Toan van Thong iep

Anh Sang c Tin (Lumen Fidei)

cua c Giao Hoang Phanxico

 

Toan van Thong iep Anh Sang c Tin (Lumen Fidei) cua c Giao Hoang Phanxico.

Vatican (VietCatholic News 17-07-2013) - Thong iep au tien cua c Thanh Cha Phanxico a c cong bo sang ngay 5 thang 7 nam 2013 vi ta e "Lumen Fidei" (Anh sang c Tin).

Thong iep c cong bo bang 6 th tieng: Y, Anh, Phap, c, Tay Ban Nha va Bo ao nha va c gii thieu vi gii bao ch trong cuoc hop bao tai phong bao ch Toa Thanh, do c Hong Y Marc Ouellet, Tong trng Bo Giam Muc, c Tong Giam Muc Gerhard Mueller, Tong trng Bo Giao ly c tin va c Tong Giam Muc Rino Fisichella, Chu tch Hoi ong Toa Thanh tai truyen giang Tin Mng.

Van kien nay c gi en cac Giam Muc, Linh Muc, Pho Te, cac tu s nam n va toan the giao dan. Nh chnh c Thanh Cha Phanxico giai thch: van kien nay hau nh a c c Giao Hoang Bien c 16 hoan thanh va ngai ch ong gop them ma thoi. Muc ch cua Thong iep la phuc hoi ac tnh anh sang cua chnh c tin, co the soi sang cho toan the cuoc song con ngi.

Ngoai phan nhap e (1-7) va ket luan (58-60), Thong iep "Anh Sang c Tin" gom 4 chng:

Chng Mot: Chung ta a tin vao tnh yeu (xem 1Ga 4:16)

Chng Hai: Cac ngi se khong hieu neu khong tin (xem Is 7:9)

Chng Ba: Toi trao cho anh em ieu toi a nhan c (xem 1 Cor 15:3)

Chng Bon: Thien Chua chuan b cho cac ngai mot kinh thanh (xem Dt 11:16)

Sau ay la ban dch Viet ng cua Vu Van An toan van Thong iep Lumen Fidei cua c Giao Hoang Phanxico:

 

1. Anh sang c tin: o la cach truyen thong Giao Hoi noi ve hong phuc do Chua Giesu mang ti. Trong Tin Mng Gioan, Chua Kito t noi ve Ngi: "Ta en nh anh sang bc vao tran gian, e bat c ai tin vao Ta se khong con trong bong toi na" (Ga 12:46). Thanh Phaolo s dung cung mot hnh anh: "Thien Chua, ang tng phan 'anh sang hay chieu soi t trong bong toi' a chieu soi tam hon chung toi" (2Cor 4:6). The gii ngoai giao, mot the gii khao khat anh sang, a nhn thay s phat trien cua viec ton th than mat tri, Sol Invictus, ma ho keu cau moi ngay vao luc bnh minh. Ay the nhng du mat tri moi sang moi mi, ro rang no van khong co kha nang chieu sang toan bo cuoc nhan sinh. Mat tri khong chieu soi moi thc tai; cac tia sang cua no khong the vao sau trong bong s chet, ni ma mat con ngi khong thay anh sang cua no. Thanh Giustino T ao viet rang "Khong ai san sang chet v niem tin cua mnh vao mat tri" (1). Y thc c chan tri menh mong ma c tin m ra trc mat ho, cac Kito hu a keu cau Chua Giesu nh la mat tri ch thc "vi tia sang ban s song" (2). Vi Macta, ang khoc thng cai chet cua em trai mnh la Ladaro, Chua Giesu bao: "Toi a chang noi vi ch rang neu ch tin, ch se thay vinh quang Thien Chua o sao?" (Ga 11:40). Ai tin, se thay; ho thay bang th anh sang ang soi sang tron cuoc hanh trnh cua ho, v anh sang nay phat xuat t Chua Kito phuc sinh, sao mai khong bao gi lan.

Mot anh sang ao?

2. Ay the nhng, khi noi ti anh sang c tin, ta gan nh nghe c phan bac cua nhieu ngi cung thi vi ta. Thi hien ai, anh sang nay b coi ch u cho cac xa hoi thi xa, nhng vo dung oi vi thi mi, oi vi mot nhan loai ang thanh hnh, mot nhan loai t hao ve tnh hu ly cua mnh va luon muon kham pha tng lai mot cach mi me. Do o, oi vi mot so ngi, c tin mang dang dap cua mot anh sang ao, ngan khong cho nhan loai manh dan len ng tm kiem nhan thc. Nietzsche luc con tre tng khuyen khch ch mnh la Elisabeth mao hiem, dam dam chan len "nhng neo ng mi# vi tat ca nhng ieu khong chac chan cua mot ngi phai tm ra con ng rieng cho mnh". Ong noi them: "ay la ni con ng cua nhan loai bat au: neu ch muon co bnh an cho linh hon va hanh phuc, th ch tin i, nhng neu ch muon theo uoi chan ly, ch phai tm kiem" (3). Hnh nh tn ngng khong i oi vi viec tm kiem. T khi iem nay, Nietzsche se khai trien viec ong phe phan Kito Giao a lam giam y ngha tron ven cua nhan sinh va tc bo khoi i ngi nhng mi la va mao hiem cua no. Hieu nh the, c tin la ao tng cua anh sang, mot ao tng chan loi tien len tng lai cua mot nhan loai giai thoat.

3. Trong dien trnh ay, c tin b lien ket vi bong toi. Co nhng ngi co gang cu vt c tin bang cach danh cho cho no song song vi anh sang ly tr. Cho nay se c m ra bat c ni nao anh sang ly tr khong chieu thau, bat c ni nao s chac chan khong the nao co c na. Nh the, c tin c hieu nh mot cu nhay vao trong bong toi, can tiep nhan luc khong co anh sang, b thuc ay bi xuc cam mu quang, hay nh mot anh sang chu quan, co le co kha nang ham nong tam hon va em lai nguon an ui cho ban than, nhng khong phai la ieu co the e xuat cho ngi khac lam anh sang khach quan chung vi kha nang dan ng. Tuy nhien, t t nhng chac chan, ngi ta se hieu ra rang anh sang cua ly tr t lap hien nhien khong u e soi sang tng lai; cuoi cung, tng lai van mai la chiec bong va ay s set vo minh. Thanh th, nhan loai t bo cuoc i tm th anh sang v ai, la chnh Chan Ly, ngo hau t bang long vi nhng anh sang nho hn von ch soi sang nhng khoanh khac mau qua ch khong chng to c kha nang ch ng. Ay the nhng, v thieu anh sang, moi s tr nen mu m; ngi ta khong the phan biet thien ra khoi ac, hay con ng dan ti ch iem cua ta khoi nhng con ng khac von lam ta lan quan trong nhng ng vong bat tan, khong i ti au.

Mot anh sang can c tm ra

4. Do o, ieu het sc khan thiet la mot lan na phai thay rang c tin la anh sang, bi v mot khi ngon la c tin tat i, moi anh sang khac eu bat au tan lui. Anh sang c tin la anh sang oc ao, v no co kha nang chieu soi moi kha canh cua nhan sinh. Mot anh sang manh nh the khong the phat xuat t ta ma t mot nguon nguyen thuy hn: noi cho gon, no phai phat xuat t Thien Chua. c tin phat xuat t cuoc gap g vi Thien Chua hang song, ang mi goi ta va mac khai tnh yeu cua Ngi cho ta, mot tnh yeu i trc ta va ta co the da vao e c an toan va xay dng c i ta. Khi a c tnh yeu nay bien oi, ta se co c vien kien ti mi, nhng con mat mi e nhn; ta se hieu ra rang no cha ng li ha thanh tu v ai, va ca mot tng lai m ra trc mat ta. Tiep nhan t Thien Chua nh mot hong an sieu nhien, c tin tr thanh anh sang dan ng ta i, hng dan cuoc hanh trnh cua ta qua thi gian. Mot ang, no la anh sang phat xuat t qua kh, anh sang ky c nen tang ve cuoc i Chua Giesu, th ky c mac khai tnh yeu hoan toan ang tin cay cua Ngi, mot tnh yeu co kha nang chien thang s chet. Ay the nhng, v Chua Kito a song lai va keo ta ra khoi s chet, c tin cung la anh sang phat sinh t tng lai va m ra trc mat ta nhng chan tri bao la dan ta ra khoi nhng ban nga co lap cua ta ma hng ti cai rong dai cua hiep thong. Ta se tien ti cho thay rang c tin khong nam trong bong ram va am am; no la anh sang cho toi tam cua ta. Trong Than Kch, sau khi bay to niem tin cua mnh vao Thanh Phero, Dante mo ta anh sang nay nh "mot om sang sau o tr nen ngon la bng bng va nh sao tri rang sang trong toi" (4). ay la th anh sang ma gi ay toi muon xem set e no ln len va soi sang hien tai, tr thanh ngoi sao rang chieu chan tri hanh trnh cua ta vao mot thi iem nhan loai rat can anh sang.

5. Trc ngay chu kho nan, Chua Kito bao am vi Thanh Phero rang: "Thay a cau nguyen cho con e c tin cua con ng vng" (Lc 22:32). Roi Ngi bao ngai phai cung co anh ch em mnh trong cung mot c tin ay. Y thc c nhiem vu trao pho cho Ngi Ke Nhiem Thanh Phero, c Benecto XVI a cong bo Nam c Tin hien nay, mot thi gian n phuc giup ta cam nhan c niem vui ln cua viec tin va e lam ti mi s b ng than phuc cua ta trc cac chan tri bao la c c tin rong m, e roi tuyen xng c tin nay trong tnh hp nhat va toan ven cua no, trung thanh vi ky c cua Chua va c nang nh s hien dien cua Ngi va hanh ong cua Chua Thanh Than. Niem xac tn phat sinh t mot c tin von em theo net cao ca va thanh tu cho i, mot c tin at trong tam vao Chua Kito va vao quyen nang n thanh cua Ngi, von gi hng cho s menh cua cac Kito hu au tien. Trong hanh cac t ao, ta oc c cuoc oi thoai sau ay gia quan toa Roma Rusticus va mot Kito hu co ten Hierax: "'cha me em au?', quan toa hoi v t ao. Ngai tra li: 'cha that cua chung toi la Chua Kito, va me cua chung toi la c tin vao Ngi'" (5). oi vi cac Kito hu tien khi nay, c tin, hieu nh cuoc gap g vi Thien Chua hang song ni Chua Kito, qua la "mot ngi me", v no em ho ra anh sang va sinh ha ho vao s song than linh, mot kinh nghiem mi va mot vien kien choi loa ve hien sinh ma ho san sang lam chng cong khai cho ti cung.

6. Nam c Tin c khai m vao dp ky niem lan th 50 ngay khai mac Cong ong Vatican II. T no ay la dau ch ro rang: Vatican II la Cong ong ve c tin (6), v no yeu cau ta tai lap quyen toi thng cua Thien Chua ni Chua Kito lam trung tam i ta, ca nh mot Giao Hoi lan nh nhng ca nhan. Giao Hoi khong bao gi coi c tin la chuyen ng nhien, nhng biet rang hong an nay cua Thien Chua can c nuoi dng va tang cng e no co kha nang tiep tuc soi dan con ng l hanh cua ta. Cong ong Vatican II giup cho anh sang c tin co kha nang chieu soi kinh nghiem nhan ban cua ta t ben trong, ong hanh vi moi ngi nam n cua thi ta trong cuoc hanh trnh cua ho. Cong ong cho thay ro c tin a phong phu hoa i song ra sao trong moi chieu kch cua no.

7. Trong lien tuc tnh vi moi ieu Huan Quyen cua Giao Hoi von tuyen bo xa nay ve nhan c oi than nay, cac xem set ve c tin ay nham bo tuc nhng ieu c Benecto XVI tng viet trong cac thong iep cua ngai ve c ai va c cay. Chnh ngai a gan nh hoan tat d thao au tien cua thong iep ve c tin. V the, toi het sc biet n ngai, va trong t cach anh em cua ngai trong Chua Kito, toi a tiep noi cong trnh tot ep cua ngai va them mot t ong gop cua rieng toi. Ngi Ke Nhiem Thanh Phero, hom qua, hom nay va ngay mai, luon c mi goi cung co anh ch em mnh trong kho tang vo gia c tin ma Thien Chua a ban cho ta lam anh sang dan ng cho nhan loai.

Trong hong an c tin cua Thien Chua, mot nhan c ay tran sieu nhien, ta hieu ra rang mot tnh yeu v ai a c hien tang cho ta, mot li tot ep a c ngo vi ta va khi ta chao on li ay, tc Chua Giesu Kito, Ngoi Li thanh xac pham, Chua Thanh Than se bien oi ta, roi sang con ng tng lai cua ta va giup ta han hoan tien bc tren ng ay bang oi canh hy vong. c an ket mot cach dieu ky nh the, c tin, c cay va c men la lc ay cua i song Kito hu khi no tien bc hng ve viec hiep thong tron ven vi Thien Chua. Nhng con ng m rong c tin trc mat ta nay la con ng nao? Nguon goc anh sang manh me von chieu soi cuoc hanh trnh cua mot i thanh cong va nhieu hieu qua nay la au?

Chng Mot: Chung ta a tin vao tnh yeu (xem 1Ga 4:16)

Apraham, cha chung ta trong c tin

8. c tin m ng trc mat ta va ong hanh vi ta qua thi gian. Bi o, muon hieu c tin la g, ta can theo doi ng i cua no, con ng c cac tn hu bc i, nh a c chng minh au tien trong Cu c. ay, a v oc ao phai danh cho Apraham, cha chung ta trong c tin. Trong i ong, mot ieu gay boi roi tng a dien ra: Thien Chua len tieng vi ong; Ngi t mac khai la Thien Chua, ang ang noi va goi ten ong. c tin c noi ket vi viec nghe. Apraham khong nhn thay Thien Chua, nhng nghe thay tieng Ngi. Nh the, c tin tiep nhan kha canh ban v cua no. Thien Chua khong phai la v than cua mot ni chon ac thu, hay mot v than noi ket vi mot thi thanh thieng ac biet nao o, nhng la Thien Chua cua mot con ngi, Thien Chua cua Apraham, cua Ixaac va cua Giacop, co kha nang hanh ong qua lai vi con ngi va thiet lap mot giao c vi ho. c tin la li ap tra cua ta oi vi mot li a ch than noi vi ta, li ap tra mot "Ngai" (Thou) tng goi ta ch danh.

9. Li noi vi Apraham cha ng ca keu goi lan ha hen. Trc nhat, o la li keu goi la bo que hng, li mi goi i ti mot cuoc song mi, khi au cho mot xuat hanh se hng ong ti mot tng lai khong d oan c. Cai nhn ma c tin se em lai cho Apraham luon luon c lien ket vi nhu cau phai bc cai bc au tien ti nay: c tin "thay" bao lau no tien bc, bao lau no quyet nh bc vao cac chan tri do li Thien Chua m ra. Li nay cung cha mot ha hen: dong doi ngi se ln lao ve con so, ngi se la cha mot dan toc v ai (xem St 13:16; 15:5; 22:17). Muon ap tra li a i trc no, c tin cua Apraham phai luon la mot hanh vi tng nh. Ay the nhng viec tng nh nay khong cot chat vao cac bien co qua kh ma, v la tng nh mot li ha, no phai co kha nang m ca tng lai, doi anh sang len con ng phai i. Ta thay c tin, hieu nh viec tng nh tng lai, memoria futuri, do o lien ket chat che vi c cay.

10. Apraham c yeu cau pho thac vao li nay. c tin hieu rang ieu be ngoai xem ra phu phiem va thoang qua la li noi, nhng khi c noi ra bi v Thien Chua von chnh la tn trung, no tr thanh tuyet oi chac chan va khong the lay chuyen c, u bao am cho tnh lien tuc cua cuoc hanh trnh qua thi gian cua ta. c tin chap nhan li nay nh tang a vng chac, tren o, ta co the xay dng, mot ai lo thang tap tren o ta co the du hanh. Trong Thanh Kinh, c tin c dien ta bang t Hpri 'emunah, do ong t 'aman co ngha la "duy tr" (to uphold). Han t 'emunah ch ca long tn trung cua Thien Chua lan c tin cua con ngi. Ngi co c tin nhan c sc manh nh at mnh vao ban tay Thien Chua, ang tn trung. Vui ua vi ngha kep cua han t nay, mot ngha kep cung tm thay trong han t Hy Lap pistos va han t La Tinh fidelis, Thanh Cyril Thanh Gierusalem ca ngi pham gia Kito hu, ngi a nhan ten cua chnh Thien Chua: v ca hai eu c goi la "tn hu" (faithful) (8). Nh Thanh Augustino tng giai thch: "con ngi tn trung khi ho tin vao Thien Chua va cac li Ngi ha; Thien Chua tn trung khi Ngi ban cho con ngi ieu Ngi a ha" (9).

