cung vi anh ch em cua ho [34 ].

Cac b tch va viec truyen at c tin

40. Hoi Thanh, nh tat ca cac gia nh, truyen lai cho con cai cua mnh tat ca noi dung ky c cua mnh. Nhng lam sao e khong mat mot ieu g, ma trai lai, tat ca moi s trong gia san c tin lai c hieu sau sac hn? Chnh nh viec Tong Truyen c duy tr trong Hoi Thanh vi s tr giup cua Chua Thanh Than, ma chung ta c tiep xuc mot cach song ong vi ky c nen tang. Nhng ieu a c lu truyen bi cac Tong o, nh Cong ong Vaticano II khang nh, "bao gom tat ca nhng g ong gop vao viec lam cho i song dan Chua c thanh thien va gia tang c tin cua ho. Bang cach nay, Hoi Thanh, trong giao ly, cuoc song va viec phung t cua mnh, lam song mai va truyen cho moi the he tat ca nhng g mnh la va tat ca nhng g mnh tin" [35].

Thc ra, c tin can co mot moi trng ma trong o no co the c lam chng va truyen at, mot phng tien phu hp va tng xng vi nhng g c truyen at. e truyen at noi dung hoan toan tn ly, mot y tng hoac mot cuon sach co le u, hoac lap i lap lai mot s iep c truyen khau. Nhng nhng g c truyen lai trong Hoi Thanh, nhng g c truyen lai trong Truyen Thong song ong cua Hoi Thanh, la anh sang mi phat sinh t mot cuoc gap g vi Thien Chua hang song, mot anh sang cham en con ngi mot cach sau tham, en tam hon, bao gom ca tam tr, y ch va tnh cam cua ho, m ra cho nhng moi lien he song ong trong s hiep thong vi Thien Chua va vi tha nhan. e truyen thong s sung man nay, co mot cong cu ac biet bao gom toan the con ngi, than xac va tinh than, i song noi tam va nhng lien he. Cong cu ay la cac B Tch, c c hanh trong phung vu cua Hoi Thanh. Trong o thong truyen ky c nhap the, c lien ket vi khong gian va thi gian cua cuoc song, va lien he mat thiet vi tat ca cac giac quan; trong o toan the con ngi c tham gia nh mot phan t cua mot chu the song ong, va mot phan cua mot mang li cac moi lien he cong oan. Trong khi cac b tch thc s la b tch cua c tin [36], chung ta cung co the noi rang c tin co mot cau truc b tch. S thc tnh cua c tin i qua s thc tnh cua mot cam thc b tch mi ve i song con ngi va i song Kito hu, trong o cho thay lam sao cac thc tai hu hnh va vat chat t m ra cho nhng Mau Nhiem vnh cu.

41. Ni au tien xay ra viec truyen lai c tin la qua b tch Ra Toi. Mot so ngi co the ngh rang b tch Ra Toi ch n thuan la mot bieu tng cho viec tuyen xng c tin, mot hanh vi s pham cho nhng ngi can hnh anh va c ch, ma chung cuoc co the bo qua. Mot li xac quyet cua Thanh Phaolo ve b tch Ra Toi nhac cho chung ta rang khong phai nh the. Thanh Phaolo noi rang "chung ta a cung c mai tang vi Ngi bang phep ra trong cai chet cua Ngi, e cung nh c Kito a song lai t coi chet nh vinh quang cua Chua Cha the nao, th chung ta cung song mot i song mi nh vay" (Rm 6:4). Trong b tch Ra Toi, chung ta tr nen mot tao vat mi va dng t cua Thien Chua. Thanh Tong o qua quyet rang cac Kito hu a c trao pho cho mot "hnh thc giao huan" (typos didaches), ma bay gi ho tuan phuc bang ca tam hon (x. Rm 6:17). Trong b tch Ra Toi, con ngi nhan c ca giao ly e tuyen xng va mot cach song cu the oi hoi s tham gia cua toan the con ngi va at ho tren con ng dan en s tot lanh. Ho c chuyen sang mot quy ao mi, c trao vao mot moi trng mi, mot cach mi e lam viec vi nhau, trong Hoi Thanh. Nh the, b tch Ra Toi nhac cho chung ta rang c tin khong phai la cong viec cua mot ca nhan b co lap, khong phai la mot hanh ong ma mot ngi co the thc hien bang sc rieng cua mnh, ma la ieu phai c nhan qua viec i vao s hiep thong cua Hoi Thanh, la ni truyen mon qua cua Thien Chua cho ho: khong ai t ra toi cho mnh, cung nh khong ai t sinh ra chnh mnh. Chung ta c ra toi.

42. Cac yeu to cua b tch Ra Toi gii thieu chung ta vao "hnh thc giao huan" mi nay la g? Trc het la Thanh Danh cua Thien Chua Ba Ngoi - Chua Cha, Chua Con va Chua Thanh Than - c cau khan tren ngi d tong. V vay, ngay t au, mot tong hp cua hanh trnh c tin c cung cap. Thien Chua, ang a goi ong Abraham va muon c goi la Thien Chua cua ong; Thien Chua, ang a mac khai Danh cua mnh cho ong Mose; Thien Chua, ang khi trao ban Con cua Ngai cho chung ta, a mac khai tron ven mau nhiem cua Thanh Danh Ngai, ban cho ngi c ra toi mot can tnh con thao mi. ieu nay c thay ro trong chnh hanh ong ra toi: viec dm vao nc. Nc va la mot bieu tng cua s chet, mi goi chung ta i qua t viec hoan cai cua "cai toi" sang mot "Cai Toi" ln hn, va mot bieu tng cua s song, mot i song trong o chung ta c tai sinh bang cach i theo c Kito trong i song mi cua Ngi. Bang cach nay, qua viec dm vao nc, b tch Ra Toi noi cho chung ta ve cau truc nhap the cua c tin. Hanh ong cua c Kito cham en chung ta trong thc tai ca nhan cua chung ta va bien oi chung ta tan goc, lam cho chung ta thanh ngha t cua Thien Chua va ngi thong phan vao ban tnh Thien Chua. Nh vay, no sa oi tat ca cac moi lien he cua chung ta, hoan canh cu the cua chung ta trong the gii nay va trong vu tru, va m chung ra cho i song hiep thong cua Ngai. ong nang bien oi, ac thu cua b tch Ra Toi giup chung ta hieu tam quan trong cua thi gian d tong, la thi gian ma ngay nay, ngay ca trong cac xa hoi co nguon goc Kito giao xa kia - trong o so cua ngi ln tiep can b tch Ra Toi cang ngay cang gia tang - tai kham pha ra tam quan trong ac biet cua viec viec Tan Phuc Am hoa. o la con ng chuan b cho b tch Ra Toi, cho viec hoan cai toan the cuoc i cua chung ta trong c Kito.

e hieu moi lien he gia b tch Ra Toi va c tin, chung ta co the nhac lai mot oan cua ngon s Isaia, c lien ket vi b tch Ra Toi trong van chng Kito giao thi xa: "co phao ai tren nui a lam ni tru an (...) nc uong chang lo thieu bao gi." (Is 33:16) [37]. Ngi c ra toi, c giai thoat t nc s chet, a co the c at trong mot "phao ai tren nui a" v ngi ay a tm thay mot iem ta vng chac. Nh the, nc cua s chet c bien oi thanh nc cua s song. Van ban Hy Lap noi ve no nh nc pistos, nc "trung thanh." Nc Ra Toi la nc trung thanh bi v chung ta co the tin tng vao no, v dong cua no chay vao sc manh cua tnh yeu c Kito, nguon goc s am bao cho cuoc hanh trnh cua chung ta trong i.

