Bau kh mng le Giang Sinh

tai vai nc ben Tieu A va A chau

 

Bau kh mng le Giang Sinh tai vai nc ben Tieu A va A chau.

A Chau (Vat. 26-12-2012) - Knh mi quy v va cac ban cung chung toi i mot vong tm hieu bau kh mng le Giang Sinh tai mot so nc A chau.

Trc het la tai thanh pho Betlehem ben Thanh a, ni c Giesu Kito, Con Thien Chua nhap the lam ngi a sinh ra cach ay hn 2,000 nam. Cha Stephane Milovitch, dong Phanxico, quan thu Vng cung thanh ng Giang Sinh cho biet tnh hnh chien s trong vung Gaza hoi thang 11 nam 2012 a khien cho so tn hu va du khach hanh hng Thanh a giam sut. a so cac oan hanh hng a huy bo chuyen i.

Nhng trong cac ngay va qua so tn hu en Betlehem e mng le Giang Sinh lai a gia tang. Gii chc lam viec trong lanh vc du lch cho biet cac tn hu a gi cho cho ti thang 4 nam 2013. Va Bo du lch Israel hy vong co khoang 75,000 tn hu vieng tham Betlehem. Cha Milovitch con cho biet bau kh tai Betlehem rat an bnh. Cha khch le tn hu ng s hai va mi goi cac oan hanh hng en Thanh a. Ho se c tiep on trong ti vui. Cong oan Kito a phng can s hien dien cua cac Kito hu va du khach hanh hng e co the song con.

Tai Betlehem tn hu Kito a chuan b mng le Giang Sinh vi tuan cu nhat va chuong nha th ron ra o hoi moi ngay. T ngay 15-12-2012 chnh quyen thanh Betlehem a cho trong mot cay thong giang sinh rat ln tai quang trng va trang hoang cac ng chung quanh vng cung thanh ng Giang Sinh vi hoa en nhieu mau sac.

Cac le nghi do c Thng Phu Latinh Gierusalem Fouad Twal chu s theo mot chng trnh a co t nhieu thap nien qua. Chieu 24 thang 12 nam 2012 c Thng Phu c cac hng ao sinh va dan chung tiep on khi en Betlehem, va ngai chu s buoi hat Kinh Chieu I trong the trong vng cung thanh ng Giang Sinh. Sau o c thng Phu chu s buoi rc kieu xuong Hang a, xong hng ni Chua Giesu a sinh ra, Hang a va ban th Ba Vua, roi i ngang qua cac hang di long at co cac ban th knh Thanh Giuse, cac Thanh Anh Hai, roi len nha th thanh n Catarina ben canh. Tiep theo o la ba an toi. Sau o co gi Kinh Phung Vu cac bai oc va Thanh Le na em. Tham d thanh le do c Thng Phu c hanh, co tong thong Abu Mazen, ba th trng Betlehem Vera Baboun va cac v lanh ao chnh tr xa hoi, cung vi cac v lanh s cac nc Italia, Phap, Tay Ban Nha va B va hn 1.500 tn hu. Sau thanh le tng Chua Hai ong c rc xuong Hang a Giang Sinh va c at ay cho ti ngay mung 6 thang Gieng nam 2012, roi sau o c rc tr lai nha th thanh n Catarina.

Trong toan vung Trung ong, Kito hu khong c an bnh mng le Giang Sinh v tnh hnh chnh tr kinh te xa hoi a tr nen toi te hn.

Tai Gaza tnh hnh van cang thang ke t khi bao lc gia tang hoi thang 11 nam 2012, va tnh trang cam van khien cho cuoc song thng ngay cua 1.4 trieu dan Palestine rat khon kho, dng nuoi tam tnh thu nghch thng xuyen chong lai Israel. Ngoai ra cung con co khuynh hng ton giao cuong tn gay nguy hai cho cuoc oi thoai va chung song gia cac ton giao, va s kinh khiep trc cac vu xuc pham ti cac nha th, tu vien, hoi ng do thai va en th hoi giao. Ngay 16 thang 12 nam 2012 c Thng Phu Latinh Gierusalem Fouad Twal a en vieng tham va dang thanh le cho cong oan cong giao be nho gom 200 tn hu tai ay.

