Nhn Lai S Mang Truyen Giao

Trong 50 Nam Qua Va Hng en Tng Lai

 

Nhn Lai S Mang Truyen Giao Trong 50 Nam Qua Va Hng en Tng Lai.

Lm. Anton Nguyen Ngoc Sn

Thang 5-2009

 

Li Ngo

 

Ban oc than men,

Xin gi ti ban oc tap tai lieu Nhn lai s mang truyen giao trong 50 nam qua va hng en tng lai nh mon qua nho e gi y suy t nhan dp Nam Thanh ky niem 50 nam thanh lap Hang Giao pham Viet Nam.

ay ch la 3 bai viet ve chu e truyen giao c thu gom lai hn la mot bai tong hp co bo cuc chat che. Chung toi bat au t viec suy t ve hieu qua truyen giao tai Viet Nam trong nhng nam gan ay e dan ti viec xay dng mot nen van hoa nhan ban tam linh ma cac bac tien boi Viet Nam cung nh Han Quoc a the hien trong i song cua mnh. T o gii thieu hnh anh ngi tong o trong thi ai mi chnh la ngi ke lai cau chuyen Giesu cho ong bao cung nh moi ngi trong the gii hom nay. Tap tai lieu co phan Phu luc gom 28 bang bieu vi nhng so lieu thong ke co the giup cac ban tm them nhieu ieu khi muon nghien cu ve Giao hoi Cong giao Viet Nam.

Nhan dp nay, chung toi xin het long cam n cac to chc va ca nhan a tm giup chung toi cac so lieu va thc hien tap tai lieu nay. Chung toi ac biet ghi n Nha Xuat Ban Our Sunday Visitor, c Ong P.B. Tran Van Kha.

Chung toi xin trao tang tap tai lieu nay cho c cha Micae Hoang c Oanh, Chu tch Uy ban Loan bao Tin Mng, e ngai toan quyen s dung cho cong cuoc truyen giao tai Viet Nam.

Chung toi rat mong c quy oc gia gop them y kien e tap tai lieu co the hu ch cho nhieu ngi.

Xin Chua chuc lanh cho tat ca chung ta.

 

Hieu Qua Truyen Giao Viet Nam Trong Nhng Nam Gan ay

 

- Nghi Van Va Giai Thch

 

Nhap e

Viec truyen giao hay loan bao Tin Mng la ban chat cua Giao Hoi Chua Kito (x. Cong ong Vatican II, Sac lenh Ad Gentes, so 4, 16), da tren s mang ma Chua Cha a giao cho Con cua Ngai la c Giesu Kito: "Nh Chua Cha a sai Thay, Thay cung sai anh em" (Ga 20,21). V vay, qua moi thi ky lch s, chung ta co the noi rang Giao Hoi the nao th truyen giao the ay. Truyen giao the nao th ket qua nh vay. Giao hoi Viet Nam cung nh nhieu giao hoi a phng khac khong nam ngoai nh luat nay.

Nhan dp ky niem 50 nam thanh lap Hang Giao pham Viet Nam, chung ta th nhn lai no lc truyen giao trong nhng nam qua e rut ra bai hoc kinh nghiem cung nh e hoach nh nhng ng hng truyen giao cho tng lai.

Muon hieu c sau hn hien trang song ao va truyen ao cua ngi tn hu Viet Nam hien nay chung ta phai nhn lai ca mot boi canh truyen giao rong ln cua Giao Hoi toan cau va cua Giao hoi Viet Nam, v ket qua cua cong cuoc loan bao Tin Mng nay la cong lao gieo vai va vun xi cho canh ong truyen giao cua biet bao the he i trc. Tuy nhien, chung toi muon danh phan nghien cu nay cho nhng loat bai nghien cu sau hn.

Trong pham vi bai nay, chung toi ch muon ban en hieu qua truyen giao Viet Nam trong vai chuc nam gan ay vi nghi van rang hieu qua ay cha cao nh long mong c va tm cach giai ap nghi van nay.

Chung toi xin trnh bay e tai nay theo 4 phan:

- Da vao au e noi viec truyen giao tai Viet Nam co hieu qua cha cao?

- Nhan nh ve tnh trang truyen giao Viet Nam.

- i tm mot vai nguyen nhan dan en tnh trang nay.

- Nhng gi y e oi mi cong cuoc truyen giao tai Viet Nam.

 

1. Da Vao au e Noi Viec Truyen Giao Tai Viet Nam Co Hieu Qua Cha Cao?

1.1. Li cam thong

Khi noi viec truyen giao tai Viet Nam trong vai chuc nam gan ay at hieu qua cha cao, chung toi co the a lam buon long mot so ngi va dng nh choi bo cong sc cua bao v tong o gom ca giam muc, linh muc, tu s, giao dan ang lam viec miet mai tren canh ong truyen giao.

Nhieu v a lap luan rang: con so may chuc ngan ngi ln tr lai Cong giao moi nam Viet Nam lai khong phai la thanh qua ang khch le hay sao? Nhat la khi so sanh vi vai nc chau Au nh Phap, c, Y moi nam ch co mot vai ngan! So ngi tn hu Viet Nam tang t 2 trieu vao nam 1960 en 5.2 trieu vao nam 2000 va hn 6 trieu vao nam 2008 (x. Phu luc, Thong ke Giao hoi Viet Nam 1933-2008, Bang 12, tr.19) lai khong phai la ket qua ln lao sao!? Nhng nghi le phung t trang nghiem, ong ao tn hu tham d moi Chu Nhat lai khong bieu lo net song ao manh me cua ngi Cong giao Viet Nam o sao!? Nhat la khi nhieu nha th cac nc Au My trong vang en lanh lung!

Qua thc, chung toi luon tran trong moi hoat ong tong o va hieu rang gia tr thc s cua hoat ong loan bao Tin Mng nam s lng nh hay phan quyet cua Thien Chua ch khong phai cua con ngi. Du ca mot i khong ra toi c mot ai, nhng nha truyen giao van c anh gia rat cao v s hien dien tch cc, hien lanh, nhan ai cua ngi ay trong mot cong ong xa la, v nhng no lc rao giang Tin Mng cua ngi ay a tham nhap vao xa hoi, vao nen van hoa cua dan toc... va cuoi cung ch co Thien Chua mi nhn thau het nhng g nha truyen giao ay thc hien va thng cong cho ngi o.

1.2. Da vao thc trang cua Giao Hoi qua so lieu thong ke

Nhan nh cua chung toi da vao tnh trang thc te cua Giao hoi Viet Nam c tong ket trong cac bao cao hang nam cua Hoi ong Giam muc Viet Nam gi sang Toa Thanh Vatican hay cong bo tren cac phng tien thong tin ai chung nh Ban tin Hiep Thong, ai Vatican, ai Veritas Asia (Chan ly A Chau)...

Chung toi a thu tch hang chuc ngan so lieu ve Giao Hoi toan cau, Giao hoi cac chau, Giao hoi Viet Nam trong may chuc nam qua va tong ket trong 28 bang thong ke phan Phu luc cho loat bai nghien cu nay ve cong cuoc Truyen giao. V the, chung toi mi ban oc theo doi cac con so tren cac bang tong ket va bieu o ve tnh trang truyen giao cua Giao Hoi toan cau cung nh Giao hoi Viet Nam e hieu hn ve viec loan bao Tin Mng cua Giao Hoi.

Nhng con so nay chac chan khong the nao noi len c thc trang cua cong cuoc loan bao Tin Mng v ay va la mot hoat ong mang tnh xa hoi tac ong len con ngi (qua cac ch so ngi ln tr lai ao, tham d cac b tch, hoat ong xa hoi...), va mang tnh sieu nhien v tac ong len tinh than con ngi, len van hoa dan toc va ca nen van minh nhan loai ma khong ai co the o lng va thong ke c.

Tuy nhien, da vao nhng so lieu thong ke, chung ta co the nhan ra mot so dau hieu ve cong cuoc loan bao Tin Mng cua mot cong ong hay cua mot giao hoi a phng. Dau hieu nay co gia tr tch cc hay tieu cc la tuy theo ngi nhan nh no da tren cac tieu chuan nao. Chung giong nh ngon en vang trong tn hieu giao thong canh bao cho chung ta chuan b dng lai hay can than trc khi tien ti.

1.3. Nguon d lieu

Cac so lieu nay chung toi thu thap trong cac nguon chnh sau ay:

- Tong cuc Thong ke Viet Nam, Nien giam Thong ke, t nam 1993-2007, NXB Thong Ke, Ha Noi, in va phat hanh.

- Cac sach Nien giam Thong ke t nam 1997 en 2007 do Cuc Thong ke TP. Saigon in va phat hanh.

- Nien giam Giao hoi Cong giao Viet Nam 2004, 2005 do Van phong Tong Th ky Hoi ong Giam muc Viet Nam in va phat hanh.

- Viet Nam Cong giao Nien giam 1964 do tu sach Sacerdos thc hien, Nha in Nguyen Ba Tong, 12-1963.

- Catholic Almanac hang nam, t nam 1999 en 2009, cua NXB Our Sunday Visitors, Huntington, Indiana, Hoa Ky, phat hanh.

- Annuario Pontificio cua Van phong Thong ke Toa Thanh Vatican.

- Ban tin Hiep Thong cua Van phong Th ky - Uy ban Van hoa cua Hoi ong Giam muc Viet Nam, t nam 2000-2009.

- Va nhieu nguon truyen thong khac.

1.4. Vai iem can lu y ve so lieu

Nhieu so lieu ve Giao hoi Viet Nam can c ieu chnh v co s khac biet hay sai sot do cac nguyen nhan sau: do hoan canh chien tranh, do ngan cach hai mien Nam Bac suot t nam 1954-1975; hoac t co to chc trong nc quan tam en cac so lieu ve ton giao cua Giao hoi Cong giao Viet Nam (t nam 1975-1990), tr thong ke cua Nha Nc trong cuoc Tong ieu tra nam 1999; do ranh gii hanh chnh va ton giao khong trung khp nhau (nhieu giao phan b chong cheo len nhau, co giao phan nam trong 3-4 tnh, hoac co khi mot tnh thuoc ve 2-3 giao phan khac nhau nen khi lam thong ke nhieu luc dien tch cua Giao hoi Viet Nam lai ln hn vai ngan kilomet vuong so vi dien tch nc Viet Nam, hoac so dan ma cac giam muc quan ly cung tang hn so vi dan so Viet Nam chng 3-4 trieu); do nhng bien ong xa hoi nh cuoc di c t Bac vao Nam nam 1954 (v the so lieu cac giao phan b xao tron nhieu); do di tan t Viet Nam sang nhieu nc khac t nam 1975-1985; do di dan v tnh hnh kinh te xa hoi kho khan t nam 1990-2008.

Chung toi a trnh bay nhng ly do o trong cuon Ngi Muc t Cong ong Hng ve Tng lai. Sach nay trnh bay rat nhieu nhng so lieu va chng minh nhieu so lieu khong on nh nh co giao phan mien Bac ch tang co 2 giao dan trong suot 13 nam! (x. Nguyen Ngoc Sn, Ngi Muc t Cong ong Hng ve Tng lai, NXB TP.Saigon, 1996, tr. 51-59).

V the, nhng so lieu ve dien tch, dan so Viet Nam ang trong bang tong ket hang nam cua Hoi ong Giam Muc Viet Nam a c chung toi thay the bang so lieu cua Cuc Thong ke Nha Nc cho chnh xac hn.

Nhng so lieu ve Giao hoi Viet Nam cung nh cua cac giao phan Viet Nam c bao cao ve Toa Thanh Vatican va c cong bo kha cham, trung bnh phai 2-3 nam sau. Chung toi a co dp so sanh cac so lieu vi nhau. Nhng so lieu nay mat 2 nam mi xuat hien tren Annuario Pontificio cua Toa Thanh Vatican roi sau o mat them 1 nam mi c trch lai tren cuon Catholic Almanac. Th du: Dan so toan cau hien nay a vt qua 6.750 ty nhng trong Catholic Almanac 2009 mi ch co 6,542,824,000 (tr. 335), va so tn hu Viet Nam ay la 5,990,000 (tr. 333). o la cac so lieu Giao hoi Viet Nam bao cao ve Toa Thanh vao nam 2006. V the, khi xem cac so lieu cua Giao Hoi toan cau ta nen hieu o la so lieu cua 2-3 nam ve trc. Th du: Thong ke nam 1963 la so lieu cua nam 1960. Con cac so lieu cua Giao hoi Viet Nam trong cac bang t so 13-27 c tnh ung nam theo bang thong ke.

 

2. Nhan nh Ve Tnh Trang Truyen Giao Viet Nam

2.1. Tnh trang truyen giao cua Giao Hoi toan cau

Trc khi tm hieu tnh trang truyen giao Viet Nam, chung toi muon noi s qua ve tnh trang truyen giao cua Giao Hoi toan cau. ay chung toi ch a ra vai con so e lam boi canh cho cong cuoc loan bao Tin Mng Viet Nam.

Trong may chuc nam qua, chung toi thay so ngi Cong giao tang t 558,220,654 ngi (x. Viet Nam Cong giao Nien giam 1964, tr. 139) tren tong so 3,068,275,975 vao nam 1960 len en 1,130,750,000 ngi tren tong so 6,542,824,000 ngi cua dan so the gii vao nam 2006 (x. Phu luc, Thong ke Giao hoi Toan cau t 1962-2009, Bang 1, tr. 1).

So tang nay phan ln la tang t nhien theo so tre sinh ra. Ngoai ra, moi nam co khoang t 1-2 trieu ngi ln c ra toi. Tuy nhien, neu tnh theo ty le gia so dan Cong giao va dan so the gii th ty le nay giam t 18.2% vao nam 1960 con 17.99% vao nam 1975, va con 17.2% vao nam 2006 (x. Phu luc, Thong ke Giao hoi Toan cau t 1962-2009, Bang 1, tr. 1).

Neu so sanh vi dan so Hoi giao vao nam 1960 co 433,840,000 ngi tren tong so 3,068,275,975, chiem 14.13% dan so the gii (x. Viet Nam Cong giao Nien giam 1964, tr. 140) th vao nam 2006 a vt qua Cong giao va chiem 19.2% dan so. Co ngi giai thch rang ngi Hoi giao sinh nhieu con nen dan so tang nhanh.

So ngi ln c ra toi trung bnh ca the gii la 2.5 trieu ngi/nam, trong khoang 10 nam gan ay, trong khi Giao Hoi toan cau co hn 1,000 giam muc, 400,000 linh muc trieu va dong, hn 800,000 tu s nam n, 200,000 tong o giao dan, gan 3 trieu giao ly vien (x. Thong ke Giao hoi Toan cau t 1962-2009, Bang 1, tr. 1). Nh the, trung bnh c 2 ngi Cong giao u tuyen mi cuon hut c 1 ngi theo ao/nam.

Noi nh vay e chung ta thay Giao Hoi toan cau trong suot 50 nam qua khong tang them ma con giam bt 1% so vi dan so toan the gii. ieu nay chng to viec truyen giao cha co hieu qua ve mat so lng. Con chat lng song ao co tot hn khong lai la chuyen khac. Chung ta se tm hieu va phan tch sau hn ve tnh trang nay trong mot bai khac.

2.2. Tnh trang truyen giao cua Giao hoi Viet Nam

Ve tnh trang truyen giao cua Giao hoi Viet Nam, chung toi xin tom tat qua cac so lieu sau ay:

* T nam 1960-2008, ty le dan so Cong giao Viet Nam so vi dan so ca nc khong tang len c 1%.

- Nam 1960: tong so dan Viet Nam la 30,172,000 ngi. Cong giao la 2,094,540, chiem ty le khoang 6.93%.

- Nam 2000: tong so dan Viet Nam la 77,635,400 ngi. Cong giao la 5,234,303, chiem ty le 6.7% (x. Phu luc, Thong ke Giao hoi Viet Nam 1933-2008, Bang 12, tr. 19).

- Nam 2008: tong so dan Viet Nam la 86,160,000 ngi. Cong giao la 6,187,486, chiem ty le 7.18% (x. Phu luc, Thong ke Giao hoi Viet Nam 1933-2008, Bang 12, tr. 19).

Neu so sanh ty le dan so Cong giao cua cac nam 1933 (ty le 7.2%), nam 1939 (ty le 7.5%) vi ty le cua cac nam gan ay ta se thay ty le nay ang co nguy c giam (x. Phu luc, Thong ke Giao hoi Viet Nam 1933-2008, Bang 12, tr. 19).

