Hoi ong Giam Muc Viet Nam

nhan nh ve mot so tnh hnh

tai Viet Nam hien nay

 

Hoi ong Giam Muc Viet Nam nhan nh: ''Luat at ai hien hanh, va i ngc t nhien, va khong ton trong Tuyen ngon quoc te ve nhan quyen''.

Viet Nam (HGM VN 15/05/2012) - Hoi ong Giam Muc Viet Nam nhan nh ve mot so tnh hnh tai Viet Nam hien nay:

Chu trng oi mi a giup Viet Nam hoa nhap vao dong chay chung cua nhan loai va a at nc t mot nen kinh te ngheo nan en mot trong nhng nc co tang trng kinh te cao nhat chau A. Tien trnh hoi nhap c cu the hoa qua viec Viet Nam tr nen thanh vien cua khoi ASEAN, tham gia APEC, gia nhap WTO. Viet Nam cung a thiet lap quan he ngoai giao vi nhieu quoc gia, tham gia vao nhieu to chc quoc te va thu hut au t cua nhieu tap oan nc ngoai. Xa hoi ngay cang tr nen nang ong, sang tao va nhn chung co ve giau co hn. Nhng tnh hnh gan ay cho thay nen kinh te Viet Nam ang mat nh hng, thieu tnh ben vng va nhan ban, v oi mi kinh te khong song hanh oi mi chnh tr, cung nh tang trng kinh te khong noi ket vi phat trien xa hoi va phat trien con ngi toan dien.

Th chung hau ai hoi Dan Chua nam 2010 mi goi tat ca cac thanh vien cua Giao Hoi Cong giao tai Viet Nam co gang nhan dien va phan nh "hien trang xa hoi Viet Nam di anh sang c tin". Chnh trong vien tng o, Uy ban Cong ly va Hoa bnh thuoc Hoi ong Giam muc Viet Nam muon bay to mot vai thao thc, suy ngh va nhan nh ve tnh hnh at nc, va vi t cach cong dan, va vi t cach Kito hu.

1. Nen kinh te Viet Nam

Sau gan hai thap nien a tang trng kinh te cao, Viet Nam a ra khoi nhom cac nc co thu nhap thap nhat, nhng tnh trang may nam gan ay cho thay nen kinh te Viet Nam ang boc lo nhng nguy c nghiem trong, tac ong trc tiep en cuoc song cua ngi dan va tng lai cua at nc. Bieu hien ro nhat la quan ly kinh te yeu kem, cac tap oan Nha nc thua lo nang, doanh nghiep pha san cang nhieu ngan hang lai cang ln, lam phat tang cao, chenh lech giau ngheo ni rong, chat lng cuoc song cua ai a so dan chung giam sut, nhieu ngi ri tr lai tnh trang ngheo trc ay. Phai chang mo hnh kinh te hien tai ang lam giau cho nhom ac li hn la cho toan dan?

nh hng kinh te lay quoc doanh lam chu ao a tao ra oc quyen va lam quyen, lam meo mo s van hanh can co cua nen kinh te th trng. Doanh nghiep nha nc ong gop t vao tang trng kinh te nhng lai nhan nhieu ac quyen ac li, gay bat cong va km ham s phat trien cua khoi t nhan. N nc ngoai va tham thung mau dch a va ang gia tang khien nen kinh te b suy yeu va le thuoc. Lam phat gia tang cung lam tang oi ngheo, gay kho khan hn cho cuoc song cua ngi dan va ca cac doanh nghiep. nh cong tiep tuc tang cao chng to quyen li cua cong nhan cha c bao ve thoa ang. Mot so chu trng khong hp long dan ma van c Nha nc tien hanh nh vu khai thac bo-xit Tay Nguyen hoac d an xay nha may ien hat nhan tnh Ninh Thuan.

2. Luat at ai

Luat at ai hien hanh, va i ngc t nhien, va khong ton trong Tuyen ngon quoc te ve nhan quyen. o la nguyen nhan cua khoang 80% cac khieu kien trong nc. Cac vu khieu kien nay a i t khieu nai ca nhan en khieu kien tap the; t khieu kien bang n t en tap hop phan oi va nay la dung vu kh chong lai viec thu hoi at.

Luat at ai qui nh at ai thuoc s hu toan dan, nhng do Nha nc quan ly a lam cho hang trieu ngi cam thay mat at va chang co quyen t do hanh x tren "manh at ong ba to tien". Tren thc te, s hu toan dan khong phai la phng thc quan ly at ai tot nhat, con viec Nha nc lam chu s hu a phat sinh ac quyen, ac li cua chnh quyen cac cap trong viec quy hoach va thu hoi at cho cac d an, tc mat quyen can ban cua ngi dan.

