Vai tro cua ton giao

trong chnh sach oi ngoai cua Hoa ky

 

Vai tro cua ton giao trong chnh sach oi ngoai cua Hoa ky.

Hoa Ky [CNS 23/2/2010] - Knh tha quy v, cac ban than men. Mot ban phuc trnh mi ay keu goi chnh phu Hoa Ky hay quan tam en vai tro cua ton giao trong chnh sach ngoai giao cua mnh. Ban phuc trnh noi rang neu Hoa ky muon dan than vao chnh trng the gii mot cach hu hieu va co y ngha hn th nc nay can phai m rong tam nhn ve vai tro cua ton giao tai cac nc khac thay v ch chu trong en khung bo va cac chien lc chong khung bo.

Ban phuc trnh noi tren c "Hoi ong Cac van e the gii" co tru s tai Chicago cho cong bo hom 23 thang 2 nam 2010. Trong mot cuoc hop bao tai trng ai hoc Georgetown, dan bieu Scott Appleby, giam oc cua "Vien nghien cu hoa bnh the gii John Kroc" thuoc trng ai hoc Cong giao Notre Dame, noi rang Ban phuc trnh cung cap cho cac nha ngoai giao va nhng nha soan thao chnh sach mot so ch dan nen tang e ap ng mot cach tot ep hn vi anh hng ngay ln manh cua ton giao trong cac van e the gii.

Vi ta e "Hp tac vi cac cong ong ton giao the gii: mot tieu lenh trong chnh sach ngoai giao cua Hoa Ky", ban phuc trnh viet rang a en luc chnh phu Hoa ky can phai "hieu va ap ng vi cac tac nhan va cac bien co ton giao nh the nao e ho tr ho thc thi ieu thien, co lap nhng ngi li dung kinh thanh e gieo rac bao ong va hon loan".

Ong Appleby noi rang ban phuc trnh keu goi nen co mot s tiep can mi ve ngoai giao e thuc ay cac tac nhan ton giao tren the gii dan than. Ong khang nh rang neu khong quan tam en cac tac nhan ton giao th cac nhan vien chnh phu lam viec trong cac lanh vc y te, phat trien, giai quyet cac cuoc xung ot... se b bo lai ang sau; cac c hoi e giai quyet xung ot va xay dng hoa bnh co the mat.

Ong Richard Cizik, ong chu tch cua Uy ban ac nhiem soan thao ban phuc trnh, chu tch cua Hiep hoi Tin lanh v Cong ch, noi rang hieu c vai tro cua ton giao trong cac xa hoi tren the gii se giup mang lai mot s phat trien rong ln hn cho moi ngi.

Trong mot cuoc phong van danh cho hang thong tan Cong giao Hoa ky CNS, dan bieu Appleby cho biet, chnh ong ta va ong Cizik cung nhng ngi gop phan soan thao ban phuc trnh, a thao luan vi ong Joshua Dubois, giam oc Van Phong cua Toa Bach Oc ac trach ve cac to chc xay dng tren niem tin ton giao.

Ban phuc trnh a c mot uy ban ac nhiem gom 32 thanh vien soan thao trong hn mot nam. Cac thanh vien nay gom co cac nha lanh ao ton giao, cac vien s Han lam, cac nha soan thao chnh sach, cac nha lap phap va chuyen gia truyen thong.

Ban phuc trnh viet rang viec hoach nh chnh sach ngoai giao oi hoi phai biet chi tiet ve cac cong ong ton giao, cac nha lanh ao ton giao va cac trao lu, von vt qua mo thc ngoai giao truyen thong gia cac nc.

Uy ban ac nhiem soan thao ban phuc trnh e ngh mot loat nhng hanh ong ma chnh phu Hoa ky can thc hien e nhan manh en vai tro cua ton giao trong hoat ong cua Hoa ky tai cac nc.

Trc het, ban phuc trnh yeu cau nen huan luyen cac nhan vien chnh phu va gii chc ngoai giao ve vai tro cua ton giao tren the gii. Ban phuc trnh cung khuyen nen x dung kinh nghiem va ky nang cua cac cu chien binh va dan s tr ve t hai nc Iraq va Afghanistan.

Uy ban ac nhiem gi y rang tong thong Hoa ky nen giai thch ro rang rang tu chanh an mot trong Hien Phap Hoa ky khong he ngan cam cac vien chc chnh phu lam viec vi cac cong ong ton giao nc ngoai.

Trong tien trnh keu goi cac cong ong ton giao tai cac nc dan than vao viec giai quyet cac van e the gii, Uy ban ac nhiem thuc giuc chnh phu Hoa ky nen hp tac chat che hn vi cac trng hoc, benh vien, cac dch vu xa hoi, cac chng trnh cu tr, phat trien va benh vc nhan quyen c cac to chc ton giao bao tr. Ban phuc trnh viet rang mac du co the khong co tnh cach chnh tr, nhng cac hoat ong nay co mot anh hng ln oi vi cuoc song va suy ngh cua dan chung. Ho tr cho cac hoat ong nay, chnh phu Hoa ky co the giup xay dng thien ch trong cac cong ong ton giao va lien lac trc tiep vi dan chung hn la vi cac che o.

Ngoai ra, ban phuc trnh cung keu goi Hoa ky hay bat tay vi cac ang phai "ton giao" ngay ca khi ho chong lai chnh sach ngoai giao cua Hoa ky. D nhien ban phuc trnh cung yeu cau chnh phu Hoa ky phai tai khang nh cam ket bao ve t do ton giao va minh nh the nao la t do ton giao.

Ban phuc trnh ket thuc nh sau: "Neu khong lam viec nghiem chnh vi ton giao xuyen qua mot loat nhng van e va tac nhan, chnh sach ngoai giao cua Hoa ky se anh mat nhng c hoi quan trong. Lch s lau dai cua Hoa ky trong viec giup hieu biet ve dan chu va nhan quyen tren the gii se b mai mot".

 

Chu Van

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page