Ben Siria, niem vui Giang Sinh b lu m v cuoc noi chien khoc liet keo dai t 20 thang qua a khien cho hn 44,000 ngi thiet mang, trong o co 4,000 tre em va hn 2 trieu ngi phai t nan, trong o co gan 300 ngan tai Giordania va 150 ngan ben Libang. Giao Hoi Latinh Gierusalem ang het sc cong tac vao viec cu tr cac anh ch em Siri t nan ben Giordania. Trong may ngay va qua cac cuoc doi bom va phao kch vao cac lo lam banh m a khien cho them hang chuc ngi chet va hang tram ngi b thng khi ng xep hang i mua banh.

c Tong Giam Muc Mario Zenari S Than Toa Thanh tai Siria cho biet mac du co chien tranh, nhng cac tn hu Kito van co gang lam nhng g co the e cac giao x co bau kh Giang Sinh trong cac giao x trong thu o Damasco cung nh nhieu ni khac. c Tong Giam Muc Zenari a i tham nhieu giao x vung ngoai o va nhieu dong tu nam n. Cac linh muc tu s van hang ngay tiep te lng thc cho dan ngheo. Co mot trung tam bac ai tai Badgdad moi ngay phan phat 6,500 phan an nong cho dan khong phan biet ai. Va cac ban tre Kito va hoi giao sat canh vi nhau trong cong tac bac ai nay. Nhng ngha c tnh yeu o la cach thc c hanh le Giang Sinh mot cach y ngha nhat trong bau kh chien tranh chet choc va o nat tai Siria hien nay.

Ben Irak Kito hu mng le Giang Sinh trong au lo v cac cang thang, cac cuoc khung bo bang bom va tan kch van tiep tuc. c Cha Shlemon Warduni, Giam Muc Phu ta Baghdad, cau mong le Giang Sinh em lai mot chut hoa bnh va on nh cho Kito hu va nhan dan Irak a phai song trong cac th thach kho khan va khung bo ke t nam 2003 ti nay. V tnh hnh thieu an ninh nen cac thanh le Giang Sinh c c hanh luc 7 gi chieu thay v na em.

Trong cac nha th tai thu o eu co trang hoang hang a va cay thong Giang Sinh. c Cha Warduni cho biet cac chia re van ton tai trong ba vung bac trung nam Irak. Kito hu Irak cung ch i co v Thng Phu mi se c cac Giam Muc Giao Hoi cong giao Cane bau trong phien hop vao cuoi thang gieng nam 2013, thay the c Hong Y Emmanuel Delly ngh hu. Giao Hoi Cong Giao Cane la Giao Hoi co ong tn hu nhat Irak, tuy trong cac nam qua a co hang tram ngan ngi tm di c ra nc ngoai sinh song. c Cha Louis Sako, Tong Giam Muc Kirkuk, cho biet that la quan trong viec la chon mot v tan thng phu co kha nang hiep nhat cac Kito hu, co cac chng trnh cai to muc vu, phung vu va c cau cac giao phan cung nh viec ao tao cac chung sinh va giao dan va to chc cac c cau cua Toa thng phu. Tren bnh dien quoc gia ngi phai nam gi vai tro hoa giai na.

