Cuoc khung hoang

kinh te tai chanh hien nay

 

 

Cuoc khung hoang kinh te tai chanh hien nay.

Roma (Avvenire 27-04-2012; SD 30-04-2012; Vat. 7-05-2012) - Phong van c Hong Y Reinhard Marx, Chu tch Lien Hoi ong Giam Muc Au chau.

Trong cac ngay 27 thang 4 ti 1 thang 5 nam 2012 Han Lam Vien Toa Thanh cac khoa hoc xa hoi a khai mac phien hop khoang ai lan th XVIII trong noi thanh Vaticang. Phien hop co e tai la "Mong c cua the gii c trat t yen han: Thong iep Pacem in terris, Hoa bnh di the, 50 nam sau".

Sau li chao mng cua ba Mary Ann Glendon, Chu tch Han Lam Vien Toa Thanh cac khoa hoc xa hoi, la cac bai thuyet trnh do nhieu nhan vat noi tieng the gii am trach. Trong so cac thuyet trnh vien co cac hoc gia va chuyen vien khoa hoc xa hoi nh: Gerard-Francois Dumont, Russel Hittinger, Pierre Manent, Joseph Stiglitz, Hans Tiermayer, Verabhadran Ramanathan, Margareth Archer, Partha Dasgupta. Trong so cac thuyet trnh vien ngi Y co cac chuyen vien kinh te chnh tr nh: Mario Draghi, Ettore Gotti Tedeschi, Enrico Berti, Ombretta Fumagalli Carulli, Rocco Butiglione, Vittorio Possenti, Stefano Zamagni, Pierpaolo Donati.

c Hong Y Reinard Marx, Tong Giam Muc Muenchen-Freising cung thuyet trnh trong phien hop. c Hong Y Marx sinh nam 1953 la chuyen vien giao huan xa hoi cua Hoi Thanh Cong Giao va t nam 2012 cung la Chu tch Lien Hoi ong Giam Muc Au chau.

Trong s iep gi cac tham d vien khoa hop, c Thanh Cha Bien c XVI e cao tnh chat thi s cua Thong iep "Hoa bnh di the" do c Gioan XXIII ban hanh, va ngai co vo s tha th trong tien trnh hoa giai gia cac dan toc. c Thanh Cha mo ta Thong iep "Hoa bnh di the" nh "mot bc th ngo gi the gii", nh "li keu goi thong thiet" cua c Chan Phc Gioan XXIII giai oan cuoi i, cho chnh ngha hoa bnh va cong ly, can c thang tien moi cap o xa hoi, quoc gia va quoc te. c Thanh Cha Bien c XVI nhan xet rang: "Tuy boi canh chnh tr the gii a thay oi nhieu trong na the ky qua, nhng quan iem do c Gioan XXIII cong hien van con rat nhieu ieu e day chung ta, gia luc chung ta no lc ng au vi nhng thach o mi cua hoa bnh va cong ly trong thi Hau chien tranh lanh, gia canh vo kh tiep tuc lan tran".

c Chan phc Gioan XXIII khang nh rang "The gii se khong bao gi tr thanh ni an bnh, bao lau khong co hoa bnh trong tam hon moi ngi va tng ngi, bao lau moi s khong c bao ton theo trat t Thien Chua a gn gi" (Pacem in terris, 165).

c Thanh Cha Bien c XVI nhan manh mot ieu chu yeu trong giao huan xa hoi Cong Giao, o la mot nen nhan loai hoc nhn nhan con ngi la hnh anh cua ang Tao Hoa, co tr thong minh va t do, co kha nang nhan biet va yeu men. Hoa bnh va cong ly la thanh qua cua trat t ung an c ghi khac trong chnh cac loai thu tao, c viet trong tam hon con ngi" (Xc Rm 2,15).

S iep cua c Thanh Cha ac biet e cao y niem tha th c c Gioan Phaolo II e xng trong tinh than cua c Gioan XXIII va nhan manh rang "khong the co hoa bnh, neu khong co cong ly, va khong the co cong ly neu khong co tha th" (S iep nhan ngay Hoa bnh the gii nam 2002).

c Thanh Cha viet: "Y niem tha th can c a vao cac dien van quoc te ve viec giai quyet cac xung ot, e bien oi ngon ng vo bo cua s to cao lan nhau, v thai o nay khong dan ti au ca. Neu con ngi c dng nen theo hnh anh Thien Chua, mot v Thien Chua cong chnh ay long t bi (Ep 2,4), th nhng ac tnh ay can phai c phan anh qua cach c x trong cac cong viec cua con ngi. o la s lien ket gia cong ly va tha th, gia cong ly va an xa, trong tam cau tra li cua Thien Chua oi vi s sai trai cua con ngi (Xc Spe salvi, 44)... Tha th khong phai la choi bo hanh ong sai trai, nhng la tham gia vao s cha lanh va tnh thng bien oi cua Thien Chua, ang hoa giai va phuc hoi"

Sau ay chung toi xin gi ti quy v va cac ban bai phong van c Hong Y Reinhard Marx, Chu tch Lien Hoi ong Giam Muc Au chau, ve phng thuoc chong cuoc khung hoang kinh te tai chanh hien nay.