* Trong vong 50 nam qua, so dan Cong giao Viet Nam tang t 2 trieu vao nam 1960 len en hn 6 trieu vao nam 2008. Nh the la tang gap 3 lan. Nhng so tang nay hau nh la ket qua tng ng vi so sinh t nhien nen cha the noi c la truyen giao co ket qua tot ep. Neu ta so sanh so tre s sinh c Ra Toi hang nam vi so dan Cong giao tang hang nam se thay hai so o gan nh bang nhau (x. Phu luc, Tong ket Nhan s cac Giao phan t 2000-2008, Bang 22, tr. 44).

Tong so tre c Ra Toi t 2001-2008 la 873.486 (x. Phu luc, Tong ket Tnh trang B tch t nam 2000-2008, Bang 24, tr. 46). Trong khi so tn hu tang t nam 2001-2008 la: 6,187,486 - 5,324,492 = 862,994 ngi. Neu so sanh 2 so o ta thay so tn hu tang con thap hn so tre c Ra Toi en 10,492 ngi (873,486 (862,994). Vay th so ngi ln va so tre em t 1-7 tuoi c Ra Toi bien i au?

* So ngi ln tr lai ao t nam 2001-2008 la 283,620 va so tre t 1-7 tuoi c Ra Toi la 63,256 (x. Phu luc, Tong ket Tnh trang B tch t nam 2000-2008, Bang 24, tr. 46). Neu tnh so t cua ngi Cong giao la 8% nh so trung bnh cua toan quoc tng ng vi so tre c ra toi t 1-7 tuoi trong 8 nam qua th chung ta t hoi con so ngi ln tr lai ao 283,620 bien i au ma khong tm c li giai thch. Khong le co ca hang tram ngan ngi bo ao t nam 2001-2008?!

* Trong vong 8 nam gan ay (2001-2008), so ngi tr lai ao trung bnh moi nam khoang 35,000 ngi (283,620 : 8 nam = 35.453 (x. Bang 24, tr. 46). Neu quan sat cac lp hoc giao ly d tong, ta thay co ti 80-90% ngi muon theo ao la e lap gia nh vi ngi co ao. Vay ong lc theo ao that s cua ho la g? Ho co the song ao va gi ao lau dai khong? Can phai giup ho nuoi dng c tin the nao e tranh c cau ma mai sau ay:

Sap mnh lay Chua Ba Ngoi

Toi lay c v, toi thoi nha th!

* Mot nhan xet khac la so ngi tr lai ao khong tng xng vi so nhan s lo viec truyen giao. Neu ta tong cong so linh muc, tu s nam n, chung sinh va giao ly vien trong ca nc hay trong mot giao phan, ta se thay ket qua nay la kha nho be. Vay th ai la ngi loan bao Tin Mng? Cac linh muc, tu s co bao gi suy ngh ve hieu qua truyen giao va thay oi cach thc truyen giao khong? Giao dan co tch cc tham gia vao cong cuoc nay khong?

Th du: nam 2008, Giao hoi Viet Nam co 3,541 linh muc, 1,480 chung sinh, 2,125 chung sinh d b, 1,914 tu s nam, 13,838 tu s n, 56,698 giao ly vien (x. Bang 21, tr. 41) vay ma ch thu hut c 41,444 ngi (x. Bang 24, tr. 46). ay la so cao nhat trong may nam gan ay. Trung bnh c 2 ngi tn hu u tuyen mi thu hut c 1 ngi theo ao. o la chung ta cha noi en ca trieu oan vien cac hoi oan Cong giao Tien hanh.

* Nhieu giao phan co so ngi ln tr lai ao rat thap:

Th du nam 2008:

- Ca giao phan Hue ch co 106 ngi ln tr lai ao, trong khi tong so giao dan la 68,240 ngi, 131 linh muc, 44 chung sinh, 86 tu s nam, 916 tu s n, 744 giao ly vien (x. Phu luc, Bang Tong ket cac Giao phan nam 2008, Bang 21, tr. 41-42).

- Giao phan Bui Chu co 735 ngi ln tr lai ao, trong khi co 391,837 tn hu, 159 linh muc, 54 chung sinh, 609 tu s n, 4,053 giao ly vien (x. Phu luc, Bang Tong ket cac Giao phan nam 2008, Bang 21, tr. 41-42).

- Tong Giao phan Saigon co 662,148 tn hu, 604 linh muc trieu va dong, 87 chung sinh, 317 tu sinh, 959 tu s nam, 3,103 tu s n (cha ke 567 tu s thuoc tu hoi), 5,528 giao ly vien. So ngi ln c Ra Toi ca nam la 7,345 ngi (x. Phu luc, Bang Tong ket cac Giao phan nam 2008, Bang 21, tr. 41-42), ong nhat trong 26 giao phan.

2.3. So sanh hoat ong truyen giao cua vai giao hoi khac

Neu nhn vao Giao hoi Tin Lanh Viet Nam, nam 1999: so tn hu la 400,000 ngi (x. Thong ke Quoc gia 1999, tr.133). Nam 2008: con so nay a len ti 1,500,000 ngi. Nh the, so tn hu tang gan 4 lan trong vong 10 nam. o mi ch la vai he phai chnh, cha ke cac he phai khac nh Pentecostist (Ngu Tuan), Chng nhan Yave...

Noi en thanh cong nay, mot so ngi giai thch rang tai v anh em Tin Lanh co nhieu phng tien nh tien bac, thuoc men, phan phoi sach Kinh Thanh, day Anh ng mien ph... nen co the giup nhieu ngi va thu hut ngi khac theo ao. Chung ta khong biet co phai o la ly do chnh yeu khong hay con nhng hoat ong tch cc nao khac can phai tm hieu va hoc hoi lan nhau? Neu co dp en ht toc goc ng Ky ong gan Nha th c Me Hang Cu Giup, TP. Saigon, chung ta se thay nhng ngi th va ht toc va giang ao, du rang chung ta khong muon nghe nhng ho van c noi. Giao x Ch ui, Q.1, TP. Saigon, nhom Pentecostist mn hoi trng cua giao x e moi tuan to chc buoi hop mat cua nhom. Nhn nhng ngi tham gia nhom hat vi tat ca niem hang say ta mi thay sc cuon hut cua nhng ai c Chua Thanh Than tac ong.

Neu nhn vao Giao hoi Han Quoc, vao nam 1949, ngi Cong giao xuat phat cung vi anh em Tin Lanh mc 1% dan so, en nam 2006, tong ket cua Han Quoc: Cong giao la 9.65% va anh em Tin Lanh la 26% (x. Phu luc, Thong ke Giao hoi Han Quoc 1999-2009, Bang 28, tr. 50). Chung ta can hoc bai hoc truyen giao cua anh em Han Quoc. Khi sang lam viec Viet Nam, nhom Cong giao a gap g nhau tai Giao x Vn Xoai. Ho lo lang va tch cc truyen giao khong ch cho cong ong cua ho ma con truyen giao cho nhng ngi Viet Nam, truyen giao cho nhng thng gia Han Quoc a sang ay lam viec. Chng trnh cua Giao hoi Han Quoc cach ay nhieu nam la moi gia nh Cong giao nhan au cho mot gia nh khong Cong giao, va ho quyet tam la trong 5 nam phai tang gap oi so ngi tn hu. Ho a hoan thanh ieu nay ch trong vong 3 nam! Giao hoi Viet Nam se co chng trnh truyen giao nh the khong?

Do o, chung ta can phan tch nhng nguyen nhan gay nen thieu hieu qua trong cong cuoc truyen giao e thay can thay oi the nao cho cong cuoc truyen giao c ket qua.

 

3. Mot Vai Nguyen Nhan Dan en Tnh Trang Thieu Hieu Qua

Tnh trang thc te ve truyen giao oi hoi chung ta phai quan tam va at van e cho viec truyen giao cua mnh: Tai sao Giao hoi Viet Nam vi bao nhieu dong tu, bao nhieu hoat ong tch cc trong xa hoi, bao nhieu le nghi rat hoanh trang (th du nh ai hoi c Me La Vang 2008 vi khoang 500,000-600,000 ngi tham d) ma van khong cuon hut c ngi ta theo ao? Neu tnh trang kem hieu qua ch xay ra trong 1-2 nam th chung ta con cho la ngau nhien, nhng keo dai en 50 nam th o la van e ang ta tm hieu va phan tch.

a co rat nhieu nhng hoi ngh, hoi thao thuoc u cac cap, cac mien, t Giao hoi trung ng en Giao hoi a phng, c to chc e tm hieu va nghien cu sau xa van e truyen giao cua Giao hoi Cong giao nhng ket qua cha thu c la bao. Nhieu tai lieu hng dan cho cac thanh phan dan Chua hoc hoi ve cong cuoc truyen giao a c soan thao va phan phoi cho cac linh muc, tu s va giao dan u tuyen nhng hnh nh chung van cha tao nen nhng ket qua thiet thc.

Chung toi ngh rang nhng nghien cu va kham pha t cac gii chuyen mon trong Giao Hoi a kha phong phu e giup chung ta tm ra nhng nguyen nhan chnh dan en tnh trang tren. Chung toi xin tom tat vao may iem sau ay:

3.1. Cha co mot nhan thc ay u ve viec loan bao Tin Mng

Nhan thc nay c khoa Truyen giao hoc cung cap cho ta e hieu rang ngi loan bao (chu the) can nhng ieu kien nao, ngi c loan bao (oi tng) can c quan tam nh the nao va Tin Mng (noi dung) c loan bao la loai tin g va loan bao ra sao (phng thc) (x. Felippe Gomez, S.J., Truyen giao hoc, Anton & uoc Sang xuat ban, 2003).

Du a c hng dan bang nhng nghien cu sau xa cua Cong ong Vatican II vi cac Hien che Lumen Gentium (Anh sang Muon dan) nam 1965, Gaudium et Spes (Vui mng va Hy vong) nam 1965, Sac lenh Ad Gentes (en vi Muon dan) nam 1965, Apostolicam Actuositatem (Hoat ong Tong o) nam 1965, cung nh nhieu van kien cua cac c Thanh Cha, ac biet la TC Phaolo VI vi Thong iep Evangelii Nuntiandi (Loan bao Tin Mng) nam 1975, va TC Gioan Phaolo II vi Thong iep Redemptoris Missio (S vu ang Cu The) nam 1990, nhat la Thong iep Hau Thng Hoi ong Ecclesia in Asia (Giao Hoi tai chau A) nam 1999, nhieu tn hu Viet Nam hau nh khong c hoc hoi chung nen cha co mot nhan thc ay u ve viec loan bao Tin Mng. en ngay Khanh nhat Truyen giao (thang 10 hang nam), nhieu ngi ch nhac i nhac lai iep khuc "Truyen giao la ban chat cua Hoi Thanh" ch khong biet the hien ban chat ay thanh nhng hanh ong cu the nh the nao trong i song.

Nhieu tn hu con cho rang loan bao Tin Mng la cong viec chuyen mon cua linh muc, tu s hay mot so giao dan chuyen nghiep a c hoc ve Than hoc, ch khong phai la bon phan cua chnh mnh. Nhieu v co trach nhiem lai cho rang truyen giao la m nhng lp giao ly tan tong e day cho ngi muon theo ao nhng bai hoc soan san hay bat ho hoc thuoc long mot so kinh. Nhieu ngi tch cc hn th mua cac sach Kinh Thanh hay Tan c phat tang cho anh em lng dan hay tang qua cho ho trong nhng dp le Tet.

Uy ban Loan bao Tin Mng cua Hoi ong Giam Muc Viet Nam hay cua cac giao phan trong may chuc nam qua dng nh van con e ngo manh at nay cho cac nha than hoc t kham pha, cac tn hu rieng le hay cac dong tu t dan than hoat ong hn la to chc, nh hng va lien ket cac hoat ong truyen giao trong Giao hoi Viet Nam. Ngi ta a ra gng mau cua thanh Phanxico Xavie, thanh Teresa Hai ong Giesu hay nhieu gng mau khac ma quen i c Giesu Kito mi la ngi mau loan bao Tin Mng tuyet hao nhat cho moi thi ai. Ngi loan bao tin vui Nc Tri vi niem phan khi, xac tn, va quyen nang cua Ngoi Li Thien Chua the hien ni chnh ban than Ngi: "c Giesu i khap cac thanh, cac lang rao giang Tin Mng Nc Tri va cha lanh moi benh hoan, tat nguyen" (x. Mt 9,35; 4,23). Ngi ung la s gia cua Li e Thien Chua trc tiep day bao chung ta, e Thien Chua noi vi chung ta qua Con cua Ngai va a moi ngi vao cuoc hiep thong toan dien vi Thien Chua (x. Hoi ong Chu tch Nam Thanh 2000, c Giesu la ang Cu o Duy nhat, Roma 1999, ban dch, tr. 24).

3.2. Thieu nen tang Kito hoc vng chac

e co nhan thc ay u ve cong trnh loan bao Tin Mng cu o cua c Giesu Kito, Giao Hoi can nhng nha than hoc trnh bay mot hoc thuyet that ro rang, trong sang, mach lac ve c Giesu Kito. Hoc thuyet nay se giup ngi tn hu thong nhat ve mat t tng cung nh hanh ong vi c Giesu va gii thieu Ngi cho ngi khac. Cac Ngh phu cua Thng Hoi ong Giam muc chau A a xin c Thanh Cha Gioan Phaolo II e ngh cac nha than hoc soan mot giao trnh c ban ve Kito hoc va trung thanh vi Thanh Kinh, Thanh Truyen va Giao huan cua Hoi Thanh, va giai ap thoa ang cac van e ve c Kito do cac khoa hoc at ra trong tinh than ai ket va oi thoai lien ton. Du c khuyen khch rat nhieu nhng cac nha than hoc cha dam viet giao trnh nay v trong lch s nhng van e Kito hoc la nguon gay tranh cai va chia re trong Giao Hoi suot nhng the ky au. a so ch dng lai nhng iem c ban cua Cong ong Nicea (nam 325) va Calcedonia (nam 451).

e chuan b cho nen tang Kito hoc mi me nay, TC Gioan Phaolo II luon luon trnh bay ve c Kito trong cac van kien va li rao giang cua ngai; con TC Beneicto XVI a viet cuon c Giesu Nazareth, nam 2007 (x. Joseph Ratzinger, Jesus of Nazareth, NXB Vatican) ngay khi mi len ngoi Giao hoang. Thc ra, khi con la Tong trng Bo Giao ly c tin, ngai a trnh bay mot so iem tranh luan trong Kito hoc qua cuon Giao ly Hoi Thanh Cong giao (nam 1992) va ban Toat yeu Giao ly cua Hoi Thanh Cong giao (nam 2005).

Neu ngi ta nam vng nguyen tac Kito hoc va giang day tinh than oi thoai lien ton th rat nhieu ngi tn hu se vt qua mac cam s hai va toi loi khi phai tham d nhng le nghi vi nhng anh em khong cung ton giao, va nhng anh em lng dan chac chan se co nhieu thien cam khi hieu ra nhng thai o ng x than thien va ton trong cua ngi Cong giao. V du Viet Nam van con nhieu cang thang ve van hoa va ton giao: nhieu ngi van hieu rang vao ao th khong c vao chua lay Phat, khong c lam mam cung, khong c an o a cung Phat v s mac toi!

3.3. Thc trang song ao cha ap ng vi yeu cau cua Tin Mng

Nhn vao i song ngi Kito hu hien nay, chung ta thay co mot khoang cach kha ln gia ieu ngi ta hieu va ieu ngi ta song. i song ao tap trung vao cac nghi le, cac hoat ong ben ngoai hn la vao niem xac tn va cam nghiem ben trong.

Viet Nam, hn 60% dan so di tuoi 30. Nhng ngi tre ang co xu hng i tm biet s that an cha trong thien nhien, trong con ngi cung nh xa hoi qua viec say me hoc hoi khoa hoc ky thuat. Nhng nhieu ngi chung ta lai qua quan tam en than hoc, t chu trong en cac khoa hoc, va cha trnh bay cho ngi tre hieu rang c Giesu chnh la s that toan dien va vnh cu (x. TC Gioan Phaolo II, Giao Hoi tai chau A, so 10) va Ngi san sang khai m tam tr e giup con ngi hieu biet nhng s that o.