43. Cau truc cua b tch Ra Toi, hnh thc cua no nh mot viec tai sinh, trong o chung ta nhan c mot ten mi va mot cuoc song mi, giup chung ta hieu ro y ngha va tam quan trong cua b tch Ra Toi tre em. Tre em khong co kha nang chap nhan c tin bang mot hanh ong t do, cung cha the tuyen xng c tin cua mnh; cho nen c tin c cha me va cha me au nhan danh cac em ma tuyen xng. V c tin la mot thc the song trong cong ong Hoi Thanh, mot phan cua cai "Chung toi" chung, tre em co the c nang bi nhng ngi khac, cha me va nhng ngi au cua cac em, va co the c on nhan vao c tin cua mnh, o la c tin cua Hoi Thanh, ieu nay c tng trng bang anh sang ma cha a tre thap len t cay nen Phuc Sinh. Cau truc nay cua b tch Ra Toi cho thay tam quan trong cua s hp tac gia Hoi Thanh va gia nh trong viec truyen thu c tin. Cha me c goi, nh li Thanh Augustino, khong nhng ch e sinh san con cai ma con e dan cac em lai vi Thien Chua, ngo hau nh b tch Ra Toi cac em co the c tai sinh lam con cai Thien Chua va on nhan hong an c tin [38]. Nh vay, cung vi s song, tre em c nh hng c ban va am bao mot tng lai tot ep, nh hng nay se c cung co hn na trong b tch Them Sc vi an tn cua Chua Thanh Than.

44. Ban tnh b tch cua c tin tm c cach dien ta cao nhat trong b tch Thanh The. Thanh The la lng thc quy bau cho c tin: mot cuoc gap g vi c Kito thc s hien dien trong hanh ong toi cao cua tnh yeu, mon qua ban s song cua chnh mnh. Trong B Tch Thanh The, chung ta co hai truc lo ma tren o c tin hanh trnh. Mot ang la truc lo lich s: Thanh The la mot hanh ong tng nh, mot s hien tai hoa mau nhiem, trong o qua kh, nh bien co chet va s song lai, chng to kha nang m ra mot tng lai, bao trc s vien man chung cuoc. Phung vu nhac nh chung ta ieu nay bang cach lap i lap lai t hodie,"ngay hom nay", cua nhng Mau Nhiem cu o. ang khac, chung ta cung tm thay mot truc lo dan t the gii hu hnh en vo hnh. Trong b tch Thanh The chung ta hoc e hieu biet chieu sau cua thc tai. Banh va ru bien oi thanh Mnh va Mau c Kito, ang tr nen hien dien trong cuoc hanh trnh Vt Qua cua Ngi ve pha Chua Cha: s chuyen ong nay a chung ta, than xac va linh hon, vao s chuyen ong cua tat ca tao vat hng ti s vien man cua Ngi trong Thien Chua.

45. Trong viec c hanh cac b tch, Hoi Thanh truyen lai ky c cua mnh ac biet qua viec tuyen xng c tin. Tuyen xng nay khong ch lien quan en viec ong y vi mot tap hp nhng chan ly tru tng. Trai lai, trong viec tuyen xng c tin toan the i song c thu hut vao mot cuoc hanh trnh hng ve s hiep thong tron ven vi Thien Chua hang song. Chung ta co the noi rang trong Kinh Tin Knh, ngi tn hu c mi bc vao mau nhiem ma ho tuyen xng va e cho mnh c bien oi bi ieu ma mnh tuyen xng. e hieu y ngha cua xac quyet nay, trc het chung ta hay xet en noi dung cua Kinh Tin Knh. No co mot cau truc Ba Ngoi: Chua Cha va Chua Con ket hp trong Than Kh Tnh Yeu. Nh the, ngi tn hu xac quyet rang trung tam cua toan the cuoc song con ngi, b mat sau xa nhat cua moi s, la s hiep thong cua Thien Chua. Kinh Tin Knh cung cha ng mot li tuyen xng Kito hoc: no a chung ta qua cac Mau Nhiem cua cuoc i c Kito cho en cai Chet, s Song Lai va Len Tri cua Ngi, trong khi ch i cuoc tr lai sau het cua Ngi trong vinh quang. No cho chung ta biet rang Thien Chua cua s hiep thong nay, tnh yeu ho tng gia Chua Cha va Chua Con trong Chua Thanh Than, co kha nang bao trum toan the lch s nhan loai va thu hut no vao ong nang cua s hiep thong cua Ngai, la ieu co nguon goc va cu canh toi hau trong Chua Cha. Ai tuyen xng c tin cua mnh c lien ket vi chan ly ma mnh tuyen xng. Ngi ay khong the thc s tuyen xng nhng li cua Kinh Tin Knh ma khong chnh mnh c bien oi, ma khong c a vao mot lch s cua tnh yeu bao trum ho, va m rong con ngi ho bang cach lam cho ho thanh phan t cua mot s hiep thong ln lao, cua chu the cuoi cung ma Kinh Tin Knh tuyen xng va o la Hoi Thanh. Tat ca nhng chan ly e tin noi ve mau nhiem s song mi cua c tin nh mot cuoc hanh trnh hiep thong vi Thien Chua hang song.

c tin, cau nguyen va Mi ieu Ran

46. Co hai yeu to khac rat can thiet trong viec trung thanh truyen lai ky c cua Hoi Thanh. Trc het la Kinh Nguyen cua Chua, kinh "Lay Cha." Trong kinh nay cac Kito hu hoc cach thong phan vao cam nghiem tam linh cua c Kito va nhn moi s bang cap mat cua Ngi. T Ngi, ang la Anh Sang bi Anh Sang, Con Mot c Chua Cha, chung ta biet Thien Chua va do o co the lam day len trong nhng ngi khac ao c en gan Ngi.

Cung quan trong tng t nh vay la s lien he gia c tin va Mi ieu Ran. c tin, nh chung ta a noi, c coi nh mot cuoc hanh trnh, mot con ng e i theo, m ra cho cuoc gap g vi Thien Chua hang song. o la ly do tai sao trong anh sang c tin va s tn thac hoan toan vao Thien Chua, ang cu o, Mi ieu Ran nhan c chan ly sau xa nhat cua chung, nh a thay trong li gii thieu cua nhng gii ran nay: "Ta la C CHUA, Thien Chua cua cac ngi, ang a em cac ngi ra khoi at Ai-cap" (Xh 20:2). Mi ieu Ran khong phai la mot tap cac menh lenh tieu cc, nhng la nhng hng dan cu the e ra khoi hoang a cua "cai toi" t ky, t ong kn, va tham gia vao cuoc oi thoai vi Thien Chua, e cho mnh c chap nhan bi long thng xot cua Ngai hau mang long thng xot cua mnh en cho tha nhan. Nh the, c tin tuyen xng tnh yeu cua Thien Chua, nguon goc va s nang cua tat ca moi s, va e cho mnh c hng dan bi tnh yeu nay ma hanh trnh tien en hoan toan hiep thong vi Thien Chua. Mi ieu Ran xuat hien nh con ng biet n, s ap tra cua tnh yeu, co the c v trong c tin chung ta m ra cho kinh nghiem ve tnh yeu co sc bien oi ma Thien Chua danh cho chung ta. Va con ng nay nhan c anh sang mi t giao huan cua Chua Giesu trong Bai Giang Tren Nui (x. Mt 5-7).

