Vai net ve c hong y Peter Turkson

chu tch Hoi ong Toa thanh

Cong Ly va Hoa Bnh

 

Vai net ve c hong y Peter Turkson, chu tch Hoi ong Toa thanh Cong Ly va Hoa Bnh.

Roma [La Croix 7/9/2010] - Knh tha quy v, cac ban than men. c hong y Peter Turkson a c c thanh cha Benedicto XVI bo nhiem lam chu tch Hoi ong Toa thanh Cong ly va Hoa bnh cach ay gan mot nam. Nam nay 61 tuoi, v Hong y ngi Ghana nay noi ve c quan ma ngai ng au nh sau: "C cau cua chung toi rat nhe nhang. Tnh tat ca chung toi ch co 18 ngi. Nhng lanh vc hoat ong va suy t cua chung toi bao trum cac van e chnh tr, kinh te, giai tr vu khi, nhan quyen va moi sinh..."

Chnh v vi so nhan s han hep nh the ma Hoi ong Toa thanh cong ly va hoa bnh phai hp tac vi nhieu c quan khac nh cac to chc Caritas tai cac nc, phong trao tr thc Cong giao Pax Christi, cac Giao phan, cac ai hoc Cong giao.

Theo truyen thong c cac v tien nhiem cua ngai e lai, nht la c hong y Roger Etchegaray, c hong y Turkson luon en tai cho e quan sat va tham nh tnh hnh. Chang han mi ay, ngai a en Nigeria, ni ang dien ra nhng cuoc xung ot am mau gia cac sac toc. D nhien, Phi Chau van la luc a than thng cua v Hong y luon vui ti va hanh dien ve nguon goc cua mnh. Ngai noi: "Ghana, x s cua toi, c at ten t mot vng quoc rat co xa tai Phi Chau. Di thi thuoc a Anh, v nhng mo vang, nc toi oi thanh "Gold Coast" [b bien vang].

Theo c hong y chu tch Hoi ong Toa thanh cong ly va hoa bnh, lch s cua Ghana cung la lch s ton giao. Ngai ke lai: "c ngi Bo ao Nha "kham pha", chung toi tr thanh Cong giao. Sau o en lt ngi Hoa lan, chung toi lai theo giao phai "Calvinist". Va khi ngi Anh en, chung toi lai tr thanh "methodist" va Cnh giao. Giao hoi cua chung toi rat co xa, nhng chung toi cha bao gi biet en mot Kito giao ma khong co chia re".

c hong y Turkson cho biet: than phu ngai la mot ngi Cong giao lam nghe th moc. Me ngai von theo "Methodist"a tr lai Cong giao. Hai ong ba co tat ca 10 ngi con, 6 trai va 4 gai. Do o, v Hong y au tien trong lch s Ghana nay co tren di 30 ngi chau. Ngai cho biet them: "Chung toi song tai Nsuta, mot thanh pho khai thac ham mo. Thnh thoang co mot linh muc ngi Hoa lan en lam muc vu trong giao x. Nam 10 tuoi, toi a viet th cho v linh muc e cho biet la toi muon vao chung vien. Cha toi tap hop moi ngi trong nha lai va giai thch ve s chon la cua toi. Va cha toi a ong y".

c hong y noi rang sau nay Giam muc cua ngai a gi ngai sang tu hoc tai Hoa ky. Nam 1975, ngai chu chc linh muc cho Giao phan Cape Coast la giao phan co xa nht tai Ghana, c thanh lap nam 1879.

V hong y tng lai tiep tuc theo hoc tai Hoc Vien Thanh Kinh Roma. Chnh tai ay ma nam 1992, ngai nhan tin c c thanh cha bo nhiem lam Giam muc giao phan cua ngai. Ngai a xin c tan phong giam muc tai Ghana e c gan gui vi dan chung ma ngai se phuc vu.

Nam nam sau, ngai c bau lam chu tch Hoi ong Giam muc Ghana. Nam 2003, ngai c c Gioan Phaolo II nang len bac Hong y. Trong Thng hoi ong Giam muc the gii lan th hai ve Phi Chau, ngai c bo nhiem lam tng trnh vien chnh.

Luon theo doi s tang trng nhanh chong cua Giao hoi Cong giao tai Phi Chau, c hong y Turkson nhan nh rang "tai Phi Chau, cac moi giay gia nh va sac toc mang lai y ngha cho cuoc song. Tuy nhien, theo ngai, cac tn hu Kito can phai biet hng cai nhn cua mnh en nhng ngi ngoai gia nh va sac toc cua mnh. Rwanda la mot ien hnh cho thay rang mot cai nhn nh the van con la ieu kho khan oi vi nhieu ngi Phi chau. ay qua la mot thach o cho Giao hoi tai Phi Chau. Theo c hong y Turkson, can phai vt qua khoi th Kito giao vu hnh thc, bi v nhng hnh thc be ngoai khong dan con ngi en vi Chua Kito.

ng trc thach o nay, c hong y chu tch Hoi ong Toa thanh cong ly va hoa bnh chu y mot cach ac biet en mot so phong trao ac sung Thanh Linh. Theo ngai, nhng phong trao nay co the lap ay ho sau va mang lai y ngha cho i song c tin.

Nhan nh ve Au Chau, v Hong y ngi Phi Chau nay xem ra cung khong nhan nhng. Dao thang 10 nam 2009, tai Thng hoi ong Giam muc the gii ve Phi Chau, ngai va nhieu v chu chan Giao hoi tai Phi Chau a khong ngan ngai to cao ieu ma cac ngai goi la "chu ngha e quoc van hoa mi" va "nhng mo hnh gia nh mi" xuat phat t Au Chau.

c hong y Turkson giai thch rang tai Phi Chau, moi ngi eu xem mnh nh thanh phan cua cung mot gia nh nhan loai va moi ngi eu muon bao ton gia nh ay bang cach trao ban s song. Ngai noi: "Neu ngi ta e ngh vi chung toi nhng loi song khong cho phep truyen sinh, chung toi cho o la mot hanh ong xuc pham en s song con cua xa hoi..." Ngai nhan manh: phai ton trong quyen cua nhng nhom thieu so, nht la nhng ngi ong tnh. Nhng ieu o khong co ngha la nhn nhan loi song cua ho."

Ve moi quan he gia Au chau va Phi Chau, c hong y Turkson noi: "Neu Au Chau tr nen kho ao hn, th chung toi se mo coi; chung toi tha hng gia tai c tin nhng lai khong co cha me".

Nhan nh ve nhng tai tieng ve lam dung tnh duc tre em cua hang giao s, c hong y chu tch Hoi ong Toa thanh cong ly va hoa bnh noi rang oc than linh muc khong phai la mot van e c at ra cho rieng Phi Chau. Theo ngai, la linh muc hay co gia nh, ai cung phai trung thanh vi bac song cua mnh. Ngai noi rang oc than linh muc khong phai la mot ieu t nhien, do o ngi ta ch co the song oc than nh s tr giup cua Chua ma thoi.

La ngi a tham d vao Mat ngh Hong y bau c Benedicto XVI lam Chu Chan Giao hoi hoan vu, c hong y Turkson thng c hoi: lieu co the co mot v Hong y ngi Phi Chau khong? Ngai ch tra li: "Neu Chua muon thay mot ngi da en lam Giao hoang, th hay cam ta Ngai".

 

CV.

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page