Hn na, nhng ngi tre nay cung ang co xu hng chay theo cai ep qua s say me cuong nhiet oi vi cac than tng nh cau thu, dien vien, ngi mau va ham chuong thi trang, am nhac, the thao nh bieu hien cua cai ep. Trong khi o chung ta ho hao ho hay xoa bo than tng, song n gian, ngheo kho, nhng lai cha gii thieu cho ho mot Thien Chua la chu cua cai ep va cha giup ho hieu tinh than ngheo kho cua c Giesu that s la g.

c Giesu day: "Con ngi lam chu ngay Sabbat" (Mt 12,8) nh mi goi chung ta chu y en con ngi hn nhng luat le, hnh thc ao c ben ngoai. The nhng, nhng ngoi nha th o so, nhng tu vien to ln ben canh cac can nha ton tan, rach nat nh tr thanh nhng phao ai kien co khien nhieu ngi ngai ngung khong dam tm gap c Kito o. Nhn nhng cuoc hanh hng vi vai tram ngan ngi tham d, ma ngi xa tieu hang trieu ong, ngi gan ton vai chuc ngan cho viec i lai an , va neu tnh tong cong co the len ti hang chuc, hang tram ty ong, trong khi hang tram ngan hoc sinh van con thieu lp, ca trieu (5,5) ngi tan tat con thieu ieu kien sinh song, hang tram ngan ngi ngheo that nghiep ang phai chat vat kiem an, th co le chung ta phai nhn lai cach thc bay to long ao cua mnh oi vi Chua va c Me cho am tham, khiem ton hn chang?

Neu chung ta ch rao giang Li Chua nh mot ngi tiep th, quang cao Tin Mng ma cha phai la chng nhan thc s cua Tin Mng c Kito vi nhng hanh ong cu the trong i song th viec truyen giao van kho at ket qua nh long mong c.

 

4. Vai Gi Y e oi Mi Cong Cuoc Truyen Giao Tai Viet Nam

c Thanh Cha Gioan Phaolo II a mi goi chung ta xuat phat lai t c Giesu Kito va song vi Ngi th mi co the chia se kinh nghiem cho ngi khac trong i song thng ngay. ay la gi y e chung ta suy ngh ve cong viec truyen giao cua mnh. Tuy nhien, muon xuat phat lai t c Kito trc het chung ta can tr lai vi Ngi (x. Thong iep Giao Hoi tai chau A, so 10).

4.1. Tr lai vi c Kito e cam nghiem c noi dung loan bao Tin Mng la chnh c Kito

Tr lai vi c Kito la chung ta tm lai cam nghiem song ong cua cac Tong o ve c Giesu Phuc Sinh nh la tam iem cho moi hoat ong va suy t cua mnh. c Giesu khong phai la mot m thong tin ma ta a thu thap c trong nhng gi hoc giao ly hay qua nhng bai giang, bai kinh. c Giesu cung chang phai la nhng cau Tin Mng chung ta hoc thuoc long va nhac lai cho ngi khac ma khong cam nghiem c y ngha tham sau va sc cu o manh liet trong tng li noi cua Ngi. Ngi cung chang phai la nhng cuon sach Thanh Kinh ta tran trong trao tang anh em lng dan va khuyen khch ho oc Li Chua trong khi chnh ta cung cam thay kho khan trc nhng ban van can giai thch cua Thanh Kinh.

Tin Mng hay Li Chua phai la mot con ngi ang song gia chung ta va song trong ta e ta co moi tng quan mat thiet vi Ngi. e hieu tron ven ve mot con ngi ang song, ta khong phai ch can thong tin ma con phai gap g, tiep xuc, yeu thng va neu can, co the hoa nhap thanh mot "e toi song nhng khong con phai la toi ma la c Kito song trong toi" (x. Gl 2,20). Co nh the chung ta mi co the chia se c Giesu cho nhng ngi khac, mi "ke chuyen ve c Giesu" nh e ngh cua ai hoi Truyen giao chau A c to chc tai Chiang Mai, Thai Lan, t ngay 18 en 22-10-2006. Neu noi dung loan bao that s la Tin Mng Chua Giesu Kito th chnh Ngi se "cung co li rao giang bang nhng phep la kem theo" (Mc 16,20) e the hien n cu o va giai thoat con ngi.

4.2. Tr lai vi c Kito e kham pha ra gia tr cao ca cua ngi nghe Tin Mng

Tr lai vi c Giesu Kito e thay rang qua viec Ngoi Li Thien Chua tr thanh con ngi (x. Ga 1,14), th con ngi tr thanh con ng cua Thien Chua va cung la con ng cua Giao Hoi (x. UBBAXH/HGMVN, Tom lc Hoc thuyet Xa hoi cua Giao hoi Cong giao, NXB Ton Giao, Ha Noi, 2007, so 62). Luc o nha truyen giao mi tap trung moi co gang lo cho biet bao con ngi trong vung at A chau va Viet Nam, nhat la nhng ngi ngheo kho, yeu kem, b boc lot va b gat ra ngoai le xa hoi, nh c Giesu a tat bat t sang sm en toi mt e rao giang Tin Mng, cha lanh benh nhan, xua tr ma quy cho con ngi. Tat ca nhng cong viec nay eu la hoat ong truyen giao, eu nham xay dng mot nen nhan ban toan dien va lien i ma Cong ong Vatican II a khi xng vao nam 1965 va c khai trien trong Hoc thuyet Xa hoi cua Giao hoi Cong giao t nam 2004. Cac to chc cua Giao Hoi c mi goi e khai trien va the hien nen nhan ban nay.

Tr lai vi c Kito ta se kham pha ra mau nhiem Nhap The luon gan lien vi mau nhiem Nhap The e can am dan than vao xa hoi tran the hom nay. Ngoi Li Thien Chua a tr thanh c Giesu Nazareth, a i vao dong lch s con ngi, a on nhan nhng yeu to cua vu tru vat chat qua than xac cua mnh. Ngi a a tnh tuyet oi, vnh hang, thanh thien, vo bien cua Thien Chua vao trong cai tng oi, nhat thi, toi lu, hu han cua con ngi va vu tru e t nay tat ca eu c bien oi va than hoa. T o, moi con ngi eu co gia tr vo song du ho gia nua, tan tat, xau xa en au chang na. T o, moi cong viec eu co gia tr vnh hang, em lai n cu o du no ch keo dai mot vai giay nh nu ci, du co ve tam thng nh cac chau quan ao ta giat moi ngay, nh lam ve sinh, ra mat, anh rang moi ba. Truyen giao bay gi chnh la ket hp vi c Kito trong i song thng ngay e dang len Ngi nhng cong viec tng nh nho be vo ngha nhng thc ra co gia tr vo song neu ta lam v yeu men c Kito e cu o anh em mnh.

Song trong mot chau luc vi nhieu dan toc co cac nen van hoa va ton giao khac nhau, ta can tr lai vi c Kito e thay Ngi khong phai la cua rieng Kito giao nhng la ang Cu o cua toan the nhan loai va vu tru. Cha Tren Tri muon cu o tat ca con cai mnh nen a ban Ngi Con Mot cho chung ta, va Chua Thanh Than van ang chuan b cho viec c Kito en vi moi ngi cung nh khong ngng noi trong cac ton giao (x. C. Vat. II, Tuyen ngon Nostra aetate, so 1; Giao Hoi tai chau A, so 15,18). Viec truyen giao la mot co gang lien tuc e hoi nhap van hoa va oi thoai lien ton cua tng ngi tn hu cung nh tng to chc cua Giao Hoi. Trong hoat hoat ong nay, chung ta can hoc lai thai o khoan dung cua c Kito (x. Mc 9,38-39) e biet phan biet nhng hnh thc me tn d oan ong thi biet anh gia ung cac nghi thc phung vu, li kinh va cach song cua nhng ngi khong cung ton giao vi mnh, tham ch ngay trong viec tr ma diet quy cua ho (x. Mc 9,39-40).

4.3. Tr lai vi c Giesu Kito e nha truyen giao tr thanh hien than song ong cua Ngi

S mang truyen giao bat nguon t chnh s mang cua c Kito v chnh Ngi la Ngoi Li hang hu a c Chua Cha sai en tran gian (x. Lc 4,18) e mac khai tnh thng cu o cua Chua Cha va tat ca nhng ai tin Ngi se c song i i (x. Ga 3, 16). Tin Mng cu o ay c c Kito loan bao bang toan the con ngi mnh, bang li noi cung nh hanh ong. Chnh Ngi sai chung ta i loan bao Tin Mng: "Anh em hay i khap t phng thien ha loan bao Tin Mng cho muon loai thu tao" (Mc 16,15) va ban muon an sung cua Thanh Than e giup chung ta hoan thanh s mang ay.

V the, xet ve ban than, nha truyen giao can 4 iem sau ay: xac tn ve s mang cu o Chua Cha trao cho mnh, hoa nhap thanh mot vi c Kito, gan bo mat thiet vi Chua Thanh Than va hiep thong sau xa vi Giao Hoi. Khi co u 4 yeu to nay, ban than nha truyen giao tr thanh hnh anh song ong cua Chua Ba Ngoi, tr thanh hien than cua Chua Giesu Kito tran gian va tr nen Tin Mng song ong la noi dung cua viec truyen giao (x. Gl 2,20). Viec truyen giao ngay nay khong phai ch tm en mot dan toc xa la, en vi nhng ngi khac mnh ve ton giao va van hoa, cung khong phai ch la viec day giao ly hoac thang tien con ngi va phat trien cong ong nhng la tiep xuc vi moi ngi moi vat trong i song thng ngay e chia se ban than mnh cho ho nh chnh c Kito a lam. Nha truyen giao la tam banh c Kito c be ra e nuoi song the gii (x. S iep TC Gioan Phaolo II nhan dp Khanh nhat Truyen giao 2005; Ga 6,35.51.58.68).

Nha truyen giao can phai tr lai vi c Kito va hoa nhap thanh mot vi Ngi qua i song cau nguyen va phung vu e Ngi chuyen thong quyen nang lam chng cho Tin Mng qua cac dau la nh cha lanh benh tat, xua tr ma quy, noi c th ngon ng mi la cua tnh thng ma Thanh Than thuc ay trong long ta (x. Mc 16,16-20). Nha truyen giao co the cha lanh benh tat khong phai nh mot bac s hay xua tr ma quy khong phai nh mot thay phap nhng vi t cach la chng nhan cua c Kito v ho co the lam c moi s vi ang ban sc manh cho ho (x. Pl 4,13). Nh the, viec rao giang Li Chua, c hanh b tch va bac ai t thien eu gan bo mat thiet vi nhau, hnh thanh nen ban chat cua Giao Hoi ma ngi tn hu nao cung can the hien trong i song (x. TC Beneicto XVI, Thong iep Thien Chua la Tnh yeu, so 25).

 

Ket luan

Khi suy ngh ve hieu qua truyen giao Viet Nam trong nhng nam gan ay, chung ta cung cam ta Chua v nhng n lanh Ngi ban cho Giao hoi Viet Nam. Du ket qua truyen giao cha at c nh long mong c, chung ta van cam nghiem c sc song manh liet va niem hang say vo tan cua ngi tn hu Viet Nam muon dan than cho cong cuoc loan bao Tin Mng. Mot vai dau hieu trnh bay trong bai viet nay ch nham muc ch mi goi moi ngi chung ta tr lai vi c Kito e gan bo mat thiet vi Ngi v c Kito chnh la con ng dan ta va dan toc en s that toan dien va s song vnh hang.

 

T Kinh Nghiem Truyen Giao Viet Nam Va Han Quoc

en Viec Xay Dng Nen Van Hoa Nhan Ban Tam Linh

 

Nhap e

Chung ta a cung nhau suy ngh ve hieu qua truyen giao Viec Nam trong khoang 50 nam gan ay vi nghi van rang: hieu qua ay cha cao nh long mong c, a tm ra mot vai nguyen nhan dan en tnh trang thieu hieu qua va gi y can phai tr lai vi c Giesu Kito. Tuy nhien, nhng suy t nay co le con nang tnh ly thuyet, can c chng minh bang chnh thc te cua hoat ong truyen giao.

V the, chung ta se cung nhau kham pha vai kinh nghiem truyen giao Viet Nam va Han Quoc, e thay rang viec truyen giao tac ong len xa hoi, anh hng rat nhieu en nen van hoa dan toc va co the thay oi ca at nc. Do o, muon cho viec truyen giao hien nay Viet Nam co ket qua tot ep, can xay dng mot nen nhan ban mi.

Bai trnh bay bao gom may iem chnh sau ay:

1. Hieu qua viec truyen giao Viet Nam trong boi canh van hoa va lch s

2. Phan tch khai quat hieu qua truyen giao Han Quoc trong 50 nam gan ay

3. Xay dng mot nen van hoa nhan ban mi cho tn hu Viet Nam

 

1. Hieu Qua Viec Truyen Giao Viet Nam Trong Boi Canh Van Hoa Va Lch S

Chung toi a trnh bay kha chi tiet cong cuoc truyen giao Viet Nam trong cuon Nien giam Giao hoi Cong giao Viet Nam, ac biet trong chng 10 va 11, t trang 184-225. ay chung toi xin tom tat vai iem chnh nh sau:

1.1. Boi canh van hoa va lch s

Boi canh lch s:

Sau khi Le Li thang quan Minh, trieu ai nha Le keo dai 360 nam (1428-1788). Xa hoi Viet Nam vao the ky XV on nh, nong nghiep phuc hoi va phat trien. Sang the ky XVI, nha Le suy yeu v cac vua ham me tu sac, trieu nh thieu ngi tai tr, xa hoi bat au hon loan. Dan chung khon kho v nhng cuoc chien tranh loan lac lien mien gia ho Trnh pho Le va ho Mac. Sau khi ho Trnh chiem lai c thanh Thang Long, vao nam 1592, nha Le c khoi phuc, nhng moi quyen lc eu nam trong tay ho Trnh. Chien tranh Le-Mac cha cham dt th cuoc chien am mau gia hai the lc Trnh-Nguyen lai dien ra, roi en cuoc chien gia anh em nha Tay Sn vi chua Nguyen t nam 1776 cho en khi chua Nguyen Anh thang Tay Sn va thong nhat sn ha nam 1802. Cuoc song ngi dan trong thi ky nay vo cung khon kho, sinh mang con ngi b coi thng, i song kinh te kiet que v su cao thue nang e chi ph cho chien tranh.

T nhng nam 1802-1856, xa hoi tam yen on, nhng thay v ci m nh Minh Tr Thien Hoang Nhat Ban (Mutsuhito, 1852-1912), cac vua trieu Nguyen lai dung chnh sach be quan toa cang oi vi ngi nc ngoai, hoan toan theo quan iem chnh tr cua Trung Quoc, nen i song dan chung van het sc kho khan, dan tr lac hau. Nam 1858, chien tranh Phap-Viet bung no. Nhng cuoc tan sat tap the tn hu Kito giao Ba Giong, Hu ao, Bien Hoa, Ba Ra (1861), Nam nh, Hng Yen (Bac ky), Bung, Long Thanh, Tan Trieu, Trang Bang (Tay Ninh) (1862) a la ly do e ngi Phap vin vao o anh chiem mien Nam Viet Nam. Nam 1862, Viet Nam phai ky Hoa c Nham Tuat nhng 3 tnh mien ong Nam Bo cho Phap.

Nam 1867, Phap chiem 3 tnh mien Tay Nam Bo. Nam 1873, Phap anh chiem Ha Noi lan au va mot so tnh mien Bac. Nam 1874, Viet Nam phai ky Hoa c Giap Tuat nhng t cho Phap 6 tnh Nam ky, ong thi ngi dan c t do truyen ao va theo ao. Sau Hoa c nay, phong trao Van Than vi khau hieu "Bnh Tay Sat Ta" e chong Phap va sat hai ngi Cong giao noi len Nghe An, Nam nh va lan dan khap nc. Hang chuc ngan ngi Cong giao b sat hai, nhat la trong nhng nam 1885-1886.

Nam 1882, Phap chiem Ha Noi lan II va cac tnh mien Bac dan en hoa c Giap Than nam 1884, at mien Bac di s bao ho cua ngi Phap, Nam ky la thuoc a Phap va Trung ky thuoc quyen cai tr cua trieu nh Hue cho ti nam 1945 khi ang Cong San gianh c chnh quyen, thanh lap nc Viet Nam Dan chu Cong hoa.