Nh the, toi a nhac en bon yeu to tom tat kho tang ky c ma Hoi Thanh truyen lai: viec Tuyen Xng c Tin, viec C Hanh Cac B Tch, con ng Mi ieu Ran, va Cau Nguyen. Giao ly cua Hoi Thanh co truyen thong c cau truc quanh bon yeu to nay, ieu nay gom ca Sach Giao Ly cua Hoi Thanh Cong Giao, cong cu c ban ma qua o, bang mot cach thong nhat, Hoi Thanh truyen at toan the noi dung c tin cua mnh: "tat ca nhng g mnh la, va tat ca nhng g mnh tin" [39].

S thong nhat va toan ven cua c tin

47. S hp nhat cua Hoi Thanh trong thi gian va khong gian c lien ket vi s hp nhat cua c tin: "ch co mot than the, mot Than Kh... mot c tin duy nhat" (Eph 4:4-5). Cung nh ngay nay, viec mot nhom ngi ket hiep vi nhau v mot nguyen nhan chung, v co tnh cam vi nhau, hay v chia se cung mot van menh va muc ch duy nhat la ieu kha thi. Nhng kho ma tng tng c mot s hp nhat trong cung mot chan ly. Co ve nh mot s hp nhat kieu nay khong phu hp vi t do t tng va t quyet ca nhan. Tuy nhien, kinh nghiem ve tnh yeu cho chung ta thay rang mot cai nhn chung la ieu co the, v nh yeu cho chung ta hoc nhn thc tai qua oi mat ngi khac, khong phai nh mot ieu lam cho cai nhn cua mnh b ngheo nan i ma phong phu hoa no. Tnh yeu chan chnh, theo cach thc cua tnh yeu Thien Chua, oi hoi chan ly, va nhan quan chung ve chan ly, o la Chua Giesu Kito, giup cho no tr nen vng chac va sau sac. ay cung la niem vui ln lao cua c tin: mot s hp nhat ve nhan quan trong mot than the va mot Thanh Than duy nhat. Thanh Leo Ca co the noi: "Neu c tin khong phai la mot, th no khong phai la c tin" [40].

B mat cua s hp nhat nay la g? c tin la "mot [c tin duy nhat]", trc het, v s hp nhat cua Thien Chua, ang c biet en va tuyen xng. Tat ca nhng tn ieu cua c tin noi ve Ngai, la nhng con ng e biet s hien hu cua Ngai va viec lam cua Ngai. Do o, chung la mot s hp nhat cao hn nhieu so vi bat ky s hp nhat nao ma ly tr con ngi co the xay dng. Chung co mot s hp nhat phong phu hoa chung, bi v c thong truyen cho chung ta va lam cho chung ta nen "mot."

Ngoai ra, c tin cung la mot bi v no quy hng trc tiep ve mot Chua duy nhat, ve cuoc i Chua Giesu, ve lch s cu the ma Ngi chia se vi chung ta. Thanh Irene thanh Lyons a xac nh ro rang khi chong lai lac giao Ngo ao. Ho lap luan rang co hai loai c tin, mot c tin tho s, c tin n gian, khong hoan hao, c duy tr mc cua xac tht cua c Kito va chiem niem cac Mau Nhiem cua Ngi; va mot loai c tin khac sau sac hn va hoan hao hn, c tin that, gii han trong vong nhom nho cua nhng ngi gia nhap [Ngo ao], la nhng ngi co kha nang tr tue cao, vt len tren xac tht cua Chua Giesu hng ve nhng Mau Nhiem than linh ma cha tng ai biet en. ng au vi xac quyet nay, la ieu tiep tuc hap dan va co nhng ngi theo no, ngay ca trong thi ai chung ta, Thanh Irene khang nh rang ch co mot c tin duy nhat, v c tin nay luon luon i qua iem cu the cua Mau Nhiem Nhap The, ma khong bao gi sieu vt xac tht va lch s cua c Kito, v Thien Chua a muon to mnh hoan toan trong o. V ly do nay, ngai noi, khong co s khac biet trong c tin cua "nhng ngi co kha nang ban luan nhieu" va "nhng ngi noi t", gia nhng ngi lam ln va nhng ngi nho: ngi trc khong the lam gia tang c tin, ngi sau cung khong lam giam no [41].

Cuoi cung, c tin la mot bi v no c chia se bi toan the Hoi Thanh, la mot than the duy nhat, mot Thanh Than duy nhat. Trong s hiep thong cua mot chu the duy nhat la Hoi Thanh, chung ta nhan c mot cai nhn chung. Nh tuyen xng cung mot c tin, chung ta ng vng tren cung mot a tang, chung ta c bien oi bi cung mot Thanh Than cua tnh yeu, chung ta toa ra mot anh sang duy nhat va chung ta co cung mot cai nhn duy nhat vao thc tai.

48. V c tin la mot, nen no phai c tuyen xng trong tat ca s thanh khiet va toan ven cua no. Chnh v tat ca cac tn ieu c tin c noi ket chat che vi nhau, nen khi t choi mot ieu trong chung, du la ieu co ve khong may quan trong, th tng t nh bop meo toan the c tin. Trong moi thi ai ngi ta tm thay mot so iem nao o cua c tin co the de dang hoac kho c chap nhan hn: o la ly do tai sao ieu quan trong la phai tnh thc, bi v kho tang c tin c truyen lai trong s tron ven cua no (x. 1 Tim 6:20), va bi v tat ca moi kha canh cua li tuyen xng c tin eu thch hp va c nhan manh. That vay, v s hp nhat cua c tin la s hp nhat cua Hoi Thanh, bo i mot ieu g o t c tin la bo i mot ieu g o t chan ly cua s hiep thong. Cac Giao Phu a mo ta c tin nh mot than the, than the cua chan ly vi nhieu chi the khac nhau, tng t nh than the cua c Kito va keo dai trong Hoi Thanh [42]. Tnh toan ven cua c tin cung gan lien vi hnh anh cua Hoi Thanh nh mot trinh n va long chung thuy cua Hoi Thanh trong tnh yeu phoi ngau danh cho c Kito: lam ton thng en c tin co ngha la lam ton thng en s hiep thong vi Thien Chua [43]. Nh the, s hp nhat cua c tin la s hp nhat cua mot c the song ong, nh nhan xet tuyet dieu ma Chan Phc Gioan Henry Newman a a ra khi ngai liet ke ac tnh c ghi nhan e phan biet s lien tuc cua giao ly theo thi gian, la kha nang ong hoa tat ca moi s ma no tm thay trong cac moi trng khac nhau ma trong o no hien dien, va trong cac nen van hoa a dang ma no gap phai, [44] qua viec thanh loc tat ca moi s va a chung en bieu hien hoan hao nhat cua chung. Nh the, c tin ro rang la pho quat va cong giao, bi v anh sang cua no toa rong e soi sang tat ca vu tru va toan the lch s.