11. Co mot yeu to cuoi cung trong cau truyen cua Apraham rat quan trong e ta hieu c tin cua ong. Du em lai s mi me va ngac nhien, li Thien Chua khong he xa la oi vi kinh nghiem cua Apraham. Trong tieng noi ang noi vi ong, Apraham nhan ra li keu goi sau sac von luon hien dien tai cot loi hu the ong. Thien Chua cot chat li ha cua Ngi vao kha canh i ngi luon to ra "ay ha hen" nhat, tc chc phan lam cha, sinh ra s song mi.: "Xara v ngi se mang thai cho ngi mot con trai, va ngi se at ten cho no la Ixaac" (St 17:19). Thien Chua, ang yeu cau Apraham hoan toan tn thac, t mac khai mnh la nguon moi s song. Nh the, c tin lien ket vi tnh phu t cua Thien Chua, mot tnh phu t phat sinh ra muon loai; Thien Chua, ang keu goi Apraham la Tao Hoa, ang "keu goi moi s cha hien hu bc vao hien hu" (Rm 4:17), ang "chon ta trc khi at nen cho the gii# va nh cho ta c nhan lam con cai Ngi" (Eph. 1:4-5). oi vi Apraham, c tin vao Thien Chua doi sang vao noi tham hu the ong, giup ong nhn nhan suoi nguon s thien ngay goc re moi s va hieu ra rang i ong khong phai la san pham cua mot h the (non-being) hay mot rui may, ma la ket qua mot li keu goi co tnh ban v va mot tnh yeu cung co tnh ban v. Thien Chua nhiem mau, ang keu goi ong, khong phai la v than xa la, ma la Thien Chua, nguon goc va iem ta chnh cua moi s hien hu. Th thach v ai oi vi c tin cua Apraham, tc viec sat te con trai Ixaac, cho thay pham vi trong o tnh yeu nguyen thuy nay co kha nang am bao s song qua ben kia s chet. Li tng co kha nang dng len mot con trai cho ke "te nh a chet", trong canh "can coi" cua long da Xara (xem Rm 4:19), cung co the gi li ha tng lai bat chap moi th thach va nguy hiem (xem Dt 11:19; Rm 4:21).

c tin cua Israel

12. Lch s dan Israel trong Sach Xuat Hanh dien tien theo con ng c tin cua Apraham. Mot lan na, c tin phat sinh t mot n phuc nguyen thuy: Israel tin tng vao Thien Chua, ang ha se giai phong dan Ngi khoi canh khon cung. c tin tr thanh li mi goi thc hien cuoc hanh trnh lau dai dan ti viec th phng Chua tren Nui Sinai va tha hng at ha. Tnh yeu Thien Chua c coi nh tnh yeu cua mot ngi cha cong con doc ng (xem nl 1:31). Viec Isarel tuyen xng c tin mang dang dap mot trnh thuat ve nhng ky cong cua Thien Chua trong viec giai phong dan Ngi va hanh ong nh ngi hng dan ho (xem nl 26:5-11), mot trnh thuat c lu truyen t the he nay qua the he no. Anh sang cua Thien Chua chieu roi Israel qua viec tng nh cac ky cong ay quyen nang cua Chua, c nhac lai va c hanh trong th phng, va c truyen tung t cha ti con. ay, ta thay anh sang c tin a c lien ket ra sao vi nhng truyen song cu the, vi viec tng niem ay biet n cac ky cong ay quyen nang cua Thien Chua va viec t t nen tron li ha cua Ngi. Kien truc Gotch a noi len ieu nay cach ro rang: tai cac nha th chnh toa, anh sang tuon o t tri xuong bang cach xuyen qua cac ca so mo ta lch s cu roi. Anh sang cua Thien Chua en vi ta qua trnh thuat t to mnh ra cua Ngi, va do o tr nen co kha nang roi sang cho cuoc vt qua thi gian cua ta bang viec nhac nh cac hong an cua Ngi va viec chng minh Ngi a lam tron cac li ha ra sao.

13. Lch s Israel cung cho ta thay cn cam do vo tn ma dan toc nay hn mot lan sa vao. ay, ieu ngc vi c tin c mo ta la th ngau than. Trong khi Mose ang tha chuyen cung Thien Chua tren Nui Sinai, th dan khong chu c mau nhiem dau an cua Thien Chua, khong chu c thi gian ch i e thay nhan Ngi. T chnh ban chat cua no, c tin oi ngi ta phai t bo viec chiem hu tc khac ieu ma th giac nh muon hien dang; no la li mi hng ve nguon anh sang, trong khi ton knh mau nhiem cua mot thanh nhan ch chu ch than t to lo vao luc thuan tien. Martin Buber co lan a trch dan cau nh ngha do giao s Koch e xuat ve viec th ngau than: th ngau than la "khi mot khuon mat ngo vi mot khuon mat von khong phai la mot khuon mat" (10). Thay v tin vao Thien Chua, xem ra tot hn nen th mot ngau than, ma ta co the nhn thang vao mat va biet ro goc gac, v no la san pham cua ban tay ta. ng trc mot ngau than, ta khong he co nguy c b keu goi phai t bo s an toan cua mnh, v ngau than "co mieng nhng khong the noi" (Tv 115:5). Ta bat au nhan ra, ngau than co o nh mot cai c e ta t at ta vao tam iem thc tai va th phng san pham cua chnh ban tay ta. Mot khi con ngi anh mat xu hng nen tang von thong nhat hoa hien sinh cua ho, ho t ap tan ho thanh nhieu manh cho cac them muon cua mnh; khi t khc khong chu ch i gi ha hen, truyen i ho o be thanh muon van nhng khoanh khac ri rac khac nhau. Nh the, th ngau than luon luon la a than, vo nh bc t ong chua nay qua ong chua no. Th ngau than khong a ra mot hanh trnh nao ma la d tha nhng neo ng chang dan ti au va ch tao nen mot me tran o. Nhng ai quyet nh khong at niem tin ni Thien Chua han nghe thay inh tai u moi th ngau than ho hoan: "Hay at tin tng ni ta!". Von lien ket vi hoi tam, c tin qua oi nghch vi viec th ngau than; no xa la cac ngau than e hng ve Thien Chua hang song trong mot gap g ban v. Tin co ngha la pho thac cho mot tnh yeu nhan hau luon luon chap nhan va tha th, luon nang va hng dan i ta, va luon to quyen nang cua mnh qua kha nang lam thang bang moi ng net khuc khuyu cua lch s. c tin he viec quyet tam e mnh khong ngng c li mi goi cua Thien Chua bien oi va canh tan. Chnh v the co s nghch ly nay: nh khong ngng hng ve Thien Chua, ta kham pha ra con ng chac chan giai phong ta khoi canh tan ra ma cac ngau than von ap at tren ta.

14. Trong c tin cua Israel, ta cung gap khuon mat Mose, ngi trung gian. Dan co the khong thay mat Thien Chua; nhng Mose la ngi noi chuyen vi Giave tren nui cao roi noi lai cho dan biet thanh y Chua. Co s hien dien cua mot trung gian gia mnh, Israel hoc c cach cung hanh trnh vi nhau trong hp nhat. Hanh vi c tin cua ca nhan tm c cho ng trong cong oan, trong cai "chung toi" chung cua toan dan, mot dan ma trong c tin giong nh mot con ngi duy nhat, "con trai au long cua Ta" nh Thien Chua tng mo ta ve dan Israel (xem Xh 4:22). ay, trung gian khong he la mot tr ngai, nhng la mot m ng: nh gap g vi ngi khac, tam nhn cua ta vn ti mot chan ly ln hn chnh ta. Rousseau co lan than van rang ong ta khong nhn thay Thien Chua: v "Co qua nhieu ngi ng gia Thien Chua va toi" (11)# Ha khong n gian va t nhien hay sao neu Thien Chua chu kiem Mose i noi chuyen vi Jean Jacques Rousseau?"(12). Theo quan niem ca nhan chu ngha va chat hep ve lng tam, ngi ta khong the anh gia c y ngha cua trung gian, anh gia c kha nang tham d vao vien kien cua ngi khac nay, cai nhan thc chung von la nhan thc rieng cua tnh yeu nay. c tin la n phuc nhng khong cua Thien Chua, mot n oi hoi s khiem nhng va long can am e tn thac va pho thac; no giup ta kha nang nhn ra con ng sang lang dan ti cuoc gap g Thien Chua va nhan loai: tc lch s cu roi.

S vien man cua c Tin Kito Giao

15. "Apraham han hoan c thay ngay cua Ta; ong a thay va a han hoan" (Ga 8:56). Theo nhng li nay cua Chua Giesu, c tin cua Apraham hng ve Ngi; theo mot ngha nao o, no tien bao mau nhiem cua Ngi. Thanh Augustino hieu nh the khi ngai qua quyet rang cac to phu a nh c tin ma c cu roi, khong phai c tin vao Chua Kito a en ma vao Chua Kito sap en, mot c tin thuc ay hng ti tng lai Chua Giesu (13). c tin Kito Giao at trong tam ni Chua Kito; no la li tuyen xng rang c Giesu la Chua va Thien Chua lam Ngi song lai t coi chet (xem Rm 10:9). Moi si ch cua Cu c eu giao thoa ni Chua Kito; Ngi tr nen li "co" (yes) dt khoat oi vi moi li ha, la can ban toi hau cua li "Amen" ta tha vi Thien Chua (xem 2Cor 1:20). Lch s cua Chua Giesu la bieu hien tron ven cua tnh ang tin ni Thien Chua. Neu Israel tiep tuc nhac ta nh cac hanh vi yeu thng v ai cua Thien Chua, nhng hanh vi von tao nen cot loi cho viec tuyen xng c tin cua ho va m rong cai nhn bang c tin cua ho, th nay, cuoc i Chua Giesu la can c e Thien Chua can thiep dt khoat, la bieu hien toi cao cua tnh yeu Ngi danh cho ta. Li ma Thien Chua noi vi ta trong Chua Giesu khong phai la li trong muon mot, ma la li trng cu cua Ngi (xem Dt 1:1-2). Nh Thanh Phaolo a nhac nh ta, Thien Chua khong the nao ban cho ta mot bao am ln hn the ve tnh yeu cua Ngi (xem Rm 8:31-39). Nh the, c tin Kito Giao la c tin vao tnh yeu hoan hao, vao sc manh co tnh quyet nh cua tnh yeu nay, vao kha nang bien oi the gii cua no va kha nang dien bien lch s cua no. "Chung ta biet va tin tnh yeu ma Thien Chua von danh cho chung ta" (1Ga 4:16). Trong tnh yeu cua Thien Chua, nh c mac khai ni Giesu, c tin nhan ra nen tang cua moi thc tai va so phan sau cung cua chung.

16. Chng c ro rang nhat cho thay s ang tin cua tnh Chua Kito yeu ta tm thay trong viec Ngi chet cho ta. Neu hy sinh mang song mnh v bang hu la chng c cao ca nhat cua tnh yeu (xem Ga 15:13), th Chua Giesu a hien chnh mang song mnh v moi ngi, tham ch v ca cac ke thu cua Ngi na, e bien oi tam hon ho. ieu nay giai thch tai sao cac phuc am gia coi gi Chua Giesu chu ong inh la nh cao ma moi con mat c tin eu hng len; trong gi ay, chieu sau va chieu rong cua tnh yeu Thien Chua a sang len. Chnh luc o, Thanh Gioan a a ra li chng long trong cua ngai, khi cung vi Me Chua Giesu, ngai ngc nhn len ang b am thau (xem Ga 19:37): "Ngi thay ieu nay a lam chng, e ca anh em na cung tin. Li chng cua ngi ay chan thc, va ngi ay biet mnh noi s that" (Ga 19:35). Trong Ke Ngu Ngoc cua Dostoevsky, ong hoang Myskin thay bc tranh do Hans Holbein Tre ve, dien ta Chua Giesu chet trong mo ben noi: "Nhn bc tranh nay co the khien ngi ta mat c tin" (14). Bc tranh nay mo ta mot cach khung khiep cac hieu qua tan pha cua cai chet tren than xac Chua Giesu. Ay the nhng chnh nh chiem ngam cai chet cua Ngi ma c tin tr nen vng manh hn va nhan c anh sang rc r; roi no c mac khai nh la c tin vao tnh yeu ben vng cua Chua Kito danh cho ta, mot tnh yeu co kha nang chap nhan s chet e em cu roi en cho ta. Tnh yeu nay, mot tnh yeu khong lui bc trc s chet ngo hau chng to s sau sac cua no, la mot ieu toi co the tin vao; viec hoan toan t hien cua Chua Kito vt thang moi nghi ng va giup toi pho thac vao Ngi mot cach tron ven.

17. S d cai chet cua Chua Kito cho ta thay tnh ang tin cay hoan toan cua tnh yeu Thien Chua, trc het, la nh s phuc sinh cua Ngi. Nh Song Lai, Chua Kito la nhan chng ang tin cay, ang c tin (xem Kh 1:5; Dt 2:17), va la s ho tr vng chac cho c tin cua ta. "Neu Chua Kito khong song lai, th c tin cua anh em la vo ch" Thanh Phaolo noi nh the (1Cor 15:17). Neu tnh yeu cua Chua Cha khong lam cho Chua Giesu song lai t coi chet, neu no khong co kha nang phuc sinh than xac cua Ngi, th no khong phai la tnh yeu hoan toan ang tin cay, co kha nang chieu soi ca s u am cua cai chet. Khi Thanh Phaolo mo ta s song mi cua ngai trong Chua Kito, ngai noi ve "c tin vao Con Thien Chua, ang yeu toi va hien mnh v toi" (Gl 2:20). Ro rang, "c tin vao Con Thien Chua" nay ch c tin cua Thanh Phaolo vao Chua Giesu, nhng no cung gia thiet rang chnh Chua Giesu la ang ang tin, da khong nhng vao viec Ngi yeu ta cho en chet ma con vao t cach Con Thien Chua cua Ngi na. Chnh v Chua Giesu la Chua Con, v Ngi tuyet oi at c s tren Chua Cha, nen Ngi co kha nang chien thang s chet va lam cho tnh vien man cua s song sang len. Van hoa cua ta a anh mat cam thc cua no ve s hien dien va hoat ong co the r mo c cua Thien Chua trong the gian. Ta ngh rang phai tm Thien Chua coi ben kia, tren mot bnh dien khac cua thc tai, xa ri khoi cac lien he hang ngay cua ta. Nhng neu ung the, neu Thien Chua khong hanh ong trong the gian, th tnh yeu cua Ngi khong thc s manh me, khong thc s co thc va tham ch khong thc na, mot tnh yeu co kha nang em lai phc hanh nh li a ha. No se khong tao c bat c khac biet nao du ta tin Ngi hay khong. Trai lai, Kito hu tuyen xng c tin cua ho vao tnh yeu co the r mo c va rat manh me cua Thien Chua, mot tnh yeu hanh ong thc s trong lch s va xac nh ra so phan sau cung cua lch s nay: mot tnh yeu co the c gap g, mot tnh yeu hoan toan c mac khai trong cuoc kho nan, trong cai chet va s phuc sinh cua Chua Kito.

18. S vien man ma Chua Giesu em en cho c tin co mot kha canh co tnh quyet nh na. Trong c tin, Chua Kito khong nhng ch la ang ta tin, la bieu hien toi cao cua tnh yeu Thien Chua; Ngi con la ang ta ket hp vi, chnh la e tin. c tin khong ch cham cham nhn ngam Chua Giesu, ma con thay s viec nh chnh ngi thay na, bang con mat cua Ngi: no la s tham d vao cach Ngi nhn. Trong nhieu lanh vc i ta, ta von tin tng nhng ngi hieu biet hn ta. Ta tin tng kien truc s, ngi xay nha cho ta, tin tng dc s, ngi cung cap thuoc cha benh cho ta, tin tng luat s, ngi benh vc ta trc toa. Ta cung can mot ai o ang tin cay va nhieu hieu biet khi lien quan ti Thien Chua. Chua Giesu, Con Thien Chua, la ang lam Thien Chua c ta biet en (xem Ga 1:18). i song Chua Kito, cach Ngi biet Chua Cha va song trong moi lien he hoan toan va thng hang vi Chua Cha, m ra nhng vien canh mi va ay mi goi oi vi kinh nghiem nhan ban.

oi vi c tin cua ta, Thanh Gioan lam noi bat s quan trong cua lien he ban than vi Chua Giesu khi s dung nhieu hnh thc khac nhau cua ong t "tin". Ngoai viec "tin rang" ieu Chua Giesu noi vi ta la that, Thanh Gioan con noi ti viec "tin" Chua Giesu va "tin vao" Chua Giesu. Ta "tin" Chua Giesu khi ta chap nhan li cua Ngi, chng t cua Ngi, v Ngi chan that. Ta "tin vao" Chua Giesu khi ta ch than chao on Ngi vao i ta va len ng hng ve Ngi, bam lay Ngi trong yeu thng va bc theo got chan Ngi suot ng dai.

e ta co the biet, chap nhan va bc theo Ngi, Con Thien Chua a mang lay xac pham cua ta. Bang cach nay, Ngi cung thay Chua Cha theo cach nhan ban, ben trong boi canh mot cuoc hanh trnh dien tien trong thi gian. c tin Kito Giao la c tin vao s nhap the cua Ngoi Li va vao s phuc sinh than xac cua Ngi; no la c tin vao mot Thien Chua gan gui ta en noi a bc han vao lch s nhan loai. Khong he ly d ta khoi thc tai, c tin cua ta vao Con Thien Chua lam ngi trong Chua Giesu Nadaret giup ta nam c y ngha sau xa nhat cua thc tai va thay c Thien Chua a yeu thng the gian nay va hang khong ngng hng dan no ve vi Ngi xiet bao. ieu nay dan ta, trong t cach Kito hu, song cuoc song cua ta trong the gian nay vi mot dan than va nong nhiet moi ngay mot ln hn.