Boi canh van hoa:

Chu quyen chnh tr thay oi lien mien nhng boi canh van hoa hau nh khong thay oi t nam 1428 en 1945. Dan toc ta to chc xa hoi theo t tng Nho giao da tren Tam cng, Ngu thng. Vua la chu the toi cao cua at nc ma moi ngi phai ton th v vua la Con Tri (Thien T). Vua nam toan quyen sinh sat trong tay, bat ai chet la ngi o phai chet. Ch co vua nam oc quyen ve ton giao e phong than cho cac v than linh va t o dan chung mi c phep ton th. Trieu nh lay ch Han cua ngi Trung Hoa lam ch chnh thc va to chc cac khoa thi da tren cac sach kinh ien cua nen giao duc Trung Quoc nh T Th, Ngu Kinh. Phat giao co anh hng nhieu tren dan chung va nhng bien the cua ao Lao nh cac hnh thc th cac than vat, bua chu me tn rat pho bien trong dan gian (x. Toan Anh, Tn ngng Viet Nam, Quyen Thng va Quyen Ha, NXB TP. Saigon, 1992).

Gia nh theo che o a the, trong nam khinh n vi nhng hnh phat rat nang ne danh cho cac phu n hoang thai, gian dam. Xa hoi con nhieu hu tuc nh tuc tao hon, tuc cho phep an ong bo v v mot so ly do khong chnh ang (that xuat) nh: khong con, khong th cha me chong, a ngon, trom cap, ghen tuong, co ac tat, dam dat (x. Toan Anh, Con ngi Viet Nam, NXB TP. Saigon, 1992, tr. 215). Nhieu tro vui, le hoi mang tnh phong ang (x. Toan Anh, Hoi He nh am, NXB TP. Saigon, 1992, tr. 244-279).

Cach to chc lang xa du co thay oi t nhieu di cac thi vua chua khac nhau, nhng cac sinh hoat va cac tuc le hau nh van gi nguyen, nhieu khi "phep vua thua le lang" (x. Toan Anh, Lang Xom Viet Nam, NXB TP. Saigon, 1992).

Trong boi canh lch s va van hoa nh the, Tin Mng Chua Giesu Kito a c loan bao cho dan toc Viet Nam.

1.2. Cac giai oan truyen giao

Lch s truyen giao Viet Nam tam chia thanh nhng giai oan sau ay:

- Giai oan khai sinh (1533-1615) va m ao chnh thc (1615-1659)

Khi au vao nam 1533, mot ngi nc ngoai ten la Inekhu a en truyen giao tai lang Ninh Cng, huyen Nam Chau va lang Tra Lu, huyen Giao Thuy (tnh Nam nh ngay nay).

Sau o, cac v tha sai Dong Ten a en truyen ao ca 2 mien Nam Bac, lay song Gianh lam ranh gii, pha Bac goi la ang Ngoai, do vua Le chua Trnh nam quyen; pha Nam goi la ang Trong, do cac chua Nguyen cai quan.

T nam 1615, cac linh muc F. Buzomi, D. Cavalho en Ca Han, a Nang, tiep theo la cac linh muc F. Pina, C. Borri va A. de Rhodes (ac Lo). ang Ngoai co linh muc G. Baldinotti, P. Marques va A. de Rhodes en Ca Bang, Thanh Hoa, ngay 19-3-1627. e ho tr cho viec truyen giao, cac tha sai a bien soan giao ly, sang tac kinh nguyen, th van bang ch Nom, ch Quoc Ng vi s tr giup cua cac thay giang co hoc thc nh cu Gioakim, s cu Chua Phao, s cu Manuel, cu nghe Giuse, ac biet la 2 tac pham cua cha ac Lo an hanh Roma nam 1651: Phep giang Tam ngay va T ien Viet-Bo-La, cac thanh truyen bang ch Nom cua G. Majorica.

Vao nam 1665, sau 37 nam truyen giao ang Ngoai vi 25 linh muc va 5 tr s, va sau 50 nam ang Trong vi 39 linh muc va 01 tr s, cac tha sai Dong Ten ra toi khoang 100.000 tn hu (trong o co 20.000 ang Trong) (x. Cong giao va Dan toc, Cong giao Viet Nam sau qua trnh 50 nam, NXB Ton Giao, 1996, tr. 86).

- Giai oan hnh thanh (1659-1802)

Nam 1659, c Thanh Cha Alexander VII lap 2 giao phan Viet Nam (ang Trong va ang Ngoai) va at 2 v giam muc au tien thuoc Hoi Truyen giao Paris (MEP) lam ai dien Tong Toa. c cha Lambert de la Motte ang Trong va F. Pallu ang Ngoai.

Du co nhng sac ch cam ao cua vua chua kem theo nhng cuoc bach hai di thi cac chua Trnh mien Bac, cac chua Nguyen mien Nam hoac cua vua Canh Thnh nha Tay Sn mien Trung, cac giam muc va cac tha sai van miet mai truyen ao, va Giao hoi Viet Nam van khong ngng phat trien.

Vao nam 1802, Giao hoi Viet Nam co 3 giao phan vi 121 linh muc Viet Nam va 320,000 tn hu, chiem ty le khoang 3% dan so. Giao phan ang Trong co 60,000 giao dan, Tay ang Ngoai co 120,000 giao dan va ong ang Ngoai 140,000 giao dan.

- Giai oan th thach (1802-1886)

Sau khi vua Gia Long len ngoi thong nhat at nc nam 1802, cho en khi phong trao Van Than ngng tan sat ngi Cong giao (1885-1886), co the goi ay la giai oan th thach vi cac cuoc bach hai trien mien cua vua quan lan mot phan dan chung chu anh hng nang ne cua Nho giao, thu ghet s xam lang cua ngi Phap va hieu lam ngi Cong giao i vi Phap e phan boi at nc.

Nhng ay cung la giai oan truyen giao rat thanh cong v ngi tn hu Viet Nam a tm c con ng song trong cai le t sinh cua kiep ngi, gii thieu c nen van hoa Cong giao cho dan toc. ay cung la thi ky truyen giao hieu qua nhat. Trong vong 80 nam, dan so Cong giao tang gap oi va ty le tang t 3% len en 7%.

Vao cuoi thi ky nay, Giao hoi Viet Nam co 9 giao phan, 4 giao phan ang Trong va 5 giao phan ang Ngoai, vi 9 giam muc, 219 linh muc tha sai, 356 linh muc Viet Nam, 1,246 chung sinh, 156 thay giang, 1,399 n tu, 930 nha th, 292 c s bac ai, va 648,435 giao dan, chiem ty le khoang 7% dan so (x. Nien giam Giao hoi Cong giao Viet Nam 2005, tr. 195).

- Giai oan phat trien (1886-1960)

Sau hoa c 1884, Viet Nam c chia thanh 3 ky: Nam ky, Bac ky va Trung ky. Ngi Cong giao c t do theo ao, xay dng cac c s vat chat, nhieu giao phan mi c thanh lap, so tn hu tang nhanh. Tnh en nam 1939, Giao hoi Viet Nam co 16 giao phan, 17 giam muc, 1,544,765 giao dan tren tong so 26,500,000 ngi, chiem 7.5% (x. Bang 12, tr. 19).

Sau Hiep nh Geneve 1954, Viet Nam chia thanh 2 mien Nam Bac, lay song Ben Hai v tuyen 17 lam ranh gii, vi hai y thc he oi nghch nhau. Trong thi gian nay, co khoang 650,000 tn hu t mien Bac di c vao mien Nam.

Ngay 24-11-1960, c Thanh Cha Gioan XXIII a thiet lap Hang Giao pham Cong giao Viet Nam vi 3 giao tnh Ha Noi, Hue, Sai Gon. Mot so giao phan mi c thanh lap. Giao hoi Viet Nam luc nay co 20 giao phan, 23 giam muc, 2,094,540 tn hu, 1,944 linh muc, 5,789 tu s nam n va 1,530 chung sinh tren tong so 30,172,000 dan, chiem ty le 6.9% dan so (x. Bang 12, tr. 19).

Giai oan nay du c t do theo ao, xay dng c nhieu nha th, c s giao duc, xa hoi, tham ch c chnh quyen nang , nhng so ngi theo ao lai khong nhieu. Ty le giam t 7% xuong 6.9% dan so.

- Giai oan trng thanh (t 1960 en nay)

Trong giai oan nay, cuoc chien gia hai mien Nam Bac vi hai y thc he keo dai t nam 1963 en 1975. Do so tn hu tang nen hai giao tnh Hue va Sai Gon lai c chia nho e lap them nhieu giao phan: a Nang, Ban Me Thuot, Xuan Loc, Phu Cng, Phan Thiet. Vao cuoi nam 1975, Giao hoi Viet Nam co 25 giao phan.

Anh sang t Cong ong Vatican II (1962-1965) a lan toa tren cac giao phan mien Nam theo ng hng muc vu va ai ket vi cac hoat ong cua nhieu hoi oan Cong giao Tien hanh trong xa hoi, vi hang ngan trng hoc cac cap c xay dng trong khi mien Bac van gi nep song am tham di che o Cong san vi nhieu kho khan va th thach.

Chien thang cua chnh quyen Cong san mien Bac a dan en viec chnh quyen mien Nam sup o va thong nhat at nc, ngay 30-4-1975, a Giao hoi Viet Nam vao mot giai oan mi. Du co kho khan ve vat chat v cac phng tien hoat ong muc vu, cac c s hoat ong xa hoi va kinh te mien Nam eu b Nha nc tiep thu va quan ly, nhng Giao hoi Viet Nam lai thay ay la dp Thien Chua thanh tay mnh khoi nhng vng ban vat chat e chu y hn en tinh than song ao, hoc hoi Li Chua, cau nguyen, day giao ly cung nh pho bien i song c tin, van hoa, ao c cua ngi Viet Nam cho toan the gia nh nhan loai, qua viec gan 1 trieu ngi a di tan t 1975-1990, sang rat nhieu nc tren the gii.

T nam 1990 en nay, qua chnh sach ci m cua Nha Nc oi vi ton giao, Giao hoi Cong giao Viet Nam co nhieu t do hn e to chc cac hoat ong ton giao cung nh cac hoat ong bac ai xa hoi. So tn hu bat au gia tang so vi ty le dan so, du s gia tang khong nhieu. Tnh en 31-12-2008, Giao hoi Cong giao Viet Nam co 26 giao phan, 2 Hong y, 2 Tong Giam muc, 40 giam muc, 3,541 linh muc, 17,160 tu s nam n, 6,187,486 tn hu tren tong so 86,160,000 ngi, chiem 7.18% dan so. Trong gan 50 nam qua, Giao Hoi Cong Giao Viet Nam a co them 5 giao phan mi, so tn hu tang gap 3, so linh muc tu s tang gap oi.

Hien nay, neu tnh them so tn hu Cong giao (khoang 1 trieu) va so ngi Viet nc ngoai (khoang 3 trieu) ma Giao hoi Viet Nam phan nao chu trach nhiem loan bao Tin Mng, tong so tn hu la 7 trieu tren 89 trieu ngi Viet, chiem ty le 7.86 % (x. Hoi ong Giam muc Viet Nam, Nien giam Giao hoi Cong giao Viet Nam 2005, Phu luc: Cong ong Cong giao Viet Nam Hai ngoai, NXB Ton Giao, Ha Noi, 2005, tr. 867-902).

1.3. Truyen giao va nen van hoa Viet Nam

Xet ve mat van hoa, cong cuoc truyen giao Viet Nam a ong gop rat ln hay co the noi a giai phong ngi Viet khoi le thuoc nen van hoa Trung Hoa.

T khi b ngi Tau o ho vao nam 179 TCN cho en 1615, khi Tin Mng c cac nha truyen giao Tay Phng loan bao, hau nh moi ngi dan Viet, t vua quan en dan chung, chu anh hng nang ne cua nen van hoa Trung Hoa. Dau vay, y thc phan khang cua dan toc Viet van am bay to qua cach song (thuoc Nam - thuoc Bac), cach an mac (mac vay-mac quan), ch viet (ch Nom - ch Han) nen ngi Viet khong mat nc va khong b ong hoa so vi dan toc Chiem Thanh mien Trung Viet Nam.

* Cac nha truyen giao a day cho ngi Viet gia tr vo cung cao quy cua con ngi trong nhng the ky chien tranh lien mien ma mang ngi b coi re nh co rac. Tin vao Thien Chua va vao c Giesu Kito ho se c song muon i du vua chua co the dung ho nh nhng mon o chi trong cuoc tranh gianh quyen lc.

Song di che o dan chu chuyen che, vua c ton la thien t (con tri), co toan quyen sinh sat: vua bat bay toi chet ma ngi o khong chu chet la ngi o bat trung (quan x than t, than bat t bat trung). Con Kito hu lai c day moi ngi eu bnh ang, eu la anh em trong ai gia nh nhan loai, co Thien Chua la Cha nen ai cung phai ton trong quyen song cua con ngi. c Giesu mi la "Thien T" that s, nhng lai t nguyen chet e cu o chung ta, nen ngi Kito hu san sang hy sinh mang song e phuc vu Chua va moi ngi.

* Song trong mot xa hoi theo che o a the (trai th nam the bay thiep), trong nam khinh n (nhat nam viet hu, thap n viet vo), cac Kito hu thi o lam chng cho s that ve quyen bnh ang gii tnh, ve hon nhan mot v mot chong, ve hanh phuc gia nh da tren tnh yeu chung thuy va tnh yeu Thien Chua. Hanh phuc nay bieu lo trong i song gia nh cua ngi Cong giao vi nhng tieng ci tieng hat va trong i song cong ong, vi nhng cong viec cung nh tro vui ma nam n c tham d nh nhau.

* Song trong xa hoi ma hoc thc la mot cai g quy gia ch danh cho mot thieu so c u ai, giau sang, th ngi tn hu lai muon pho bien s khon ngoan cua Thien Chua cho moi ngi. Moi lang ngay xa ch co mot vai ngi i hoc e viet c cai van t ban nha ban at, lam so inh so ien thay cho ca lang; neu may man hn th thi o lam quan. 99% dan so con lai eu mu ch, that hoc. Trai lai, ngi Cong giao ai cung c hoc, ai cung biet ch. Luc au hoc ch Han, ch Nom, sau lai cung nhau kham pha va truyen ba loai ch de oc hn, de viet hn la ch Quoc Ng, nh chung ta ang dung, e pho bien s that cho moi ngi. Hang tram bo sach Han Nom, hang ngan cuon sach Quoc Ng cua ngi Cong giao con e lai trong kho tang van hoa dan toc nh muon chng minh ieu o.

i song hang ngay vi nhng kinh sach, tuong kch dien moi dp le trong, moi mua phung vu giup cho tat ca t tre en gia eu biet ch ngha, tr thanh ngi co van hoa va day van hoa cho ong bao. Ch trong vong 200 nam, tnh t khi tieng Viet c khai sinh chnh thc vi cuon T ien Viet-Bo-La va sach Phep giang Tam ngay cua Linh muc ac Lo, vao nam 1651, cho en luc t Gia nh bao, t bao tieng Viet au tien, ra mat mien Nam nam 1865, ta mi thay nep song van hoa cua ngi Cong giao anh hng nhanh chong va manh me en xa hoi Viet Nam nh the nao.

* Nh ch viet, nhat la nh cac v tha sai day cho biet khoa hoc, ky thuat Tay Phng, tn hu Cong giao tr thanh nhng ngi truyen ba s that cua Thien Chua ghi khac trong vu tru van vat. Thi o, moi lang co vai ba cai ao: tam ra, an uong eu lay nc t o. Ngi Cong giao hieu rang can phai gn gi the xac cua mnh cho khoe manh, cho xng ang vi n Chua, nen day bao nhau can phai loc nc bang than, cat, soi mi c dung, roi phai un soi mi nen uong. Cach ay nam bay chuc nam, c 10 a tre th may ra co 3 a song qua 1 tuoi, rat nhieu a b chet yeu v benh tat. V dung nc ao tu nen ca lang c 100 ngi th co khoang 90 en 95 ngi b toet mat, luc nao cung che mieng vai en sum sup trc mat. Nhng con cai ngi Cong giao a nao cung khoe manh, ep e nen nhieu ngi lng cho ngi Cong giao con cua mnh e no c song. Nhieu chang trai ben lng ch muon lay v Cong giao v ngi nao oi mat cung ep. Con nhng co gai ngoai ao lai muon lay chong Cong giao e gia nh co nhng a con khoe manh va hoa thuan yeu thng nhau trong i song mot v mot chong.