T Irak chung ta sang Nepal. Nam nay (2012) Kito hu co the c hanh le Giang Sinh ma khong s cac nhom an giao cuong tn khung bo. T ngay cham dt che o quan chu hoi nam 2006 ti nay chnh quyen Nepal a khien cho Giang Sinh la ngay le ngh tren toan nc e loi cuon cac khach du lch. S kien nay a giup Kito giao cong khai trng bay cac anh tng va cac trang hoang hoa en trong cac hang quan, trong cac nha th va tai t gia. Hien nay so tn hu cong giao Nepal c khoang 10,000, tc gia tang 4,000 so vi nam 2006, khi Nepal tuyen bo tr thanh quoc gia i. T do ton giao a cho phep cac Kito hu cong khai bieu lo c tin. Cac nha th eu loan bao chng trnh le, dng cay thong, lam hang a, va treo en trang hoang. Hang tram tn hu, ke ca tn hu An giao va Phat giao ch tham d thanh le em Giang Sinh trong nha th chnh toa c Me hon xac len tri trong thu o Katmandu.

T nhieu nam qua tn hu cac ton giao khac cung xin c tham d cac le nghi vi tn hu Kito. Trong thanh le lan nay co 24 tan tong gii tre lanh b tch Ra Toi. Ho la cac tn hu An giao xin gia nhap Cong giao. Cha Robin Rai cha s nha th chnh toa a mi goi tn hu lanh b tch Hoa Giai va pho bien s iep Giang Sinh cho moi ngi tren toan nc.

Trong cac nam qua tai Nepal a xay ra cac vu khung bo chong cac Kito hu va cac ton giao thieu so do cac nhom An giao cuong tn chu mu. Tram trong nhat la vu at bom nha th chnh toa Katmandu khien cho 2 ngi chet va 13 ngi b thng hoi nam 2009.

Sang en Pakistan, nam nay (2012) Kito hu tai ay vui mng tiep on tng "Chua Giesu Hai ong Praha". Do sang kien cua linh muc Emmnauel Parvez, cha s giao x thanh Phaolo tong o tai Pansara giao phan Faisalabad, bang Punjab, cha Anastasio Roggero, dong Cat Minh, giam oc en thanh Chua Giesu Hai ong Praha a gi mot bc tng sang Faisalabad. Tng c at trong nha nguyen "Chua Giesu Hai ong Praha" cua mot lang que, ni co mot so gia nh Kito sinh song ve nghe nong va th thuyen.

c Cha Joseph Coutts, Tong Giam Muc Karachi kiem Chu tch Hoi ong Giam Muc Pakistan c mong pho bien long ton sung Chua Giesu Hai ong ac biet trong cac trng hoc cong giao. V the ngai a mi cac cha dong Cat Minh en Pakistan e giup phat ong phong trao ton sung nay qua cac buoi day giao ly Chua Nhat.

Long ton sung Chua Giesu Hai ong a lan sang nhieu nc A chau nh: An o, Singapore, Indonesia, Thai Lan, Malaysia va Mong Co. Va tai cac nc nay eu a co cac nha th va nha nguyen dang knh Chua Giesu Hai ong Praha. Cha Roggero i khap ni tren the gii e pho bien long ton sung nay. Cach ay may tuan cha a sang An o va chu s thanh le tai en Thanh Chua Giesu Hai ong Bangalore vi s tham d cua 5,000 tn hu.

Long ton sung Chua Giesu Hai ong trong tu vien Cat Minh Praha ben Tiep a bat nguon t cha Giovanni Ludovico cua c Me hon xac len tri, Tu vien trng, hoi nam 1628. Tng Chua Giesu Hai ong mac ao choang o, au oi trieu thien vang, tay phai chuc lanh tay trai cam qua a cau nho.

Tai Sri Lanka Kito hu cac vung b lut a khong the mng le Giang Sinh nh thng le, v a co tren 6,300 ngi gom gan 1,800 gia nh b di tan. o la dan chung song trong cac quan: Galle, Matale, Mkandy, Nuwara Eliya, Polonnaruwa, Badulla, Baticaloa, Hambantota, Moneragala va Kurunegala. Hien nay so ngi noi tren phai song trong 29 trung tam tiep c, a so la cac trng hoc, va cac cong oan. Cho ti nay ma lu a gay kho khan cho 20,000 ngi song trong 6 tren tong so 9 tnh cua Sri Lanka, khien cho 600 nha b pha huy hay h hai nang. Ni co ng ngi chet nhat la Matale mien trung Sri Lanka, la vung v lut nang nhat nc.