Cu roi nh c tin

19. Da tren viec tham d vao cach Chua Giesu nhn s viec nay, Thanh Phaolo e lai cho ta mot mo ta ve i song c tin. Khi tiep nhan hong an c tin, cac tn hu tr nen tao vat mi; ho tiep nhan hu the mi; trong t cach con cai Thien Chua, nay ho la "nhng ngi con trong Chua Con". Kieu noi "Abba, Cha i" het sc ac thu trong kinh nghiem cua Chua Giesu, nay tr thanh cot loi cho kinh nghiem Kito hu (xem Rm 8:15). i song c tin, hieu nh hien sinh con thao, la s tha nhan hong an nguyen khi va triet e von nang i ta. Ta thay ro ieu nay trong cau hoi Thanh Phaolo at ra cho tn hu Corinto: "Co ieu g anh em co ma anh em a khong nhan c khong?" (1Cor 4:7). ay la ieu nam tam iem cuoc tranh luan cua Thanh Phaolo vi ngi Biet Phai: van e ta at c n cu roi la nh c tin hay nh viec lam theo luat. Thanh Phaolo bac bo thai o cua nhng ngi cho rang mnh nen cong chnh trc mat Thien Chua nh viec mnh lam. Nhng ngi nay, cho du vang theo cac gii ran va lam nhieu viec tot lanh, ch at trong tam vao chnh mnh; ho khong hieu rang s thien phat xuat t Thien Chua. Nhng ai song theo loi nay, nhng ai muon la nguon goc cho s cong chnh cua mnh, se thay rang s cong chnh nay chang bao lau se tan bien va en ca viec tuan theo le luat ho cung se khong lam c. Ho tr nen t ong kn trong chnh ho va t co lap khoi Thien Chua va ngi khac; i ho tr nen vo ch va viec lam cua ho tr nen kho can, nh cay xa nguon nc. Thanh Augustino noi vi ta mot cach suc tch va manh me theo thong le nh sau: "Ab eo qui fecit te, noli deficere nec ad te" (ng quay mat khoi ang tao nen anh em, cung nh quay vao chnh anh em) (15). Mot khi ngh rang quay mat khoi Thien Chua, toi se tm thay toi, la i toi bat au tan v (xem Lc 15:11-24). Khi au n cu roi la m long mnh ra chao on mot ieu a co trc ta, chao on hong an nguyen thuy von khang nh s song va nang hien hu cua no. Ch nh biet m ca chao on va nhn nhan hong an nay, ta mi c bien oi, cam nghiem c n cu roi va mang lai hoa trai tot ep. Cu roi nh c tin co ngha la nhn nhan quyen toi thng cua hong an Thien Chua. Nh Thanh Phaolo tng noi "Bi n thanh, anh em a c cu roi nh c tin, ch ieu nay khong do viec lam cua anh em; no la hong an cua Thien Chua" (Eph. 2:8).

20. Cach nhn s vat mi me cua c tin at trong tam ni Chua Kito. c tin vao Chua Kito em lai n cu roi v trong Ngi, i ta hoan toan m ca on chao mot tnh yeu von co trc ta, mot tnh yeu von bien oi ta t ben trong, v no hanh ong trong ta va qua ta. ieu nay thay ro trong loi Thanh Phaolo chu giai oan van cua e Nh Luat, loi chu giai rat phu hp vi tam iem s iep Cu c. Mose noi vi dan rang "Ai se len tri thay ta va mang no ve cho ta?" hay "Ai se vt bien thay ta va mang no ve cho ta?" (nl 30:11-14). Thanh Phaolo giai thch s gan gui cua li Chua nay nh la s hien dien cua Chua Kito trong cac Kito hu. "Anh em ng t hoi rang 'ai se len tri?' ngu y la e em Chua Kito xuong; hay 'ai se xuong vc sau?', ngu y la e em Chua Kito len t coi chet" (Rm 10:6-7). Chua Kito xuong the va song lai t coi chet; qua viec nhap the va song lai, Con Thien Chua a om lay tron s song va lch s nhan loai, va nay ang c ngu trong trai tim ta qua Chua Thanh Than. c tin biet rang Thien Chua ti gan ta, Chua Kito c ban tang cho ta lam hong an bien oi ta t ben trong, c ngu trong ta va ban cho ta anh sang rang soi ca nguon goc lan tan cung i ta.

21. Nh the, ta thay c s khac nhau do c tin em lai cho ta. Ai tin eu c bien oi bi tnh yeu ma trai tim ho a rong m chao on bang c tin. Nh s rong m chao on tang pham yeu thng nguyen thuy nay, i ho c m rong va c m dai. "Khong con la toi song na, nhng la Chua Kito song trong toi" (Gl 2:20). "c chi Chua Kito c ngu trong trai tim anh em qua c tin" (Eph.3:17). Viec y thc ve mnh cua Kito hu nay c ni rong nh s hien dien cua mot ngi khac; nay song trong ngi khac nay va do o, i song tiep nhan c ca mot chieu rong mi me, trong tnh yeu. ay, ta thay Chua Thanh Than hanh ong. Kito hu co the thay bang con mat cua Chua Giesu va chia se tam tr Ngi, chia se thien hng con thao cua Ngi, v ho chia se tnh yeu cua Ngi la Chua Thanh Than. Trong tnh yeu cua Chua Giesu, ta nhan c vien kien cua Ngi cach nao o. Khong song theo Ngi trong tnh yeu, khong co s hien dien cua Chua Thanh Than, ta khong the tuyen xng Ngi la Chua c (xem 1Cor 12:3).

Hnh thc Giao Hoi cua c Tin

22. Theo cach tren, i song tn hu tr thanh i song co tnh Giao Hoi, mot i song song trong Giao Hoi. Khi Thanh Phaolo noi vi tn hu Roma rang moi ngi tin vao Chua Kito lam nen mot than the, ngai thuc giuc ho ng anh gia qua mc viec nay; ung hn, moi ngi phai ngh ve mnh "theo mc c tin ma Thien Chua a ban cho" (Rm 12:3). Ngi tin se tien ti cho nhn mnh di anh sang c tin ma mnh tuyen xng: Chua Kito la tam gng e ho thay hnh anh rieng cua ho c the hien hoan toan. Va nh Chua Kito a tu tap moi ngi tin va lam ho tr nen than the Ngi the nao, th Kito hu cung se tien ti cho coi mnh nh chi the cua than the nay nh the, trong mot moi lien he yeu tnh vi moi tn hu khac. Hnh anh than the khong ham ngha rang tn hu ch la mot phan cua mot toan the vo danh, ch la mot cai rang (cog) trong co may ln; ung hn, no lam noi s ket hp co tnh sinh t cua Chua Kito vi cac tn hu, va cua cac tn hu vi nhau (xem Rm 12:4-5). Cac Kito hu ch la "mot" (xem Gl 3:28), nhng theo cach khong khien ho mat i ca tnh cua ho; khi phuc vu ngi khac, ho i vao mnh mot cach cao o nhat. ieu nay giai thch tai sao, ngoai than the nay, ngoai s hp nhat cua Giao Hoi trong Chua Kito nay, ngoai Giao Hoi ma theo li Romano Guardini "von mang theo cai nhn cua Chua Kito ve the gii trong long lch s" (16) nay, c tin se mat "mc o" cua no; no khong con tm thay the quan bnh na, khong tm thay khong gian can e nang no na. c tin nhat thiet co tnh Giao Hoi; no c tuyen xng trong than the Chua Kito, von la hiep thong cu the cua cac tn hu. Chnh tren tam phong Giao Hoi nay, c Tin m long tng Kito hu ca nhan hng ve moi ngi khac. Li Chua Kito, mot khi a nghe thay, do chnh sc manh noi tai hoat ong trong trai tim Kito hu cua no, se tr nen li ap tra, mot li c noi len, mot tuyen xng c tin. Nh chnh Thanh Phaolo tng viet: "ngi ta tin that trong long... va tuyen xng ra ngoai mieng" (Rm 10:10). c tin khong phai la chuyen rieng t, mot y niem hoan toan ca nhan chu ngha hay mot y kien ban than: no phat sinh t viec nghe, va no nham c phat bieu thanh li va c tuyen xng. V "Lam sao ho tin c ang ma ho cha bao gi nghe noi ti? Va lam sao ho nghe noi neu khong co ngi thuyet giang?" (Rm 10:14). c tin tr nen hoat ong ni Kito hu la nh hong an nhan c, nh tnh yeu loi cuon ta ti Chua Kito (xem Gl 5:6), va giup ta tham d vao cuoc l hanh v ai cua Giao Hoi qua dong lch s cho ti ngay tan the. oi vi nhng ai a c bien oi cach nay, mot cach nhn mi se c m ra, c tin tr nen anh sang cho con mat ho.

Chng Hai: Cac ngi se khong hieu neu khong tin (xem Is 7:9)

c Tin va s that

23. Khong tin, cac ngi se khong hieu (xem Is 7:9). Ban Hy Lap cua Thanh Kinh Do Thai, tc ban dch Bay Mi, xuat ban tai Alexandria, cho rang nhng li tren c tien tri Isaia noi vi Vua Akhat. Theo cach nay, van e nhan thc chan ly tr nen cot yeu oi vi c tin. Ban Hpri co hi khac mot chut; tien tri noi vi nha vua: "khong tin, ngai se khong lap ngoi c". ay, ta thay co viec chi ch, da vao hai hnh thc cua ong t 'aman: "ngai se tin" (ta'aminu) va " ngai se lap c ngoi " (te'amenu).

Khiep am trc sc manh cua ke thu, v vua nay tm s an toan ma ch co viec lien minh vi e Quoc hung manh Assyria mi cung cap c. Thay vao o, tien tri bao ong hay tin tng hoan toan vao tang a chac chan va ben vng la Thien Chua cua Israel. V Thien Chua la ang ang tin cay, nen ieu hu ly la tin vao Ngi, bam chat vao li Ngi. Ngi la mot vi v Thien Chua ma sau nay Tien Tri Isaia, hai lan trong cung mot cau, goi la Thien Chua Amen, "Thien Chua cua s that" (xem Is 65:16), nen tang ben vng cua long trung trinh giao c. Xem ra ban Hy Lap cua Thanh Kinh, khi dch "lap ngoi" thanh "hieu", a thay oi mot cach sau xa y ngha cua ban van bang cach ri bo y niem cua Thanh Kinh ve s tn thac vao Chua e tiep nhan y niem cua ngi Hy Lap ve cai hieu tri thc. Ay the nhng, loi dch nay, tuy chac chan co phan anh cuoc oi thoai vi nen van hoa Hy Lap, nhng van khong xa la oi vi tnh tiem an trong ban van Hpri. V nen tang vng chac ma Isaia ha vi nha vua qua a at c s tren cai hieu ve hoat ong cua Thien Chua va s hp nhat ma Ngi von ban cho s song nhan ban va lch s dan Ngi. Tien tri thach thc nha vua, va ca chung ta na, phai hieu ng loi Thien Chua, nhn thay ke hoach khon ngoan ieu hng moi thi ai trong long trung trinh cua Thien Chua. Thanh Augustino tiep noi viec tong hp cac y niem "hieu" va "lap ngoi" nay trong cuon T Thu khi ngai noi ti s that ma ngi ta co the da vao e ng vng: "Luc o, con se c uc va tr nen cng cap trong cai khuon chan ly cua Ngai" (17). Trong ng canh nay, ta thay Thanh Augustino quan tam ti viec chng minh rang s that ang tin ve Thien Chua, nh Thanh Kinh ch ro, chnh la s hien dien ay tn trung cua Ngi qua suot dong lch s, la kha nang cua Ngi ket hp thi gian va moi thi ai vi nhau, va tap hp moi mach tan man cua i ta thanh mot (18).

24. oc di anh sang nay, ban van cua tien tri dan ta ti mot ket luan: ta can nhan thc, ta can s that, v khong co nhng gia tr nay, ta khong the ng vng, ta khong the tien ti. c tin khong co s that la c tin khong cu roi, no khong cung cap cho ta mot the ng vng chac. No mai la cau truyen ep e, mot phong chieu cac hoai mong hanh phuc sau xa cua ta, mot ieu g o co kha nang thoa man ta bao lau ta san sang t la doi mnh. Ca hai ieu ay, hay la b gian lc thanh mot xuc cam cao co the em ti ui an va phan khch, nhng mai mai lam moi cho nhng that thng cua tam tr ta va thi tiet hay thay oi, khong he co kha nang nang e cuoc hanh trnh suot i ben vng. Neu c tin la nh the, th Vua Akhat han nhien ung khi khong anh cuoc i ong va nen an ninh cua vng quoc ong tren mot xuc cam. Nhng chnh v moi lien ket noi tai cua no vi s that, c tin qua co kha nang em lai anh sang mi, cao hn cac tnh toan cua nha vua, v anh sang nay nhn sau hn vao ng xa va biet cay trong vao ban tay Thien Chua, ang luon trung thanh vi giao c va ha hen cua Ngi.

25. Ngay nay, hn bao gi het, v cuoc khung hoang s that trong thi ai ta, ta can c nhac nh moi lien ket gia c tin va s that. Trong nen van hoa ng thi, ta thng co khuynh hng ch coi chan ly ky thuat la chan ly co thc ma thoi: chan ly la ieu ta thanh cong trong xay dng va can o bang kien thc khoa hoc, chan ly la ieu xuoi chay va lam cho cuoc song de dang va tien nghi hn. Ngay nay, ieu nay xem ra la chan ly duy nhat chac chan, chan ly duy nhat co the chia se, chan ly duy nhat co the dung lam can ban e thao luan hay theo uoi cac trach nhiem chung. Ay the nhng pha kia cua can can, ta san sang cho phep cac chan ly chu quan cua ca nhan, tc cac chan ly he viec trung thanh vi cac xac tn sau xa nhat cua ho, nhng ch co gia tr cho ca nhan nay ma thoi ch khong co kha nang e xuat cho ngi khac, trong co gang phuc vu thien ch chung. Con chnh Chan Ly, mot chan ly co kha nang giai thch toan bo i ta nh nhng ca nhan hay trong xa hoi, th b nhn mot cach ng vc. a anh, ngi ta bao ta: chan ly nay la th chan ly c cac phong trao toan tr v ai cua the ky trc chu trng, mot chan ly chuyen ap at the gii quan cua no ngo hau ap nat i thc cua cac ca nhan. Cuoi cung, cai con lai cho ta ch la chu ngha duy tng oi, trong o, van e chan ly pho quat, va toi hau la van e Thien Chua, se chang con an uong chi na. Theo quan iem nay, se hp luan ly khi ta cat bo si day lien ket gia ton giao va chan ly, v moi lien ket nay b no coi la goc re cua chu ngha cuong tn, la chu ngha to ra ap che oi vi bat c ai khong co cung cac niem tin nh mnh. Tuy nhien, ve phng dien nay, ta co the noi ti mot s mat tr nh v ai trong the gii ng thi. Van e chan ly thc s la van e tr nh, tr nh sau sac, v no ban en mot ieu g o co trc ta va co kha nang hp nhat ta mot cach vt qua ca y thc ca nhan nho mon va hu han cua ta. No la van e lien quan en nguon goc moi hien hu ma nh anh sang cua no ta co the he nhn thay muc ch va do o y ngha con ng chung cua ta.

Nhan thc chan ly va tnh yeu

26. Neu ung nh the, th c tin Kito Giao co the phuc vu thien ch chung lien quan ti phng cach ung e hieu chan ly hay khong? e tra li cau hoi nay, ta can tm hieu: loai nhan thc nao bao ham trong c tin. ay, cau noi cua Thanh Phaolo co the giup ta: "ta tin bang trai tim" (Rm 10:10). Trong Thanh Kinh, trai tim la cot loi cua con ngi nhan ban, ni ma moi chieu kch khac nhau cua ho giao thoa vi nhau: than xac va tinh than, tnh noi tam va ci m vi the gii va ngi khac, tr hieu, y ch va cam gii tnh. Trai tim co kha nang gi cho cac chieu kch nay hp lai vi nhau, v no la ni ta m ca chao on chan ly va tnh yeu, ni ta e chung ung en ta va bien oi ta cach sau sac. c tin bien oi toan bo con ngi bao lau ho biet m ca chao on tnh yeu. Nh s hoa lan c tin va tnh yeu nay, ta tien ti cho nhn ra loai nhan thc ma c tin bao ham, sc manh thuyet phuc cua nhan thc nay va kha nang soi sang ng ta i cua no. c tin nhan thc v no noi ket vi tnh yeu, v tnh yeu em en soi sang. Cai hieu cua c tin phat sinh khi ta nhan c tnh yeu bao la cua Thien Chua, mot tnh yeu bien oi ta t ben trong va giup ta nhn thay thc tai bang con mat mi.

27. Loi giai thch cua triet gia Ludwig Wittenstein ve s noi ket gia c tin va s chac chan ang lu y. oi vi Wittgenstein, c tin co the so sanh vi cam nghiem si tnh: no la mot ieu g co tnh chu quan khong the e xuat thanh chan ly co gia tr cho moi ngi (19). Qua tnh, phan ln con ngi thi nay khong coi tnh yeu nh co lien quan g ti chan ly ca. Tnh yeu b ho coi nh mot kinh nghiem co lien he ti the gii cam xuc mau qua, khong con lien he g ti chan ly na.