49. e phuc vu cho s hp nhat cua c tin va thong truyen s tron ven cua no, Chua a ban cho Hoi Thanh hong an Tong Truyen. Nh phng tien nay, tnh lien tuc cua ky c Hoi Thanh c am bao, va ngi ta co the chac chan en c vi suoi nguon tinh khiet ma t o c tin chay ra. Nh vay, s am bao tnh lien tuc vi nguon goc c thc thi bi nhng con ngi song ong, ieu nay tng xng vi c tin song ong ma Hoi Thanh truyen lai. Hoi Thanh tuy thuoc vao long trung thanh cua cac nhan chng c Chua la chon e thi hanh nhiem vu nay. V ly do nay ma Huan Quyen luon luon noi trong s vang phuc Li trc o ma tren o c tin da vao; Huan Quyen ang tin cay bi v Huan Quyen tin tng vao Li ma mnh nghe, gn gi va giai thch [45]. Trong bai giang chia tay cua Thanh Phaolo danh cho cac trng lao Epheso Mileto, ma Thanh Luca thuat lai cho chung ta trong sach Cong Vu Tong o, ngai a chng minh rang ngai a thi hanh nhiem vu ma Chua a trao pho cho ngai e "cong bo toan the y nh cua Thien Chua" (Cv 20:27). Nh Huan Quyen cua Hoi Thanh, y nh nay co the en vi chung ta trong tnh toan ven cua no, va cung vi no la niem vui cua viec co the theo no mot cach hoan toan.

 

Chng Bon

Thien Chua Chuan B Cho Ho Mot Thanh

(x. Dt 11:16)

c tin va cong ch

50. Trong viec trnh bay lch s cua cac to phu va nhng ngi cong chnh cua Cu c, Th gi tn hu Do Thai lam noi bat mot kha canh thiet yeu cua c tin cua cac ngai. Th khong nhng ch trnh bay c tin nh mot cuoc hanh trnh, ma con nh mot tien trnh xay dng, viec chuan b mot ni ma trong o con ngi co the chung song. Ngi xay dng au tien la ong Noe a cu gia nh ong trong tau (Dt 11:7). Sau o en ong Abraham, ma ngi ta noi ve ong rang bi c tin ma ong a trong leu, trong khi ch i thanh co nen tang vng chac (x. Dt 11:9-10). T c tin phat sinh mot s ang tin cay mi, mot s vng chac mi, ma ch mot mnh Thien Chua mi co the ban cho. Neu ngi co c tin nng ta vao Thien-Chua-Amen, vao Thien Chua thanh tn (x. Is 65:16), va nh the chnh ho tr nen vng chac, th chung ta co the noi them rang s chac chan cua c tin nay cung am ch thanh ma Thien Chua ang chuan b cho nhan loai. c tin cho thay moi day lien ket gia con ngi co the tr nen vng chac nh the nao khi Thien Chua hien dien gia ho. No khong ch n thuan la o cng ran ben trong, mot quyet tam kien nh cua ngi tn hu; c tin cung soi sang nhng lien he gia con ngi bi v no c sinh ra t tnh yeu va i theo ong nang cua tnh yeu cua Thien Chua. Thien Chua la ang ang tin cay ban cho con ngi mot thanh ang tin cay.

51. Chnh v moi lien he cua no vi tnh yeu (x. Gal 5:6), ma anh sang c tin c dung e phuc vu cong ly, le luat va hoa bnh mot cach cu the. c tin phat sinh t mot cuoc gap g vi tnh yeu nguyen thuy cua Thien Chua, trong o y ngha va s tot lanh cua cuoc i chung ta tr nen ro rang; cuoc i chung ta c sang to theo mc o ma no i vao ong nang c m ra bi tnh yeu nay, en mc no tr thanh mot con ng va s thc hanh dan en s vien man cua tnh yeu. Anh sang c tin co kha nang tang cng s phong phu cua cac moi lien he con ngi, kha nang chu ng, kha nang tr nen ang tin cay, kha nang lam phong phu i song cong ong cua ho. c tin khong keo chung ta ra khoi the gian hoac to ra xa la vi nhng quan tam cu the cua con ngi thi ai. Neu khong co mot tnh yeu ang tin cay, khong co g thc s co the lam cho con ngi thc long hp nhat vi nhau. S hp nhat cua ho co the hieu c la ch da tren tien ch, tren toan tnh ve nhng li ch hoac s hai trai ngc nhau, nhng khong da tren s tot lanh cua viec cung nhau chung song, cung khong da tren niem vui ma s hien dien n thuan cua tha nhan co the mang lai. c tin lam cho chung ta hieu cau ##truc cua cac moi lien he con ngi, v no biet rang nen tang cuoi cung va so phan dt khoat la ni Thien Chua, trong tnh yeu cua Ngai, va do o lam sang to nghe thuat xay dng, tr thanh mot phuc vu cho cong ch. Phai, c tin thc s la s tot lanh cho tat ca moi ngi, no la mot li ch chung. Anh sang cua no khong ch n thuan soi sang pha trong cua Hoi Thanh, cung khong c x dung ch e xay mot thanh vnh cu i sau; no cung giup chung ta xay dng cac xa hoi cua chung ta, e chung ta co the hanh trnh hng ve mot tng lai ay hy vong. Th gi tn hu Do Thai cho chung ta mot th du ve viec nay khi, trong so nhng ngi co c tin, th ke ten ong Samuel va Vua avid, nhng v ma c tin cho phep "thc thi cong ly" (Dt 11:33). Cach dien ta nay e cap en cong ly trong viec cai tr cua cac v ay, en s khon ngoan mang lai hoa bnh cho dan chung (x. 1 Sam 12:3-5; 2 Sam 8:15). Nhng ban tay cua c tin gi len tri, nhng ho lam the trong khi xay dng mot thanh trong c ai, da tren moi lien he ma trong o tnh yeu cua Thien Chua la nen tang.

c tin va gia nh

52. Trong cuoc hanh trnh cua ong Abraham hng ve thanh tng lai, Th gi tn hu Do Thai e cap en cac phuc lanh c truyen t cha ngi sang cac ngi con (x. Dt 11:20-21). Moi trng au tien trong o c tin soi sang thanh cua con ngi la gia nh. Trc het toi ngh en s ket hp ben vng gia ngi nam va ngi n trong hon nhan. S ket hp nay phat sinh t tnh yeu cua ho, nh mot dau ch va s hien dien cua tnh yeu Thien Chua, va viec nhn nhan va chap nhan s tot lanh cua s khac biet gia gii tnh, nh o v chong co the tr nen mot xng mot tht (x. St 2:24) va co the sinh ra s song mi, mot bieu hien cua long nhan lanh, s khon ngoan va ke hoach yeu thng cua ang Tao Hoa. Can c vao tnh yeu nay, mot ngi nam va mot ngi n co the ha vi nhau mot tnh yeu ho tng trong mot c ch len he en toan the cuoc song cua ho va phan anh nhieu bnh dien cua c tin. Chung ta co the the ha mot tnh yeu vnh vien khi cam nhan c mot ke hoach ln hn nhng ke hoach cua mnh, mot ke hoach nang chung ta va cho phep chung ta hien tron tng lai cho ngi mnh yeu. c tin cung giup chung ta hieu tat ca chieu sau va s phong phu cua viec sinh san con cai, nh mot dau ch cua tnh yeu cua ang Tao Hoa la ang a trao pho cho chung ta mau nhiem cua mot con ngi mi. V vay, chnh ba Sarah, nh c tin ma tr thanh mot ngi me, v ba tin cay vao s trung tn cua Thien Chua vi li ha cua Ngai (x. Dt 11:11).

