Tinh than t do ch thc

loai tr bao lc, au lo va boi roi

 

Tinh than t do ch thc loai tr bao lc, au lo va boi roi.

Vatican (Vat. 2/03/2011) - Tinh than t do ch thc loai tr bao lc, au lo va boi roi, ch khong loai bo s vang li. Ly tng t do ma loai ngi khat khao ch c thc hien vi s tran ay trong Thien Chua, ch khong qua bao lc va s hai.

c Thanh Cha Beneicto 16 a khang nh nh tren vi gan 8,000 tn hu tham d buoi tiep kien chung sang th T 2 thang 3 nam 2011 trong ai thnh ng Phaolo VI.

Trong bai huan du c Thanh Cha a gii thieu gng mat thanh Phanxico De Sales, Giam Muc, Tien s Giao Hoi. Ngai noi ve tieu s thanh nhan nh sau:

Sinh nam 1567 trong mot vung bien gii nc Phap, ngi la con ong chua vung Boisy, mot gia nh thng lu quyen quy nha Savoia. Song gia hai the ky XVI-XVII, thanh nhan quy tu ni mnh cai tinh tuy cua cac giao huan va cac chinh phuc van hoa thi o, bang cach hoa giai gia tai cua thuyet nhan ban vi s thuc ay hng ti cai tuyet oi cua cac trao lu than b.

Tai Paris ngi hoc cao hoc va triet hoc, tai ai hoc Padova ben Italia ngi theo hoc luat nh than phu muon, va lay bang tien s lng luat: giao luat va dan luat. Trong thi thanh xuan, khi suy t ve t tng cua thanh Agostino va thanh Toma thanh Aquino, Phanxico gap khung hoang nang lien quan ti n cu roi va s tien nh cua mnh, nghi ng en mat an mat ngu trong may tuan lien va song cac van e than hoc thi o nh la tham canh tinh than. Sau cuoc th thach, Phanxico en nha th cac cha dong aminh Paris, rong m con tim cho Chua va cau nguyen nh sau: "Lay Chua la ang nam gi moi s trong tay, va cac con ng cua Ngai la cong ly va s that, bat c s g xay ra, bat c g Chua a thiet nh cho con.. Chua luon luon la tham phan cong bang va la Cha thng xot, con se yeu Chua, lay Chua... Con se yeu Chua ay va se luon luon hy vong ni long thng xot Chua va se luon luon lap lai li ca ngi Chua.. Oi lay Chua Giesu, Chua se luon mai la niem hy vong va n cu o cua con tren coi at cua cac ke song" (I Proc. Canon., Vol I, art 4).

T o Phanxico tm c s bnh an trong thc tai triet e va giai thoat cua tnh yeu Chua: yeu Chua ma khong thac mac oi hoi g va hoan toan tn thac ni tnh yeu Chua va thanh y Ngai. ay se la b quyet cuoc song cua thanh nhan se c trnh bay trong "Khao luan ve tnh yeu Thien Chua".

Thang vt moi chong oi cua than phu, ngay 18 thang 12 nam 1593 Phanxico de Sales c thu phong linh muc. Nam 1602 ngi tr thanh Giam Muc Geneve trong thi gian thanh pho nay a tr thanh phao ai cua Tin Lanh Calvin, en o toa giam muc cua c Cha phai at tai Annecy. La chu chan cua mot giao phan mien nui ngheo va gap nhieu kho khan, nhng thanh nhan a biet nem hng ve ep cua thien nhien va nui rng va coi tat ca eu la li ca ngi Thien Chua.

Tuy gap cac kho khan nhng cuoc song va giao huan cua thanh nhan xem ra co anh hng menh mong oi vi Au chau thi o va cac the ky theo sau. Ngi la tong o, v giang thuyet, nha van, ngi hoat ong va cau nguyen, dan than thc hien cac ly tng cua Cong ong Chung Trento; b lien luy trong cuoc tranh luan va oi thoai vi cac anh em tin lanh, va song kinh nghiem s hu hieu cua tng quan ca nhan va bac ai. Thanh nhan cung am trach cac s menh ngoai giao tren bnh dien au chau va cac nhiem vu lam trung hoa giai, nhng nhat la ngi hng dan cac linh hon.

T cuoc gap g vi mot phu n tre la ba chua vung Charmoisy, ngi co chat lieu e viet cac sach thieng lieng c nhieu ngi oc nhat trong ky nguyen tan tien. T s hiep thong tinh than xau xa vi thanh n Giovanna Francesca di Chantal se nay sinh dong cac n tu Tham Vieng, co ac tnh la song s thanh hien hoan toan cho Thien Chua trong n s va khiem ton, chu toan cac viec tam thng hang ngay mot cach phi thng.

Cuoc song cua thanh Phanxico de Sales tng oi ngan ngui. Ngi qua i nam 1622 khi mi 55 tuoi, nhng gng mat cua ngi da toa ra mot s tran ay, thanh than va phong phu vi cac giao huan co anh hng ln tren lng tam kito.

Thanh nhan co nhieu quan niem ve t "nhan ban" va khien cho no co ngha la van hoa va lch thiep, t do va du dang, cao quy va lien i.