Nhng ay co phai la mo ta thoa ang ve tnh yeu chang? Tnh yeu khong the b gian lc thanh mot xuc cam phu du. ung la no mi goi cam xuc tnh (affectivity), nhng la e tho lo no vi ngi yeu va do o lam sang len neo ng dan ta ra khoi viec lay mnh lam trung tam e hng ve mot ngi khac, e xay dng mot lien he lau dai; tnh yeu nham ket hp vi ngi yeu. ay, ta bat au thay tnh yeu oi hoi chan ly ra sao. Ch bao lau tnh yeu c at c s tren chan ly, no mi ben vng vi thi gian, no mi vt tren nhng khoanh khac mau qua va mi vng chac u e nang cuoc hanh trnh chung. Neu tnh yeu khong noi ket vi chan ly, no se thanh moi cho nhng xuc cam phu phiem va khong the chu ng c th thach cua thi gian. Mot ang, tnh yeu chan thc thong nhat hoa moi yeu to cua con ngi ta va tr nen anh sang mi ch ng cho ta tien ti cuoc i v ai va thoa ang. Khong co chan ly, tnh yeu khong the thiet lap c mot day noi ket vng ben; no khong the giai phong cai toi co lap cua ta hay cu c no khoi nhng khoanh khac mau qua e tao ra mot s song va em lai hoa trai.

Neu tnh yeu can chan ly, th chan ly cung can tnh yeu. Tnh yeu va chan ly khong the tach biet nhau. Khong co tnh yeu, chan ly tr nen lanh lung, vo nga va ap che oi vi cuoc song hang ngay cua ngi ta. Chan ly c ta tm kiem, chan ly co the em lai y ngha cho cuoc hanh trnh trong i ta, soi sang cho ta bat c khi nao tnh yeu ung en ta. Ngi yeu la ngi biet rang tnh yeu la mot cam nghiem chan ly, no m mat e ta thay thc tai mot cach mi me, trong hp nhat vi ngi ta yeu. Theo ngha nay, Thanh Gregorio Ca viet rang "amor ipse notitia est", tnh yeu chnh la loai nhan thc co c nh chnh luan ly rieng cua no (20). No la ng hng tng quan trong cach nhn the gii, mot cach nhn se tr thanh mot hnh thc cua nhan thc chung, mot cach nhn xuyen qua mat ngi khac va la cach nhn chung ve moi s vat ang hien hu. Thi Trung Co, William of Saint-Thierry a theo truyen thong nay khi ong chu giai cau trong Sach Diem Ca cua ngi yeu noi vi ngi mnh yeu "mat em la nhng bo cau" (Dc 1:15) (21). William cho rang oi mat ay la ly tr va tnh yeu ay c tin, la hai ieu se tr nen mot khi vn ti viec chiem ngng Thien Chua, khi cai hieu cua ta tr nen "cai hieu cua tnh yeu a thanh thong sang" (22).

28. Viec kham pha ra tnh yeu nh nguon nhan thc nay, von la thanh phan cua kinh nghiem nguyen thuy ni moi ngi nam n, tm c bieu thc co the gia trong cai hieu cua Thanh Kinh ve c tin. Nh cam nghiem c tnh yeu ma nh o Thien Chua a chon ho va bien ho thanh mot dan toc, Israel tien ti cho hieu c tnh thong nhat toan dien trong ke hoach cua Thien Chua. Nhan thc cua c tin, v phat sinh t tnh yeu giao c cua Thien Chua, nen la nhan thc soi sang cho con ng lch s. o la ly do tai sao, trong Thanh Kinh, chan ly va long trung thanh luon i oi vi nhau: Thien Chua chan that la Thien Chua trung thanh, ang luon gi li ha va lam kha hu, vi thi gian, viec hieu biet ke hoach cua Ngi. Qua kinh nghiem cua cac tien tri, trong cn au cua lu ay va trong hy vong mot dt khoat tr ve thanh thanh, Israel a tien ti cho nhn ra rang "chan ly" than linh nay trai rong qua ca gii han cua lch s ho, e om lay tron lch s the gii, bat au vi sang tao. Nhan thc c tin doi sang khong nhng cho so phan cua mot dan toc ac thu, ma con ca tron lch s cua the gii tao dng, t khi thuy cho ti tan cung cua no.

c tin nh nghe va nhn

29. Chnh v nhan thc c tin c noi vao giao c vi Thien Chua tn trung, ang a bc vao lien he yeu thng vi con ngi va noi cho ho biet li cua Ngi, nen Thanh Kinh a trnh bay nhan thc nay nh mot hnh thc nghe; no c lien ket vi thnh giac. Thanh Phaolo s dung mot cong thc a thanh co ien: fides ex auditu, "c tin phat xuat t viec nghe" (Rm 10:17). Nhan thc lien ket vi li noi luon luon la nhan thc co ban v; no nhan ra tieng cua ngi noi, t do m long ra vi ngi nay va vang theo ho. Thanh Phaolo a co the noi ti viec "vang li cua c tin" (xem Rm 1:5; 16:26) (23). c tin cung la mot nhan thc noi ket vi dong thi gian, v li noi can co th gi e noi len, va no la nhan thc ch tham thau c doc ng lam mon e. Do o, kinh nghiem nghe co the giup lam noi bat mot cach ro rang hn si day lien ket gia nhan thc va tnh yeu.

Noi ve nhan thc chan ly, co nhng luc nghe tr thanh oi nghch vi nhn; ngi ta van cho rang nhan manh ti nhn von la ac iem cua van hoa Hy Lap. Neu anh sang lam kha hu viec chiem ngng cai toan bo ma con ngi von khat mong, th no dng nh cung khong cha mot cho nao cho t do, v no phat xuat t tri xuong thang mat ta, khong oi mot ap tra. Xem ra, no cung oi mot loai chiem ngng tnh lang (static), cach xa the gii cua lch s vi moi vui buon cua no. T iem nhn nay, cai hieu cua Thanh Kinh ve nhan thc xem ra co tnh phan e oi vi cai hieu cua Hy Lap, v cai hieu sau lien ket nhan thc vao viec nhn trong co gang cua no nham at c cai hieu toan bo ve thc tai.

Tuy nhien, ieu c coi la phan e tren khong tng ng vi d kien Thanh Kinh. Cu c phoi hp ca hai loai nhan thc, v nghe li Thien Chua i song song vi c muon c thay mat Ngi. Nh the, c s a c thiet lap cho cuoc oi thoai vi van hoa Hy Lap, mot cuoc oi thoai hien dien ngay tai tam iem cua Thanh Kinh. Nghe nhan manh ti n goi va s vang li ban than, va s kien nay na: chan ly c mac khai trong thi gian. Nhn cho ta mot vien kien ve toan bo cuoc hanh trnh va cho phep no c nh v trong ke hoach toan dien cua Thien Chua; khong co vien kien nay, ta ch con lai nhng phan ri rac cua mot toan bo khong ai biet en.

30. Moi lien ket gia nhn va nghe trong nhan thc c tin c trnh bay het sc ro rang trong Tin Mng Gioan. oi vi Tin Mng Th T nay, tin la ca nghe lan nhn. Cai nghe cua c tin xuat hien nh mot hnh thc biet rieng cua tnh yeu: no la cai nghe ban v, mot cai nghe biet nhan ra tieng cua Ngi Chan Chien Nhan Lanh (xem Ga 10:3-5); no la cai nghe goi ta lam mon e, nh trng hp cac mon e au tien: "Nghe Ngi noi nhng ieu ay, cac ong i theo Ngi" (Ga 1:37). Nhng c tin cung c lien ket vi viec nhn. Thay cac dau la Chua Giesu lam oi luc dan ngi ta ti c tin, nh trng hp may ngi Do Thai, nh theo doi viec phuc sinh Ladaro, "thay ieu Ngi lam, a tin vao Ngi" (Ga 11:45). nhng luc khac, c tin dan ngi ta ti mot vien kien sau sac hn: "neu ch tin, ch se thay vinh quang Thien Chua" (Ga 11:40). Cuoi cung, tin va nhn giao thoa lan nhau: "Bat c ai tin toi cung tin vao ang a sai toi. Va bat c ai thay toi cung se thay ang a sai toi" (Ga 12:44-45). Nh the, lien ket vi nghe, nhn tr thanh mot hnh thc theo Chua Kito, va c tin xuat hien nh mot dien trnh chiem ngam, trong o, mat ta tr nen quen thuoc vi viec nhn vao ni sau tham. Buoi sang Phuc Sinh a chuyen t Gioan, ngi, nh ng trong bong toi ban mai trc ngoi mo trong, "a thay va a tin" (Ga 20:8) qua Maria Maalena, ngi, sau khi thay Chua Giesu (xem Ga 20:14) va nhng muon bam lay Ngi, c yeu cau phai chiem ngng Ngi v Ngi len vi Chua Cha, va cuoi cung qua viec tuyen xng ay u cua ba trc cac mon e: "toi a thay Chua!" (Ga 20:18).

Lam the nao at c s tong hp nh tren gia nghe va nhn? Viec ay tr nen kha hu qua chnh con ngi cua Chua Kito, ang ta co the nhn va nghe. Ngi la Li thanh xac pham, ma ta c thay vinh quang (xem Ga 1:14). Anh sang c tin la anh sang cua mot gng mat tren o Chua Cha c nhn ra. Trong Tin Mng Th T, chan ly ma c tin at ti la mac khai ve Chua Cha trong Chua Con, trong xac pham cua Ngi va trong viec lam tren tran the cua Ngi, mot chan ly co the nh ngha la "anh sang ay s song" cua Chua Giesu (24). ieu nay co ngha: nhan thc c tin khong hng cai nhn cham cham cua ta vao mot s that ch co tnh hng noi. Chan ly ma c tin to lo cho ta la mot chan ly at trong tam cuoc gap g vi Chua Kito, viec chiem ngam cuoc i cua Ngi va viec y thc c s hien dien cua Ngi. Thanh Toma Aquino noi ti oculata fides (c tin nhn thay) cua cac Tong o khi ng trc than xac cua Chua Phuc Sinh (25). Chnh mat cac ngai nhn thay Chua Giesu phuc sinh va cac ngai a tin; noi tom lai, cac ngai co kha nang doi mat vao nhng cho sau tham cua ieu cac ngai ang nhn va tuyen xng c tin vao Con Thien Chua, ang ng ben tay phai Thien Chua.

31. Ch bang cach nay, bang cach mang xac pham, chia se nhan tnh cua ta, ma nhan thc rieng cua tnh yeu mi tien ti cho em lai hoa trai ay u. V anh sang cua tnh yeu phat sinh khi trai tim ta c anh ong va ta m long ra on nhan s hien dien noi tai cua ngi ta yeu men, ang giup ta co kha nang nhan ra s mau nhiem cua Ngi. Nh the, ta co the hieu ly do tai sao Thanh Gioan, ngoai viec nghe va nhn, con noi ti c tin nh la r mo na, nh ngai tng viet trong Th th nhat: "ieu chung toi tng nghe, ieu chung toi tng nhn tan mat va r mo tan tay, o la li ban s song" (1Ga 1:1). Nh mang xac pham va en gia ta, Chua Giesu a ung cham ti ta, va nh cac b tch, Ngi tiep tuc ung cham ti ta ca bay gi na; nh bien oi tam hon ta, Ngi khong ngng giup ta co kha nang nhn nhan va tung ho Ngi la Con Thien Chua. Trong c tin, ta co the ung cham Ngi va nhan c sc manh n thanh cua Ngi. Thanh Augustino, khi chu giai trnh thuat ve ngi an ba hoai huyet ung ti Chua Giesu va c khoi benh (xem Lc 8:45-46), a viet rang: "ung en Ngi bang trai tim ta: o chnh la ieu ch c tin" (26). am ong chen lan quanh Chua Giesu, nhng ho khong ung en Ngi bang cai ung ban v cua c tin, mot cai ung khien ta d cam c mau nhiem Ngi la Chua Con mac khai Chua Cha. Ch khi nao ta ong hnh ong dang vi Chua Giesu, ta mi nhan c oi mat can co e nhn thay Ngi.

oi thoai gia c tin va ly tr

32. c tin Kito Giao, nh cong bo chan ly ve tnh yeu hoan toan cua Thien Chua va m long ta on nhan sc manh cua tnh yeu nay, la c tin i sau vao cot loi kinh nghiem nhan ban cua ta. Moi ngi chung ta, v tnh yeu, ma en vi anh sang, va moi ngi chung ta c mi goi yeu thng e tiep tuc trong anh sang. V muon soi sang moi thc tai bang tnh yeu Thien Chua a c to hien trong Chua Giesu, va tm cach yeu thng ngi khac bang cung mot tnh yeu ay, cac Kito hu au tien a tm thay trong the gii Hy Lap, cung vi niem khat mong chan ly cua no, con la mot oi tac ly tng e oi thoai na. Cuoc gap g cua s iep Tin Mng vi van hoa triet ly cua the gii co thi a chng to mot bc quyet nh trong viec phuc am hoa moi dan toc, va kch thch ca mot dien trnh hanh ong qua lai ay hieu qua gia c tin va ly tr, van con tiep tuc qua nhieu the ky ti tan thi ta. Chan phuc Gioan Phaolo II, trong tong th Fides et Ratio (c Tin va Ly Tr), a cho thay c tin va ly tr a cung co lan nhau ra sao (27). Mot khi a kham pha c anh sang tron ven cua tnh yeu Chua Kito, ta se hieu ra rang moi moi tnh trong i ta eu luon cha mot tia sang, va ta hieu c ch iem cuoi cung cua no. S kien tnh yeu nhan ban cua ta cha mot tia sang cung giup ta thay: moi tnh yeu eu nham chia se s t hien hoan toan cua Con Thien Chua v ta ra sao. Trong chuyen ong vong cung nay, anh sang c tin soi chieu moi lien he nhan ban cua ta, nhng lien he nay sau o c song trong s ket hp mat thiet vi tnh yeu du dang cua Chua Kito.

33. Trong cuoc i Thanh Augustino, ta thay mot ien hnh co y ngha cua dien trnh tren trong o ly tr, vi hoai mong chan ly va s ro rang, a c tch nhap vao chan tri c tin va nh the nhan c cai hieu mi me. Thanh Augustino chap nhan triet ly cua Hy Lap ve anh sang, vi nhan manh cua no ve s quan trong cua viec nhn. Viec ngai gap g chu ngha tan Platong a dan ngai vao mo hnh cua anh sang. Mo hnh t tren cao xuong e soi sang moi thc tai nay tng trng cho chnh Thien Chua. Nh the, Thanh Augustino tien ti cho hieu c tnh sieu viet cua Thien Chua va kham pha ra rang moi s eu co mot o trong sang nao o nen chung co the phan anh s tot lanh cua Thien Chua. Cai hieu nay a giai thoat ngai khoi thuyet Manikean trc o, tc thuyet khien ngai ngh rang thien va ac luon khong ngng tranh chap, khong ngng lan lon va an ket vi nhau. Viec hieu Thien Chua la anh sang cung cap cho Thanh Augustino mot nh hng mi trong i va giup ngai biet tha nhan toi le cua mnh va quay ve vi ieu thien.

Du sao, khoanh khac quyet nh tren hanh trnh c tin cua Thanh Augustino, nh chnh ngai ke trong T Thu, khong phai la trong vien kien ve mot Thien Chua tren cao va vt tren the gii, ma la trong kinh nghiem nghe. Trong mot vn kia, ngai nghe co tieng noi vi ngai: "Hay cam len ma oc". Ngai ben cam quyen sach cha cac th cua Thanh Phaolo len va bat au oc chng 13 cua Th gi tn hu Roma (28). Nh the, Thien Chua ban v cua Thanh Kinh a to hien vi ngai: mot Thien Chua co kha nang noi vi ta, xuong c ngu gia ta va cung i cuoc hanh trnh qua lch s vi ta, lam cho mnh c biet en trong dien trnh nghe va ap tra.

Ay the nhng cuoc gap g Thien Chua biet noi khong dan Thanh Augustino en cho t khc anh sang va viec nhn. Ngai tch nhap hai vien tng nghe va nhn, khong ngng c hng dan bi mac khai tnh yeu Thien Chua trong Chua Giesu. Nh the, Thanh Augustino khai trien c nen triet ly ve anh sang co kha nang bao trum ca tnh ho tng cua rieng li va s t do phat sinh t viec nhn vao anh sang. Nh li oi mot ap tra t do the nao, anh sang cung tm mot ap tra ni hnh anh no phan chieu nh vay. Do o, Thanh Augustino co the lien ket nghe vi nhn, va noi ti "li sang len t ben trong" (29). Co the noi, anh sang tr thanh anh sang cua li, v no la anh sang cua mot gng mat ban v, mot anh sang, trong luc soi sang cho ta, luon keu goi ta va tm cach c phan chieu len khuon mat ta va chieu soi t ben trong ta. Ay the nhng long hoai mong c thay toan bo, ch khong phai ch la cac manh vun cua lch s, van con o va cuoi cung se c nen tron khi, theo li Thanh Augustino, ta se thay va se yeu (30). Khong phai v ta co kha nang chiem hu tron anh sang, la th luon bat tan, ma la v ta tron ven bc vao anh sang nay.

