Cac vu ky th Kito hu ben Pakistan

 

Cac vu ky th Kito hu ben Pakistan.

Pakistan (Avvenire 15-9-2010) - Phong van c Cha Sebastian Shaw, Giam Muc Lahore ve cac vu ky th tn hu Kito Kashmir va tham canh lu lut ben Pakistan

Ngay 14 thang 9 nam 2010 mac du co luat gii nghiem trong cac thanh pho chnh cua bang Kashmir ben An o, cac nhom hoi cuong tn ly khai van to chc bieu tnh va tu tap nhau tai Khampora, khien canh sat quan Baramulla a phai no sung va dung lu an cay e giai tan ho, lam cho 4 ngi b thng. Nhng vu bao ong nghiem trong nhat a xay ra ngay 13 thang 9 nam 2010 trong quan Tangmarg, khi mot nhom hoi cuong tn ot chay trng hoc cua Hoi truyen giao Kito. Tuy nhien trong cung ngay a co 3 trng Kito khac na b ot pha: o la trng Chua Chien Lanh Pulwana cach Srinagar 40 cay so, va cac trng tin lanh Chua Kito va Chua Kito Mohalla trong tnh Pooch thuoc vung Jammu.

Tnh hnh cang thang ti o cac chuyen bay i va en Srinagar eu b huy bo trong 3 ngay, va chnh quyen New Dehli a phai huy ong hang ngan binh s va canh sat tuan tieu nghiem ngat va gi gn an ninh cho cac nha th va c s cua cac Giao Hoi Kito.

Nh a biet, cac vu tan cong cac Kito hu a bung no o ay tai A chau, sau khi muc s Terry Jones, thu lanh mot nhom Tin lanh tai Florida phat ong bien ngay 11 thang 9nam 2010  thanh "ngay ot sach Coran". Do ap lc va cac li phe bnh ch trch cua nhieu chnh quyen va gii lanh ao ton giao the gii, muc s Jones a bo y nh o. Nhng ngay 11 thang 9 nam 2010 canh xe sach Coran tai Washington a khien cho phong trao chong My va Kito hu len cao. Cac vu tan kch Kito hu trong bang Kashmir gia tang, sau khi chnh quyen trung ng New Dehli t choi giam luat gii nghiem a c thi hanh trong bang nay t 20 nam qua. Binh s va canh sat c lenh ban vao nhng ngi khong tuan hanh lenh gii nghiem. c Cha Celestine Elampassery, Giam Muc giao phan Jammu Srinagar cho biet Kito hu tai ay rat lo lang, v tuy song rat hoa bnh, ho cam thay b e doa nang ne. Ong Syed Ali Shah Geelani, lanh tu lc lng ly khai tai Kashmir a tuyen bo 11 ngay phan oi va chon ngay 21 thang 9 nam 2010 e to chc mot cuoc tuan hanh chong quan oi va canh sat. Nhng ngi cam au canh cc oan cua phong trao ly khai Hyrriat a khong ung ho sang kien nay, va ong yeu cau dan chung sinh hoat bnh thng. Ong Geelani cung a manh me len an vu tan cong trng Kito tai Tangmarg va keu goi ngi hoi bnh tnh.

c Cha Felix Machado, Tong Giam Muc giao phan Vasai, nguyen Chu tch Uy ban oi thoai lien ton cua Hoi ong Giam Muc An o, cho biet tnh hnh tai Kashmir ac biet tram trong. No la mot thung thuoc no. V the vu ot sach Coran o them dau vao la va tao ra cac cang thang chnh tr ben trong va ben ngoai. S hien dien cua cua cac nhom khung bo nh Laskar-e-Taiba cung tao them cac hon loan trong cac vung khac cua an o.

Nh a biet Kashmir la vung tranh chap gia An o va Pakistan t 60 nam qua. Khi An o b chia thanh vung co a so dan theo an giao va thanh lap Pakistan cho nhng ngi hoi giao ngay 15 thang 8 nam 1947, vung Kashmir trong tnh trang khong ro rang va do mot thu lanh An giao la Hari Singh cai tr a so dan theo Hoi giao. Sau o, di ap lc cua ong Jawaharlal Nehru Thu tng an o, ong Hari Singh xin sat nhap vi Lien Hiep An. Chien tranh gianh oc lap bung no t o, khien cho quan oi Pakistan phai i ti cho phan chia Kashmir thanh hai vung: vung tay la Asad Kashmir, Kashmir t do, thuoc quyen kiem soat cua Pakistan, va vung ben kia la bang Jammu va Kashmir, sat nhap vi An o. Hai ben lien tuc tranh chap vi nhau va nam 1965 chien tranh Kashmir bung no nhng a khong giai quyet c van e bien gii, v ca hai eu cho rang mnh co chu quyen tren ben kia. Cac tranh chap keo dai trong 60 nam qua a khien cho hang tram ngan ngi thiet mang. Chnh trong tnh trang nay cung xay ra tham canh ky th cac Kito hu trong vung Kashmir Pakistan.