* Vi nhng ch "ta ao" thch tren tran, ngi Cong giao khong the i hoc, khong the buon ban trong xa hoi. Luc bay gi ho hieu rang mnh phai yeu thng nhau, phai oan ket va chia se nghe nghiep cho nhau. Lam ra hang g th phai that tot, ban ra cai g th phai that re. Nh vay ai cung muon trao oi hang hoa vi ngi Cong giao, va ho a vt qua c giai oan kho khan.

* B bat b qua th ngi tn hu tron vao rng sau lam ray, nh La Vang, Tra Kieu, nh the ma m mang b coi at nc. Vi ly lch "ta ao", kho song mien Bac, tn hu phai i vao mien Trung, mien Nam theo oan quan vien chinh va tr thanh nhng ngi m ng, dng nc. Chnh trong mien Nam, song vi nhng ngi co the noi la au trom uoi cp theo chnh sach di dan thi xa, ngi Cong giao lai cam thay de th hn, du phai hy sinh rat nhieu, phai chien au vi tng an thu d, vi nhng am muoi bay day nh am may. Ngi Cong giao tr thanh nhng ngi tien phong vi tinh than hao phong, than thien cua ngi phng Nam thu trc. Ngi tn hu chia se tnh yeu thng vi het moi ngi, cung quen i nhng qua kh xau xa, nhng ly lch en toi cua nhau e song hoa thuan ben nhau, ch can goi nhau la anh Hai, ch Ba, co T, chu Tam va coi nhau nh mot ai gia nh cua Thien Chua.

* Cac nha Nho tien boi nh Phan Boi Chau, Phan Chu Trinh vi phong trao ong Du; Lng Van Can, Ky Ngoai Hau Cng e vi phong trao ong Kinh Ngha Thuc a ho hao dan chung bo bui toc, cat mong tay, mac Au phuc, hoc ch Quoc Ng, song i gia nh mot v mot chong nh ngi Cong giao. Tat ca phong trao ay a lam cho at nc cua chung ta phat trien.

Nhng s that ve gia tr va quyen li can ban cua con ngi, ve bnh ang nam n, ve s chung thuy trong gia nh, ve gia tr cua khoa hoc, ky thuat# ma chung ta thay dng nh hien nhien, ro rang trong thi ai ngay nay, th cac bac tien boi Cong giao a phai vat va truyen giang cho ngi ng thi vi mnh bang biet bao noi tui nhuc, hy sinh va co khi bang ca s song quy bau.

Neu hieu van hoa la he thong cac gia tr vat chat va tinh than, do con ngi sang tao va tch luy qua qua trnh hoat ong thc tien khi tng tac vi moi trng t nhien va xa hoi cua mnh (x. Tran Ngoc Them, Tm hieu ve Ban sac Van hoa Viet Nam, NXB TP. Saigon, 2004, tr. 20-27), th ngi tn hu Cong giao Viet Nam trong nhng giai oan truyen giao va qua, t 1659-1885, a xay dng mot nen van hoa mi cho dan toc. Nen van hoa nay lay con ngi lam goc, nen tam goi la nen van hoa nhan ban, vi nhng net chnh yeu s khi can c phat trien them trong tng lai.

e lam sang to them moi lien he gia truyen giao va van hoa, chung toi xin gii thieu mot th du khac. o la cong cuoc truyen giao cua Giao hoi Han Quoc trong 50 nam gan ay vi boi canh lch s, van hoa co rat nhieu iem tng ong vi Giao hoi Viet Nam.

 

2. Trnh Bay Va Phan Tch Khai Quat Ve Ket Qua Truyen Giao Han Quoc Trong 50 Nam Gan ay

2.1. Boi canh lch s va van hoa

(x. NN., Trnh Huy Hoa bien dch, oi thoai vi cac nen van hoa Trieu Tien, NXB Tre, TP. Saigon, 2001)

ai Han la mot quoc gia nam ban ao Trieu Tien, pha Bac giap Trung Quoc va Nga, pha ong giap bien Nhat Ban, gom hai mien Nam Bac theo hai the che chnh tr khac nhau, lay v tuyen 38 lam ranh gii. Bac Han hien nay theo che o Cong san, vi ten nc la Cong hoa Dan chu Nhan dan Trieu Tien. Nam Han theo che o T ban, vi ten nc la Cong hoa Han Quoc.

ai Han lap nc vao khoang nam 3000 TCN vi ten nc la Choson (Trieu Tien). Nhng ngi dan ban ao nay la nhng ngi chau A tien s song di anh hng cua nen van hoa Trung Quoc. Nam 108 TCN, nha Han Trung Quoc chiem na phan pha Bac cua ban ao. Cac bo lac ai Han a chiem lai mot phan lanh tho vao nam 75 TCN va lap nen cac vng quoc Silla (57 TCN), Koguryo (37 TCN) va Paekche (18 TCN), ton tai trong 700 nam. T nam 668-917, cac vua trieu Silla chien thang nha ng Trung Quoc, thong nhat at nc, m ra mot thi hoang kim cho dan toc Han.

Thu lnh Wang Kon chiem c vng quoc nam 918 va lap nen trieu ai Koryo (Korea), keo dai t 918-1392. Sau o tng Yi Songgye a gianh quyen va lap nen trieu ai Yi (1392-1910) va chuyen o ve Hanyang (Seoul hien nay). T nam 1592-1598, ai Han b tan pha nang ne do cuoc chien tranh xam lang cua Nhat Ban. T nam 1600-1894, ngi Trung Hoa xam chiem ai Han va buoc cong nop. en nam 1910, ngi Nhat lai chiem ong ai Han sau khi Nhat thang Lien Xo trong cuoc chien 1904-1905. T nhng ngay au lap nc cho en the ky XX, ngi dan ai Han chu anh hng nang ne cua van hoa Trung Hoa: xa hoi c to chc theo Khong giao, dan chung theo Phat giao va th knh ong ba to tien vi anh hng cua tn ngng Shaman.

Nam 1945, Chien tranh The gii th II ket thuc, Nhat bai tran, ai Han b chia cat thanh hai mien: pha Bac v tuyen 38, Lien Xo tiep quan lap thanh Cong hoa Dan chu Nhan dan Trieu Tien (1-5-1948), vi thu o la Pyonnyang. pha Nam v tuyen 38, Hoa Ky tiep quan nam 1948, vi thu o la Seoul. Cuoc chien Nam Bac a xay ra do s oi khang cua hai y thc he Cong san va T ban a tan pha at nc nang ne (1950-1953). T au the ky XX, ngi dan ai Han biet en nen van hoa Tay Phng.

2.2. Cong cuoc truyen giao

Cong giao c truyen vao ai Han t nam 1784, qua cac tn hu giao dan hoc ao Trung Quoc. Du cha co linh muc cai quan nhng vao nam 1794, a co khoang 4,000 tn hu. ieu nay cho thay sc song manh liet va tinh than truyen ao cua tn hu ai Han. Nam 1857, so tn hu la 15,000 ngi. Giao hoi ai Han trai qua 4 cuoc bach hai nang ne trong the ky XIX, hang ngan ngi a b giet. 103 v thanh T ao a c ton phong vao nam 1984 thuoc cac thi ky bach hai nay.

Nam 1883, ngi dan ai Han c t do ton giao khi chnh sach be quan toa cang c thao g nhng trong thc te viec truyen giao khong thu c ket qua v dan chung van con chu anh hng nang ne cua Tam giao ong Phng. Trong The Chien th II, hau het cac tha sai nc ngoai b bat b va b truc xuat, nhieu chung vien b ong ca va nha th b pha huy. Sau khi c giai phong khoi ach thong tr cua Nhat Ban, Giao hoi Han Quoc mien Nam mi c t do ton giao that s va t sau cuoc chien Nam Bac, Giao hoi Han Quoc mi that s co nhng thanh cong ln lao ve mat truyen giao ang chung ta nghien cu.

Giao hoi Trieu Tien (Bac Han) co khoang 100,000 tn hu (theo Thong ke cua Toa Thanh Vatican nam 1969) tren tong so 23,761,000 dan. Nhng sau cuoc chien Nam Bac, viec theo ao Kito ch c the hien trong noi bo gia nh va b ngan can d doi cho en ngay nay.

Giao hoi Han Quoc hien co 3 giao tnh, 12 giao phan, 1 giao phan quan oi, 1 Hong y, 5 Tong Giam muc, 24 Giam muc, 1,471 giao x, 3,525 linh muc (2,947 trieu, 578 dong), 1,702 chung sinh, 636 nam tu s, 8,828 n tu s, 12,824 giao ly vien, ra toi 158,978 ngi, 4,682,000 giao dan tren tong so 48,500,000 dan (chiem 9.65%) (x. Catholic Almanac, 2009, tr. 316-317).

Vai con so thong ke sau ay e thay bc phat trien cua Cong giao va Tin Lanh Han Quoc:

- Nam 1949: Cong giao va Tin Lanh ch chiem 1% dan so Han Quoc.

- Nam 2009: Cong giao 9.65% va Tin Lanh 26%. Ca nc co 35.65% theo Kito giao.

- Ch trong vong 60 nam dan so Cong giao tang t 1% len 9.65% va trong 10 nam (1999 2009) tang t 7.73% len 9.65% (x. Phu luc, Thong ke Giao hoi Han Quoc 1999-2009, Bang 28, tr. 50).

2.3. Phan tch s thanh cong cua viec truyen giao Han Quoc

Giao hoi Han Quoc co the la mot trng hp ien hnh trong cong viec truyen giao cho nhieu giao hoi khac, ac biet la cho Giao hoi Viet Nam v hai giao hoi co nhieu net tng ong ve boi canh lch s: chu anh hng cua Tam giao ong Phng va van hoa Trung Hoa, b chia oi at nc, co noi chien Nam Bac vi hai y thc he oi khang va ang m ra cho nen van hoa Tay Phng. Tuy nhien, ket qua truyen giao trong vong 60 nam hai nc that khac nhau: trong khi Han Quoc t nam 1949-2009, ty le dan so Cong giao tien t 1% len 9.65% th Viet Nam t 1960-2008, tang t 6.9% len en 7.1% (x. Phu luc, Thong ke Giao hoi Viet Nam, 1933-2008, Bang 12, tr. 19).

S phat trien cua Giao hoi Han Quoc co the do nhng tac nhan sau ay:

* Hang Giao pham cua Giao hoi Han Quoc c tuyen chon ky lng va t b tac ong bi chnh quyen dan s. Viec tuyen chon cac giam muc co s nhat tr cao nen dan en s vang phuc hau nh tuyet oi trong cong ong tn hu v ngi Han Quoc rat knh trong ngi tren, coi trong ton ti trat t. Trong mot so nc hien nay, luon luon co s can thiep cua chnh quyen dan s, tham ch cua ca nhng phe nhom trong noi bo Giao Hoi oi vi viec tuyen chon giam muc nen dan en s thieu oan ket trong cong ong giao hoi a phng. Ngi ta van dung chnh sach "chia e tr" khi muon can thiep vao nhng cong ong ton giao. Tuy nhien, s suy yeu cua cong ong tn hu, du ch la thieu so, cung dan en s suy yeu cua cong ong dan toc.

* Viec ao tao linh muc, tu s Han Quoc rat nghiem tuc va c moi ngi quan tam ong gop. Hau nh tat ca cac sach quan trong, can thiet hay co gia tr cua Giao Hoi eu c dch sang tieng Han e tao ieu kien cho viec ao tao nay. Nhieu gia nh Cong giao Han Quoc hien nay hau nh ch co 1 hoac 2 con nhng san sang hien dang cho Chua. Nhng linh muc, tu s o rat y thc ve s mang cua mnh va luon hoan thanh nhiem vu vi tinh than ky luat cao.

* Giao dan Han Quoc ong gop tch cc cho giao hoi a phng, t nguyen am nhan nhng cong viec ieu hanh tai giao phan va giao x. Giao hoi Han Quoc lam theo cac anh em Tin Lanh trong viec yeu cau tn hu t nguyen ong gop t 5-10% thu nhap ca nhan. Nhieu tn hu ngheo khong b buoc ong gop nhng van san sang tham gia bang cong sc lao ong cua mnh cho cong viec chung. Nh vay Giao hoi Han Quoc t lap ve tai chnh, khong bao gi i xin cac to chc hay giao hoi khac, ngc lai con giup nhng to chc nay. Giao hoi t trang trai tat ca cac chi ph nh tra lng cho cac linh muc, tu s va giao dan trong cong tac truyen giao, du nhieu ngi khong muon nhan.

* Giao hoi Han Quoc coi trong giao dan v ngay t au lch s, chnh giao dan am nhiem cong tac truyen giao. Cac hoi oan Cong giao Tien hanh, nhat la Legio Mariae, c to chc chat che va hoat ong hang say vi nhng chng trnh ao tao ro rang va cu the. Trong giao x, nhieu cong ong c ban c thanh lap e thuc ay moi lien ket gia cac gia nh tn hu vi nhau: cac thanh vien trong cong ong chia se niem vui bang cach hoi hop e cau nguyen va sau o cung giai tr, xem ti vi chung vi nhau. Ngi lam bac s th kham benh, ngi lam ky s th sa cha may moc, ien nc cho nhng thanh vien trong cong ong vi gia re hoac khong lay tien. T o, ngi dan cam nghiem c tnh bac ai lien ket that s trong cong ong Giao Hoi.

* Ngi tn hu c ao tao can than, c huan luyen e trng thanh vi nhng ky nang song, ac biet la gii tre. Nhng ngi nay c huan luyen t cach an noi, i ng, to chc cong viec va i song cho en cac ky nang lam chu cam xuc, thi gi, tien bac... Nhieu thanh nien Cong giao sau khi tot nghiep pho thong trung hoc, trc khi i ngha vu quan s hay vao ai hoc thng danh mot thang he e phuc vu cong ong. Ho ang ky vi mot cha x mien xa hay cac iem truyen giao (nam 2002 co 1.042 iem) e en day hoc cho ngi mu ch, sinh hoat hoi oan, giup ngi ngheo, ngi tan tat... Nhng thanh nien nam n Cong giao nay thng tr thanh nhng ngi cuon hut cac ban tre trong cong ong a phng, nh o ao Cong giao c biet en va nhieu ngi tin theo qua i song chng nhan. Nhng chng trnh ao tao nay c thc hien trong cac trng lp ngay Chu Nhat ma giao phan nao cung thc hien. Nam 2000 co 267,742 trng Chu Nhat, nam 2002 co 260,724 trng (x. Nien giam Giao hoi Han Quoc 2000-2002, tr. 15). Ngoai ra, ta con phai ke them 13 ai hoc Cong giao vi 34,470 sinh vien, vao nam 2002 (x. Phu luc, Thong ke Giao hoi Han Quoc 1999-2009, Bang 28, tr. 50).

* Giao hoi Han Quoc chu y nhieu en viec s dung nhng phng tien truyen thong xa hoi trong cong tac truyen giao. X ao nao cung co phong truyen thong vi nhng sach bao, phim anh cho tn hu mn oc hay s dung. Co ban tin noi bo cua giao x, ban van phung vu cho cac ngay Chu Nhat, sach hat, sach le dung trong cong ong vi gia rat re. Giao phan nao cung co ai phat thanh, truyen hnh hoac chng trnh phat thanh, truyen hnh rieng cua giao phan danh cho cong ong tn hu.

Giao hoi Cong giao va Tin Lanh Han Quoc a anh hng manh liet vao nen van hoa dan toc e chuyen oi thai o trong nam khinh n, phan biet giai cap xa hoi (Yangban, Chunging, Sangmin, Chonmin) sang thai o ton trong nhan pham, bnh ang nam n, vt qua thai o thu han vi cac nc lang gieng, yeu thch khoa hoc ky thuat Tay Phng va long bac ai Kito giao. Trong ng hng van hoa mi nay, Nam Han a co bc tien vt bat e t mot nc kiet que ve kinh te sau cuoc chien Nam Bac a tr thanh mot nc co nen kinh te phat trien vi tong thu nhap quoc dan (GDP) nam 2006 la 18,340 USD so vi Viet Nam la 723 USD, vi Cong hoa Nhan dan Trung Hoa 2,016 USD, Thai Lan 3,252 USD, Philippines 1,362 USD, ai Loan 15,569 USD (x. Tong cuc Thong ke, Nien giam Thong ke 2007, NXB Thong Ke, tr. 687-688).

