T do bao ch

bong ma kinh hoang

am anh cac che o oc tai

 

T do bao ch: bong ma kinh hoang am anh cac che o oc tai.

Roma (Vat. 4/05/2012) - Mung 3 thang 5 nam 2012 la ngay Quoc te t do bao ch. Ngay nay a do to chc UNESCO cua Lien Hiep Quoc thanh lap nam 1993 nham muc ch loi keo s chu y cua ngi dan toan the oi vi mot trong cac quyen can ban nhat cua con ngi la quyen t do thong tin, t do noi len s that, thong truyen chia se s that cho ngi khac, dung t tng e hng dan va xay dng cuoc song con ngi, giup xa hoi ngay cang tr thanh t do, dan chu, nhan ban, cong bang, thnh vng va lien i hn. e thc hien ly tng cao quy ay a co hamg tram nha bao b sat hai va hang ngan nha bao cung nh phong vien cac ai truyen hnh b hanh hung, bat gi va nhot tu. Ch noi trong bon thang au nam 2012 nay a co 40 nha bao b giet chet.

Theo ban tng trnh va phan tch cua to chc "Toa nha t do", mot c quan oc lap ben Hoa Ky, chuyen nghien cu ve tnh hnh t do bao ch tren the gii, ch co mot phan bay, tc mot ty ngi tren the gii co the thc s mng Ngay Quoc Te T do bao ch, trong khi 6 ty ngi con lai phai song trong cac ieu kien b han che hay hoan toan khong c t do ngon luan.

To chc "Toa nha t do" a phan tch tnh hnh t do bao ch trong nam 2011 tai 197 quoc gia tren the gii va chia cac nc nay thanh ba loai, trong o co 33.5% cac quoc gia co t do bao ch, 33.5% cac quoc gia khac co t do bao ch b han che, va 31% hoan toan khong co t do bao ch. Trung Quoc, Bac Han, Viet Nam va Cuba thuoc nhom th ba nay, trong o nha nc oc tai cong san ngang nhien cha ap va tc oat moi quyen t do cua ngi dan, mac du ho van lai nhai cac khau hieu rong tuyech nh "oc lap, t do hanh phuc"; trong khi thc ra ca nc la mot "nha tu lo thien khong lo", va nha nc s dung hang tram ngan canh sat cong an chm noi, cho nghiep vu, dui cui, roi ien, bom cay, sung an va hang tram t bao "vet" cua ang nh cac cong cu, vo hon, mu quang, ang thng, ch biet ram rap phuc vu quyen lc cua thieu so chop bu lanh ao nh no le, ch that ra cung rach nat ngheo tung, chang x mui g, ch cham mut c chut t nhng g cp giat c cua dan, con bao nhieu eu don ca ve cho thieu so chop bu lanh ao.

Rieng tai Viet Nam th ien hnh trong thi gian qua nha nc to chc "cp at mot cach ai quy mo": het Thai Ha en Con Dau, roi Tien Lang va mi ay ngay 24 thang 4 nam 2012 cp trang 70 mau cua 116 ho tai Van Giang tnh Hng Yen. Con ngay trong thu o Ha Noi ngan nam van hien mot mai nha nho cho vai chuc tre em mo coi cung b ho huy ong lc lng hang tram cong an va con o ti ap pha. a the chung con anh ca linh muc va nhng ngi lo lang cho cac em na. T ban dan cong an tr thanh "lu suc sinh", khong con thoai hoa va tut hau hn c na!

Van theo ban tng trnh va phan tch cua to chc "Toa Nha T Do", trong vung Bac Phi s d gio mua xuan dan chu thoi manh cung chnh la nh gii tre biet tan dung cac phng tien thong tin hien ai i mi, khien cho t do bao ch cung tien trien, ac biet tai cac nc nh Tunisia va Libia.

Tuy nhien, trong toan vung Trung ong co the noi ch co Israel la thc s co t do bao ch, con tai hau het cac nc Arap chnh quyen eu tm cach kiem soat chat che gii truyen thong xa hoi, ien hnh nh Syria va Bahrain.

Tai cac nc nh Trung Quoc, Nga, Iran va Venezuela chnh quyen s dung nhieu ky thuat tan tien e "gi mong vuot quyen lc" ra oi au vi gii truyen thong, bao gom viec ong ca cac c quan truyen thong, bat gi, ket an va bo tu cac nha bao.

Trong nam 2011 tai cac nc Trung va Nam Phi chau ch co 1.5% dan chung c t do thong tin. Tnh hnh t do bao ch tut cap tai 21 tren 49 nc Phi chau, ke ca cac nc goi la "muon cai cach" nh Zambia va Sierra Leone.

Tnh hnh t do bao ch tai cac nc mien Trung va Tay Au chau cung nh vung Au A chau khong sang sua lam. Tuy nhien, t nam 2003 cac nc nh Uzbekistan, Turkmenistan va Bach Nga cung a tien cao hn cac nc oi so. Con Azerbaijan, Ukraine va Nga lai thut lui v cac vu kiem soat an ap cac nha bao t do. Hungari t 13 tut xuong hang 36. Nhng ay khong phai la trng hp duy nhat, v tai ngay ca cac nc xem ra co nen dan chu on nh nh Chile quyen t do bao ch cung gap nguy hiem.

T ban tng trnh va phan tch cua to chc "Toa Nha T Do" ngi ta co the ghi nhan rang: t do bao ch la bong ma kinh hoang em ngay am anh cac chnh quyen oc tai tren toan the gii. Cang oc tai bao nhieu, nha nc lai cang s t do bao ch bay nhieu.

Viet Nam la mot trong nhng trng hp ien hnh nhat, v nha nc tm u moi cach e duy tr che o ngu dan, dau nhem moi s, bop meo xuyen tac s that, va thi tho quyen phep khien cho ca oi ngu 800 bao ai tr thanh "an vet" thong tin doi tra mot chieu.

Th ra, t do bao ch qua la bong ma kinh hoang ngay em am anh khien cho nha nc an khong ngon ngu khong yen, nen ien loan long lon oi x tan bao vi cac nha bao "khong chu lam vet" va tan ac vi ngi dan khong con muon tiep tuc song kiep no le na.

 

Linh Tien Khai

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page