34. Anh sang tnh yeu ac trng cua c tin co the chieu sang cac van nan cua thi ta ve chan ly. Ngay nay, chan ly thng b gian lc vao tnh chan thc (authenticity) chu quan cua ca nhan, ch co gia tr cho i song ca nhan. Chan ly chung lam ta khiep am, v ta ong nhat no vi cac oi hoi khong khoan nhng cua cac he thong toan tr. Nhng neu chan ly la chan ly cua tnh yeu, neu no la chan ly c to lo trong cuoc gap g ban v vi ang Khac va nhng ngi khac, th no co the c giai phong khoi canh giam ham trong cac ca nhan va tr nen thanh phan cua thien ch chung. La chan ly cua tnh yeu, no khong phai la loai chan ly co the ap at bang vu lc; no khong phai la loai chan ly lam te liet ca nhan. V phat sinh t tnh yeu, no co the vao sau trong trai tim, ti tan cot loi ban v cua moi ngi nam n. Nh the, ro rang, c tin khong bat khoan nhng, ma ln len trong cuoc song chung ay knh trong vi ngi khac. Ngi tin khong hm hnh; trai lai, chan ly dan ti long khiem nhng, v tn hu biet rang chnh chan ly bao trum va chiem hu ta ch ta khong chiem hu chan ly. Khong he lam ta ra cng ngac, tnh an toan cua c tin at ta vao mot cuoc hanh trnh; no lam kha hu viec lam chng va oi thoai vi moi ngi. Khi a noi ket vi chan ly cua tnh yeu, anh sang c tin cung khong phai la ngoai the oi vi the gii vat chat, v tnh yeu luon c song trong than xac va tinh than; anh sang c tin la anh sang nhap the toa ra t cuoc i sang lan cua Chua Giesu. Anh sang nay cung chieu soi the gii vat chat, tin tng trat t noi tai cua no va biet rang no mi goi ta bc vao neo ng moi ngay moi m rong hn cua hoa hp va hieu biet. Nh the, cai nhn cua khoa hoc c hng li t c tin: c tin khuyen khch nha khoa hoc luon ci m vi thc tai trong moi net phong phu bat tan cua no. c tin anh thc cam thc phe phan qua viec ngan can khong cho cuoc tm kiem cua no t hai long vi cac cong thc cua rieng no va giup no hieu ra rang thien nhien luon ln lao hn. Nh kch thch long b ng trc mau nhiem sau tham cua tao dng, c tin m rong cac chan tri cua ly tr e roi mot anh sang ln hn tren the gii von t boc lo cho cuoc tm toi cua khoa hoc.

c tin va viec tm kiem Thien Chua

35. Anh sang c tin ni Chua Giesu cung soi sang ng i cho moi ngi ang tm kiem Thien Chua, va thc hien mot ong gop ac trng Kito Giao vao cuoc oi thoai vi tn hu cua cac ton giao khac. Th Do Thai noi ti chng ta cua nhng ngi cong chnh, trc thi co giao c vi Apraham, von a i tm Thien Chua trong niem tin. Ve Enoc "co li chng ong a lam vui long Thien Chua" (Dt 11:5), mot ieu neu khong co c tin khong the lam c, v "bat c ai ti gan Thien Chua eu phai tin rang Ngi hien hu va Ngi tng thng nhng ai tm kiem Ngi" (Dt 11:6). T ieu nay, ta co the thay: con ng cua ngi ton giao i qua viec nhn nhan mot Thien Chua biet quan tam ti ta va khong phai la khong the tm ra. au la phan thng khac ma Thien Chua co the ban cho nhng ngi tm kiem Ngi neu khong phai la e Ngi c tm ra? Ngay trc o na, ta gap Abel, ma c tin c ca ngi va cong pham, tc cua le au mua trong oan vat cua ong (xem Dt 11:4), lam vui long Thien Chua. Ngi ton giao co gang nhn ra cac dau ch cua Thien Chua trong kinh nghiem song hang ngay, trong chu ky bon mua, trong s mau m cua trai at va trong chuyen van cua vu tru. Thien Chua la anh sang va nhng ai tm kiem Ngi bang mot tam hon thanh thc eu co the tm thay Ngi.

Ta co the thay mot hnh anh ve viec tm kiem nay ni Ba Vua, nhng ngi a c ngoi sao dan ti Belem (xem Mt 2:1-12). oi vi ho, anh sang cua Thien Chua xuat hien di dang mot hanh trnh phai c thc hien, mot ngoi sao dan ho len ng kham pha. Ngoi sao la dau ch long kien nhan cua Thien Chua oi vi oi mat ta; chung can quen dan vi s sang lang cua Ngi. Ngi ton giao la ngi i ng xa; ho phai san sang e c hng dan, e ra khoi mnh va tm thay v Thien Chua cua nhng ngac nhien trng cu. Kha canh ma Thien Chua ong oi vi oi mat pham nhan cua ta nay cho thay khi ti gan Thien Chua, anh sang pham nhan cua ta khong b triet tieu trc tnh bao la cua anh sang Ngi, nh v sao b lu m trc bnh minh, trai lai cang gan ngon la nguyen thuy nay, no cang rang sang hn na, nh gng soi phan chieu anh sang vay. c tin cua Kito hu vao Chua Kito, ang Cu The duy nhat, tuyen xng rang tron anh sang cua Thien Chua eu tap trung vao Ngi, vao "cuoc i sang lan" cua Ngi, mot cuoc i mac khai ca nguon coi lan cung ch cua lch s (31). Khong mot kinh nghiem nhan ban nao, khong mot hanh trnh nao cua con ngi hng ti Thien Chua lai khong the khi dien, c soi sang va thanh luyen bi anh sang nay. Cang dm mnh trong vong anh sang cua Chua Kito, Kito hu cang co kha nang hieu biet va cung dan than tren neo ng cua moi ngi nam n hng ve Thien Chua.

V c tin la con ng, no cung lien he vi cuoc i moi ngi nam n, du cha tin, van muon c tin va tiep tuc tm kiem. Bao lau ho biet thanh that ci m vi tnh yeu va len ng vi bat c anh sang nao tm c, ho thc s a tren con ng dan ti c tin roi, du khong biet nh vay. Ho co gang hanh ong nh the co Thien Chua, oi khi v ho hieu tam quan trong cua Ngi trong viec tm ra chiec la ban chac chan cho cuoc song chung hay v ho cam thay mot c muon c thay anh sang trong em toi, nhng cung co the v nh nhn thay net cao ca va ep e cua i song, ho trc giac thay rang s hien dien cua Thien Chua a lam moi s tr nen ep e hn. Thanh Irene thanh Lyons cho thay Apraham, trc khi nghe tieng Thien Chua noi, a tm kiem Ngi ra sao "bang mot c mong bng chay trong long ong" va "i khap the gian, t hoi mnh phai tm Thien Chua au", cho en khi "Thien Chua to long xot thng ong, ngi a mot mnh, am tham i tm Ngi" (32). Bat c ai chu khi hanh len ng lam ieu thien cho ngi khac eu a en gan Thien Chua roi, eu a c s tr giup cua Ngi nang roi, v anh sang than linh co ac iem lam sang oi mat ta bat c khi nao ta chu bc ve pha tnh yeu vien man.

c tin va than hoc

36. V la anh sang, c tin loi cuon ta hoa nhap vao no, bang cach mi goi ta kham pha tron ven hn na chan tri c no chieu soi, e biet ro hn oi tng cua tnh yeu ta. Than hoc Kito giao phat sinh t c muon nay. Ro rang, than hoc khong the kha hu neu khong co c tin; no la thanh phan cua moi dien trnh c tin, la nhng dien trnh tm hieu sau xa hn na viec Thien Chua t t t to mnh ra, va cao iem la ni Chua Kito. Thanh th than hoc khong phai ch la mot co gang phan tch va tm hieu cua ly tr pham nhan, theo cac ng hng cua khoa hoc thc nghiem. Thien Chua khong the b gian lc vao mot oi tng. Ngi la chu the t lam cho mnh c biet en va c nhan dien trong mot lien he lien ban v. c tin ung la c tin ieu hng ly tr e no ci m oi vi anh sang phat xuat t Thien Chua, e ly tr, nh c tnh yeu cua chan ly hng dan, co the at ti mot nhan thc sau sac hn ve Thien Chua. Cac nha than hoc va bac thay v ai thi Trung Co rat ung khi chu trng rang than hoc, hieu nh mot khoa hoc ve c tin, la viec tham d vao nhan thc Thien Chua ve chnh Ngi. ay khong phai la dien t cua ta ve Thien Chua, ma tren het va trc het, la chap nhan va theo uoi mot cai hieu sau sac hn ve li Thien Chua tng noi vi ta, li Thien Chua noi ve chnh Ngi, v Ngi la cuoc oi thoai trng cu cua hiep thong, va Ngi cho phep ta tham d vao cuoc oi thoai nay (33). Nh the, than hoc oi phai co long khiem nhng e c Thien Chua "ung cham", bang cach nhn nhan cac gii han cua no trc mau nhiem, trong khi van tm toi cac kho tang bat tan cua mau nhiem nay, vi mot ky cng rieng cua ly tr.

Than hoc cung tham d vao hnh thc tin cua Giao Hoi; anh sang cua no la anh sang cua chu the tin, tc Giao Hoi. ieu nay, mot ang, ham ngha: than hoc phai phuc vu c tin cua Kito hu, no phai lam viec cach khiem nhng e bao ve va sau sac hoa c tin cua moi ngi, nhat la cac tn hu bnh thng. ang khac, v nhan c sinh kh t c tin, than hoc khong the coi huan quyen cua c Giao Hoang va cua cac giam muc hiep thong vi ngai nh mot ieu ngoai tai, mot gii han oi vi t do cua no, ma ung hn phai nh mot trong cac chieu kch noi tai va cau thanh ra no, v huan quyen am bao viec ta tiep xuc c vi nguon coi nguyen thuy va do o, s chac chan se at c li Chua Kito trong moi net nguyen tuyen cua no.

Chng Ba: Toi trao cho anh em ieu toi a nhan c (xem 1 Cor 15:3)

Giao Hoi, me cua c tin ta

37. Ai a m long mnh cho tnh yeu Thien Chua, nghe tieng Ngi va tiep nhan ang sang Ngi, eu khong the gi hong an nay cho rieng mnh c. V la nghe va nhn, c tin cung a c chuyen giao nh li va anh sang. Noi vi tn hu Corinto, Thanh Phaolo dung hai hnh anh sau ay. Mot ang, ngai noi "v co c cung mot c tin, nh a chep 'toi a tin nen toi mi noi', th chung toi cung tin, nen chung toi mi noi" (2Cor 4:13). Khi a c chap nhan, li tr nen cau ap tra, cau tuyen xng c tin, c loan truyen ti ngi khac va mi goi ho tin. Thanh Phaolo cung dung hnh anh anh sang: "tat ca chung ta, mat khong che man, chung ta phan chieu vinh quang cua Chua nh mot bc gng; nh vay, chung ta c bien oi nen giong cung mot hnh anh ay" (2Cor 3:18). ay la anh sang phan chieu t gng mat nay qua gng mat khac, tham ch nh Mose mang phan anh vinh quang Thien Chua sau khi c noi vi Ngi: "Thien Chua cung lam cho anh sang chieu soi long tr chung toi, e to bay cho thien ha c biet vinh quang cua Thien Chua rang ngi tren gng mat Chua Kito" (2Cor 4:6). Anh sang Chua Kito chieu sang tren gng mat Kito hu nh tren mot bc gng; va toa sang, no va chieu xuong ta e ca ta na ta cung tham d vao anh sang nay va phan chieu no tren gng mat ngi khac, cung mot cach nh trong phung vu Phuc Sinh, anh sang ngon nen phuc sinh ot sang muon van ngon nen khac. Co the noi: c tin chuyen t ngi nay qua ngi no, y het ngon nen nay c thap sang t ngon nen kia. Kito hu trong canh ngheo kho cua mnh a gieo c mot hat giong mau m en noi ln thanh mot cay v ai, co kha nang lam cho the gii ay ray hoa trai cua mnh.

38. Viec truyen at c tin khong ch em anh sang en cho moi ngi nam n khap ni; no con vt qua thi gian, t the he nay qua the he no. V phat sinh t cuoc gap g dien ra trong lch s va soi dan hanh trnh qua thi gian cua ta, c tin moi thi ai can c chuyen giao. Chnh nh day chuyen bat tan cac chng ta nay, ta thay c khuon mat cua Chua Giesu. Nhng chuyen ay co the co c nh the nao? Lam the nao ta biet chac mnh a gap c "Chua Giesu thc" sau hang bao the ky?Neu ta ch la nhng ca nhan co lap, neu khi iem cua ta ch la cai toi ca nhan cua ta t tm trong mnh can ban cho nhan thc tuyet oi chac chan, th s chac chan loai nay khong the nao co c. Toi khong the nao chng thc cho toi mot ieu a xay ra rat lau trc ay. Tuy nhien, ay khong phai la cach duy nhat e ta at c nhan thc. Con ngi luon song trong lien he. Ta phat sinh t ngi khac, ta thuoc ve ngi khac, va i ta c m rong nh gap g vi ngi khac. Tham ch, nhan thc va viec t y thc cua ta cung co tnh tng quan; chung c lien ket vi ngi khac von a i trc ta: trc nhat la cha me ta, nhng ngi a em en cho ta s song va ten tuoi. Chnh ngon ng, nhng ngon t nh o ta lam cho i ta va the gii quanh ta co y ngha, cung a en vi ta t nhng ngi khac, c gn gi trong ky c song ong cua ngi khac. Viec biet mnh cung ch co the co c khi ta tham d vao mot ky c chung ln hn. Vi c tin cung the; no em cai hieu nhan ban en cho vien man. Qua kh cua c tin, tc hanh vi yeu thng cua Chua Giesu tng em s song mi cho the gian, cung a en vi chung ta qua ky c cua nhng ngi khac, cac chng nhan, va c gi cho song ong trong chu the tng niem duy nhat la Giao Hoi. Giao Hoi la mot Ba Me day ta noi ngon ng c tin. Thanh Gioan lam noi bat ieu nay trong Tin Mng cua ngai bang cach ket hp chat che c tin va ky c va lien ket chung vi hoat ong cua Chua Thanh Than, ang, theo li Chua Giesu, "se nhac cac con nh lai moi ieu Thay a noi vi cac con" (Ga 14:26). Tnh yeu, von la Chua Thanh Than va ang c ngu trong Giao Hoi, hp nhat moi thi va lam chung ta tr nen ngi ong thi vi Chua Giesu, nh the luon hng dan ta doc dai qua cuoc hanh trnh c tin cua ta.

39. Ta khong the t mnh tin c. c tin khong n gian la quyet nh ca nhan dien ra trong tham sau tam hon tn hu, cung khong phai la mot lien he hoan toan t rieng gia cai "Toi" cua tn hu va cai "Ngai" cua Thien Chua, gia chu the t lap va Thien Chua. T chnh ban chat cua no, c tin m ra trc cai "Chung Toi" cua Giao Hoi; no luon dien ra trong hiep thong Giao Hoi. The thc oi thoai trong kin tin knh dung trong phung vu ra toi nhac nh ieu nay. Niem tin cua ta c phat bieu thanh cau ap tra mot li mi, mot li can c nghe va khong phai cua chnh toi; no hien hu nh mot phan cua cuoc oi thoai va khong the ch la li tuyen xng phat nguyen ni mot ca nhan. Ta ch co the ap bang ch "toi" so t, "toi tin", v ta la thanh phan cua mot hiep thong ln hn, v ta cung noi "chung toi tin". Viec ci m oi vi cai "chung toi" co tnh Giao Hoi nay phan anh s ci m cua chnh tnh yeu Thien Chua, mot tnh yeu khong ch la lien he gia Chua Cha va Chua Con, gia mot "Con" va mot "Ngai", ma con la trong Chua Thanh Than na, mot cai "Chung Ta", tc hiep thong cac ngoi v. ay, ta thay tai sao nhng ngi tin khong bao gi n oc ca, va tai sao c tin co khuynh hng truyen lan, v no mi goi ngi khac chia se niem vui cua no. Nhng ai tiep nhan c tin eu kham pha ra rang cac chan tri cua ho m rong nh mi va nhieu lien he lam ngi ta phong phu c phat sinh. Tertuliano noi ve ieu nay rat hay khi ong mieu ta ngi d tong "sau viec tay sach em lai s song mi" c chao on vao nha cua me ho va nh mot phan cua gia nh mi, cung oc kinh Lay Cha vi cac anh ch em cua mnh (34).

Cac b tch va viec thong truyen c tin

40. Giong moi gia nh, Giao Hoi truyen lai cho con cai mnh tron kho tang ky c cua mnh. Nhng viec chuyen giao nay dien ra the nao khien khong nhng khong mat i ieu g ma moi ieu trong gia tai c tin con c hieu biet sau sac hn na? Chnh la nh Tong Truyen c gn gi trong Giao Hoi vi s tr giup cua Chua Thanh Than, ma ta mi c diem phuc tiep xuc vi ky c nen tang. Nh Cong ong Vatican II tng cong bo, ieu c cac tong o truyen lai "bao gom moi s nham giup dan Chua song cuoc song ho trong thanh thien va gia tang c tin. Nh cach nay, Giao Hoi, bang tn ly, i song va th phng cua mnh, lu truyen mai mai cho moi the he tat ca nhng g mnh la, va tat ca nhng g mnh tin" (35).