53. Trong gia nh, c tin i cung vi moi la tuoi cua cuoc i, bat au vi tuoi au th: tre em hoc cach tin tng vao tnh yeu cua cha me. o la ly do tai sao ieu rat quan trong trong gia nh la cha me khuyen khch chia se c tin e co the giup tre em t t trng thanh trong c tin cua chung. ac biet la ngi tre, ang trai qua mot giai oan trong cuoc song rat phc tap, phong phu va quan trong oi vi c tin cua cac em. Cac em can phai cam thay s gan gui va nang thng xuyen cua gia nh va Hoi Thanh trong cuoc hanh trnh c tin cua cac em. Tat ca chung ta eu thay, trong Ngay Gii Tre The gii, nhng ngi tre bay to niem vui c tin cua cac em, va s dan than cua cac em trong mot i song c tin vng chac hn va quang ai hn nh the nao. Nhng ngi tre muon mot i song cao quy. Cuoc gap g c Kito, viec e cho mnh c loi cuon va hng dan bi tnh yeu cua Ngi, m rong chan tri cuoc i, cung cap cho i song mot niem hy vong vng chac la ieu khong lam cho no that vong. c tin khong phai la ni tru an cua nhng ke nhat am, nhng la ieu thang tien cuoc i chung ta. No lam cho chung ta nhan ra mot li mi goi cao ca, n goi yeu thng. No am bao cho chung ta rang tnh yeu nay ang tin cay va ang gia e theo uoi, v no at nen tang tren s trung tn cua Thien Chua, manh me hn s mong don cua chung ta rat nhieu.

Mot anh sang cho i song xa hoi

54. c hap thu va ao sau trong gia nh, c tin tr thanh anh sang co kha nang soi sang tat ca moi moi lien he cua chung ta trong xa hoi. Nh kinh nghiem ve tnh phu t va long thng xot cua Thien Chua, no m rong ra tren con ng cua tnh huynh e. Trong "thi hien ai", ngi ta tm cach xay dng tnh huynh e pho quat da tren s bnh ang, nhng chung ta dan dan nhan ra rang tnh huynh e nay khong the ben vng v khong quy chieu ve mot Cha chung nh nen tang toi hau cua no. Nh vay, chung ta can phai quay tr lai vi coi re thc s cua tnh huynh e. Lch s c tin, ngay t ban au, la mot lch s cua tnh huynh e, mac du khong phai la khong co tranh chap. Thien Chua goi ong Abraham ri bo x s cua ong va ha se lam cho con chau ong thanh mot quoc gia v ai, mot dan toc v ai ma tren dan nay phuc lanh cua Thien Chua lai (x. St 12:1-3). Nh lch s cu o tien trien, ngi ta thay ro rang la Thien Chua muon cho tat ca moi ngi c tham gia, nh anh ch em, vao phuc lanh ac biet nay, la ieu at en vien man trong Chua Giesu, ngo hau tat ca nen mot. Tnh yeu vo bien cua Chua Cha cung c thong truyen cho chung ta, trong Chua Giesu, tham ch qua s hien dien cua anh ch em chung ta. c tin day chung ta nhn thay rang trong moi ngi co phuc lanh danh cho toi, rang anh sang cua Dung Nhan Thien Chua chieu roi tren toi qua khuon mat cua anh ch em toi.

Cai nhn cua c tin Kito giao a mang en thanh cua con ngi khong biet bao nhieu li ch cho cuoc song chung cua ho! Nh c tin, chung ta a hieu c gia tr oc ao cua moi ngi, la ieu ma ngi ta khong thay ro trong thi co ai. Trong the ky th hai, Celsus, mot ngi ngoai giao, trach c cac Kito hu ve mot y tng ma ong cho la ien ro va ao tng: ngh rang Thien Chua a dng nen the gii cho con ngi, a at con ngi tot nh cua toan the vu tru. "Tai sao lai cho rang [co] moc len v li ch cua con ngi, ch khong phai v loai da thu man r nhat trong tat ca loai vat ma khong co ly do g het?" [46]. "Neu chung ta t # tri nhn xuong at, chung ta co thc s thay bat ky s khac biet nao gia cac hoat ong cua chung ta va cua nhng con kien hay con ong khong?" [47]. trung tam cua c tin theo Thanh Kinh la tnh yeu cua Thien Chua, la quan tam cu the cua Ngai danh cho tat ca moi ngi, va ke hoach cu o cua Ngai la ke hoach bao trum toan the nhan loai va moi tao vat, la ieu at en tot nh trong viec Nhap The, Cai Chet va viec Phuc Sinh cua Chua Giesu Kito. Khi thc tai nay b che khuat, ngi ta khong co tieu chuan e phan biet ieu g lam cho cuoc song con ngi nen quy bau va oc ao. Con ngi b mat cho ng trong vu tru, va lac long trong thien nhien v choi bo trach nhiem luan ly cua mnh, hoac gia bo lam trong tai tuyet oi, t cho la mnh co mot quyen nang vo han e thao tung.

55. Mat khac, c tin, qua viec to cho chung ta thay tnh yeu cua Thien Chua la ang Tao Hoa, lam cho chung ta ton trong thien nhien hn na, va phan biet trong o trong mot ng phap c viet bi ban tay cua Ngai va mot ni c ngu c trao cho chung ta e bao ve va cham soc. c tin cung giup chung ta tm thay nhng mo hnh phat trien khong ch n thuan da tren tien ch va li nhuan, nhng coi tao vat nh mot hong an ma tat ca chung ta eu phai mang n; no day chung ta kham pha ra nhng hnh thc cai tr cong chnh, nhn nhan rang quyen hanh en t Thien Chua va c dung e phuc vu cong ch. c tin cung xac nhan kha nang tha th, la ieu thng oi hoi th gi va no lc, kien nhan va dan than. Tha th la ieu co the khi ngi ta kham pha rang s tot lanh luon luon co trc va manh hn s d, va rang li ma Thien Chua dung e nang cuoc i chung ta th sau sac hn moi khc t cua chung ta. Ngoai ra, ngay t mot quan iem hoan toan nhan chung, s hp nhat van cao hn s tranh chap; chung ta cung co trach nhiem phai oi pho vi tranh chap trong khi tm cach giai quyet no, e anh bai no, bien no thanh mot mat xch trong mot chuoi, trong mot tien trnh hng ve s hiep nhat.