 

3. Xay Dng Mot Nen Van Hoa Nhan Ban Mi Cho Tn Hu Viet Nam

T kinh nghiem truyen giao cua ngi tn hu Kito giao Viet Nam va Han Quoc, chung ta thay ngi Cong giao Viet Nam co the ong gop rat nhieu cho xa hoi khi gii thieu cho ong bao mnh mot nen van hoa vi cac gia tr mi me cua Tin Mng Chua Kito e roi t o thay oi va lam phat trien xa hoi trong moi lnh vc. o cung la yeu cau cua viec hoi nhap van hoa ma TC Gioan Phaolo II a nhac i nhac lai qua t "van hoa" (125 lan) va "hoi nhap van hoa" (21 lan) trong Tong huan Giao Hoi tai chau A e nhan manh tam quan trong cua van e nay trong cong cuoc loan bao Tin Mng.

3.1. Xay dng mot nen van hoa mi cho dan toc

Chung ta co the noi rang ngi tn hu Kito a gii thieu cho ong bao mnh Viet Nam va Han Quoc mot nen van hoa mi. o la nen van hoa Cong giao vi cac gia tr mi ve nhan pham cua con ngi trong mot nen quan chu chuyen che oc tai, ve bnh ang nam n trong mot xa hoi chap nhan che o a the, trong nam khinh n, ve s hien dien cua Thien Chua Ba Ngoi gia nhng ton giao ong Phng khong biet en Ngai, ve cau truc cua con ngi vi hon va xac do Thien Chua dng nen e song mai mai vi Chua thay v tan ra nh van vat t nhien hoac thay oi trong vong luan hoi cua kiep ngi, ve cach to chc lang xom thanh nhng x ao vi luat le da vao long bac ai va khoan dung cua Thien Chua, ve cach to chc gia nh cho co ton ti trat t nhng van tran ay niem vui va t do, ve cach to chc i song ca nhan e khong chieu theo nhng duc vong thap hen ma van phat trien nhieu kha nang cua con ngi. Tat ca tap trung cho con ngi trong nhng moi tng quan c ban cua mnh. ay la nen van hoa nhan ban mi.

Nhng gia tr nay lai c the hien qua nhng ky nang song mi phu hp vi khoa hoc ky thuat Tay Phng tao nen nhng con ngi khoe manh, thong minh, ep e, nhng gia nh an vui, hanh phuc va nhng cong ong song yeu thng, um boc lan nhau du co b chnh quyen len an va cong ong xa hoi ghet bo v ho cha biet hay cha quen vi nhng gia tr mi me ay. Tuy nhien, mot khi cam nghiem c gia tr cua chung ni chnh ban than, gia nh va cong ong th nen van hoa mi nay lai thu hut ngi ta en noi du biet theo ton giao mi la chac chan se gap nguy hiem, co khi con mat mang, nhng ho van theo uoi, tuan gi v no that s mang lai nhng ieu tot ep cho con ngi. Roi khi a so dan chung chon la nhng gia tr ay, chung tr thanh nen van hoa cua dan toc, cua quoc gia ma nhieu khi ngi i sau khong con nh en coi nguon cua chung na.

o la trng hp cua nen van hoa Viet Nam vi nhng gia tr mi me nhan c t ao Cong giao. S chon la cua ngi dan Viet oi vi ao Cong giao mien Nam Viet Nam la mot th du ien hnh. T gia the ky XVII, nhieu ngi mien Trung va mien Nam a biet en ao Cong giao. en gia the ky XVIII a co nhieu tn hu Cong giao, trong o co ca ba anh em nha Tay Sn (Nguyen Nhac, Nguyen L, Nguyen Hue) nhng chnh oan quan Tay Sn lai co nhng hanh ong cp boc, giet hai oi vi dan chung va bach hai ca ngi Cong giao (x. Hoi ong Giam Muc Viet Nam, Nien giam Giao hoi Cong giao Viet Nam 2005, NXB Ton Giao, Ha Noi, 2005, tr. 212; Nguyen Phng, Viet Nam thi banh trng Tay Sn, Nha sach Khai Tr, Sai Gon, 1968).

Ngi dan Viet on nhan nhng gia tr cua nen van hoa the hien qua cach song ao cua tn hu Cong giao, qua loai ch viet mi la ma ta goi la ch Quoc Ng, nhanh chong en khong ai ng v ngay t nam 1865, mien Nam a co t bao tieng Viet au tien, trong khi trieu nh Hue van coi ch Han la van t chnh thc cho en au the ky XX. T mien Nam, ch Viet lai lan dan ra mien Trung va mien Bac. Chnh s on nhan nhng gia tr mi nay a la mot trong nhng nguyen nhan chnh yeu tao nen s thu ghet cua cac nho s, khi day phong trao Van Than chong Phap va giet hai ngi Cong giao sau nay.

Nh the, ao Cong giao c ngi dan Viet tiep nhan va chon la vi tat ca y thc ve gia tr ch khong phai v long thien cam hay thu han oi vi ngi nay hay ke khac.

3.2. Tam quan trong cua van hoa trong cong cuoc truyen giao

T nhng th du tren ay, chung ta nhan ra tam quan trong cua van hoa va viec a Tin Mng hoi nhap vao nen van hoa dan toc. Chung ta a biet van hoa la tat ca nhng g lam cho dan toc nay khac vi dan toc kia t nhng san pham tinh vi hien ai nhat cho en tn ngng, phong tuc tap quan, loi song va lao ong (Federico Mayor, Tong Giam oc UNESCO). Hn na, Cong ong Vatican II con xac nh mot cach rong rai hn: van hoa la phng cach ac thu ma moi ngi, moi dan toc da vao e to chc cac quan he cua mnh vi thien nhien, vi anh ch em ong loai, vi ban than mnh va vi Thien Chua, e co c mot cuoc song nhan ao tron ven (x. C. Vat. II, Hien che Gaudium et Spes, so 53). Con viec hoi nhap van hoa chnh la no lc cua Kito hu muon a Tin Mng cua c Giesu Kito tham nhap vao trong moi lnh vc xa hoi e lam cho xa hoi ay tot ep hn theo ung y Thien Chua.

Trong lnh vc truyen giao, trc het, noi dung Tin Mng la Li Thien Chua a hoa nhap vao the gii nay, tr thanh mot con ngi cu the la c Giesu Nazareth, on nhan nen van hoa Do Thai. Ngi la gng mau cho tat ca nhng ai muon loan bao Tin Mng can phai biet quen mnh e hoa nhap. Tin Mng cung la nhng li giang day cua c Giesu trong Tan c c bien soan va viet bang ch Hy Lap, vi anh hng cua van hoa Hy-La thi o nen can c hieu ung va giai thch ro rang cho ngi nghe. Tiep theo, ngi rao giang Tin Mng cung co san mot nen van hoa dien ta trong cach song cua mnh. Nep song nay phai phu hp vi Tin Mng th mi thu hut c ngi khac theo c Kito. Cuoi cung, ngi nghe Tin Mng cung ang co san mot nen van hoa ban a can thay oi e phu hp vi Tin Mng.

Ngi Cong giao Viet Nam sau khi gii thieu nhng gia tr cua nen van hoa mi cho dan toc va c ong bao on nhan trong nhng giai oan au cua cong cuoc truyen giao th dng nh a ngu quen trong chien thang va bo mat vai tro tien phong cua mnh trong viec xay dng nen van hoa mi cho dan toc. Trc ay, ngi tn hu khong co nha th, x ao, trng hoc hay c s xa hoi th ho dien ta cac gia tr mi nay bang chnh i song cua mnh. Ngay nay, ho lai qua tap trung sc lc cho viec xay dng c s vat chat, cho nhng nghi le phung t hoanh trang, nhng gi kinh cau nguyen cong khai dng nh ch danh cho Thien Chua ma quen mat con ngi, ngoai tr mot vai dp ong gop cho viec t thien. Ngi ngoai Kito giao nhan thay rang theo ao Kito th i song thng ngay cung chang thay oi bao nhieu ma con them nhng rang buoc ve le lay, ong gop ton ph!

Trc ay, ngi Cong giao nao cung cham ch hoc hanh e pho bien ch Quoc Ng vi nhng bai th, bai van, nhng tuong kch, cau o, cau ho... Nhng khi ch Quoc Ng a c dan toc on nhan th dng nh ngi tn hu Cong giao Viet Nam lai khong con hng thu e hoc hanh, sang tac. Hoa hiem lam mi tm thay c nha th, nha van Cong giao co tam c nh Han Mac T. Nhieu cuon sach Cong giao con viet sai chnh ta. Cac sach triet hoc, than hoc danh cho ngi Cong giao that la khan hiem va s dung nhng t chuyen mon that kho hieu oi vi dan chung.

en nhng vung hay x ao co nhieu ngi Cong giao song tap trung, ngi ta cung khong tm ra nhng net ac biet cua nep song Cong giao, buon ban th cung noi thach, noi doi, vi u loai hang gia hang that lan lon nhau, gia nh th cung xao xao, chi rua, anh lon, ly than, ly hon nh cac ngi khong Cong giao. Thanh nien nam n cung cha chng to mot nep song van hoa Cong giao e an noi nha nhan, c x thanh lch, song khoe manh vi nhng bai tap the duc, nhng tro chi the thao, nhng thai o dan than hy sinh v ai ngha nh a tng co trc ay. Ngi Cong giao vi lch s 2,000 nam a co rat nhieu nhng suy t nhan thc nhng lai cha bien chung thanh nhng ky nang song cu the.

Hau qua la so ngi tin vao c Kito khong con gia tang nhanh chong nh trong thi buoi au cua thi ky m ao. Tai mot so nc tren the gii, so tn hu Cong giao con giam sut. Co the la v nhng Kito hu nay a bo mat nhng an hue Thanh Than ma c Kito van trao ban cho tat ca nhng ai tin vao Ngi. Chnh v the ma Giao Hoi toan cau ang mi goi tn hu Cong giao tr ve vi c Kito e hoc lai bai hoc loan bao Tin Mng cua mnh va xay dng mot nen nhan ban that s mi me va toan dien cho con ngi ma chung toi se gii thieu ni bai nghien cu khac.

3.3. Xay dng mot nen van hoa nhan ban

Muon cho cong cuoc truyen giao co hieu qua nhanh chong va ln lao nh Viet Nam thi trc va Han Quoc gan ay, chung ta phai quan tam xay dng nhng gia tr mi me e tao nen mot nep song van hoa Cong giao va phu hp vi nhng oi hoi cua Tin Mng c Giesu Kito lai va ap ng vi nhng nhu cau cua con ngi thi nay.

ay la cong viec ln lao oi hoi s cong tac mat thiet cua cac nha than hoc, triet gia, cac nha van hoa, giao duc cung nh cac nha chuyen mon khac. Cac nha van hoa gii thieu ban sac cua nen van hoa dan toc ma chung ta co the tm thay mot so net khai quat trong nhng cong trnh nghien cu cua cac nha chuyen mon nh Tran Ngoc Them (x. Tm ve Ban sac Van hoa Viet Nam, NXB TP. Saigon, xuat ban lan 4, 2004), Toan Anh (x. Bo Nep Cu, NXB TP. Saigon, 1992), Le Van Chng (x. C s Van hoa Viet Nam, NXB Tre, TP. Saigon, 1999), Cao Xuan Hao (x. Ch Viet, Van Viet, Ngi Viet, NXB Tre, TP. Saigon, 2001), Thach Phng, Ho Le, Huynh Ha, Nguyen Quang Vinh (x. Van hoa Dan gian ngi Viet Nam bo, NXB Khoa hoc Xa hoi, Ha Noi, 1992)...

Nhng ac iem trong van hoa nhan thc, van hoa to chc i song ca nhan va tap the, van hoa ng x vi moi trng t nhien va xa hoi, van hoa giao duc tham my se c cac nha than hoc, triet hoc va van hoa Cong giao tm ra nhng iem tot ep phu hp vi Tin Mng e co the hoi nhap vi nen nhan ban Kito giao, cung nh tm ra nhng iem yeu kem can bo sung hay sai trai hoac i ngc vi Tin Mng e loai tr. iem quan trong la cac nha giao duc can phoi hp vi cac nha van hoa va than hoc e bien nhng suy t, nhan thc thanh nhng bai hoc cu the va ap dung vao i song Kito hu. Nhng bai hoc nay tr thanh nhng ky nang song e chuyen giao cho nhng the he tiep theo.

Neu nep song van hoa Cong giao thi xa gii thieu Thien Chua nh Ngi Cha Toi Cao (Thng phu) so vi vua chua la ngi cha gia (Trung phu) va ngi cha trong gia nh bac di (Ha phu) trong nhan thc "Tam Phu" cua linh muc ac Lo trong Phep giang Tam ngay e bao ve nhan pham trong xa hoi theo quan chu chuyen che oc tai, th trong xa hoi dan chu ngay nay lai can phai tm ra mot hnh anh ngi cha khac gan gui hn, thiet thc hn. Neu quan niem cua ngi xa ve cac moi quan he vi tri, vi at, vi ngi (Tam tai: thien-a-nhan) con yeu kem va thieu sot, nen van hoa Cong giao can phai gii thieu cho con ngi thi nay mot cai nhn ay u hn. Tri khong con la mot nang lc m ho nhng la mot ngoi v that s, nguon cua chan thien my, cua s song vnh hang va hanh phuc vo bien; con ngi khong phai ch la anh em khap nam chau ma con la nhng con ngi co mat trong vu tru; va at, hay van vat, khong phai la nhng thu tao vo tri vo giac nhng la nhng a em be nho c Ngi Cha Tao Hoa giao cho con ngi san soc, quan ly, yeu thng. Co thai o nh the, ngi ta mi co the noi cho gio yen bien lang, banh ca hoa nhieu nh c Giesu a lam thu trc va nhieu v thanh nhan van con thc hien thi nay.

Cau hoi at ra cho chung ta bay gi la chung ta se phai chon nen van hoa nao. Moi dan toc eu co nhng net ac sac trong nen van hoa cua mnh. Cac dan toc lam nong nghiep lua nc nh vung ong Nam A chung ta co ac iem "trong van, trong c, trong tnh, trong ngha, trong n", trong khi nen van hoa ky thuat Tay Phng cua cac dan toc du muc thi xa lai co nhng ac iem "trong vo, trong tai, trong ly, trong vat, trong nam". Nen van hoa Cong giao ma chung ta muon xay dng cho ngi Cong giao Viet Nam, va qua o cho dan toc Viet Nam, la mot nen van hoa nhan ban toan dien vi cac moi tng quan ay u cua con ngi ma Giao hoi Cong giao a gii thieu qua Cong ong Vatican II (1962-1965) va Hoc thuyet Xa hoi cua mnh (2004) e ngi Cong giao tr thanh nhng con ngi van vo cao sieu, ly tnh hoa hp, tai c ven toan. o khong phai la mot ly tng xa vi, t man cua ngi Cong giao nhng la mot muc tieu phai tien ti e tr thanh hnh anh song ong cua c Kito, con ngi hoan hao, ma Ngi Cha Tao Hoa muon cho tat ca con cai mnh at c khi ban Con Mot cua Ngai cho chung ta (x. Ga 3,16-17).

 

Ket Luan

Khi trnh bay cong cuoc truyen giao va hieu qua truyen giao Viet Nam va Han Quoc trong mot vai thi iem lch s, chung toi ch muon neu len tam quan trong cua van hoa trong cong cuoc loan bao Tin Mng e mi goi moi tn hu Viet Nam cung tham gia xay dng nen van hoa mi. Neu ngi tn hu Kito giao Han Quoc a co the bien oi nhanh chong at nc cham tien, ngheo nan cua mnh tr thanh mot nc phat trien, co nen kinh te giau manh, nh s gop phan ln lao cua nen van hoa Cong giao, th ngi tn hu Viet Nam co quyen hy vong mnh cung co the lam cho at nc Viet Nam phat trien, dan toc hung manh neu cung nhau xay dng va the hien nen van hoa mi me va toan dien qua i song gan bo vi Tin Mng cua c Giesu Kito.

 

Truyen Giao La Ke Chuyen Chua Giesu

 

Nhap e

Toi rat vinh d c tham d Hoi thao Loan bao Tin Mng cua Ban Loan bao Tin Mng thuoc Giao phan Xuan Loc vi e tai "Ke chuyen ve Chua Giesu". Sau khi ai hoi Truyen giao cua cac nc chau A c to chc tai Chiang Mai, Thai Lan, vao thang 10-2006, nhieu ngi xac tn rang: "Truyen giao chnh la ke lai cau chuyen ve c Giesu nh cac Tong o xa".

