Nan buon ban cac no le mi

ben chau My Latinh

 

Nan buon ban cac no le mi ben chau My Latinh.

Roma (Avvenire 24-11-2012; Vat. 5-12-2012) - Hoi cuoi thang 11 nam 2012 to chc "Cac quoc gia My chau" (OSA) a manh me to cao nan buon ban no le mi gom 21 trieu an ong, phu n va tre em do mot mang nhen a quoc ieu khien, va hau nh phan na so nan nhan thuoc cac nc Trung va Nam My. Ho khong ch la no le tnh duc trong ky nghe mai dam, ma cung la no le cua cng bach lao ong va buon ban c phan ngi na. Sau ky nghe buon ban ma tuy va kh gii, nan buon ban no le la ky nghe em lai nhieu li nhuan hang chuc ty my kim moi nam.

Trong hoi ngh lan th III cua cac chnh quyen My chau La tinh tai Guatemala hoi trung tuan thang 10 nam 2012, ong Albert Ramdin, Pho tong th ky to chc "Cac quoc gia My chau", cho biet nan buon ban no le mi la mot ky nghe a quoc hang nam thu vao 30 ty my kim cho cac to chc toi pham tren the gii, trong o co 16 ty thuoc cac to chc toi pham chau My Latinh. Cac nan nhan no le mi nay thuoc nhieu nc khac nhau: t Paraguay ti Argentina, t Bolivia ti Brasil, t Colombia ti Ecuador, t cac quoc gia Trung My nh Guatemala, El Salvador, Honduras hay Nicaragua ti Mehico, va ho b ban sang Hoa Ky.

To chc buon ban no le mi nay la mot mang nhen quoc te. No lien tuc thay oi cac chien thuat va cac ng day van chuyen ngi e tranh ne cac lc lng canh sat. That kho co the xac nh c con so cac nan nhan, nhng theo c oan cua to chc "Cac quoc gia My chau" tren toan the gii hien co khoang 20.9 trieu ngi, trong o co 9 trieu tai chau My Latinh, va trong so nay co 1.2 trieu tre em va ngi tre v thanh nien.

Ong Ramdin cho biet to chc co bon phan luan ly tr giup nhng ngi khong phng the t ve, bi v nhng ngi ieu khien cac mang li buon ban nay khai thac cac yeu kem cua cac he thong an ninh va phap ly, cung nh cac ieu kien song that vong cua cac nhom de b ton thng nhat. Thc ra cung a co mot t tien trien trong viec phong nga nan buon ban ngi, nhng cung can phai hoat ong manh me e trng phat nhng ngi pham toi buon ban ngi, phuc hoi cac nan nhan qua cac chien dch thong tin va gay y thc na.

e chien au chong nan buon ngi chnh quyen Argentina loan bao a ra mot chng trnh mi va keu goi s cong tac cua 300,000 tai xe van tai trong viec nhan dien cac nan nhan cua mang li buon ngi.

Hang nam khi lam giay trien han bang lai xe van tai, ho phai xem mot cuon video dai 18 phut ke lai cau chuyen cua ba nan nhan mang li buon ban no le. Cau chuyen th nhat cua Ana, mot co gai mang thai bo que nha nhng ri vao tay to chc mai dam; chuyen th hai la Gabriel, khach lang chi kham pha ra rang cac phu n tai hop em khong phai cac nhan vien lam viec ma la no le tnh duc. Va cau chuyen th ba cua mot ngi cha co con gai v thanh nien i theo mot ban trai e tm viec lam.

Tuy nhien, cau chuyen khien cho d luan Argentina ban tan nhieu nhat lien quan ti co Maria Veron, b mot to chc mai dam bat coc cach ay 10 nam. e tm con, me cua co a mao hiem ot nhap the gii buon ban no le nguy hiem nay va a thu thap chi tiet cac chng c e a cac tay anh ch au so cua to chc buon ngi ra trc toa an, nham cu vt bao phu n khac la nan nhan nh con ba.

Sau khi xem cuon video, ba cho biet bay gi ba cam thay de chu v tieng keu va noi au n cua ba a sinh ch li cho mot ai o.

Theo ba Lydia Cacho, nha bao, tac gia cuon sach ta e "Cac n no le cua quyen bnh", cac nc chau My Latinh co mot he thong phap luat yeu kem, v khong co luat trng phat khach chi iem. Neu khong co nhu cau, th cung khong co viec cung cap. Co le cac quoc gia chau My Latinh phai ap dung luat cua Thuy ien phat nang nhng ngi i chi iem.

Ba Norma Ramos ngi Porto Rico, thuoc Lien minh chong te nan buon ban phu n va cac be gai tai chau My Latinh va vung Caraibi, nhan manh rang can phai ap bo bc tng th , va coi y niem mai dam nh cong viec la ieu bat hp phap. Te nan buon ngi la dch vu mang lai nhieu li nhuan nhat sau nan buon ban ma tuy va vu kh. Ba Teresa Ulloa, giam oc Lien minh chong nan buon ban phu n va cac be gai, cho biet mot lieu ma tuy ch c ban co mot lan. Trong khi mot phu n hay mot tre em b ban mot ngay co khi 40, 50 lan, moi lan kiem c 40 hay 60 my kim; va ho co the b cac to chc buon ban mai dam khai thac boc lot ti 5 nam.