Khi c tin b suy yeu, th ngay ca nhng nen tang cua cuoc song cung co nguy c b thu hep lai, nh thi sy T. S. Eliot canh bao: "Ban co can ngi ta phai bao ban rang ngay ca nhng thanh tu khiem ton nay / la nhng ieu cho phep ban t hao theo kieu xa hoi thng lu / se kho ma ton tai c neu khong co c tin, la ieu ma nh o chung tr thanh quan trong khong?" [48]. Neu chung ta loai bo c tin vao Thien Chua ra khoi cac thanh cua chung ta, s tin tng lan nhau se b suy yeu, chung ta se ch con gi c s hp nhat v s hai ma thoi, va s on nh cua chung ta se b e doa. Th gi tn hu Do Thai xac quyet rang "Thien Chua a khong ho then e cho cac ngai goi mnh la Thien Chua cua cac ngai, v a chuan b mot thanh cho cac ngai" (Dt 11:16). ay, t ng "khong ho then" lien he vi viec tha nhan cong khai. Ngi ta muon noi rang Thien Chua thu nhan mot cach cong khai rang, bang hanh ong cu the cua Ngai, Ngai hien dien gia chung ta, va Ngai muon cung co moi moi lien he gia loai ngi. Chang le chung ta lai la nhng ke cam thay xau ho khi goi Thien Chua la Thien Chua cua mnh sao? Chang le chung ta lai la nhng ke khong dam tuyen xng Ngai nh the trong i song cong cong cua mnh, la nhng ngi khong dam noi len s cao ca cua cuoc song chung ma Ngai lam cho kha d sao? c tin soi sang cuoc song trong xa hoi. No co mot anh sang sang tao danh cho moi giai oan mi cua lch s, bi v no at tat ca moi bien co trong s lien he vi nguyen thuy va cu canh cua moi s trong Chua Cha, la ang yeu thng chung ta.

Mot sc manh an ui trong au kho

56. Khi viet cho cac tn hu Corinto ve nhng gian nan va au kho cua mnh, Thanh Phaolo lien ket c tin cua ngai vi viec rao giang Tin Mng. Thc ra, ngai noi rang trong ngai li Thanh Kinh: "Toi a tin, nen toi mi noi" (2 Cor 4:13) a c thc hien. Thanh Tong o nhac en mot cau cua Thanh Vnh 116, trong o tac gia Thanh Vnh thot len: "Toi gi c tin cua toi, ngay ca khi toi noi: 'Toi rat khon kho'" (cau 10). Noi ve c tin cung lien quan en viec noi ve nhng th thach au n, nhng thc ra, Thanh Phaolo thay trong chung li rao giang co sc thuyet phuc nhat cua Tin Mng, v chnh trong s yeu uoi va au kho ma chung ta kham pha ra rang quyen nang cua Thien Chua thang vt s yeu uoi va au kho cua chung ta. Chnh Thanh Tong o thay mnh trong mot tnh trang b chet, la tnh trang se tr nen s song cho cac Kito hu (x. 2 Cor 4:7-12). Trong gi th thach, c tin soi sang chung ta; trong au kho va yeu uoi, chung ta thay ro rang "[...] chung toi khong rao giang chnh mnh, ma rao giang Chua Giesu Kito la Chua" (2 Cor 4:5). Chng mi mot cua Th gi tn hu Do Thai ket thuc bang viec nhac en nhng ngi chu au kho v c tin (x. Dt 11:35-38); trong so o co mot cho ac biet danh cho ong Mose, ngi a mang tren mnh s s nhuc cua c Kito (xem cau 26). Ngi Kito hu biet rang mnh khong the loai bo au kho, nhng chung co the co y ngha va tr thanh mot hanh ong yeu thng, tn thac vao vao ban tay Thien Chua la ang khong bo ri chung ta, bang cach nay, no la mot giai oan tang trng trong c tin va tnh yeu. Qua viec chiem niem s ket hp cua c Kito vi Chua Cha, ca trong gi phut au kho tot nh cua Ngi tren Thanh Gia (x. Mc 15:34), ngi Kito hu hoc chia se cung mot cai nhn cua Chua Giesu. V the ngay ca cai chet cung c sang to va co the c cam nghiem nh li mi goi cuoi cung vi c tin, li mi goi sau cung "Hay ri bo vung at cua ngi" (St 12:1), li mi goi "Hay en!" cuoi cung ma c Chua Cha noi, ma vi Ngai chung ta pho thac trong s t tin rang Ngai cung se cung co chung ta ngay ca trong bc cuoi cung cua chung ta.

57. Anh sang c tin va cung khong lam cho chung ta quen i nhng au kho cua the gii nay. Nhng ngi ang chu au kho a la nhng trung gian cua anh sang cho biet bao nhieu ngi nam n co c tin! Vi Thanh Phanxico thanh Assisi va ngi b benh phong cui, hoac vi Me Chan Phc Teresa thanh Calcutta va nhng ngi ngheo cua me cung the. Cac ngai a hieu mau nhiem hoat ong trong o. Khi en gan nhng ngi au kho, cac ngai chac chan khong the loai bo tat ca cac noi au cua ho, hoac giai thch uc moi s d. c tin khong phai la mot anh sang xua uoi tat ca moi bong toi cua chung ta, nhng la mot ngon en hng dan cac bc i cua chung ta trong em toi va u cho cuoc hanh trnh. oi vi nhng ngi au kho, Thien Chua khong ban cho nhng ly le e giai thch moi s, ung hn, nhng Ngai ban cau tra li cua Ngai di hnh thc mot s hien dien i cung, mot lch s cua s tot lanh ket hp vi moi cau chuyen ve au kho e m ra cho no mot tia sang. Trong c Kito, Thien Chua muon chia se con ng nay vi chung ta va ban cho chung ta cai nhn cua Ngi e chung ta co the nhn thay anh sang ben trong no. c Kito, khi a chu au kho, la "ang khai m va kien toan c tin" (Dt 12:2).

au kho nhac nh chung ta rang viec phuc vu cua c tin cho cong ch luon luon la viec phuc vu cua hy vong, mot niem hy vong nhn ve pha trc, trong khi biet rang ch t Thien Chua, t tng lai en t Chua Giesu Phuc Sinh, xa hoi chung ta mi co the tm thay nen tang vng chac va lau dai cua no. Theo ngha nay, c tin lien ket vi hy vong, cho du ni cua chung ta di at co the b pha huy, chung ta co mot ni vnh cu ma Thien Chua a chuan b trong c Kito, trong than the cua Ngi (x. 2 Cor 4:16 - 5:5 ). Nh the, ong nang cua c tin, c cay (hy vong) va c men (bac ai) (x. 1 Th 1:3; 1 Cor 13:13) dan chung ta en om ap nhng quan tam cua tat ca moi ngi trong cuoc hanh trnh cua chung ta hng ve thanh nay "la thanh ma Thien Chua la kien ##truc s va ngi xay dng" (Dt 11:10), bi v "hy vong khong lam chung ta that vong" (Rm 5:5).