Tuy nhien, muon ke c cau chuyen nay, ban than ngi ke phai gap c c Giesu, "phai cung an cung uong vi Ngi" nh cac Tong o (Cv 10,41), nh hai mon e tren ng i ve Emmaus (x. Lc 24,30-35), phai tai nghe, mat thay, tay cham en c Ngoi Li s song nh Gioan (x. 1 Ga 1,1), hay phai xo ngon tay va ban tay vao nhng vet thng cua c Giesu nh Toma (x. Ga 20,24-29). Neu khong, chung ta khong the lam chng nhan cua c Giesu (x. Cv 2,32) v ngi lam chng phai la ngi co mat trong bien co. That ra, e la ngi tn hu "bnh thng", co le ta khong can phai tan mat thay va gap g ang Phuc Sinh; nhng e tr thanh nha truyen giao ch thc, tr thanh chng nhan cua ang Phuc Sinh, c Giesu muon chung ta gap Ngi va Ngi san sang hien ra vi chung ta nh vi cac mon e va tong o xa.

Van e cho:

- Lam sao co the gap c c Giesu Phuc Sinh?

- Gap c Ngi roi nha truyen giao se bien oi ra sao?

- Cuoi cung, nha truyen giao ke lai chuyen c Giesu nh the nao?

Trong cau chuyen ve Chua Giesu hom nay, chung ta se chia se nhng kinh nghiem gap g Ngi da tren cac ban van Tin Mng e soi sang cho s mang lam chng cho ang Phuc Sinh.

 

1. Lam sao co the gap c c Giesu Phuc Sinh?

oan Tin Mng Ga 20,1-18 gii thieu cho chung ta cau tra li lam sao co the gap c c Giesu qua hnh anh 3 mon e Phero, Gioan va Maria Magalena. Ba mon e nay tng trng cho moi ngi chung ta trong cac tnh trang khac nhau cua i song.

Ca ba eu c tnh yeu oi vi c Giesu thuc ay va a dien ta tnh yeu ay qua ba hanh ong tieu bieu la thao thc - chay ti - dng lai.

1.1. Hanh ong au tien cua cac mon e yeu c Giesu la thao thc

Ho thao thc v nhng bat cong ma c Giesu phai chu: Ngi ch rao giang Li Chua, lam phep la cha lanh cho nhieu ngi nhng lai b chnh con ngi len an va giet chet mot cach au n va nhuc nha. Ho thao thc v than xac c Giesu mi ch c tam liem s sai. Ho mong chong het ngay ngh le Sabbat e mang dau, thuoc thm xc cho xac than Ngi.

Mon e ch thc cua c Giesu luon phai la ngi biet thao thc trong khi ngi khac co the ngu quen. Nhieu ngi ang ngu quen trong thanh cong, trong chien thang cua mnh. Chang han nh ngi ta hanh dien v Giao hoi Viet Nam (GHVN) ang co 6 trieu ngi Cong giao, Thanh le Chua Nhat luc nao cung ong nghet tn hu trong mot so nha th, co nhieu n goi linh muc, tu s en noi cac dong nc ngoai phai en chieu mo n goi Viet Nam, tn hu Viet Nam rat knh trong cac giam muc va cac linh muc...

Nhng hnh nh ngi ta cha thao thc tm hieu tai sao t 120 nam nay, Giao Hoi Viet Nam van cha gia tang c 1% dan so Cong giao so vi so dan trong nc, du co hang chuc ngan linh muc, tu s va hang tram ngan oan vien cua cac hiep hoi Cong giao Tien hanh. Nhieu dong tu bay gi rat e de khi nhan nhng thanh nien nam n en xin tm hieu n goi v kham pha ra nhng ong lc khong trong sang ni nhieu ngi d tu nh ch e thoat canh ngheo kho, ch muon c i hoc ai hoc hay du hoc nc ngoai. Con nhng tn hu du co d le ong ao nhng thc s a co niem xac tn nh the nao ve c Giesu?

Hn na, nha truyen giao co thao thc ve tham canh xa hoi Viet Nam vi ca chuc trieu ngi ang song ngheo kho, chay an tng ba, hn 5 trieu ngi khuyet tat, ca chuc trieu ngi uong ru va nghien ru gay nen nhng o v trong gia nh, ca trieu bao thai b bo i moi nam, hn 300,000 ngi nhiem HIV/AIDS va 200,000 ngi nghien ma tuy ang b ky th nang ne trong xa hoi, ca tram ngan co gai song tui nhuc v phai ban re than xac moi ngay nh mon hang giai tr. o la nhng c Kito b bo ri ang can c nha truyen giao thao thc kiem tm nhng ni con ngi xa lanh nh nhng nam mo trong ngha trang cua cuoc i.

1.2. Hanh ong th hai cua cac mon e yeu c Giesu la chay ti

Cac mon e chay moi ngi mot kieu theo mc o thao thc cua mnh nhng eu nham en ch iem la ngoi mo chon xac c Giesu, du ho biet en o la het sc nguy hiem. Giesu la ten t toi c binh lnh canh phong can mat vi an niem phong cua quan tong tran Philato. Neu xac b mat ma ho chay en mo th ho se b nghi ng, b bat gi va co the b ket an nang ne.

The nhng tnh yeu oi vi Giesu a khien ho bat chap tat ca. o co ve la mot tnh yeu mu quang, khong con tnh tao, khon ngoan! Tai sao ho lai lam nh the sau khi a bo mac Giesu chu chet? Co the v Phero nh mai li tien bao cua c Giesu khi ong choi Ngi ba lan? Co the v Gioan a cam nhan c tnh yeu cua c Giesu khi ng di chan thap gia? Co the v Maria Magalena a cam nhan c tnh yeu cua c Giesu khi o dau thm quy gia xc chan Ngi (x. Ga 12,1-8)? Co the v ca ba a thay tan mat tri at toi sam lai khi c Giesu hap hoi tren thap gia hay nghe ke lai viec man trong en th xe ra lam oi trong gian cc thanh (x. Mt 27,51), hay nhng chuyen ngi chet hien ve sau khi c Giesu guc au tat th (x. Mt 27,52-53)?

Nhng du sao bay gi ho ch con biet Giesu, va tnh yeu oi vi Ngi thuc ay ho chay ti. Chay la khong i cham rai bnh thng nh moi ngi. Kieu chay cua ngi mon e trong i song chnh la lam viec nang ong hn, hoc hanh cham ch hn, giai tr thanh tao hn, hy sinh gian kho hn cac ngi khac.

Ngi tn hu Viet Nam a tng chay trong dong lch s dan toc e gop phan tch cc trong viec bien at nc theo che o quan chu oc tai, a the, bat bnh ang nam n va lac hau vi khoa hoc ky thuat tr thanh mot xa hoi dan chu, hon nhan mot v mot chong, nam n bnh ang va phat trien khoa hoc ky thuat trong vong hn 200 nam (t 1651-1865). Nhng roi hnh nh hien nay nhieu ngi khong con muon chay na! Ho ch muon i ng bnh thng va an mnh vao am ong nh moi ngi v quen i s mang loan bao Tin Mng ma chnh c Giesu a trao pho cho ho (x. Mc 16,15).

1.3. Hanh ong th ba cua cac mon e yeu c Giesu la dng lai

Maria Magalena du chay en mo sm nhat, nhng ch biet dng lai ca mo ch khong vao trong va chay ve bao tin cho ngi co trach nhiem. Gioan cung the, du chay nhanh hn Phero nhng cung a dng lai nhng quyen tham nh bien co cho Phero.

Dng lai nh Maria Magalena la biet nhan ra vai tro cua mnh e phoi hp hanh ong vi ngi khac thay v oi quyen u tien cua ngi en trc hay hanh ong oc lap chang can biet en ai. Truyen giao du la hanh ong cua mot ca nhan nhng luon mang tnh cach cong ong v t ban chat la hanh ong cua Giao Hoi c Kito.

Dng lai nh Gioan la biet ton trong quyen bnh va trach nhiem cua Phero, sau khi a phoi hp hanh ong bang cach chay chung vi nhau va van chay theo sc rieng mnh. Truyen giao khong bao gi la mot hanh ong bat chc theo mot khuon mau cng nhac, xoa bo cac sang kien ca nhan, nhng mi goi tat ca s dung moi kha nang va phng tien mnh co e phuc vu c Kito theo nhng an hue a dang cua Thanh Than.

Cong cuoc loan bao Tin Mng Viet Nam va ca Giao Hoi toan cau cha at ket qua nh long mong c mot phan v ngi tn hu chung ta ngay nay cha biet dng lai e phoi hp hanh ong va kien nhan ch i nhau nh cac mon e xa. Chung ta thng oi quyen u tien v a phai mat cong ch i xep hang, ngay ca trong viec xng toi, len rc le cung nh trong cac cong tac xa hoi khac. Chung ta khong muon ngi khac qua mat chung ta, gioi hn, thong minh hn, ao c hn, noi tieng hn ta. Nhieu hoi dong quoc te co sang kien truyen giao nhng lai khong chap nhan phoi hp chung vi giao hoi a phng. Nhieu c s bac ai xa hoi nh trng hoc, benh vien, nha dng lao cua cac dong tu lai canh tranh kem lanh manh vi nhau. Bai hoc khiem ton, nhng nhn nhau van can thiet cho Kito hu thuoc bat c thi ai nao.

1.4. Ket qua cho ngi yeu nhieu nhat la gap c ang Phuc Sinh

Tuy theo mc o cao thap cua tnh yeu ma cac mon e cam nhan c c Giesu Phuc Sinh mot cach khac nhau.

Phero cam nhan cham hn ca, du sau o c Giesu van hien ra vi ngai (x. Lc 24,34), co le v ngai a thao thc t nhat, chay cham nhat va cha dng lai e nhng bc cho ai. Gioan cam nhan nhanh hn Phero, ngai "a tin" (Ga 20,8) du ch thay khan liem va bang vai c xep gon, co le v ngai a thao thc nhieu hn, chay nhanh hn va nhng bc cho Phero.

Maria Magalena cam nhan ac biet nhat. Trong khi ch tng mnh a anh mat ca than xac bat ong th lai c om c Giesu song ong trong vong tay (x. Mt 28,9), co le v ch a thao thc nhieu hn ca, chay en mo sm nhat va dng lai nhng bc cho ca hai Tong o Phero va Gioan.

iem c ban ma chung ta can trac nghiem la tnh yeu oi vi c Giesu cua moi ngi chung ta ang mc o nao: cao hay thap? Tnh yeu ay co c dien ta thanh nhng hanh ong cu the nh thao thc, chay ti va dng lai cha? Tnh yeu ay co u manh me khong can so sanh vi bat c ai e ch tap trung vao c Giesu? Chung ta co cau xin Cha Tren Tri o tnh yeu vao long chung ta nh Thanh Than Ngai ban cho ta? (x. Rm 5,5).

1.5. Ke chuyen Chua Giesu

Toi xin chia se cau chuyen ve noi thao thc ve Chua Giesu. Cach ay khoang 10 nam, TP. Saigon co hang chuc ngan ngi ang song trong au kho v b ma tuy kiem che, chung toi muon cu giup ho nhng khong biet phai lam the nao. Toi tm en Bac s (BS) Trng Thn, khi ay la Vien trng Vien Y Dc hoc Dan toc, so 273 Nguyen Van Troi, TP. Saigon, e xin Bac s giup cho nhng kinh nghiem ve ma tuy va cach cha tr cn nghien v Bac s a 26 nam hoat ong trong cong tac nay. Sau nhieu lan t choi, mai en 6-8-2000, Bac s mi nhan li gap chung toi. Hom o toi i chung vi Bac s Lan Hai, hoc tro cua Bac s Trng Thn, va n tu Hong Que, dong aminh Tam Hiep.

Khi gap chung toi, Bac s noi ngay: "Toi ch co the tiep linh muc c 15 phut thoi v may thang nay toi au benh lam. Cai nghien ma tuy la cong viec kho khan, toi khuyen linh muc ng tham d vao". Bac s tiep chung toi ma c ho su su, nc mui chay lien tuc. Toi lien xin Bac s cho phep toi cau nguyen cho ong mot chut. Co le lan au tien Bac s nghe thay mot e ngh nh vay, ong ngac nhien nhn toi, roi noi: "Linh muc c t nhien". Toi ng ang sau Bac s oc kinh Chua Thanh Than, Lay Cha, Knh Mng, Sang Danh. Khi va dt li kinh, Bac s ngc len hoi: "Linh muc va mi lam g cho toi?". Toi tha vi Bac s la toi khong lam g ca, toi ch cau nguyen xin Thien Chua ban sc manh cho Bac s va chuyen mot phan sc khoe cua toi cho Bac s bi v Bac s can sc khoe e phuc vu benh nhan hn toi. Bac s noi vi toi rang: "Tha linh muc, toi la mot Bac s Tay y nhng cung chuyen ve ong y, toi hieu c the cua toi lam. Huyet ao tren nh au toi t may thang nay b tac, bay gi no c thong roi".

Roi, Bac s dng nh quen toi la linh muc, ong noi: "Nay, Sn i, i vi mnh!" va dan chung toi i tham cac c s. en khu vc danh cho ngi nghien ma tuy, hoi o goi la Khoa Lam dung Thuoc, Bac s t tay cham cu cat cn cho chung toi xem. Sau o dan chung toi len phong rieng lay an guitar ra anh het bai nay en bai khac va lay but ve ra ve tang cho chung toi cac bc hoa. ong ho luc o ch 12g15, Bac s a tiep chung toi hn 3 gi!

Qua s kien tren, toi cam nghiem nh Chua ang mi goi chung toi hoat ong trong lnh vc ma tuy, du Bac s a nhac nh ng lao mnh vao lnh vc nay. c Giesu a cu cha nhieu ngi nghien trong suot 8 nam qua. Bac s Trng Thn a tan mat thay cac em hoi phuc va Bac s a mi chung toi m 6 khoa Phuc Sinh Vien Y Dc hoc Dan toc.

Cac ban than men, nha truyen giao chung ta mot khi a thao thc ve c Giesu b bo ri, chung ta se thay tac ong cua Chua Giesu e Ngi bien oi chung ta, chuyen thong cho chung ta sc manh, tnh yeu va ca quyen nang cua Ngi e chung ta co u sc phuc vu anh ch em mnh.

 

2. Gap c c Giesu, nha truyen giao se bien oi ra sao?

Cac oan Tin Mng theo Luca 24,35-48 va Gioan 20,19-31 mo ta cho chung ta tam trang cua cac Tong o trc va sau khi gap c Kito Phuc Sinh. Trc o ho buon rau, lo lang, s hai, chao ao v khong tm c y ngha i song, suy nhc va mat het nhue kh. Sau khi gap c Ngi, ho tran ay niem vui, bnh an, khon ngoan, va can am lam chng cho Ngi, y thc c s mang Chua trao va tran ay an sung Thanh Than. ay co le cung la khuon mau cua nha truyen giao ngay nay.

2.1. Tran ay niem vui

Trc het, ho la nhng con ngi vui ti. Ho vui bi v a giai thch c cai chet, thap gia va au kho trong cuoc i Chua Giesu, roi t o ho cung hieu ra thap gia, au kho, that bai trong cuoc i mnh. Ngi chu nhuc nha, au n khong phai v quan Philato hen nhat, cac thng te thu han, dan chung ngu muoi nhng ch v Chua Cha a muon Con mnh nh the e bieu lo tnh yeu cu o.

Ngay nay, nhieu ngi c ngh rang i la be kho nen gi mai thai o bi quan. Ngi tn hu chung ta phai tran ay niem vui nh tieng Alleluia (Hay vui len!) vang len mai trong mua Phuc Sinh. Chung ta dien ta niem vui ay trong nu ci, anh mat, li noi, hanh ong tot ep cho moi ngi, bat ke o la ai. Chung ta i loan bao Tin Mng ma net mat luc nao cung buon tham, chan nan th ai con tin vao Tin Mng na! Trnh Cong Sn co bai hat Moi ngay toi chon mot niem vui. Ngi Cong giao khong phai ch co mot niem vui ma co nhieu niem vui moi ngay. Khi hieu c c Kito ang vi chung ta, mac du ang au benh, that bai, ngheo kho hay gap u nhng th thach nhng chung ta van tran ngap niem vui va hanh phuc, v hieu c gia tr cua chung trong s mang loan bao Tin Mng cu o cua mnh.