Ben canh cac phu n va tre em no le ky nghe tnh duc, nan nhan cua cac to chc mai dam, ben chau My Latinh cung co cac nan nhan lao ong na. ien hnh la trng hp cua mot thanh nien tnh San Lorenzo ben Ecuador. Mot ngi hang xom e ngh vi anh mot viec lam vi lng thang 150 my kim, bao an , trong mot nong trai Narinho, ben kia bien gii Colombia. Ong hang xom nay c tra tien bi Mat tran vo trang cach mang Colombia, goi tat la FARC, e tuyen mo nhan cong. Khi ng trc "phong th nghiem" cua nong trai ben Colombia, chang thanh nien noi tren mi hieu rang ay la nong trai san xuat cocain cua lc lng du kch quan. Cac cong nhan hau het la tre em v thanh nien. Trong 4 nam lien tiep anh phai lam viec tai ay, moi ngay ch c an mot ba, nha ngu chung chm ngap trong mui cua cac hoa chat dung e che tao cocaine.

Anh a khong bao gi c lanh lng thang 150 my kim, trai lai a ch nhan c s ngc ai, anh ap, va phai chng kien cac vu trng phat tan bao oi vi nhng ai tm cach tron chay cuoc song no le nay. Nhng anh a cung vi cac ban tre khac may man c quan oi chnh phu giai thoat trong mot tran ho bo rap cac du kch quan va kham pha ra nong trai san xuat ma tuy nay. Nh the sau o thanh nien nay a co the tr ve San Lorenzo.

Cach San Lorenzo gan 200 cay so co mot thanh pho khac ten la Ibarra. Tai ay co mot thieu n cung vi gia nh a en t Toribia, trong vung Cauca Colombia, va song hai nam trong tnh trang b ket gia Mat tran vu trang cach mang Colombia va quan oi chnh phu. Cung lam tnh trang nam gia hai lan an nay vi gia nh nang co 10,000 gia nh tho an khac. Khi anh nang b giet, ca gia nh a tron sang ben Ecuador. Khi ti Tulcan, ho khong biet la co the lam n xin t nan. Co mot ngi quen gii thieu cho co lam viec trong mot quan ban ru. Nhng co a ch co the lam viec mot tuan, v a b anh ap, ham hiep, va b bo buoc lam iem, neu khong th ca gia nh se b sat hai. Khi ong chu quan quyet nh lay co lam v tai Ibarra, luc o co mi 16 tuoi. Tai Ibarra co nhieu khach xop hn tai Tulcan. Nhng chnh tai ay trong mot vu lung bat phu n mai dam co a c canh sat giai thoat.

Ca hai cau chuyen tren ay eu that, va cac nan nhan van con b kinh hoang mac du a may man tm lai c t do. Trong vung bien gii gia Colombia va Ecuador moi thang co 1,500 ngi thuoc cac to chc toi pham qua lai lam an. Hoi thang 5 nam 2012 Cao Uy t nan Lien Hiep Quoc a bao ong nan buon ngi nay. Cac nan nhan thng la phu n va tre em.

Ba Sonia Aquilar, nhan vien Cao Uy t nan Lien Hiep Quoc, cho n phong vien Michela Coricelli cua nhat bao Tng Lai cua Hoi ong Giam Muc Italia, biet cac ngi t nan la nhng ngi rat gion mong. Nhng ho khong phai la cac nan nhan duy nhat cua cac to chc buon ngi. Tren thc te co mot loat cac hoat ong song song va thng khi oi nghch nhau. Theo ban tng trnh cuoi cung cua Hoa Ky, Ecuador la mot nc goc ni phat xuat cua cac nan nhan, ong thi cung la ni chuyen tiep va la ch en cua ky nghe buon ngi.

Ba Maria Isabel Moncayo, giao s xa hoi hoc thuoc phan khoa khoa hoc chnh tr va xa hoi ai hoc thu o Quito, cho biet trc het ay la nan buon phu n e cung cap cho th trng mai dam, noi chung cac nan nhan la cac thieu n. Ho la thieu n cac vung que ngheo Ecuador cung nh cac thieu n t nan Colombia. Mai dam la ieu hp phap ben Ecuador. Nhng cac thieu n nay b cng bc mai dam. e tranh cac vu lung bat cua canh sat, ho b di chuyen va thay oi cho lien tuc, t Ibarra ti Santo Domingo, roi ti Pichincha va Guayaquil. Ngoai ra, trong vung ho Agrio, San Lorenzo va Imbabura co mot mang li tuyen chon cac ngi tre t 15 ti 25 tuoi cho cac nhom vu trang, tc cac du kch quan va lc lng ban quan s ngi Colombia. Noi chung cac ngi tre nay phai lam viec trong cac nong trai che tao va san xuat coca, la nguon li nhuan chnh cua cac lc lng vu trang nay.

Sau cung con co nan buon ban tre em tho dan trong cac vung Otavalo, Cotocachi va Colta. Cac em c tuyen chon nh con an ay t lam u moi th viec trong cac gia nh giau thu o Quito. Khong ai biet can cc chnh xac cua hien tng nay. Co mot nghien cu bao ve dan dung noi ti con so 6,000 ngi. Nhng to chc phi chnh phu "Bien gii Bac" cho biet ch noi trong nam 2011 con so nay la 100,000 ngi. Ba Moncayo noi toi khong biet con so chnh xac, nhng biet la co rat nhieu nan nhan, bi v co te nan gian tham hoi lo rat tram trong gia cac gii chc chnh quyen co nhiem vu chong lai dch vu buon ngi nay. Ho nhan tien hoi ho cua cac to chc buon ban no le. V the chang co ai trng phat cac tay toi pham. Bang chng la gia cac nam 2008-2011 tai Ibarra, la mot trong cac thanh pho trung tam cua nan buon ngi, a ch co 7 vu xet x va ket an cac tay toi pham.

(Avvenire 24-11-2012)

 

Linh Tien Khai

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page