Trong s hp nhat vi c tin va c men, c cay ay chung ta ve mot tng lai vng chac, nam trong mot vien canh khac vi nhng e ngh hao huyen cua cac than tng cua the gian, cung cap mot ong lc mi va sc manh cho cuoc song hang ngay cua chung ta. ng e cho ai cp mat niem hy vong cua mnh, hoac e cho no tr nen vo ch v nhng giai phap va nhng e ngh tc thi la nhng ieu ngan chan cuoc hanh trnh cua chung ta, la nhng ieu be thi gian ra "thanh tng manh vun" va bien oi no thanh khong gian. Thi gian luon luon ln hn nhieu so vi khong gian. Khong gian lam cho tien trnh b cng lai, trong khi thi gian ay ti tng lai va khuyen khch chung ta tien bc trong hy vong.

Phuc cho Ba, v a tin (Lc 1,45)

58. Trong du ngon ngi gieo giong, Thanh Luca tng thuat nhng li nay ma Chua Giesu a dung e giai thch y ngha cua "at tot": "o la nhng ke khi nghe Li Chua th nghe Li Chua vi mot tam hon cao thng va ai lng, ma sinh hoa ket qua nh kien tam ben ch." (Lc 8:15). Trong boi canh cua Tin Mng Thanh Luca, e cap en mot tam hon cao thng va ai lng, noi ve nhng ngi nghe va gi li, bao gom mot chan dung tiem an cua c tin cua c Trinh N Maria. Chnh thanh s noi ve ky c cua c Me Maria, lam sao Me gi trong long mnh tat ca nhng g Me a nghe va a thay, e t o co the sinh hoa ket qua trong i song cua Me. Me cua Chua la bieu tng hoan hao cua c tin, nh Thanh Elidabeth noi: "Phuc cho em v a tin" (Lc 1:45).

Trong c Me Maria, thieu n Sion, lch s lau dai cua c tin cua Cu c a c the hien, vi tng thuat ve i song cua rat nhieu phu n trung thanh, bat au vi ba Sarah, la nhng phu n, cung vi cac To Phu, la ni ma li ha cua Thien Chua a c hoan thanh va cuoc song mi n hoa. Trong thi vien man, Li Chua a noi cung Me Maria va Me a on nhan vi tat ca con ngi, trong tam hon Me, e Li ay co the thanh nhuc the trong long Me va c sinh ra nh anh sang cho nhan loai. Thanh Gustino T ao, trong cuoc oi thoai vi Trypho, s dung mot cach dien ta tuyet vi ma qua o ngai noi rang c Maria, khi chap nhan s iep cua thien s, a thu thai "c tin va niem vui" [49]. Thc ra, trong Me Chua Giesu, c tin the hien tron ven hoa trai cua no, va khi i song tinh than cua chung ta sinh hoa trai lam cho chung ta tr nen tran ay niem vui, o la dau ch ro rang nhat ve s cao ca cua c tin. Trong cuoc song cua mnh, c Me hoan thanh cuoc hanh hng c tin, theo bc chan cua Con Me [50]. Nh vay, trong c Me, cuoc hanh trnh c tin cua Cu c c tiep tuc bang viec i theo c Kito, e cho Ngi bien oi, va i vao trong nhan quan cua Con Thien Chua Nhap The.

59. Chung ta co the noi rang ni c Trinh N Maria, chung ta thay the hien ieu ma toi a e cap trc ay, ngha la ngi tn hu c hoan toan thu hut vao li tuyen xng c tin cua mnh. V c Me lien ket chat che vi Chua Giesu, Me cung lien ket chat che vi nhng g ma chung ta tin. Trong viec thu thai ma van con ong tring cua Me, chung ta co mot dau ch ro rang ve viec lam Con Thien Chua cua c Kito. Nguon goc vnh cu cua c Kito trong Chua Cha. Ngi la Con theo mot y ngha tong the va oc nhat, va v vay Ngi c sinh ra trong thi gian ma khong can s can thiep cua mot ngi nam. Nh Chua Con, Chua Giesu mang en cho the gii mot khi au mi va mot anh sang mi, s vien man cua tnh yeu trung tn cua Thien Chua, ang t hien mnh cho nhan loai. Ngoai ra, tnh mau t that s cua c Me Maria cung am bao cho Con Thien Chua mot lch s nhan loai ch thc, mot xac tht thc s, trong o Ngi se chet tren Thanh Gia va song lai t coi chet. c Me Maria se i theo Chua Giesu cho en tan Thanh Gia (x. Ga 19:25), t o tnh mau t cua Me se m rong cho tat ca cac mon e cua Ngi (x. Ga 19:26-27). Me cung se co mat trong can phong tren lau, sau khi Chua Giesu Phuc Sinh va Len Tri, cung cac Tong o cau xin n Chua Thanh Than (x. Cv 1,14). Chuyen ong cua tnh yeu gia Chua Cha, Chua Con va Chua Thanh Than chay qua lch s cua chung ta, va c Kito loi keo chung ta ve vi chnh Ngi e cu chung ta (x. Ga 12:32). trung tam c tin cua chung ta la li tuyen xng ve Chua Giesu, Con Thien Chua, sinh bi mot ngi n, la ang em chung ta en viec lam ngha t, nh hong an cua Chua Thanh Than (x. Galatians 4:4).

60. Chung ta hay hng ve c Me Maria, Me Hoi Thanh va Me cua c tin cua chung ta trong cau nguyen.

Lay Me, xin giup c tin cua chung con!

Xin m tai chung con e lang nghe li Chua va nhan ra giong cua Thien Chua cung li mi goi cua Ngi.

Xin anh thc trong chung con c muon i theo bc chan Ngi, ra i t vung at cua chung con va nhan c li ha cua Ngi.

Xin giup chung con e chung con c tnh yeu cua Ngi cham en, va e chung con co the cham vao Ngi trong c tin.

Xin giup chung con pho thac hoan toan cho Ngi va tin vao tnh yeu cua Ngi, ac biet la trong nhng luc b th thach va cua thap gia, khi c tin cua chung con c mi goi en trng thanh.

Xin gieo trong c tin cua chung con niem vui cua ang Phuc Sinh.

Xin nhac nh chung con rang nhng ngi tin khong bao gi mot mnh.

Xin day cho con nhn tat ca moi s vi cap mat cua Chua Giesu, e Ngi co the la anh sang cho cuoc hanh trnh cua chung con. Va xin cho anh sang c tin nay luon luon ln len trong chung con, cho en mot ngay khong co hoang hon, chnh la c Kito, Con Me va Chua chung con!

Ban hanh tai Roma, tai Thanh en Phero, ngay 29 thang 6, Le Hai Thanh Tong o Phero va Phaolo, nam 2013, nam th nhat cua trieu ai giao hoang cua toi.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

[1] Dialogus cum Tryphone Iudaeo, 121, 2: PG 6, 758.

[2] Clement of Alexandria, Protrepticus, IX: PG 8, 195.