Thc vay, c tin can mot khung canh e no c lam chng va thong truyen, mot phng the va thch ang va can xng vi ieu c thong truyen. V e thong truyen mot noi dung hoan toan co tnh tn ly, mot y niem co the a u, hay co le mot cuon sach, hay lap lai mot s iep a noi. Nhng ieu c thong truyen trong Giao Hoi, ieu c chuyen giao trong Truyen Thong sinh ong cua Giao Hoi, la anh sang mi phat sinh t cuoc gap g vi Thien Chua chan that, mot anh sang cham ti ta chnh cot loi hu the ta va van dung c ca tam tr, y ch va moi xuc cam cua ta, m long ta ra on nhan cac lien he song ong trong hiep thong. Nen phai co mot phng the ac biet e chuyen giao s vien man nay, mot phng the co kha nang van dung c toan bo con ngi ta, ca than xac lan tinh than, ca cuoc song noi tam lan cac lien he vi ngi khac. Phng the ay chnh la cac b tch, c c hanh trong phung vu cua Giao Hoi. Cac b tch thong truyen ky c nhap the, c noi ket vi moi thi iem va moi a iem cua i ta, vi moi giac quan cua ta; trong cac b tch, tron con ngi ta c van dung nh la chi the cua mot chu the song ong va la mot phan trong he thong lien he cong oan. Du cac b tch von la b tch cua c tin (36), nhng ta cung co the noi rang c tin t no co mot cau truc b tch. Viec lam cho c tin song day c noi ket s xuat hien cua mot cam thc mi ve b tch trong i ta, i lam ngi va i lam Kito hu, trong o cac thc tai hu hnh va vat chat c coi nh vt qua chung e hng ve mau nhiem trng cu.

41. Viec thong truyen c tin, trc nhat va tren het, dien ra trong Phep Ra. Mot so ngi co the ngh rang Phep Ra ch la mot cach bieu tng hoa viec tuyen xng c tin, mot dung cu s pham oi vi nhng ai can co hnh anh va dau hieu, ma t no, xet cho cung, khong can thiet. Thanh Phaolo tng a ra mot nhan xet ve Phep Ra e nhac ta nh: khong phai nh the. Ngai viet rang: "V c dm vao trong cai chet cua Ngi, chung ta a c mai tang vi Ngi. Bi the, cung nh Chua Kito a troi day t coi chet nh vinh quang Chua Cha the nao, chung ta cung c song i song mi nh the" (Rm 6:4). Trong Phep Ra, ta tr nen tao vat mi va la con nuoi cua Thien Chua. Thanh Tong o sau o cho hay: Kito hu a c pho thac cho "viec giang day tieu chuan" (typos didaches) ma nay ho san sang vang phuc that trong long (xem Rm 6:17). Trong Phep Ra, ta tiep nhan ca li giang can c cong bo lan cach song ac biet oi phai van dung toan bo con ngi va at ta vao neo ng s thien. Ai chu Phep Ra eu c at vao mot boi canh mi, c trao pho cho mot moi trng mi, mot cach hanh ong mi, chung chia trong Giao Hoi. Nh the, Phep Ra khien ta thay rang c tin khong phai la thanh tu cua cac ca nhan co lap; no khong phai la mot hanh vi ma ai o co the t mnh dien xuat, ma ung hn, no la mot ieu can c tiep nhan bang cach i vao hiep thong Giao Hoi, mot hiep thong chuyen giao n phuc Thien Chua. Khong ai t ra cho mnh c, cung nh khong ai t bc vao i c. Phep Ra la ieu ta tiep nhan.

42. Cac yeu to trong Phep Ra dan ta vao viec "giang day tieu chuan" mi nay la nhng yeu to nao? Th nhat, thanh danh Ba Ngoi, Chua Cha, Chua Con va Chua Thanh Than, c khan cau tren ngi d tong. Bi the, ngay t au, mot tong hp cua hanh trnh c tin a c cung cap. Thien Chua, ang tng keu goi Apraham va muon c tuyen xng la Chua cua ong, ang Thien Chua tng mac khai ten mnh cho Mose, ang Thien Chua, khi ban Con cua Ngi cho ta, a mac khai tron ven mau nhiem cua ten Ngi, nay ang ban cho ngi chu Phep Ra mot can tnh mi co tnh con thao. ieu nay thay ro trong chnh hanh vi cua Phep Ra: dm trong nc. Nc va la bieu tng cua s chet, mi goi ta ri khoi canh t hng vao mnh ma bc vao mot can tnh mi va ln lao hn, va la bieu tng cua s song, cua long da trong o ta c tai sinh bang cach theo chan Chua Kito bc vao s song mi cua Ngi. Bang cach nay, ngha la bang cach dm mnh trong nc, Phep Ra noi cho ta thay cau truc nhap the cua c tin. Cong trnh cua Chua Kito vao sau trong tham sau hu the ta va bien oi ta cach triet e, bang cach lam ta tr nen con nuoi cua Thien Chua va tham d vao ban chat than linh. Nh the, no ieu chnh moi lien he cua ta, cho ng cua ta trong the gii nay va trong ca vu tru, va m cho chung cuoc song hiep thong cua chnh Thien Chua. S thay oi dien ra trong Phep Ra nay giup ta biet anh gia tam quan trong het sc ac biet cua oan d tong oi vi viec tan phuc am hoa, qua o, cang ngay cang ong cac ngi trng thanh, ngay trong cac xa hoi co goc re Kito Giao xa kia, chu tiep can b tch Ra Toi. No la con ng chuan b chu Phep Ra e bien oi tron cuoc i trong Chua Kito.

e anh gia ung s noi ket gia Phep Ra va c tin, ta co the nhac en ban van cua Tien Tri Isaia, thng c van chng Kito Giao tien khi lien ket vi Phep Ra: "Ni tru an cua ho se la thanh tr bang a... nguon nc cua ho c bao am" (Is 33:16) (37). Ngi chu Phep Ra, nh c cu khoi nc s chet, nay c at vao mot "thanh tr bang a" v ho a tm c mot nen tang vng chac va ang tin cay. Nc s chet, do o, a c bien oi thanh nc s song. Ban Hy Lap, khi noi ti nguon nc "c bao am" nay, a dung ch pistos, "trung tn". Nc cua Phep Ra qua la trung tn va ang tin, v tuon chay bang sc manh cua tnh yeu Chua Kito, nguon moi bao am cho cuoc hanh trnh trong i.

43. Cau truc cua Phep Ra, hnh thc tai sinh cua no, qua o, ta nhan c mot ten mi va mot s song mi, giup ta biet anh gia y ngha va tam quan trong cua Phep Ra tre s sinh. Tre em khong co kha nang chap nhan c tin bang hanh vi t do, cung cha co kha nang t mnh tuyen xng c tin ay; cho nen c tin a c cha me va ngi au tuyen xng nhan danh cac em. V c tin la mot thc tai c song trong cong ong Giao Hoi, mot phan cua cai "chung toi" chung, nen tre em c nang bi nhieu ngi khac, bi cha me va ngi au, va c chao on vao c tin cua ho, von la c tin cua Giao Hoi; ieu nay c tng trng bi cay nen ma ngi cha em be ot len t cay nen phuc sinh. Nh the, cau truc cua Phep Ra chng minh tam quan trong rat chu yeu cua viec hp tac gia Giao Hoi va gia nh trong viec chuyen giao c tin. Nh Thanh Augustino co lan noi, cha me c keu goi khong nhng em con cai vao i ma con em chung ti Thien Chua, e qua Phep Ra, chung c tai sinh lam con cai Thien Chua va nhan c hong an c tin (38). Nh the, cung vi s song, tre em c ban tang mot xu hng nen tang va c bao am mot tng lai tot; xu hng nay se c cung co hn na trong b tch Them Sc vi an tn Chua Thanh Than.

44. ac tnh b tch cua c tin tm c bieu thc cao nhat trong Phep Thanh The. Thanh The la cua nuoi quy gia cua c tin: mot cuoc gap g vi Chua Kito thc s hien dien trong hanh vi yeu thng toi cao cua Ngi, tc viec Ngi t hien chnh Ngi. Trong Phep Thanh The, ta thay s giao thoa cua hai chieu kch c tin. Mot ang, la chieu kch lch s: Phep Thanh The la mot hanh vi tng niem, bien thanh hien tai mot mau nhiem trong o qua kh, tc bien co chet va phuc sinh, chng to mnh co kha nang m ra mot tng lai, tien bao mot thanh toan toi hau. Phung vu nhac ta nh ieu nay bang cach lap lai ch hodie, "hom nay" cua mau nhiem cu roi. ang khac, ta cung tm thay chieu kch dan t the gii hu hnh qua the gii vo hnh. Trong Phep Thanh The, ta hoc cach biet nhn chieu cao va chieu sau cua thc tai. Banh va ru c bien oi thanh mnh va mau Chua Kito, ang tr nen hien dien trong cuoc vt qua ve vi Chua Cha: chuyen ong nay keo ta, ca xac lan hon, vao chuyen ong cua toan sang the hng ve s thanh toan cua no trong Thien Chua.

45. Trong viec c hanh cac b tch, Giao Hoi chuyen giao ky c cua mnh mot cach ac biet qua viec tuyen xng c tin. Kinh tin knh khong ch bao gom viec ong thuan cua ta oi vi mot bo cac chan ly tru tng; ung hn, khi no c oc len, toan bo cuoc song c loi cuon vao cuoc hanh trnh hng ti viec hiep thong hoan toan vi Thien Chua hang song. Ta co the noi rang trong kinh tin knh, cac tn hu c mi goi bc vao mau nhiem c chnh ho tuyen xng va e no bien oi mnh. Muon hieu ieu nay co ngha g, ta hay trc nhat nhn vao noi dung kinh tin knh. No co cau truc Ba Ngoi: Chua Cha va Chua Con hp nhat trong Chua Thanh Than cua tnh yeu. Nh the, ngi tn hu qua quyet rang cot loi moi hu the, b mat tham sau nhat cua moi thc tai, la s hiep thong than linh. Kinh tin knh cung cha li tuyen xng Kito hoc: no dan ta qua moi mau nhiem cua i Chua Kito cho ti luc Ngi chet, song lai va len tri trc khi tr lai lan cuoi trong vinh quang. No ke cho ta nghe v Thien Chua cua hiep thong nay, cua tnh yeu ho tng gia Chua Cha va Chua Con trong Chua Thanh Than nay, co kha nang om trum tron lch s con ngi va loi cuon no vao s hp nhat ay nang ong cua Thien Tnh, von co nguon goc va thanh toan ni Chua Cha. Ngi tn hu tuyen xng c tin dng nh c tham nhap vao chnh chan ly ang c tuyen xng vay. Ho thc s khong the oc c cac li cua kinh tin knh neu khong c thay oi, khong tr thanh mot phan cua lch s yeu thng von om trum lay ta va m rong hu the ta, bien no thanh mot phan cua mot hiep thong v ai, chu the toi hau ang oc kinh tin knh, tc Giao Hoi. Moi chan ly c ta tin eu ch ve mau nhiem s song mi cua c tin, hieu nh cuoc hanh trnh hiep thong vi Thien Chua hang song.

c tin, cau nguyen va Mi ieu Ran

46. Hai yeu to khac cung rat chu yeu trong viec thong truyen ky c cua Giao Hoi mot cach trung thanh. Th nhat, Kinh cua Chua, tc Kinh Lay Cha. ay, cac Kito hu hoc cach chia se chnh kinh nghiem thieng lieng cua Chua Kito va nhn moi s bang con mat cua Ngi. Khi i t Ngi, ang la sanh sang bi anh sang, la Con Mot c Chua Cha, ta tien ti cho nhan biet Thien Chua va nh the nhom len ni ngi khac niem c ao c en gan Ngi.

Cung the, ieu quan trong la moi lien ket gia c tin va Mi ieu Ran. Nh a noi, c tin mang hnh thc mot hanh trnh, mot neo ng phai theo, bat au bang cuoc gap g vi Thien Chua hang song. Chnh trong anh sang c tin, anh sang cua niem pho thac hoan toan trong tay Thien Chua cu o, ma Mi ieu Ran a co c chan ly tham sau nhat cua chung, nh trong nhng li dan khi chung a chng to: "Ta la Chua, Thien Chua cac ngi, ang a em cac ngi ra khoi at Ai Cap" (Xh 20:2). Mi ieu ran khong phai la mot bo cac lenh truyen tieu cc, ma la nhng ch dan cu the e ra khoi sa mac cua cai toi v ky va quan quanh vi chnh mnh ma bc vao cuoc oi thoai vi Thien Chua, c long nhan t cua Ngi om ap va roi em long nhan t ay en cho ngi khac. Nh the, c tin tuyen xng tnh yeu Thien Chua, nguon goc va la ang duy tr moi loai. No e mnh c tnh yeu nay hng dan hau co the tien bc hng ve s hiep thong vien man vi Thien Chua. Mi ieu Ran xuat hien nh neo ng biet n, li ap tra tnh yeu, c lam cho kha hu v trong c tin, ta de tiep thu cam nghiem cua tnh yeu bien oi ma Thien Chua danh cho ta. Va neo ng nay nhan c anh sang mi t giao huan trong Bai Giang Tren Nui cua Chua Giesu (Xem Mt 5-7).

Nh the, bon yeu to bao gom trong kho ky c c Giao Hoi chuyen giao la: tuyen xng c tin, c hanh cac b tch, Mi ieu Ran va cau nguyen. Viec giang day giao ly cua Giao Hoi luon c cau truc quanh bon yeu to nay; ke ca Sach Giao Ly Cua Giao Hoi Cong Giao, von la tr cu can ban cho hanh vi thong nhat hoa c Giao Hoi s dung e thong truyen tron ven noi dung c tin cua mnh: "moi ieu Giao Hoi la, va moi ieu Giao Hoi tin" (39).

Tnh hp nhat va tnh nguyen tuyen cua c tin

47. S hp nhat cua Giao Hoi trong thi gian va khong gian c lien ket vi s hp nhat cua c tin: "ch co mot than the va mot tinh than... mot c tin duy nhat" (Eph. 4:4-5). Ngay nay ta de tng tng mot nhom ngi oan ket vi nhau v mot chnh ngha chung, mot tnh au yem ho tng, cung chia se mot nh menh va mot muc ch duy nhat. Nhng ta kho ma tng ngh c mot s oan ket ve chan ly. Ta co khuynh hng ngh rang s oan ket loai nay khong tng hp vi t do t tng va quyen t lap ban than. Ay the nhng kinh nghiem yeu thng chng minh cho ta thay: mot cach nhn chung van la ieu co the, v nh tnh yeu, ta hoc c cach nhn thc tai qua oi mat ngi khac, khong phai nh mot ieu lam ngheo i ma lam giau them cho cach nhn cua ta. Tnh yeu chan thc, theo kieu tnh yeu Thien Chua, cuoi cung oi phai co s that, va viec cung nhau chiem ngam chan ly la chnh Chua Giesu Kito se giup tnh yeu tr nen sau sac va ben lau. ay cung la niem vui ln cua c tin: s hp nhat cua cach nhn trong mot than the va mot tinh than. Thanh Leo Ca tng viet rang: "neu c tin khong la mot, th o khong phai la c tin" (40).

B quyet cua s hp nhat la au? c tin la "mot", trc nhat, v co s n nhat cua Thien Chua, ang c biet en va c tuyen xng. Tat ca cac ieu khoan cua c tin eu noi ve Thien Chua; chung la nhng cach e biet Ngi va viec Ngi lam. Thanh th, s hp nhat cua chung cao hn rat nhieu bat c cong trnh nao cua ly tr con ngi. Chung co c s hp nhat von lam ta ra phong phu v s hp nhat nay c ban cho e ta nen mot.

c tin cung la mot v no c ieu hng ve mot Chua duy nhat, ve cuoc i Chua Giesu, ve lch s cu the ma Ngi von chia se vi ta. Thanh Irene thanh Lyons lam ro ieu nay trong cuoc chien au chong Phai Ngo ao cua ngai. Ngi ngo ao chu trng rang co hai loai c tin: mot loai c tin tho kech, bat toan hp vi quan chung, tc loai c tin nam bnh dien the xac Chua Giesu va viec chiem ngam cac mau nhiem cua Ngi; va loai c tin sau sac hn, hoan hao hn danh cho mot gii nho nhng ngi u tuyen (initiates) co kha nang tri thc vn qua bnh dien than xac Chua Giesu ma at ti cac mau nhiem cua than tnh khong ai khac biet c. Ngc vi chu trng nay, mot chu trng cho en ngay nay van con mot vai loi cuon va co nhieu ngi theo, Thanh Irene nhan manh rang ch co mot c tin, v no at c s tren bien co nhap the het sc cu the va khong bao gi co the vt len tren than xac va lch s cua Chua Kito, v Thien Chua a muon t mac khai hoan toan trong than xac ay. Ngai noi, v ly do nay, khong he co s khac biet trong c tin cua "nhng ngi co kha nang noi ve no cach thao thao" va c tin cua "nhng ngi noi ve no chut chut", gia ngi v ai hn va ngi nho mon hn: loai trc khong the gia tang c tin, ma loai sau cung khong the gia giam c no (41).

Cuoi cung, c tin la mot v no c toan the Giao Hoi chia se, ma Giao Hoi th von la mot than the va la mot tinh than. Trong hiep thong cua chu the duy nhat la Giao Hoi, ta nhan c tam nhn chung. Nh cung tuyen xng mot c tin nh nhau, ta ng vng tren cung mot tang a, c bien oi bi cung mot Than Tr yeu thng, cung toa mot anh sang va co cung cai nhn thong suot vao thc tai.