Trong cuon "Dan nhap vao cuoc song ao c" viet cho ba Filotea nam 1607, thanh nhan mi goi tn hu hoan toan thuoc ve Thien Chua, song tran ay hien tai trong the gii nay va chu toan cac bon phan cua mnh. Li mi goi tn hu giao dan san soc viec thanh hien cac thc tai tran the va thanh hoa cuoc song thng ngay se c Cong ong Chung Vaticang II e cao va cung la tinh than tu c cua chung ta ngay nay.

Trong "Khao luan ve tnh yeu Thien Chua" viet cho Teotimo nam 1616, thanh Phanxico a ra mot quan iem chnh xac ve con ngi, mot nen nhan chung hoc, trong o ly tr hay "linh hon ly luan" c coi nh mot kien truc hai hoa, mot en th, co nhieu cho chung quanh mot trung tam goi la "nh" "chop" cua tinh than, hay "ay" cua linh hon. o la ni, sau khi a qua het cac mc o cua no, ly tr "khep mat" va s hieu biet tr thanh tat ca la mot vi tnh yeu (x. libro I, cap.XII). c Thanh Cha khai trien iem nay nh sau:

Rang tnh yeu, trong chieu kch oi than, thien linh cua no, la ly do hien hu cua tat ca moi s, trong mot chiec thang i len, xem ra khong co o gay va vc tham, th thanh Phanxico de Sales a tom tat trong cau noi tieng nay: "Con ngi la s toan thien cua vu tru; tinh than la s toan thien cua con ngi; tnh yeu la s toan thien cua tinh than; va bac ai la s toan thien cua tnh yeu" (ibid. libro X, cap.I).

Trong thi van chng than b n hoa, Khao luan noi tren cua thanh nhan la mot tong luan ch that, ong thi cung la mot tac pham van chng hap dan. Lo trnh dan ti Thien Chua bat au vi s hng chieu t nhien, c khac ghi trong trai tim con ngi du la toi loi, e no yeu men Thien Chua tren het moi s. Theo mo thc cua Thanh Kinh thanh Phanxico noi ti s ket hiep gia Thien Chua va con ngi bang cach khai trien mot loat cac hnh anh tng quan lien ban v. Thien Chua cua thanh nhan la cha va chua, la phu quan va ban, co cac ac tnh nh ngi me va vu nuoi, la mat tri ma em en cung la s mac khai b nhiem. V Thien Chua ay loi keo con ngi bang cac moi day tnh yeu, ngha la s t do that: "bi v tnh yeu khong co cac ke b cng bach va no le, ma bien moi s di s vang phuc mnh vi mot sc manh ngot ngao en noi khong co g manh hn tnh yeu, khong co g de thng nh sc manh cua no" (ibid libro I, cap.VI).

Tuyet nh s ket hiep vi Thien Chua, ngoai cac cuoc xuat than khi chiem niem, la s tran ay tnh bac ai cu the, chu y ti tat ca moi nhu cau cua tha nhan ma thanh nhan goi la "xuat than cua s song va cac cong viec"... Thanh Phanxico de Sales viet cho thanh n Chantal nh sau: "ay la luat s vang li cua chung ta ma cha viet bang ch hoa: Lam Tat Ca V Tnh Yeu - Khong Co G La Cng Bach - Yeu Men Vang Li Hn La S Hai Viec Bat Tung Phuc. Cha e lai cho cac con tinh than t do, khong phai tinh than loai bo s vang li la tinh than cua the gian; nhng la tinh than loai tr bao lc, au lo va boi roi" (Lettera del 14 ottobre 1604). Khong phai vo tnh ma nhieu con ng s pham va tu c thi ai chung ta tm thay nguon goc cua chung trong cac tac pham va t tng cua thanh Phanxico de Sales... Thanh Phanxico de Sales la mot chng nhan gng mau cua thuyet nhan ban kito. Vi giong van than tnh, vi cac li oi khi co cu ap canh cua th phu, ngi nhac cho biet rang con ngi mang trong trong mnh noi nh nhung Thien Chua c khac ghi trong no va ch ni Thien Chua con ngi mi tm ra niem vui ch that va s hien thc tran ay.

c Thanh Cha a chao cac tn hu bang cac th tieng Phap, Anh, c, Tay Ban Nha, Bo ao Nha, Ba Lan, Tscheques, Slovac, Croat, va Y. Chao ngi tre ngai khch le ho chuan b ng au vi cac chang quan trong cua cuoc song vi dan than tinh than va xay dng moi d an tren cac nen tang vng chac cua long trung thanh vi Thien Chua. c Thanh Cha xin cac anh ch em benh nhan dang moi kho au cho Thien Chua Cha, ket hiep vi cac kho au cua Chua Kito e gop phan xay dng Nc Chua. Ngai nhan nhu cac cap v chong mi ci biet xay dng cuoc song gia nh tren viec lang nghe Li Chua, chung thuy vi nhau trong tnh yeu va tiep on nhng ngi can tr giup nhat.

Sau cung ngai cat kinh Lay Cha va ban phep lanh tao thanh cho moi ngi.

 

Linh Tien Khai

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page