Sau ay chung toi xin gi ti quy v va cac ban bai phong van c Cha Sebastian Shaw, Giam Muc Lahore, ve cac vu ky th tn hu Kito trong bang Kashmir va tham canh lu lut ben Pakistan. c Cha ang Roma trong cac tuan nay, nhng tam tr ngai van hng ve cac Kito hu va nan nhan ben Pakistan, mot at nc b nga guc v nan lu lut nghiem trong cha tng thay t 80 nam qua, khien cho hang ngan ngi chet, hang trieu ngi ch con hai ban tay trang va 21 trieu ngi b lien luy.

Hoi: Tha c Cha Shaw, ben canh tai ng lu lut lai con xay ra tham canh cac nhom ton giao thieu so b tan kch va bach hai. ay la cac ky th mi xay ra hay a co t lau, tha c Cha?

ap: Ben Pakistan cac vu ky th chong lai cac nhom ton giao thieu so nh cac Kito hu va tn hu An giao a luon luon co t xa ti nay, ch khong phai mi xay ra. Chang han, trong nhieu lanh vc va tren nhieu mc o cac tn hu Kito va ca cac tn hu An giao na gap kho khan khong xin c cong an viec lam, hay co c mot cho cho con em cua ho trong trng hoc. ay ch la cac ky th thong thng nhat. Tai ng lu lut tai Pakistan a khi day s thng cam ni moi ngi. Tuy nhien, oi vi cac tn hu Kito, ben canh noi au n chung o, con co tham canh thng khi thay mnh b t choi khong c giup va ca cu tr na.

Hoi: c Cha co the cho biet vai trng hp Kito hu khong c cu giup hay khong?

ap: Rat tiec la co biet bao nhieu trng hp ngi ta t choi cu tr cac Kito hu. Tai Karachi trong vung Nur Muhammad Goth, nhan vien cua mot to chc phi chnh quyen hoi giao a phng a t choi khong cung cap thc pham cho 3 gia nh Kito. Cac nhan vien cua to chc nay a noi ro vi ho rang: "Ngi Kito th chung toi khong cho g het". ay la ieu chnh cac n tu, mot linh muc va vai ngi thien nguyen lam viec trong vung nay a ke lai cho toi nghe. Sau cung cac gia nh tuyet vong o a c cac n tu tr giup thc pham e khoi chet oi. Cac vu tng t cung xay ra trong cac lang Sialkot, Narowal va Kasur trong vung Punjab.

ay khong phai do loi cua chnh quyen, v chnh quyen tm tr giup tat ca moi ngi. Nhng no tuy thuoc ni thai o ky th cua nhan vien nhieu to chc hoi giao t nhan phi chnh quyen. Va ay cung khong phai la cac s kien mi me g. Ly do la v, toi xin lap lai, cac Kito hu a luon luon b ky th nh vay. Chang han nh tai Kasur, cach ay mot nam a xay ra cac vu tan kch vai gia nh cong giao. t lau sau canh nay cung xay ra tai Gogra, ni co hai nha th a b ot chay va 7 ngi b sat hai, ma khong co ly do g.

Hoi: Theo c Cha, s thu ghet cac tn hu Kito am re sau trong qua kh nay tuy thuoc cai g?

ap: Toi tin rang yeu to ton giao ch giai thch c mot phan cac tan kch va xuc pham chong lai cac tn hu Kito. Hay noi ung hn ton giao b cac nhom hoi cuong tn leo lai lam dung e gay oan thu chong lai mot cong oan, ch co loi la vi thi gian a chiem c mot a v kinh te xa hoi quan trong. ay la ly do that cua s gian d chong lai cac Kito hu. Cac nhom hoi cuong tn nay khong tha th cho cong oan kito - xa kia rat ngheo tung - c thanh cong va cai tien tnh trang song cua ho. Nhng cac Kito hu a thanh cong, v a lam viec rat vat va va cham ch. ang sau viec leo lai ton giao o dau an mot s canh tranh, hay noi ung hn mot long ghen tng o k co tnh cach kinh te va xa hoi.

Hoi: Tha c Cha, trong cac tuan qua cung a co cac li to cao nhieu vu "lut loi leo lai". e cu van cac canh ong va at ai cua mnh nhieu ai ien chu va ngi giau co quyen the a tra tien cho ngi ta hng cac dong nc lut ve cac lang ngheo hn, co ung the khong?

ap: Vang, ay la cac s kien cua lanh vc cong cong tai Pakistan. ai truyen hnh a nhieu lan loan tin nay.

Hoi: Giao phan Lahore cua c Cha co b nan lu lut tan pha khong?

ap: Thanh pho Lahore a khong b nc lu tan pha. Nhng cac lang chung quanh thanh pho b thiet hai nang. Giao phan va Caritas Lahore ang gi pham vat cu tr ti cho cac nan nhan e thoa du cac noi kho au cua ho. Toi nong long muon tr ve giao phan trong tuan ti ay e tr giup mot tay.

(Avvenire 15-9-2010)

 

Linh Tien Khai

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page