[3] Brief an Elisabeth Nietzsche (11 June 1865), in: Werke in drei Banden, Munchen, 1954, 953ff.

[4] Paradiso XXIV, 145-147.

[5] Acta Sanctorum, Junii, I, 21.

[6] "Mac du Cong ong khong noi ro la ban ve c tin, nhng noi ve c tin tren moi trang, no nhn nhan viec song c tin, tnh chat sieu nhien cua no, gia nh rang no ay u va manh me, va at giao huan cua mnh tren o. That la u e nhac lai nhng tuye bo cua Cong ong ... e thay tam quan trong thiet yeu ma Cong ong, theo truyen thong tn ly cua Hoi Thanh, c gan cho c tin, c tin chan chnh, co nguon trong c Kito , va huan quyen cua Hoi Thanh la nhng mang chuyen cua no " (Phaolo VI, buoi trieu yet chung [ngay 08 thang ba nam 1967]: Insegnamenti V [1967], 705).

[7] X., Th du, Cong ong Vaticano I, Hien Che Tn Ly ve c Tin Cong Giao Dei Filius, Ch. 3: DS 3008-3020; Cong ong Vatican II, Hien Che Tn Ly ve Mac Khai cua Thien Chua Dei Verbum, 5: Giao Ly Hoi Thanh Cong Giao, So 153-165.

--------------

[8] x. Giao ly V, 1: PG 33, 505A.

[9] In Psal. 32, II, s. I, 9: PL 36, 284.

[10] M. Buber, Die Erzahlungen der Chassidim, Zurich, 1949, 793.

[11] Emile, Paris, 1966, 387.

12] Lettre a Monseigneur de Beaumont, L'Age d'Homme, Lausanne, p. 110.

[13] x. In Ioh. Evang, 45, 9:. PL 35, 1722-1723.

[14] Phan II, IV.

[15] De Continentia, 4, 11: PL 40, 356.

[16] "Vom Wesen katholischer Weltanschauung" (1923), trong Unterscheidung des Christlichen. Gesammelte Studien 1923-1963, Mainz, 1963, 24.

--------------

[17] XI, 30, 40: PL 32, 825.

[18] X. nh tren., 825-826.

[19] X. Vermischte Bemerkungen / Van hoa va Gia tr, ed. G.H. von Wright, Oxford, 1991, 32-33, 61-64.

[20] Homiliae in Evangelia, II, 27, 4: PL 76, 1207.

[21] X. Expositio sur Cantica Canticorum, XVIII, 88: CCL, Continuatio Mediaevalis 87, 67.

[22] Nh tren, XIX, 90:. CCL, Continuatio Mediaevalis 87, 69.

[23] "S vang phuc cua c tin (Rom 16:26; so vi Rom 1:5, 2; Cor 10:5-6) phai la s ap tra cua chung ta vi Thien Chua la ang mac khai. Nh c tin ma mot ngi t nguyen dang hien toan tam tr va y ch cho Thien Chua la ang mac khai, va san sang chap nhan s mac khai ma Thien Chua ban. e co c tin nay, chung ta can an sung cua Thien Chua tien lieu va giup , cung nh s tr giup ben trong cua Chua Thanh Than, ang cham en tam hon va hoan cai no e tr ve vi Thien Chua, cung m oi mat cua tam tr va lam cho 'moi ngi de dang on nhan va tin vao chan ly'. Cung mot Chua Thanh Than lien tuc hoan thien c tin bang nhng hong an cua Ngai, ngo hau mac khai cang ngay cang c hieu biet sau xa hn" (Cong ong Vatican II, Hien Che Tn Ly ve Mac Khai cua Thien Chua, Dei Verbum, 5).

[24] X. H. Schlier, Meditationen uber den Johanneischen Begriff der Wahrheit, in: Besinnung auf das Neue Testament. Exegetische Aufsatze und Vortrage 2, Freiburg, Basel, Wien 1959, 272.

[25] X. S. Th. III, q. 55, a. 2, ad 1.

[26] Sermo 229/L, 2 : PLS 2, 576 : " Tangere autem corde, hoc est credere ".

[27] X. Thong iep Fides et Ratio (14 thang 9 nam 1998), 73: AAS (1999), 61-62.

[28] X. Confessiones, VIII, 12, 29: PL 32, 762.

[29] De Trinitate, XV, 11, 20: PL 42, 1071: "verbum quod intus lucet".

[30] X. De Civitate Dei, XXII, 30, 5: PL 41, 804.

[31] X. Thanh Bo Giao Ly c Tin, Tuyen ngon Dominus Iesus (6 thang 8 nam 2000), 15: AAS 92 (2000), 756.

[32] Demonstratio Apostolicae Predicationis, 24: SC 406, 117.

[33] X. S. Bonaventura, Breviloquium, Prol.: Opera omnia, V, Quaracchi 1891, 201; In I Sent., prooem., q. 1, resp.: Opera Omnia, I, Quaracchi 1891, 7; S. Thomas Aquinas, S. Th. I, q. 1.

--------------

[34] X. De Baptismo, 20, 5: CCL 1, 295.

[35] Hien Che Tn Ly ve Mac Khai Thien Chua Dei Verbum, 8.

[36] X. Cong ong Vaticano II, Hien Che ve Phung Vu Thanh Sacrosanctum Concilium, 59.

[37] X. Epistula Barnabae, 11, 5: SC 172, 162.

[38] X. De nuptiis et concupiscentia, I, 4, 5: PL 44, 413: "Habent quippe intentionem generandi regenerandos, ut qui ex eis saeculi filii nascuntur in Dei filios renascantur".

[39] Cong ong Vaticano II, Hien Che Tn Ly ve Mac Khai Thien Chua Dei Verbum, 8.

[40] In Nativitate Domini Sermo, 4, 6: SC 22, 110.

[41] X. Irenaeus, Adversus Haereses, I, 10, 2: SC 264, 160.

[42] X. nh tren, II, 27, 1: SC 294, 264.

[43] X. Augustine, De Sancta Virginitate, 48, 48: PL 40, 424-425: "Servatur et in fide inviolata quaedam castitas virginalis, qua Ecclesia uni viro virgo casta cooptatur".

[44] X. An Essay on the Development of Christian Doctrine [Mot Tieu Luan ve s Phat Trien cua Hoc Thuyet Kito Giao] (Uniform Edition: Longmans, Green and Company, London, 1868-1881, 185-189.

[45] X. Cong ong Vaticano II, Hien Che Tn Ly ve Mac Khai Thien Chua Dei Verbum, 10.

-----------

[46] Origen, Contra Celsum, IV, 75: SC 136, 372.

[47] Nh tren, 85:. SC 136, 394.

[48] "Choruses from The Rock" in: The Collected Poems and Plays 1909-1950, New York 1980, 106.

[49] X. Dialogus cum Tryphone Iudaeo, 100, 5: PG 6, 710.

[50] X. Cong ong Vatican II, Hien Che Tn Ly ve Hoi Thanh Lumen Gentium, 58

 

Phaolo Pham Xuan Khoi chuyen dch Viet ng t ban Latinh va tieng Phap cua Toa Thanh

 

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page