Chnh quyen Ai Cap

muon hoi giao hoa at nc

 

Chnh quyen Ai Cap muon hoi giao hoa at nc.

Roma (Vat. 17-12-2012) - Phong van Cha Samir Khalil Samir, dong Ten.

T hn 3 tuan qua Ai Cap lai ri vao tnh hnh cang thang vi cac cuoc xuong ng bieu tnh ram ro cua hang tram ngan ngi tai quang trng Tahrir va nhieu ni khac trong thu o Cairo, cung nh trong nhieu thanh pho ln toan nc. Cac cuoc bieu tnh a do cac nhom oi lap to chc.

Nhng lan nay tnh hnh cang thang hn v cac oan bieu tnh gom hai nhom chong va pho tong thong Mohamed Morsi. Ly do la v ngay 22 thang 11 nam 2012 tong thong tan c Mohamed Morsi a ban hanh sac lenh, t cho mnh cac quyen hanh hau nh vo gii han, va quyet nh trng cau dan y tan Hien Phap lay Luat Sharia lam nen tang. Ong El Baradei lanh tu ang oi lap nh ngha cac quyet nh cua tong thong Morsi la mot cuoc ao chanh chong lai nen dan chu va phan boi cac c vong cua nhan dan Ai Cap.

Cac oan ngi bieu tnh a yeu cau tong thong thu hoi sac lenh va sa oi van ban Hien Phap, trc khi cho trng cau dan y, d tru vao ngay 15 thang 12 nam 2012. Cac oan bieu tnh phat xuat t 4 vung thu o va ho a tran ti trc dinh tong thong. Bau kh a cang thang en o tong thong Morsi a phai ri khoi dinh qua mot ngo b mat. Cac vu ung o gia hai phe chong va pho a khien cho hang chuc ngi chet va hang tram ngi b thng. Sau cung tong thong Morsi a phai nhng bo thu hoi sac lenh, nhng van duy tr cuoc trng cau dan y vi van ban tan Hien phap a c Quoc hoi thong qua.

Sau ay chung toi xin gi ti quy v va cac ban bai phong van Linh Muc Samir Khalil Samir, dong Ten, va giao s Claudio Lo Jacono, giam oc nguyet san ong Phng tan tien, ve mu toan cua chnh quyen Ai Cap muon ap at luat Sharia tren toan nc.

Hoi: Tha cha Samir, muc ch chnh quyen cua tong thong Morsi nham ti la bien luat Sharia cua Hoi giao tr thanh nen tang cac luat le cua Ai Cap. Cha ngh sao ve van e nay?

ap: ay a luon luon la d an cua ang "Cac anh em hoi giao", cua nhom Salaft va tat ca khuynh hng hoi. No kha manh tai Ai Cap; ang khac no c tr giup tai chanh, va trong mot so trng hp ca tr giup quan s, bi cac nc A rap giau, ac biet la A Rap Saui va Qatar. D an nay la ieu khong the chap nhan c, khong ch t pha cac ngi khong hoi giao, ngha la cac Kito hu va mot vai nhom thieu so khac, ma cung con t pha mot so ong cac tn hu hoi muon phan biet niem tin noi vi con ngi rang mot ieu la s d th khong c phep lam, vi xa hoi chnh tr noi rang mot ieu se b trng phat.

Hoi: Luat Sharia a nay sinh trong boi canh nao tha cha?

ap: Luat Hoi giao Sharia a c thiet lap trong nhieu hnh thai khac nhau, t nhat la trong bon trng phai Sunnt va mot trng phai Scit trong cac the ky th IX-X, da tren vai cau trong Kinh Coran, nhng khong luon luon ung nh vay. Toi xin n c mot th du ro rang va nghiem trong nhat. Luat Sharia noi: ngi bo ao phai b giet: ai a la tn hu hoi ma bo Hoi giao e theo mot ton giao khac hay e tr thanh ngi vo than va tuyen bo mnh la nh vay, th phai b giet. Va toi thach bat c ai tm ra c trong Kinh Coran mot cau noi nh vay. Cau nay khong he co trong Kinh Coran. Va v the, mot cach rat chnh ang, ca cac tn hu hoi na cung rat thng khc t luat Sharia, bi v no khong tng ng vi nen van hoa hien nay cua ngi Hoi, ma tng ng vi nen van minh thi Trung Co, trong o luat Sharia a c soan thao ma khong tng ng vi mac khai cua Hoi giao.