Tnh trang bao lut tai ao Mindanao ben Philippines cung khien cho bau kh Giang Sinh nam nay bt vui, v co hn hn 700 ngi chet, hang chuc ngi mat tch va hang ngan ngi khong nha khong ca. ay la vung co a so dan theo Hoi giao, nhng cung co mot so nho la Kito hu. Dan chung a bat tay vao viec tai thiet ngay, nhng dau vet tan pha cua bao lut con ghi dau tren nha ca va ruong ong v cung vi nha ca ngi dan a mat het mua mang.

Sang en Malaysia thieu so Kito hu co the hai long mng le Giang Sinh, v chnh quyen a huy bo cac han che so ngi hanh hng Thanh a, sau tranh luan dai gia chnh quyen va thieu so Kito hu.

Malaysia la quoc gia co a so dan theo Hoi giao. Trc ay chnh quyen cho phep cac tn hu Kito, hoi giao va Do thai t do hanh hng Thanh a. Sau o ch cho phep moi nam 700 ngi i hanh hng, tc moi cong oan ton giao ch co the gi mot nhom 40 ngi. Nhng nay s han che nay khong con na va giay phep hanh hng keo dai 21 ngay.

Theo sau cac vu tranh cai lien quan ti viec tn hu Kito cung co quyen dung t Allah e goi Thien Chua va cac Kito hu a thang kien, thieu so Kito Malaysia a gap cac kho khan, cang thang, bao lc, ke ca cac vu tan kch cac nha th va dinh th Kito. Cha Lawrence Andrew, cu giam oc Tuan san cong giao "Ngi a tin Malaysia" bay to hai long v cac quyet nh mi nay cua chnh quyen, khien cho tn hu Kito yen tr mng le Giang Sinh.

Tai Indonesia e mng le Giang Sinh, gii nha giao, linh muc, tu s nam n va chung sinh cung nh gii tre Kito a tham gia chien dch chong tham nhung do Hoi ong Giam Muc phat ong. Nan tham nhung la mot trong nhng thach o cam go va co xa nhat ma Giao Hoi va xa hoi nc nay phai ng au ngay t thi hau thc dan. Nan tham nhung lan tran trong cac c quan nha nc va cong quyen gay ra nhieu hau qua tai hai cho s tien trien xa hoi va at nc. Hien nay co mot nhom thien nguyen do linh muc Edy Purwanto va Linh Muc Royani Lim phat ong trc le Giang Sinh. Tham d chien dch co ca cac bac s nh bac s Prastowo, cac thng gia nh ong Wisnu Rosariastoko va giao s nh ba Wiwiek Widiarti.

Cha Adisusanto dong Ten chuyen vien truyen thong cho biet cha ung ho chien dch chong tham nhung nay ngay lap tc v no thang tien cong ch. Cach ay khong lau cac Giam Muc Linh Muc va tn hu Indonesia cung a phat ong chien dch chong cai tr yeu kem va cac dch vu buon ban vo luan.

Sau cung ben Nam Han ba tan tong thong Park Geun Hye a cho tai lap thoi quen dng cay thong Giang Sinh trong vung bien gii gia hai mien Nam va Bac Han, nh dau ch cua tinh than hoa giai, hoa bnh va yeu thng gia ngi dan hai ben. Thoi quen nay a b ngng t nam 2003. Ong Kim Min-Seok phat ngon vien Bo Quoc phong Nam Han cho biet cay thong Giang Sinh khong lo c trang hoang nhieu en sang co mat tai vung bien gii t ngay 22 thang 12 nam 2012 cho ti ngay mung 2 thang Gieng nam 2013.

 

Linh Tien Khai

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page