Van e gay bc xuc nhieu nhat trong viec thu hoi at la gia en bu. Muon giai quyet tranh chap ve gia en bu gia ngi b thu hoi at va c quan chc nang hoac cac nha au t, th phai lam sao e ngi b thu hoi at c en bu ngang gia vi tai san cua ho b trng dung va cuoc song cua ho phai tot ep ngang hay hn trc khi b trng dung. V gia at tang gap boi sau khi quy hoach, nen ngi b thu hoi at can c chia phan s chenh lech gia ca nay bang nhieu cach khac nhau. ieu can thiet la nen cap toc sa oi Luat at ai e ngi dan c quyen s hu at va han che toi a quyen thu hoi at cua cac cap chnh quyen.

3. Moi trng xa hoi

Xa hoi Viet Nam ang boc lo nhieu hien tng rat ang quan ngai. Noi bat nhat van la hai tat xau a c Hoi ong Giam muc Viet Nam canh bao t nam 2008, o la gian doi va bao lc. Chung khong nhng pho bay ni ng pho, tren thng trng va cac phng tien thong tin ai chung, ma con xam nhap vao cong s va hoc ng. D luan ang bc xuc v hien tng la lung la tai mot so ni, c quan cong quyen lai s dung bao lc phi phap e giai quyet cac khieu kien dan s.

Ben canh nhng te nan ang tac hai xa hoi Viet Nam hom nay, nhieu ngi au lo v khuynh hng song hng thu, chup git, coi trong ong tien, vo cam trc noi au cua ong loai. Hien tng nay chng to tnh trang thieu vang cac gia tr ao c nen tang lam chuan mc cho i song xa hoi, v vay mot so ngi a canh bao ve mot xa hoi lech chuan hay phi chuan.

Tham nhung a c coi la ai hoa cua quoc gia, ngay cang tinh vi va nghiem trong hn, nhng cho en nay cha mot vu an nao xng tam c a ra xet x e ran e, lam giam sut niem tin cua ngi dan ni cong quyen.

Cac vu khieu kien, chu yeu lien quan en at ai, trong o co at ton giao, van tiep dien phc tap va ngay cang tram trong, gay bat an va cang thang xa hoi. Vu viec Tien Lang, Hai Phong, va Van Giang, Hng Yen, gay xuc ong manh me tren tat ca nhng ngi Viet Nam co tam huyet, buoc Nha nc phai nhn lai cach giai quyet van e, ma cot yeu la sa oi Luat at ai ve mat han ien, thi han s dung at va gia en bu, neu cha i en cho nhn nhan quyen t hu chnh ang cua cong dan.

Mot yeu cau cap bach khac la can thay oi le loi lam viec ca quyen, khong minh bach va thieu chuyen mon cua can bo. Bieu hien ro ret nhat s ap at cua Nha nc ve quan iem va cach song trong xa hoi, o la s phan biet oi x trong chnh sach cong gia cac ca nhan lam viec cho Nha nc vi cac doanh nhan va ngi lao ong t do, gia ngi dan thanh th va ngi nhap c ngoai tnh.

4. Lnh vc phap luat

Hien phap va phap luat cua moi quoc gia phan anh tnh ac thu va ca biet theo truyen thong van hoa dan toc mnh, nhng cung khong v the ma bat chap nhng chuan mc phap ly quoc te. Viet Nam co mot he thong phap luat o so, nhng khong hieu qua t lap phap en hanh phap, v thieu s cong khai, minh bach, va nhat la thieu s oc lap ve t phap.

Viec ap dung luat phap cha nghiem minh va tuy tien, nhat la cap a phng, a dan en nhng oan sai va oi khi ay ngi dan en bc ng cung. Bo luat to tung hnh s a quy nh cac thu tuc bat ngi; vay ma trong mot so trng hp, van co cac cong dan b bat sai trai vi cac quy nh cua bo luat ay, cung nh vi cac tuyen ngon va cong c quoc te ma Viet Nam a tham gia.