Hoi: Trong hien tnh cua at nc Ai Cap ngay nay, cha oc hieu quyet nh tha nhan cac nguyen tac cua luat Sharia nh the nao?

ap: ieu a c lam hien nay la mot mu meo. Ho ang lam dung s kien Quoc hoi tam thi co a so dan bieu la ngi hoi e bo phieu. Va chnh v the ma s kien tong thong Morsi t cho mnh co moi quyen hanh la ieu khong the chap nhan c. Bay gi ke ca tham phan oan cung khong the ket an ong ta. Va tat ca tnh hnh nay eu khong the chap nhan c, v t no la bat hp phap.

Hoi: Khoan nay cua Hien Phap quy chieu cac nguyen tac cua luat Sharia. T quan niem phap ly xem ra no la bc au tien. The th ngi ta muon i ti au tha cha?

ap: Ngi ta muon i ti cho ap dung tat ca cac chi tiet cua luat hoi giao, ch khong phai ch ap dung cac nguyen tac cua no ma thoi. Cac nguyen tac la cac hng dan tong quat. Ho muon noi mot cach cu the rang: chat tay ai lam ieu nay, x t ai lam ieu kia vv... Thi hanh tat ca moi chi tiet cua luat Sharia la bc th hai. Nhng mot khi a bo phieu bc th nhat, th bc th hai co nguy c se ti. Nhng van e la au? o la s kien luat Hoi giao trai nghch vi t tng hien nay cua ngi Hoi trong mot nc nh Ai Cap. Nh a thay cach ay t ngay, dan chung a bieu tnh rat manh me vi hang ngan ngi tre noi rang chnh quyen a phan boi cuoc cach mang thang gieng nam 2011.

Hoi: Ngi ta thay rat nhieu tn hu kito va hoi giao hiep nhat vi nhau trong viec bao ve cac quyen con ngi, co ung vay khong tha cha?

ap: ung the. Cac kito hu tranh au cho ieu o, khong phai ch v ho la kito hu va oi vi ho ieu nay bat cong, ma bi v o la mot bat cong chong lai nhan loai, mot cach ac biet chong lai n gii, chong lai tat ca cac nhom thieu so, chong lai nhng ngi vo than, nhng ngi ong tnh se phai vao tu.

ay la mot quyet nh cua nhng ngi hoi cuong tn muon ap at tren cac tn hu hoi, tren cac tn hu kito va nhng ngi khac mot quan niem ton giao khong phai la quan niem cua tat ca moi ngi hoi. Ho muon ap at mot th ao Hoi thi Trung Co. Va ay la mot nguy hiem rat ln oi vi xa hoi Ai Cap va no co the tr thanh mot nguy hiem rat ln oi vi cac xa hoi hoi khac.

Sau ay la mot so nhan nh cua giao s Claudio Lo Jacono, giam oc nguyet san "ong phng tan tien"

Hoi: Tha giao s, giao s ngh g ve Hien Phap ma tong thong Morsi muon cho trng cau dan y trong hai ngay khac nhau?

ap: Co s gia tang viec quy chieu luat Sharia, bao gom cac ieu luat cua Kinh Coran va cac ieu luat cua truyen thong quy chieu trc nhat ve Mahomed cung nh vai ngi sau ong. Viec quy chieu nay a co trong Hien phap Ai Cap ngay t thi tong thong Mubarak, ngha la cua mot Ai Cap i hn la Ai Cap ma chung ta thay hien nay vi chien thang cua cac Anh em hoi giao va cua tong thong Morsi. Viec gia tang chac chan la se co, nhng can phai xem luat Sharia se c ap dung trong cac lanh vc nao, bi v chung ta co the tng tng nhng ieu kinh khung nh nem a ngi pham toi ngoai tnh hay bo ao, nhng cung co the ngh ti mot loat cac ieu le hu ly hn trong luat Sharia, tng ng mot chut vi cac tam tnh cua cong ly ai ong. Luat Sharia va kinh Coran cung noi ti cac ieu rat cao thng.