48. V c tin la mot, no phai c tuyen xng trong moi net tinh tuyen va nguyen tuyen cua no. Chnh v moi ieu khoan cua c tin eu c an ket chat che vao nhau, nen bac bo mot ieu, du la ieu xem ra t quan trong nhat, cung la lam meo mo toan bo. Moi giai oan lch s eu co the thay iem nay hay iem no cua c tin kho co the chap nhan; do o can phai tnh tr e bao am rang kho tang c tin c chuyen giao trong tnh tron ven cua no (xem Tm 6:20) va moi kha canh trong viec tuyen xng c tin phai c nhan manh cach thch ang. Thc vay, v s hp nhat cua c tin la s hp nhat cua Giao Hoi, nen loai bo ieu g khoi c tin la loai bo ieu g o khoi tnh chan thc cua hiep thong. Cac Giao Phu mo ta c tin nh mot c the, c the chan ly gom nhieu chi the khac nhau, tng t nh nhiem the Chua Kito va s trai dai cua no trong Giao Hoi (42). S nguyen tuyen cua c tin cung c noi ket vi hnh anh trinh n cua Giao Hoi va s trung trinh trong tnh yeu cua Giao Hoi oi vi phu quan mnh la Chua Kito; xam hai c tin co ngha la xam hai s hiep thong vi Chua (43). Nh the, s hp nhat cua c tin la s hp nhat cua mot c the song ong; ieu nay a c Chan Phuc John Henry Newman lam ro khi ngai liet ke sc manh chuyen hoa moi s no gap cac khung canh khac nhau ni no hien dien va trong nhieu nen van hoa a dang no gap g (44), bang cach thanh tay moi s va em chung ti nhng bieu thc ti ep nhat cua chung, vao so nhng ac iem dung e phan biet tnh lien tuc cua tn ly qua thi gian. c tin nh the c minh chng la pho quat, la Cong Giao, v anh sang cua no m rong ra e chieu soi toan bo vu tru va tron bo lch s.

49. Chua ban cho Giao Hoi Ngi hong an tong truyen e phuc vu s hp nhat c tin va viec thong truyen no cach tron ven. Nh phng the nay, tnh lien tuc trong ky c Giao Hoi c bao am va ta chac chan ti lui c nguon suoi phat sinh ra c tin. Nh the, viec bao am cho tnh lien tuc vi nguon suoi nay c nhng con ngi song ong em lai, trong mot cach the phu hp vi c tin song ong ma Giao Hoi co s menh thong truyen. Giao Hoi trong cay vao long trung thanh cua cac nhan chng c Chua chon cho trach vu nay. Chnh v the, huan quyen luon noi li vang phuc oi vi li co trc ma c tin von da vao; huan quyen ang tin cay v luon tin tng vao li no nghe, duy tr va trnh bay (45). Trong dien t Thanh Phaolo t gia cac trng lao Epheso tai Mileto, c Thanh Luca thuat lai trong Tong o Cong Vu, ngai chng thc rang ngai a chu toan trach vu ma Chua a uy thac cho ngai la "cong bo toan bo y nh cua Thien Chua" (Cv 20:27). Nh huan quyen Giao Hoi, y nh nay a en vi chung ta trong tnh nguyen tuyen cua no, va vi no la niem vui c theo no cach tron ven.

Chng Bon: Thien Chua chuan b cho cac ngai mot kinh thanh (xem Dt 11:16)

c tin va thien ch chung

50. Khi trnh bay cau truyen ve cac to phu va nhng ngi cong chnh nam n trong Cu c, Th Do Thai a lam noi bat kha canh chu yeu trong c tin cua cac ngai. c tin nay a c trnh bay khong nhng ch nh mot cuoc l hanh, ma con nh mot dien trnh xay dng, dien trnh chuan b mot ni chon e nhng con ngi nhan ban co the cung c ngu vi nhau. Nha xay dng au tien chnh la Noe, ngi a cu gia nh mnh bang mot chiec tau (Dt 11:7). Roi en Apraham; ve ong, co li chep rang nh c tin, ong a en c ngu trong leu, trong ch mot thanh vi nen vng chac (xem Dt 11:9-10). Vi c tin, ngi ta co s tin cay mi, s vng chac mi, ma ch Thien Chua mi ban c. Neu ngi cua c tin tm c nang ni Thien Chua tn trung, ang Thien Chua von la Amen (xem Is 65:16) va nh the chnh mnh tr nen vng chac, th ta cung co the noi rang s vng chac cua c tin chnh la ac iem cua kinh thanh ma Thien Chua ang chuan b cho loai ngi. c tin cho thay cac day noi ket gia con ngi vi nhau vng chac ra sao khi Thien Chua hien dien gia ho. c tin khong ch ban phat s vng chac ben trong ma thoi, mot xac tn khong lay chuyen ni tn hu; no con roi anh sang len moi lien he nhan ban v no von phat sinh t tnh yeu va phan anh chnh tnh yeu cua Thien Chua. Thien Chua, ang ang tin cay, ban cho ta mot thanh ang tin cay.

51. Chnh nh lien ket vi tnh yeu (xem Gl 5:6), anh sang c tin a c at mot cach chnh xac vao viec phuc vu cong ly, luat phap va hoa bnh. c tin phat sinh t cuoc gap g vi tnh yeu nguyen thuy cua Thien Chua, ni y ngha va tnh tot lanh cua i ta tr nen hien nhien; i ta c soi sang bao lau chu bc vao khong gian do tnh yeu kia m ra, noi cach khac, bao lau, no tr thanh con ng va le thoi hanh ong (praxis) dan ti s vien man cua tnh yeu. Anh sang c tin co kha nang tang tien s phong phu cua cac lien he nhan ban, tang tien kha nang ben lau, ang tin, lam phong phu cuoc song chung. c tin khong keo ta ra khoi the gii hay to ra bat lien he vi cac quan tam cu the cua moi ngi nam n thi ta. Khong co tnh yeu ang tin, se khong co g co the gi cho moi ngi nam n hp nhat vi nhau. Luc ay, co le s hp nhat cua con ngi ch co the quan niem c tren can ban hu dung, tren tnh toan li loc knh chong nhau hay s hai nhau ma thoi, ch khong tren s tot lanh cua viec chung song vi nhau, khong tren niem vui ma ch nguyen s hien dien cua ngi khac cung u mang ti. c tin khien ta biet anh gia cau truc cua cac lien he nhan ban v no nam c nen tang toi hau va nh menh dt khoat cua chung ni Thien Chua, ni tnh yeu cua Ngi, va do o roi anh sang tren nghe thuat xay dng; hieu nh the, no tr thanh viec phuc vu thien ch chung. c tin qua la mot thien ch cho moi ngi; mot thien ch chung. Anh sang cua no khong ch chieu sang ben trong Giao Hoi, no khong ch nham xay dng kinh thanh muon thu cua i sau; no giup ta xay dng cac xa hoi cua ta theo hng cung ong hanh tien ve mot tng lai hy vong. Ve phng dien nay, th Do Thai cho ta mot th du khi liet ke Samuen va avt vao so nhng ngi nam n cua c tin; c tin cua cac v nay giup ho co kha nang "thc hanh cong ly" (Dt 11:33). Kieu noi nay ch loi cai tr hp cong ly cua ho, ch s khon ngoan tng em hoa bnh lai cho dan (xem 1Sm 12:3-5; 2Sm 8:15). Ban tay c tin d cao len tri, luc chung bat au xay dng trong yeu thng mot kinh thanh at nen tang tren cac lien he von lay tnh yeu Thien Chua lam nen tang.

c tin va gia nh

52. Trong cuoc hanh trnh cua Apraham hng ve kinh thanh tng lai, Th Do Thai nhac en s chuc phuc c truyen t i cha ti i con (xem Dt 11:20-21). Khung canh au tien trong o c tin soi sang cho kinh thanh con ngi la gia nh. Trc het va tren het, toi ngh ti s ket hp on nh gia mot ngi an ong va mot ngi an ba trong hon nhan. S ket hp nay phat sinh t tnh yeu cua ho, nh dau ch va s hien dien cua chnh tnh yeu Thien Chua, va t viec nhn nhan va chap nhan s tot lanh cua d biet tnh duc, nh o, cac ngi phoi ngau tr nen mot than xac (xem St 2:24) va nhan c kha nang sinh san s song mi, bieu hien s tot lanh, s khon ngoan va ke hoach ay yeu thng cua ang Hoa Cong. at c s tren tnh yeu nay, mot ngi nam va mot ngi n co the oan ha cho nhau mot tnh yeu ho tng trong mot c ch van dung c tron cuoc i ho va phan anh c nhieu kha canh cua c tin. Ha hen tnh yeu vnh vien ch co the co c khi ta nhan ra mot ke hoach ln hn cac suy ngh va am nhiem cua ta, mot ke hoach nang ta va giup ta co kha nang trao pho tron tng lai ta cho ngi ta yeu. c tin cung giup ta hieu ro viec sinh san con cai trong moi net sau sac va phong phu cua no, nh la dau ch tnh yeu cua ang Hoa Cong muon uy thac cho ta mau nhiem mot con ngi mi. Chnh v the, Sara, nh c tin, a tr thanh mot ngi me, v ba tin tng vao tnh tn trung trong li ha cua Thien Chua (xem Dt 11:11).

53. Trong gia nh, c tin ong hanh vi moi tuoi song, bat au vi tuoi au th: con tre hoc biet tn thac vao tnh yeu cua cha me. o la ly do tai sao ieu quan trong trong gia nh la cha me phai khuyen khch viec cung nhau phat bieu c tin, mot viec se giup con tre dan dan ln len trong chnh c tin cua chung. Kinh qua mot thi ky phc tap, phong phu va quan trong trong i oi vi c tin, ngi tre can cam nhan c s gan gui va s nang khong ngng cua gia nh va cua Giao Hoi trong hanh trnh c tin cua chung. Trong Nhng Ngay Gii Tre The Gii, ta tng chng kien niem vui c gii tre bieu lo trong c tin va cam ket cua ho muon song mot i song c tin vng chac va ai lng moi ngay moi hn. Gii tre muon song cuoc song ti mc tron ven nhat cua no. Gap g Chua Kito, tc viec e mnh c tnh yeu cua Ngi chiem hu va hng dan, se m rong chan tri hien sinh va em lai cho cuoc hien sinh mot hy vong vng chac khong he la doi. c tin khong phai la ni an nau cua nhng con ngi nhat gan, ma la mot trien n tron cuoc song. No giup kham pha ra li mi goi v ai, tc n goi yeu thng, va bao am rang tnh yeu nay ang tin cay, ang ta om lay, v nen tang cua no chnh la long tn trung cua Thien Chua, manh hn s yeu uoi cua ta.

Mot anh sang cho cuoc song trong xa hoi

54. c tham nhap va tham hau hoa trong gia nh, c tin tr thanh mot anh sang co kha nang chieu soi moi lien he cua ta trong xa hoi. Nh mot cam nghiem ve long xot thng cua Thien Chua Cha, no at ta vao neo ng huynh e. Thi hien ai von tm cach xay dng cho c mot tnh huynh e pho quat at can ban tren s bnh ang, ay the nhng, ta dan dan hieu ra rang tnh huynh e nay, v khong qui chieu ve mot v Cha chung lam nen tang toi hau cho no, nen khong the lau ben c. Ta can tr lai vi nen tang ch thc cua tnh huynh e. Lch s c tin, ngay t au, von la lch s cua tnh huynh e, du khong phai khong co tranh chap. Thien Chua keu goi Apraham len ng ri bo que hng va ha se bien ong thanh mot quoc gia ln, mot dan toc ln c Ngi chuc phuc (xem St 12:1-3). Lch s cu roi cang dien tien, ta cang thay ro Thien Chua muon lam cho moi ngi c chung chia s chuc phuc nay nh anh ch em, mot chuc phuc at ti vien man ni Chua Giesu, e moi ngi tr nen mot. Tnh yeu vo b cua Chua Cha cung en vi ta, trong Chua Giesu, qua anh ch em ta. c tin day ta biet nhn ra rang moi ngi nam n eu tng trng cho mot chuc phuc oi vi toi, rang anh sang gng mat Chua chieu sang len toi qua gng mat cua anh ch em toi.

Cai nhn cua c tin Kito Giao a em lai cho kinh thanh con ngi biet bao phuc li cho cuoc song chung cua ho! Nh c tin, ta tien ti cho hieu c pham gia oc ao cua moi con ngi, ieu ma co thi a nhn khong ro. The ky th hai, ngi ngoai giao ten Celsus a trach mang cac Kito hu v mot y niem b ho coi la ngu ngoc va la ao: tc y niem cho rang Thien Chua tao dng the gii cho con ngi, at con ngi len chop nh toan the vu tru. "Tai sao chu trng: co moc v li ch cua con ngi, hn la v li ch cua nhng da thu tan bao nhat?" (46). "T tri cao nhn xuong a Cau, nao co s g thc s khac nhau gia hoat ong cua ta va hoat ong cua loai kien hay loai ong?" (47). Tai tam iem cua c tin Thanh Kinh, ta thay quan tam cu the cua Ngi oi vi moi ngi, va ke hoach cu roi cua Ngi danh cho toan the nhan loai va toan the tao vat, ma cao iem la viec nhap the, cai chet va viec phuc sinh cua Chua Giesu Kito. Khong nhn thau suot vao cac thc tai nay, se khong co tieu chuan nao e bien phan c ieu khien cho s song nhan ban thanh qu gia va oc ao. Con ngi anh mat v tr cua mnh trong vu tru, ho vat v trong thien nhien, ca do viec khc t trach nhiem luan ly rieng lan do viec ong vai tro gan nh quan toa toi cao, co quyen lc vo han, muon thao tung the gii quanh mnh ra sao tuy y.

55. Ngoai ra, c tin, khi mac khai tnh yeu cua Thien Chua Hoa Cong, cang giup ta biet ton trong thien nhien hn na, va bien phan trong no mot th van pham do ban tay Chua viet ra va mot ni c ngu c trao cho ta e ta bao ve va cham soc. c tin cung giup ta ngh ra cac mo thc phat trien khong ch at can ban tren hu dung va li nhuan, nhng coi tao vat nh mot hong an ma tat ca chung ta eu mang n; no day ta biet tao ra cac hnh thc cai tr biet y thc rang quyen bnh phat sinh t Thien Chua va nham phuc vu thien ch chung. c tin cung em lai kha the tha th, la gia tr thng oi phai co thi gian va co gang, kien nhan va dan than. Tha th la ieu co the khi ta kham pha ra rang thien luon co trc va manh me hn ac, va li ma Thien Chua dung e khang nhan s song cua ta luon sau sac hn s bac bo cua ta. ng tren quan iem hoan toan nhan hoc, hp nhat luon cao hn tranh chap; nhng thay v tranh ne tranh chap, ta can oi dien vi no trong co gang giai quyet no va vt qua no, bien no thanh moc xch trong si day chuyen, nh mot phan cua cuoc tien ve hp nhat.

Khi c tin yeu i, cac nen tang cua nhan loai cung co nguy c b yeu dan, nh Thi S T.S. Eliot tng canh giac: "Ban co can c noi cho biet: ngay nhng thanh tu khiem nhng nay, nhng thanh tu ban thng t hao theo loi xa hoi lch duyet, se kho co the song lau hn c Tin la ieu chung phai da vao mi co y ngha?" (48). Neu ta loai bo c tin ra khoi cac th thanh cua ta, viec tin tng lan nhau se yeu i, ta ch con oan ket v s set ma thoi va chnh s on nh cua ta cung se b e doa. Trong Th Do Thai, ta oc nhng li nay "Thien Chua khong xau ho v c goi la Thien Chua cua cac ngai; thc the, Ngi ang chuan b cho cac ngai mot kinh thanh" (Dt 11:16). ay, kieu noi "khong xau ho" c lien ket vi mot nhn nhan cong khai. Y nay muon noi rang qua cac hanh ong cu the, Thien Chua tuyen ha cong khai rang Ngi hien dien gia chung ta va nhng muon cung co moi lien he nhan ban cua ta. Phai chang chnh ta, thay vao o, la nhng ke xau ho goi Thien Chua la Thien Chua cua ta? Phai chang chnh ta la nhng ke khong tuyen xng Ngi nh the trong i song cong cong cua ta, khong trnh bay s cao ca cua cuoc song chung ma Ngi a lam thanh kha hu? c tin chieu soi cuoc i va chieu soi xa hoi. Neu no co c anh sang sang tao cho moi khoanh khac mi cua lch s, th chnh la v no biet at moi bien co vao moi lien he thuy chung cua van vat vi Chua Cha.