Viec giam gi ngi khong qua xet x c che ay di t ng "a vao c s giao duc" co thi han va ap dung cho nhng ngi bay to s bat ong chnh kien la mot hnh thc vi pham quyen c ban cua con ngi. Hnh thc "giao duc" nay thc ra la mot bien phap ma thc dan Phap s dung nc ta, sau o c lap lai bang Ngh quyet 49/NQ-TVQH ngay 20/6/1961 cua Uy ban Thng vu Quoc hoi va a la c s phap ly cho viec tap trung cai tao cac cong chc va quan nhan chnh quyen Mien Nam cu. Sau nay co mot chuyen bien tot ep ve bien phap nay khi Phap lenh x ly vi pham hanh chnh ban hanh nam 1989 khong s dung no na. Nhng vi Phap lenh nam 1995, no lai c tai lap di cai ten hien nay va c Phap lenh nam 2002 noi tiep. Hy vong trong lan ban hanh ti ve x ly vi pham hanh chnh, kieu "giao duc" ay se c bai bo.

Can benh tram kha trong quan ly va ieu hanh cua cac cap chnh quyen ch c giai quyet khi Viet Nam xay dng mot Nha nc phap quyen thc s va hnh thanh mot xa hoi cong dan nang ong. Bat chap nhng kho khan hien tai, ay la mot xu the khong the ao ngc.

5. Bien cng, hai ao va chu quyen quoc gia

Vao nhng thap nien cuoi cung cua the ky XX, Bien ong a mot vai lan noi song. Nhng trong nhng nam gan ay, s cang thang a len en mc o nguy hiem. Nha cam quyen Trung Quoc mot mat dung li le hoa my, vi thong iep rat em tai, nhng mat khac, cac hanh ong cua ho ve chu quyen tren Bien ong ngay cang phan anh ro ret chu trng ai Han.

Trong khi o, ben Viet Nam, phan ng cua Nha nc xem ra qua yeu t, tao c cho cac lc lng thu nghch lan ti. Kho hieu hn na la viec chnh quyen a manh tay an ap cac to chc va cac ca nhan yeu nc phan oi hanh ong xam lc trang trn. Thai o lap l, thieu nhat quan cua cac nha lanh ao trong van e phan nh lanh tho vung bien gii va bao ve chu quyen Bien ong ang gay bat bnh trong d luan. Nhieu nhan s va cac nha tr thc tam huyet a len tieng canh bao nhng nguy c ve an ninh quoc gia do mot so d an cho nc ngoai khai thac bo-xt va thue at, thue rng. Mat khac, cac thong tin ve lnh vc nay khong ay u, cham chap va thieu cong khai. ieu trc mat a xay ra la "lao ong pho thong" nc ngoai o at vao Viet Nam e thc hien cac d an tren ang gay bat on cho xa hoi hien tai va ve lau dai.

6. Moi trng sinh thai

Theo d bao cua cac c quan chuyen mon, Viet Nam se la mot trong bon nc phai ganh chu hau qua nghiet nga nhat cua bien oi kh hau. Nguyen nhan mot phan do tac ong cua bien oi kh hau toan cau, nhng mot phan khac do chung ta thieu quan tam en moi trng sinh thai va tnh ben vng trong phat trien.

ieu ang quan ngai nhat la chung ta vung ve va voi vang trong khai thac tai nguyen. Nhng nam gan ay Nha nc a cho nc ngoai au t nhieu d an co nguy c huy hoai moi trng, thay oi he sinh thai va lam bien oi kh hau: khai thac bo-xit tai Tay nguyen, cho thue rat nhieu khu rng au nguon thuoc 18 tnh t Bac ch Nam, rat nhieu tnh a khoanh bien va b bien cho cac cong ty ngoai quoc thue e xay khach san, lap bai tam hoac cac d an khac, ma khong quan tam en moi trng sinh thai.

7. Vai tro cua Tr thc

Gan 1,000 nam trc, cung vi viec thanh lap Quoc T Giam, to tien chung ta a nhan thc sau sac rang: "Hien tai la nguyen kh cua quoc gia, nguyen kh thnh th the nc manh ma hng thnh, nguyen kh suy th nc yeu ma thap hen" (Bia Van Mieu). ieu nay van luon ung va cang ung hn cho ky nguyen chat xam, thi ai cua nen kinh te tri thc hom nay.

Bo ra ngoai hien tng gia tang ot bien so lng cac tien s ma chat lng con ang nghi ngai, Viet Nam con kha nhieu hien tai ch thc, nhng tr thc thc tai va co tam huyet vi nc, vi dan. Ch tiec rang vai tro cua ho cha c coi trong, co khi con b gat ra ben le hoac b ky th, ma nguyen nhan, trong nhieu trng hp, ch la do s khac biet ve quan iem anh gia hien thc xa hoi hoac ve tam nhn tng lai cua Dan toc. Phai chang c che Nha nc bat cap va cha u m rong e thu hut ngi tai, cung nh cha cai to cho phu hp vi oi hoi cua xa hoi tan tien? Bao gi vai tro cua xa hoi dan s c nhn nhan va thc s co c hoi tch cc gop phan xay dng at nc?