Hoi: Co s xa cach ln gia ng loi chnh tr tien hanh vi sac lenh cua tong thong Morsi va van ban cua Hien phap va cam thc cua ngi dan, co ung the khong tha ong?

ap: Chac chan roi, neu ieu nay vo hieu hoa mot loat cac chinh phuc ma Ai Cap a thc hien c trong qua kh, ngay t thi tong thong Sadat. Th du nh oi vi ieu kien cua n gii a co mot luat le rat la tien bo oi vi hau nh toan phan con lai cua the gii hoi giao. Nh vay neu ngi ta lai at van e oi vi mot vai gia tr ma chung ta nh ngha la van minh, th no se ch khi day mot phan ng manh me t moi pha tai Ai Cap, tuy la hoi giao nhng khong con tha nhan cac gia tr qua khch cua th Hoi giao chnh tr, nh th Hoi giao cua ang cac Anh em Hoi giao na.

Hoi: Tha giao s, ay chung ta noi ti n gii, nhng ma no cung lien quan ti cac nhom thieu so na ch...

ap: Vang, tat ca nhng ieu nay cung lien quan ti cac nhom thieu so. Chang han nh cac tn hu chnh thong Copte. Thieu so ch la mot kieu noi, bi v a khong bao gi co kiem ke, v ngi ta s ven m cho thay au la cac sc manh cua Giao Hoi Copte Ai Cap. Ngi ta noi rang Giao Hoi nay co hn 10 trieu tn hu. No a khong bao gi la mot thieu so trong viec tranh luan cung nh trong vai tro chnh tr tai Ai Cap. Can nh rang t thi Mehmet 'Ali la mot ngi hoi, a luon luon co cac nhan vat kito trong guong may chnh quyen: pho tong thong roi cac thu tng. Chnh cuoc cach mang nam 1919 la mot trong nhng cuoc cach mang cao quy nhat cua lch s Ai Cap, a trong thay cac tn hu hoi va cac tn hu kito cung cong tac vi nhau. Trong mot ngha nao o ngi ta cung thay nh the trong "Mua xuan" Ai Cap: ngha la co cac dau hieu cua cong viec chung phai lam vi nhau.

Hoi: Dau sao i na th viec bo phieu Hien phap cung la ieu quan trong, v co mot s trong rong trong luc nay tai Ai Cap lien quan ti Hien phap. Co phai the khong tha giao s?

ap: Vang. Mot Quoc hoi a b giai tan, mot Quoc hoi khac con tien ti mot chut va se phai lap ay khoang trong nay trong mot cach the nao o. Trong luc nay ay th Quoc hoi lap hien ang nam gi mot vai tro ma tat ca nhng ngi a bieu tnh chong ong Mubarack a dan than cho no. ay la mot Hien phap mi, trong mot quoc gia ang trai qua mot thi ky chuyen tiep dai. Va s chuyen tiep nay se khong ket thuc vi viec tai to chc cac c cau hien phap vi mot Hien phap mi co hnh thc "hi hoi giao hn mot chut".

Can phai xem cai "hi hoi giao hn mot chut" o co ung cham ti cac gia tr khong the tach ri c khoi nen van minh ai ong, ch khong phai ch la mot phan cua the gii. Chang han nh cac gia tr lien quan ti s bnh ang gia cac phai tnh tren bnh dien phap ly chnh tr. Ai Cap hien ang trong mot giai oan khong on nh, mot giai oan bien oi. No co the i ti cho tot ep hn, nhng cung co the i ti cho oi te hn. Nhng ch co thi gian mi co the cho biet c no se nh the nao ma thoi.

 

Linh Tien Khai

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page