An ui va sc manh trong au kho

56. Viet cho cac Kito hu Corinto ve nhng au kho va thong cc cua mnh, Thanh Phaolo lien ket c tin cua ngai vao viec rao giang Tin Mng. Trong chnh mnh, ngai nhn thay ng nghiem oan Sach Thanh sau ay: "toi tin, nen toi mi noi" (2Cor 4:13). Ngai nhac ti cau Thanh Vnh 116, trong o thanh vnh gia keu len: "Toi gi c tin cua toi, ca khi toi buot mieng noi 'toi buon kho khon cung'" (cau 10). Noi ve c tin thng bao ham viec noi ve th thach n au, ay the nhng chnh trong th thach nay, Thanh Phaolo nhan ra s cong bo Tin Mng ay thuyet phuc nhat, v chnh trong yeu uoi va au kho, ta kham pha ra sc manh cua Thien Chua, mot sc manh chien thang moi yeu uoi va au kho cua ta. Chnh Thanh Tong o a cam nghiem c viec s chet tr thanh s song oi vi Kito hu ra sao (xem 2Cor 4:7-12). Trong gi phut th thach, c tin em lai anh sang, v au kho va yeu uoi lam sang to ieu nay "chung toi khong tuyen xng chung toi; chung toi tuyen xng c Giesu Kito la Chua" (2Cor 4:5). Chng th mi mot cua Th Do Thai ket thuc vi viec nhac ti nhng ai chu au kho v c tin cua mnh (xem Dt 11:35-38); noi nhat trong so nay la Mose, ngi chu nhuc ma v ang Kito (xem cau 26).

Cac Kito hu biet rang au kho khong the b tieu diet,nhng co the co y ngha va tr thanh mot hanh vi yeu thng va pho thac trong tay Thien Chua, ang khong t bo ta; theo cach nay, ta co the dung no nh nhng giay phut ln len trong c tin va trong yeu thng. Nh chiem ngam s ket hp cua Chua Kito vi Chua Cha ngay trong nh cao au kho cua Ngi tren Thanh Gia (xem Mc 15:34), Kito hu hoc c cach chia se cai nhn cua Ngi. Ngay cai chet cung c soi sang va c cam nghiem nh li mi goi toi hau bc vao c tin, toi hau "tien bc khoi que hng mnh" (St 12:1), toi hau "Hay en!" c Chua Cha noi len, ang ta pho mnh trong tay, v tin tng rang Ngi se lam ta manh me ngay trong cuoc vt qua dt khoat cua ta.

57. Anh sang c tin cung khong lam ta quen cac au kho cua the gian nay. Biet bao con ngi nam n cua c tin a tm thay moi gii anh sang ni nhng ngi chu au kho! Viec nay a xay ra vi Thanh Phanxico Assisi va ngi phong cui, hay vi Chan Phuc Me Terexa Calcutta va ngi ngheo cua Me. Cac ngai hieu mau nhiem ang hanh ong trong nhng ngi nay. Tuy gan au kho, nhng chac chan cac ngai khong tan diet c moi cai au cua ho hay giai thch c moi cai ac. c tin khong phai la th anh sang pha tan moi bong toi cua ta, ma la ngon en hng dan cac bc i cua ta gia em khuya va u cho cuoc hanh trnh. Vi nhng ai au kho, Thien Chua khong cung cap cac luan iem e giai thch moi ieu; ma ung hn, ap ng cua Ngi mang hnh thc mot hien dien ong hanh, mot cau truyen tot lanh lien ket vi moi cau truyen au kho va he m mot tia sang. Trong Chua Kito, Thien Chua muon chia se con ng o vi ta va danh cho ta mot cai nhn giup ta nhn ra anh sang trong o. Chua Kito la ang v a tng chu au kho nen la "ngi tien phong va hoan hao hoa c tin cua ta" (Dt 12:2).

au kho nhac ta nh rang phuc vu thien ch chung cua c tin luon la mot phuc vu hy vong, mot hy vong luon nhn len pha trc v biet rang ch t Thien Chua, ch t mot tng lai phat xuat t Chua Kito, xa hoi ta mi tm c cac nen tang vng chac va lau ben cua no. Theo chieu hng nay, c tin c lien ket vi hy vong, v du ni cua ta di the nay co tan mat i, ta a co ni trng cu ma Thien Chua a chuan b cho ta trong Chua Kito, trong than xac Ngi (xem 2Cor 4:16-5:5). Nh the, ong nang cua tin, cay, men (xem 1Tx 1:3; 1Cor 13:13) se dan ta ti cho biet om lay quan tam cua moi ngi nam n tren hanh trnh tien ve kinh thanh "ma kien truc s va ngi xay dng la chnh Thien Chua" (Dt 11:10), v "c cay khong lam ta that vong" (Rm 5:5).

Hp nhat vi tin va men, c cay thuc ay ta hng ti mot tng lai chac chan, oi dien vi mot chan tri khac, ngc vi cac ru quyen ay ao tng cua ngau than the gian va em lai cho ta mot cai a va mot sc manh mi cho cuoc song hang ngay cua ta. Ta hay khc t, ng e mnh b tc mat hy vong, tc mat c cay, hay e cho long hy vong cua ta b lu m bi cac giai ap va cac giai phap de dai ch ngan can cac tien bo cua ta, lam thi gian tan thanh manh vun va bien no thanh khong gian. Thi gian luon ln hn khong gian. Khong gian bien cac dien trnh thanh kho cng, trong khi thi gian thuc ay ta hng ve tng lai va khuyen khch ta tien bc trong hy vong.

Phuc cho ch v ch a tin (Lc 1:45)

58. Trong du ngon ngi gieo giong, Thanh Luca e lai cho ta cac li sau ay ve "at tot": "o la nhng ngi khi nghe li vi tam long cao thng va quang ai, roi nam gi va nh kien tr ma sinh hoa ket trai" (Lc 8:15). Trong ng canh cua Tin Mng Luca, nhac ti tam long cao thng va quang ai biet lang nghe va nam gi li la mot cach mac nhien mo ta c tin cua Trinh N Maria. Chnh soan gia Tin Mng nay tng noi ve ky c cua c Maria, ve cach ngai a tran gi trong long moi ieu a nghe va a nhn ra sao, e nhng li ay sinh hoa trai trong i ngai. Me Chua la mau mc hoan hao cua c tin; nh chnh Thanh N Elisabet a noi: "phuc cho ch v ch a tin" (Lc 1:45).

Ni c Maria, N T Sion, lch s lau dai cua c tin trong Cu c a ng nghiem, vi cau truyen cua rat nhieu phu n tn trung, bat au vi Sara, nhng phu n, song song vi cac to phu, a la nhng ngi ma ni ho li ha cua Thien Chua a nen tron va s song mi a m bong. en luc thi gian vien man, li Thien Chua a c ngo vi c Maria va ngai a tiep nhan li ay vao trong long, vao tron con ngi ngai, en noi trong da ngai li ay mang lay xac pham va sinh ra nh anh sang cho nhan loai. Thanh Giustino T ao, trong cuoc oi thoai vi Trypho, a s dung mot bieu thc ang lu y; ngai noi rang c Maria, khi tiep nhan s iep cua thien than, a thu thai "c tin va niem vui" (49). Ni Me Chua Giesu, c tin a minh chng c tnh mang hoa trai cua no; khi i song thieng lieng cua ta mang hoa trai, ta tr nen tran ngap niem vui, mot dau ch ro rang nhat cho thay net cao ca cua c tin. Trong cuoc song cua ngai, c Maria a hoan tat hanh trnh c tin, bang cach theo chan Con Trai ngai (50). Nh the, ni ngai, cuoc hanh trnh c tin cua Cu c a c thap noi vao viec theo chan Chua Kito, c Ngi bien oi e bc vao tam nhn cua Con Thien Chua nhap the.

59. Ta co the noi rang ni Trinh N Diem Phuc Maria, ta tm c ieu toi a nhac tren ay, tc ieu cho rang tn hu c hoan toan tham nhap vao viec ho tuyen xng c tin. V si day lien ket gan gui cua ngai vi Chua Giesu, c Maria co lien he chat che vi nhng ieu ta tin. La Trinh N va la Me, c Maria hien cho ta mot dau ch ro rang ve t cach Con Thien Chua cua Chua Kito. Nguon goc vnh cu cua Chua Kito la ni Chua Cha. Ngi la Chua Con theo ngha hoan toan va oc ao, va do o, Ngi sinh vao thi gian ma khong can co s can thiep cua mot ngi an ong. La Chua Con, Chua Giesu mang en cho the gian mot khi au mi va mot anh sang mi, s vien man trong tnh yeu tn trung cua Thien Chua ban xuong cho nhan loai. Nhng chc phan lam me thc s cua c Maria cung bao am cho Con Thien Chua mot lch s nhan ban chan chnh, mot than xac thc trong o Ngi se chet tren thap gia va song lai t coi chet. c Maria se ong hanh vi Chua Giesu ti tan thap gia (xem Ga 19:25), do o, chc phan lam me cua ngai con c ni rong ti tan moi mon e cua Ngi (xem Ga 19:26-27). Ngai cung se co mat tai phong tren lau sau khi Chua Giesu song lai va len tri, tham gia vi cac tong o trong li cau khan n Chua Thanh Than (xem Cv 1:14). Chuyen ong yeu thng gia Chua Cha, Chua Con va Chua Thanh Than dien bien qua suot lch s ta, va Chua Kito loi keo ta ti vi Ngi hong cu vt ta (xem Ga 12:32). Tai tam iem c tin ta la li tuyen xng Chua Giesu, Con Thien Chua, sinh bi mot phu n, ang, qua n Chua Thanh Than, em ta ti viec c nhan lam con trai, con gai (Xem Gl 4:4).

60. Ta hay hng ve c Maria, Me Giao Hoi va la Me c tin ta, vi li cau nguyen.

Lay Me, xin Me giup c tin chung con!

Xin Me m rong tai chung con e nghe li Thien Chua va nhan ra tieng va li goi cua Ngi.

Xin Me lam song day trong chung con c muon bc chan theo Ngi, len ng ri bo que hng va chap nhan li ha cua Ngi.

Xin Me giup chung con c tnh yeu Ngi cham ti, c cham en Ngi bang c tin.

Xin Me giup chung con tn thac tron ven vao Ngi va tin vao tnh yeu cua Ngi, nhat la trong luc b th thach, di bong thap gia, khi c tin cua chung con c mi goi trng thanh hn.

Xin Me gieo vao c tin chung con niem vui cua ang Phuc Sinh.

Xin Me nhac nh chung con rang ngi tin khong bao gi n oc.

Xin Me day chung con biet nhn moi s bang con mat cua Chua Giesu, e Ngi la anh sang soi ng chung con i. Va anh sang c tin nay luon gia tang ni chung con, cho ti hng ong cua ngay bat tan la chnh Chua Kito, Con Me, Chua chung con!

Ban hanh tai en Th Thanh Phero Roma, ngay 29 thang Sau, Ngay Knh Trong The Hai Thanh Phero va Phaolo, trong nam 2013, nam th nhat trieu giao hoang cua toi.

 

+ Phanxico

 

- - - - - - - - - - - - - - - - -

(1) Dialogus cum Tryphone Iudaeo, 121, 2: PG 6, 758.

(2) Clement of Alexandria, Protrepticus, IX: PG 8, 195.

(3) Brief an Elisabeth Nietzsche (11 thang Sau,1865), trong: Werke in drei B#nden, M#nchen, 1954, 953ff.

(4) Paradiso XXIV, 145-147.

(5) Acta Sanctorum, Junii, I, 21.

(6) "Du khong minh nhien ban en c tin, Cong ong van noi ve no moi trang, nhn nhan ac tnh song ong va sieu nhien cua no, cho rang no ay u va manh me, va at nen tang giao huan cua mnh tren no. Ch can nhac lai cac tuyen bo cua Cong ong... cung u thay tam quan trong chu yeu ma Cong ong, phu hp vi truyen thong tn ly cua Giao Hoi, von gan cho c tin, c tin chan that, c tin bat nguon ni Chua Kito, va huan quyen Giao Hoi lam mang chuyen ch no" (Phaolo VI, trieu yet chung, 8 thang 3, 1967: Insegnamenti V [1967], 705).

(7) Th du, xem Cong ong Vatican I, Hien Che Tn Ly ve c Tin Cong Giao Dei Filius, Ch. 3: DS 3008-3020; Cong ong Vatican II, Hien Che Tn Ly Ve Mac Khai Thien Chua Dei Verbum, 5; Sach Giao Ly Cua Giao Hoi Cong Giao cac so 153-165.

(8) Xem Catechesis V, 1: PG 33, 505A.

(9) In Psal. 32, II, s. I, 9: PL 36, 284.

(10) M. Buber, Die Erzahlungen der Chassidim, Zurich, 1949, 793.

(11) Emile, Paris, 1966, 387.

(12) Lettre a Christophe de Beaumont, Lausanne, 1993, 110.

(13) Xem In Ioh. Evang., 45, 9: PL 35, 1722-1723.

(14) Phan II, IV.

(15) De Continentia, 4, 11: PL 40, 356.

(16) "Vom Wesen katholischer Weltanschauung" (1923), trong Unterscheidung des Christlichen. Gesammelte Studien 1923-1963, Mainz, 1963, 24.

(17) XI, 30, 40: PL 32, 825.

(18) Xem ibid., 825-826.

(19) Xem Vermischte Bemerkungen / Culture and Value, ed. G.H. von Wright, Oxford, 1991, 32-33; 61-64.

(20) Homiliae in Evangelia, II, 27, 4: PL 76, 1207.

(21) Xem Expositio super Cantica Canticorum, XVIII, 88: CCL, Continuatio Mediaevalis 87, 67.

(22) Ibid., XIX, 90: CCL, Continuatio Mediaevalis 87, 69.

(23) "Vang phuc c tin (Rm 16:26; so sanh vi Rm 1:5, 2Cor 10:5-6) phai la ap tra cua ta vi ang Thien Chua mac khai. Qua c tin, ta t y pho mnh hoan toan cho Thien Chua, hoan toan thuan phuc ca trong tri thc lan y ch ang Thien Chua mac khai, va san sang ong thuan mac khai cua Ngi. Muon c ban c tin nay, ta can n thanh cua Thien Chua e d ng va tr giup no, cung nh s tr lc ben trong cua Chua Thanh Than, ang anh ong trai tim ta va hoi hng no ve Thien Chua, va m con mat tam tr va giup moi ngi de dang chap nhan va tin chan ly. Cung mot Chua Thanh Than nay khong ngng hoan thien c tin bang n cua Ngi, e mac khai moi ngay moi c hieu biet hn" (Dei Verbum, so 5)

(24) Xem H. Schlier, Meditationen uber den Johanneischen Begriff der Wahrheit, trong Besinnung auf das Neue Testament. Exegetische Aufsatze und Vortrage 2, Freiburg, Basel, Wien, 1959, 272.

(25) Xem S. Th. III, q. 55, a. 2, ad 1.

(26) Sermo 229/L (Guelf. 14), 2 (Miscellanea Augustiniana 1, 487/488): "Tangere autem corde, hoc est credere".

(27) Xem Tong Th Fides et Ratio (14 thang 9, 1998), 73: AAS (1999), 61-62.

(28) Xem Confessiones, VIII, 12, 29: PL 32, 762.

(29) De Trinitate, XV, 11, 20: PL 42, 1071: "verbum quod intus lucet ".

(30) Xem De Civitate Dei, XXII, 30, 5: PL 41, 804.

(31) Xem Thanh Bo Giao Ly c Tin, Tuyen Bo Dominus Iesus (6 thang Tam, 2000), 15: AAS 92 (2000), 756.

(32) Demonstratio Apostolicae Predicationis, 24: SC 406, 117.

(33) Xem Bonaventure, Breviloquium, prol.: Opera Omnia, V, Quaracchi 1891, 201; In I Sent., proem, q. 1, resp.: Opera Omnia, I, Quaracchi 1891, 7; Thomas Aquinas, S. Th I, q.1.

(34) Xem De Baptismo, 20, 5: CCL 1, 295.

(35) Hien Che Tn Ly ve Mac Khai Thien Chua Dei Verbum, 8.

(36) Xem Cong ong Vatican II, Hien Che ve Phung Vu Thanh Sacrosanctum Concilium, 59.

(37) Xem Epistula Barnabae, 11, 5: SC 172, 162.

(38) Xem De Nuptiis et Concupiscentia I, 4, 5: PL 44, 413: "Habent quippe intentionem generandi regenerandos, ut qui ex eis saeculi filii nascuntur in Dei filios renascantur".

(39) Cong ong Vatican II, Hien Che Tn Ly ve Mac Khai Thien Dei Verbum, 8.

(40) In Nativitate Domini Sermo, 4, 6: SC 22, 110.

(41) Xem Irenaeus, Adversus Haereses, I, 10, 2: SC 264, 160.

(42) Xem ibid., II, 27, 1: SC 294, 264.

(43) Xem Augustine, De Sancta Virginitate, 48, 48: PL 40, 424-425: "Servatur et in fide inviolata quaedam castitas virginalis, qua Ecclesia uni viro virgo casta coaptatur".

(44) Xem An Essay on the Development of Christian Doctrine (Uniform Edition: Longmans, Green and Company, London, 1868-1881), 185-189.

(45) Xem Cong ong Vatican II, Hien Che Tn Ly ve Mac Khai Thien Dei Verbum, 10.

(46) Origen, Contra Celsum, IV, 75: SC 136, 372.

(47) Ibid., 85: SC 136, 394.

(48) "Choruses from The Rock", trong The Collected Poems and Plays 1909-1950, New York, 1980, 106.

(49) Xem Dialogus cum Tryphone Iudaeo, 100, 5: PG 6, 710.

(50) Xem Cong ong Vatican II, Hien Che Tn Ly ve Giao Hoi Lumen Gentium, 58

 

Vu Van An chuyen dch Viet ng

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page