Hoi: Tha c Hong Y, bai thuyet trnh cua c Hong Y khi hanh t viec nhac ti giac mong au chau cua ong Jean Monnet. Nhng ngay nay Lien Hiep Au chau lai hau nh ch c nhan thc nh la mot thc the ky thuat. Giac m cua ong Monnet a b phan boi, hay giac m ma chung ta ang chng kien a la ket qua cua no?

ap: Lien Hiep Au chau chac chan phai la mot cai g hn la hau qua phu cua mot cong ong kinh te, ca khi khong c quen rang th trng b ch trch nhieu a gop phan mot cach co y ngha vao cuoc song t do, hoa bnh va thnh vng cua chung ta ngay nay, trong mot ai luc a tng co cac cuoc chien tham khoc trong qua kh. Nhng th trng nay can co mot trat t cong bang. No phai am re sau trong tnh lien i va tinh than trach nhiem chung. Co mot mo thc lien quan ti ieu nay: o la mo thc cua nen kinh te th trng xa hoi khong phai ch la mot mo thc n thuan kinh te. Cac goc re cua no la cac nen tang triet ly va phap luat cua nen van minh hy lap roma va cua nen than hoc kinh thanh. Nen kinh te xa hoi th trng ket hiep s t do th trng vi viec quy chieu ve cong ly va gii ran yeu thng tha nhan. Cuoc khung hoang hien nay tai Au chau cung la mot cuoc khung hoang can tnh, v Au chau a thng quen i cac goc re noi tren. Neu chung ta tiep tuc lam viec cho mot cong oan au chau cua tnh lien i va tinh than trach nhiem, va ong thi chung ta cung lam viec cho mot nen kinh te xa hoi th trng tren bnh dien au chau trc roi tren bnh dien quoc te sau, th khi o chung ta co the thc hien y tng cua ong Monnet ve mot Au chau nh "viec ong gop cho mot the gii tot lanh hn". That la ieu quan trong, khi y niem ve nen kinh te xa hoi th trng lan au tien c a vao mot thoa hiep quoc te, hay thoa hiep Lisboa.

Hoi: Tha c Hong Y, trong cuoc khung hoang tai chanh nay cac cang thang gia cac nc au chau va Lien Hiep Au chau gia tang mot cach the tham. c Hong Y co ngh rang s cao chung cua ong Euro hay ca cua Lien Hiep Au chau na, nh chung ta a biet, co nhat thiet la mot ieu d hay khong?

ap: Toi rat au lo quan sat cac thuc ay mi ay cua cac quoc gia thanh vien Lien Hiep Au chau di dau ch cua s ch ky, cua chu trng m dan va duy tnh l. Cac quoc gia au chau khong c co cum trong chnh mnh, cung khong c ch theo uoi cac li loc kinh te hay li nhuan rieng t ma thoi, nhng phai cung nh hnh mot d an tch cc cho the ky XXI. Chac chan chung ta khong phai la nhng ngi cu the gii nay, nhng chung ta muon gop phan vao viec xay dng the gii qua Au chau.

Chung ta khong can rut lui vao khuynh hng quoc gia qua khch, nhng can tai phat ong ly tng ve Au chau phat xuat t quan niem kito ve con ngi. Lien quan ti ieu nay toi nh ti "tong hp nhan ban mi me" cua c Thanh Cha Bien c XVI, chu y ti s phat trien con ngi toan dien. Va chnh t c tin kito ma co the nay sinh ra mot s hang say lau dai oi vi mot cong oan the gii c nh hng thc s bi cac nguyen tac luan ly ao c. Viec ton trong pham gia bnh ang cua tat ca moi ngi la mot yeu to nh oat a Au chau tien len. Au chau phai la mot d an huy ong tch cc. ieu nay phai phan anh ca trong cac d an chnh tr cu the, chang han nh trong cuoc chien chong nan ngheo oi va benh vc cac quyen con ngi.

Hoi: "Au chau mot ong gop cho mot the gii tot lanh hn" a la ta e bai thuyet trnh cua c Hong Y. Qua to chc Minh c Bac ai Tay Dng NATO, Au chau a nam gi mot vai tro hang au trong cac can thiep quan s tai Irak va Afghanistan va a la tac nhan cuoc thay oi chnh the am mau tai Libia. No thieu cai g e thc s tr thanh mot tac vien cua hoa bnh, trong cac s kien cu the, ch khong phai ch bang li noi suong ma thoi, tha c Hong Y?

ap: Au chau phai y thc c can tnh sau xa cua mnh, phai y thc c cac nen tang cua mnh, trong o nong cot la quan iem kito ve con ngi. Quan iem ve Chua Kito, vi cuoc song, cai chet va s phuc sinh cua Ngi la lch s v ai nhat cua moi thi ai, va a la cuoc cach mang an bnh nhat trong tat ca cac cuoc cach mang. Nh sc manh cua cuoc cach mang o cua Chua Kito, ca chung ta na cung c mi goi hoat ong cho hoa bnh, cho t do va cong ly. Thong iep "Pacem in Terris" Hoa bnh di the neu bat cho thay hoa bnh ch thc khong ch co ngha la vang bong chien tranh, ma con la mot cai g "ch co the hien hu mot cach chac chan va ch that trong s tin tng lan nhau".

Nh the cac tng quan gia cac quoc gia phai c ieu hoa theo cac luat le cua s that, cong ly va tnh lien i tch cc. Chnh trong cach the nay s hiep nhat cua Au chau mi co the la mot ong gop va mot mo thc giup at mot nen hoa bnh thc s tren the gii nay. Va tat ca nhng ieu o la mot kch thch giup cung co cac tr giup phat trien va cac sang kien ngoai giao tao dng hoa bnh va dan chu, chang han cho cac quoc gia A rap va cac quoc gia vung Trung ong hien nay.

Thong iep "Pacem in Terris" nhan manh s can thiet cua viec giai tr vu kh, la e tai con rat thi s. Nhng rat tiec la rat nhieu hang xng che tao vu kh cua au chau kiem c rat nhieu tien li vi cac chng trnh vu trang.

(Avvenire 27-4-2012; SD 30-4-2012)

 

Linh Tien Khai

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page