8. Giao duc va Y te

Tng lai cua Dan toc tuy thuoc phan ln vao giao duc. Khong the phu nhan rang nen giao duc quoc gia a san sinh mot so nhan tai va gop phan vao viec phat trien at nc. Nhng nhn chung, trong may thap nien qua, nen giao duc cua chung ta co qua nhieu bat cap ve noi dung, phng phap day va hoc... Viet Nam a co nhieu no lc "cai cach giao duc" nhng khong i en nhng ot pha thc chat. V sao? Phai au n ma noi rang v chung ta thieu han mot triet ly giao duc mang tnh nen tang va chien lc lau dai.

Hau qua the tham cua thc trang tren la nhng g chung ta ang nhn thay trc mat: Gia tang cac te nan khung khiep trong hoc ng, toi pham tuoi hoc sinh sinh vien ngay cang nhieu, gian doi trong thi c tr thanh bnh thng, bang cap gia hay nguy hiem hn na, bang cap that ma kien thc gia. Ket qua cay ang la at nc co nguy c b tut hau ve nhieu phng dien.

Nh ap dung cac cong nghe mi, y te Viet Nam trong thi gian qua a at c mot so thanh tu trong viec kham cha benh va y te d phong. Nhan vien y te ngay cang c ao tao bai ban va co chuyen mon cao hn. Nhng do he qua cua nen giao duc noi tren, cung nh khuynh hng tap trung vao sc khoe the chat va thieu nh hng y te toan dien, nen he thong y te ang b sa lay. Ben canh tnh trang qua tai tram trong tai cac benh vien Trung ng va viec tang vien ph anh hng manh ti ngi ngheo, d luan noi nhieu en s vo cam, nhung nhieu, thieu trach nhiem va pham chat ao c cua nhan vien y te...

Nha nc a keu goi "xa hoi hoa" giao duc va y te, thiet tng nen tao ieu kien e cac ton giao trong nc c tham gia trc tiep vao hai lnh vc nay.

9. Lnh vc ton giao

Trong thi gian qua, nha cam quyen a tao c hoi thuan tien cho cac sinh hoat ton giao, hau het cac c s ton giao b tan pha trong thi chien tranh a c trung tu, nhieu c s mi a va ang c xay dng. Tuy nhien, qui nh phap luat lien quan en cac ton giao van con nhieu bat cap va cha ap ng c nguyen vong cua cac tn o, cu the nhat la ve t cach phap nhan cua cac to chc ton giao. iem mau chot la cac ton giao a c nhn nhan, nhng lai cha co t cach phap nhan, nen khong the thc thi va bao ve cac quyen hien nh cua mnh, nh cac to chc xa hoi va nghe nghiep khac.

Hien nay, Nha nc d nh ban hanh mot Ngh nh "Quy nh chi tiet va bien phap thi hanh mot so ieu cua Phap lenh Tn ngng ton giao", thay the Ngh nh so 22/2005/N - CP ngay 01-03-2005. That ang hoan nghenh neu van ban nay c soan thao tren tinh than oi mi, thc s cau th e tao thuan li cho tn o cac ton giao c tu do hoat ong, gop phan vao viec phuc vu ong bao va bao ve To quoc. Nhng mot so ngi ang ban khoan v s van ban nay lai la mot bc thut lui, so vi Ngh nh neu tren. Cau hoi nen tang la bao gi cac cong dan co ton giao c oi x bnh ang vi cac cong dan khac, theo Hien phap va Dan luat, ma khong can en mot Phap lenh Tn ngng ton giao na?

* * *

Nhng nhan nh tren ay phat xuat t niem tin Kito giao va trach nhiem cong dan vi c nguyen gop phan nho be cua mnh vao cong cuoc xay dng mot at nc phat trien vng ben, dan chu va nhan ai. Trong van e nay, huan t cua c Giao hoang Beneicto XVI, ngay 27-06-2009, vi cac Giam muc Viet Nam van la nh hng can ban cua Uy ban Cong ly va Hoa bnh: "Giao Hoi khong he muon thay the Chnh quyen, nhng ch mong rang trong tinh than oi thoai va hp tac ton trong nhau, Giao Hoi co the gop phan mnh vao i song cua at nc, nham phuc vu tat ca moi ngi dan".

 

Ngay 15 thang 5 nam 2012,

ky niem 121 nam Thong iep Rerum Novarum (Tan S)

Uy Ban Cong Ly & Hoa Bnh / Hoi ong Giam Muc Viet Nam

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page