2.2. Bnh an

ac tnh th hai la bnh an. c Giesu Phuc Sinh luon chao "Bnh an cho anh em" v thay cac mon e ang boi roi, lo lang, bat an. Ngi ta thng noi en stress, en s cang thang trong cong viec, trong i song gia nh hay ngoai xa hoi v moi ngi mot y vi nhng tham vong va duc vong khac nhau. Thi ai hom nay rat can s bnh an cua c Kito.

Nha truyen giao phai la ngi biet xay dng hoa bnh va tran ngap bnh an. Bnh an trong chnh con ngi mnh khi lam chu c tham vong va duc vong; bnh an trong gia nh va cong ong xa hoi khi tat ca eu mot long mot y giong nh cac mon e thi xa (x. Cv 2,44-46).

2.3. Khon ngoan

ac tnh th ba la khon ngoan: "Chua Giesu m tam tr cho cac mon e hieu Kinh Thanh va hieu ve Ngi" (Lc 24,44-45). Muon hieu c Kito th phai hoc ve Ngi. Kito giao cua chung ta at nen tang tren c Giesu Kito nhng mon Kito hoc lai cha c quan tam ung mc trong cac hoc vien va trong chnh i song Kito hu.

Sau nhng tranh cai ve ban tnh con ngi va ban tnh Thien Chua ni c Giesu dan en cac lac giao trong 5 the ky au cua Giao Hoi, suot 15 the ky cho en gan Cong ong Vatican II, t ai dam viet hay noi ve Chua Giesu, tr mot vai nha than hoc noi tieng nh cac Thanh Tien s Augustino hay Toma Aquino dong aminh. Tuy nhien, mot so ieu qua quyet cua cac v thanh nay ve c Giesu khong con phu hp vi thi ai chung ta. o la cha ke nhng khuynh hng cua cac nha than hoc hien ai muon choi bo va giai thch cac phep la cua Chua Giesu theo ngha tng trng.

Sach Giao ly Hoi Thanh Cong giao a co gang sa cha cac sai sot o (x. Giao ly Hoi Thanh Cong Giao, so 470-474) nhng cho en nay nhieu tn hu cha nam vng nhng chan ly ve c Giesu v khong danh thi gi hoc hoi mon Kito hoc. Co biet ro rang, mach lac, sau xa ve Chua Giesu Kito, chung ta mi tr thanh khon ngoan va lam chng cho Ngi. Chung ta hay danh nhieu gi hn e hoc hoi vi Than Chan Ly ve Chua Giesu Kito (x. Ga 14,17; 16,26).

2.4. Can am lam chng cho c Kito Phuc Sinh

Cac Tong o trc ay s hai nen ong kn ca, bay gi ho m tung ca, ra ng ngoai cong trng e lam chng cho Chua Giesu. "Chnh anh em la chng nhan ve nhng ieu ay" (Lc 24,48). i au chung ta cung can bieu lo niem vui, bnh an, quyen nang, s khon ngoan cua Chua Giesu cho moi ngi. Ngi Cong giao chung ta phai tr thanh ngi khoe, ep, ngi thong minh, ao c, thanh thien, v Chua cua chung ta la nguon cua chan thien my c ma!

La sinh vien ai hoc, toi phai hoc gioi hn ngi khac v toi hoc khong phai ch bang sc cua toi ma con bang Thanh Than, bang s soi sang cua Chua Giesu. Toi phai ep ngi, ep net e bieu lo Chua Giesu, ngi Tnh tuyet vi cua toi. Ngi Cong giao chung ta phai co nhieu ngi khoe, ep, tai gioi, nhieu nha bac hoc ch khong phai ch co nhieu thanh nhan! Muon khoe, ep, khon ngoan, vui ti, can am, au phai ch cau nguyen va m c suong ma con phai luyen tap cac ky nang song t cach an uong, ngu ngh, lam viec, giai tr en cach tu than, luyen c, chung ta mi bien chung thanh nhng g cu the, thc te e gii thieu c Giesu Kito cho moi ngi. Chung ta that s ang thieu nhng ky nang song ac biet cua ngi tn hu Cong giao.

Vi Chua Giesu, nha truyen giao chung ta phai phat ra mot th hao quang ac biet thu hut ngi khac nh Chua Giesu xa. Tien s Barbara Ann Brennan, nha khoa hoc nang lng nguyen t cua NASA, tac gia cuon sach Hands of Light (Nhng ban tay phat sang), a gi y cho ta ve vung hao quang o nh nhng hnh anh trong sach nay. Cac ban cung co the co kinh nghiem ve phan ng cua nhng con cho khi thay ngi ban tht cho i ngang qua. Chung sua vang e bao ong cho nhau v ngi o phat ra mot mui ac biet. Nha truyen giao co toa hao quang hay mui v hap dan nh co Chua trong mnh cha v Ngi ha cung chung ta cho en tan the kia ma! (x. Mt 28,20).

2.5. ay n Chua Thanh Than

ac tnh th nam la tran ay an sung cua Thanh Than: "Chua Giesu hien ra, thoi hi vao cac mon e va noi: "Anh em hay nhan lay Thanh Than" (Ga 20,22). Co an sung cua Thanh Than cac Tong o a lam phep la e bao am cho Li Tin Mng cu o (x. Cv 2,43; 4,16; 4,30; 5,12. 15-16...). Ngi bat toai c cha lanh ng ben canh Phero la bang chng song ong e cho li rao giang cua Phero c 5.000 ngi tin theo (x. Cv 3,1-4).

Chua Giesu trao cho chung ta s mang i khap t phng thien ha e loan bao Tin Mng cho moi loai tho tao, ban biet bao quyen nang cua Thanh Than e chung ta cha lanh benh nhan, xua tr ma quy, noi c nhng tieng mi la (x. Mc 16,15-20). Nhng chung ta lai ngh mnh yeu uoi, toi loi nen khong the lam c ieu ky dieu nao. Moi ngi chung ta eu la chng nhan cua Chua Giesu, chung ta c ban Thanh Than e lam chng cho Ngi, v the chung ta ng mang mac cam. Hay vng tin vao Chua Giesu!

Muon nhan n Chua Thanh Than, chung ta phai biet ht th Than Kh nh cac Tong o, nhat la nh Me Maria. Trong i song t nhien, nhieu ngi ch lo an ch t ai lo uong, du nc can cho s song hn lng thc va hau nh khong e y en kh th. Moi ngay trung bnh ngi ln can 1,5kg lng thc, 3 en 4 lt nc va hn 10,000 lt khong kh. Ta co the nhn an 30 ngay mi chet, nhn uong 3 ngay nhng nhn th ch c 5 phut. Neu biet tang cng moi lan th t na lt hien nay len en 1 hay 2 lt, au oc ta se sang suot, sc khoe on nh, mot so benh thuyen giam nh co nhieu kh chuyen en nuoi song cac te bao, nhat la bo nao phat ra c nhieu lenh cho cac c quan hoat ong.

Than Kh con can hn nhieu cho i song tam linh. Th c nhieu Than Kh ta se bien oi dong mau en toi loi moi ngay thanh dong mau o tinh tuyen cua Chua Giesu, se thong minh hn, xinh ep hn, thanh thien hn trc mat Thien Chua v Thanh Than la Than Kh thanh hoa, la sc manh, la s song, la chan ly, la tnh yeu. Do o, nha truyen giao phai tap ky nang th kh t nhien va kh sieu nhien moi ngay. Khong biet cac ban a biet cac ky nang o cha?

2.6. Ke chuyen Chua Giesu

Toi muon chia se vi cac ban cau chuyen ve v lng y Giesu khi toi gap c Ngi qua cac benh nhan. T 20 nam qua, toi a tiep xuc vi khoang 10,000 lt benh nhan va a thay Ngi cha lanh nhieu benh nan y. Tuy nhien co 1 khuon mat toi nh mai v gan lien vi cuon S iep Loai Hoa. Vao nam 1992, toi viet tap sach nho nay cho cac ban tre. Cuon sach co ve hap dan nen ngi ta in lau kha nhieu. c Tong Giam muc Phaolo Nguyen Van Bnh a 3 lan viet n xin tai ban nhng khong nhan c th tra li cua S Van hoa va Thong tin TP. Saigon.

Hoi o toi co quen ba Dc s Nguyen Th Lau. Ai hoc nganh Dc eu biet en v giao s tai ba nhng het sc nghiem tuc nay v ba ao tao 35 khoa dc. Co Lau b benh tim nen en tm va xin toi cau nguyen. Sau o ba mi toi en tham ngi em re cua ba. Ngay 12-6-1994, toi en can nha ng Tu Xng va gap mot bac khoang 64-65 tuoi i lai rat kho khan v b tai bien mach mau nao.

Toi noi chuyen vi ong ve cach th Than Kh. Trc khi ra ve, ong tha thiet mi toi tr lai vao sang ngay hom sau.

ung hen toi tr lai, va bop tay va cau nguyen cho ong chng 15-20 phut roi noi:

- Bac th gi tay len xem!

Ong ngac nhien nhn toi roi noi: "Linh muc khong biet a, tay toi a chet t 4 nam nay roi. Toi a i khap cac nc xa hoi chu ngha anh em va mot vai nc t ban, bac s nao cung noi canh tay toi chet roi!".

- Nhng xin bac c th xem, hay gi tay cao len!

Ong nhuc nhch may au ngon tay.

Toi noi tiep: "Bac gi cao len! - Cao hn na - Na - Nh the!".

Ong gi tay cao va xoay tron canh tay may lan. Mat m to v ngac nhien, roi noi: "Tha linh muc, toi co the lam g cho linh muc?".

- Tha ong, toi en ay khong xin g ca. Ch e cau nguyen cho ong thoi.

Ba Lau ng gan o noi chen vao: "Linh muc Sn lo in sach cho Toa Tong Giam muc ma may nam nay chang c phep in cuon nao, ngay ca cuon S iep Loai Hoa cua linh muc cung khong c phep tai ban".

- Ch co cuon S iep ay ay khong?

- ay, toi luon gi no trong v. Ba Lau noi.

Ong cam lay cuon sach nho be, lat i lat lai roi en ban lam viec noi chuyen bang ien thoai mot luc vi ong Pho B th Thanh Uy va ong Bo Trng Van hoa Thong tin.

Sau o ong noi vi toi: "Xin linh muc an tam. Chng mot thang na, khi toi t Canada tr ve, toi hy vong cac sach xin phep se c chap thuan".

Qua that, sau o Toa Tong Giam Muc TP. Saigon a nhan c giay phep cho tat ca 32 cuon sach, trong o co ca cuon S iep Loai Hoa.

ay la mot trong so nhng cau chuyen ma toi muon ke cho cac ban, e ch muon noi len mot ieu: mot khi gap c c Giesu, ta tr nen mot con ngi mi (x. Ep 2,15; 4,24; Cl 3,10), vui ti, bnh an, khon ngoan, can am va tran ay Thanh Than. Co nh the, nha truyen giao mi tr thanh con ngi hu ch that s cho nhan loai hom nay.

 

3. Nha truyen giao ke chuyen Chua Giesu nh the nao?

Van e th ba chung ta cung chia se la cach ke cau chuyen ve Chua Giesu. Co ngi ke chuyen Giesu nh ke chuyen co tch Tam Cam ch e ru ngu tre th, a chung vao mot thien ang tng tng trong khi c Giesu la chuyen that, ngi that, viec that (x. Hong y Paul Poupard, S iep trong ai hoi Truyen giao Chau A, Van kien, tr. 54). Co ngi lai ke chuyen Giesu nh ke chuyen ve anh hung lch s Tran Hng ao hay ve Tong thong ng nhiem Obama cua Hoa Ky, du chnh ngi ke chang gap va ngi nghe chang thay, trong khi c Giesu la mot ngi ang song hom qua, hom nay va mai mai en muon i, Ngi gia chung ta va trong chung ta. Co ngi lai muon ke cau chuyen ve c Giesu vi c ch cng ieu va li le trang trong nh mot dien vien hay mot nha hung bien trc am ong e mong thuyet phuc quan chung va on nhan nhng trang phao tay tan thng cho mnh trong khi Giesu ch muon ta dung nhng li le n thanh e tao s hiep thong gia ngi ke va ngi nghe. Vay chung ta phai noi g va noi nh the nao ve Chua Giesu?

Co le ta se tm thay cau tra li qua chnh li day cua Chua Giesu: "Luc o Thanh Than se cho anh em biet phai noi g va noi nh the nao" (x. Lc 12,11-12; Mc 13,11), cung nh qua nhng bai giang au tien cua Thanh Phero va cac Tong o sau khi Chua Thanh Than hien xuong c ghi lai trong sach Cong vu Tong o: 1,14-36; 2,11-26; 4,8-12; 13,16-42; 22,1-21; 26,1-23. Chung ta co the tom tat may iem c ban ve cach ke chuyen Giesu sau ay:

3.1. Tap trung vao Chua Giesu

Cac Tong o ch noi ve Chua Giesu, ve nhng g lien quan en Chua Giesu, ve kinh nghiem cua mnh vi Chua Giesu. Ho khong lo i tm kien thc cua ngi i, cung khong quan tam en ngi nghe vui hay buon khi nghe chuyen Giesu. Ho ke lai trung thc tat ca nhng g Thanh Than thoi thuc ho noi, ke ca nhng kinh nghiem au thng nh cua Phero khi choi bo Giesu, hay cua Phaolo khi bach hai Kito hu.

Nhieu anh em linh muc chung toi rat lo khi en ngay Chu Nhat v khong biet chuan b bai giang the nao cho tn hu co the on nhan va song Li Chua. Linh muc cang lau trong mot x ao vi cac bai Kinh Thanh tr i tr lai 3 nam mot lan cang khong biet giang giai ra sao. Khong le nam nao cung lay lai bai giang cu?! Co linh muc vao mang Internet, lay mot loat cac Bai giang Chu nhat cua nhieu tac gia roi tai che bang cach cat dan moi bai mot oan thanh bai giang cua mnh. Co ngi lai i tm cac cau chuyen ngan co y ngha trong cac sach bao e minh hoa cho e tai muon giang. Ngi khac lai ngh en Li Chua la tin mng, tin vui nen a ca nhng chuyen tieu lam vao e gay tieng ci cho cac thnh gia va gi giang le tr thanh mot cuoc tau hai. Co linh muc ngh rang can phai noi that ngan gon, ro rang, bai giang ch can keo dai chng 5-7 phut, thanh le cang ngan cang thu hut c nhieu tn hu d le nhng thc te lai day chung toi rang cang thu ngan bai giang cang lam mat i tnh cach hap dan ky la trong cau chuyen Giesu!

Chung ta khong co chat lieu e noi ve c Giesu trc het ch v chung ta cha gap c Ngi nen cha xac tn rang Ngi ang song va ang ke chuyen cua Ngi qua li le cua ta. Ta ch mi noi c li cua con ngi ch cha noi c li cua Thien Chua, nen cau chuyen khong co sc bien oi va than hoa ngi nghe. Tai sao? Tai v ta mi ch th c kh t nhien nen li ta ch la nhng am thanh vang en nhng oi tai ngi pham. Khi th c Than Kh, li loan bao Tin Mng cua ta mi tr thanh Li Chua va co sc cu o muon loai.

3.2. Ke bang ngon ng tnh yeu

Cau chuyen Giesu la mot chuyen tnh nen phai ke bang ngon ng cua tnh yeu. o la tieng noi cua nhng g mang lai tch cc, tot ep, hy vong cho moi ngi moi vat; tieng noi cua s that va s song, cua niem tin va hy vong, cua thanh thien va an sung, cua t do, cong ly va hoa bnh. V tnh yeu la tat ca nhng th o va con hn the na.

Thien Chua la tnh yeu, va e the hien mnh, Thien Chua a sai Con Mot cua Ngai la Ngoi Li en vi chung ta (x. Ga 3,16), lam ngi e cu o chung ta. Ngi con o la Chua Giesu. Khi ke ve Chua Giesu, nha truyen giao phai boc lo c tnh yeu nay trong anh mat, li noi, nu ci va toan the con ngi nh mot chng nhan cua tnh yeu, nhat la thanh nhng hanh ong cu the cho nhng con ngi yeu kem, b bo ri, b gat ra ngoai le xa hoi hom nay: "Chung ta ng yeu thng ni au moi chot li nhng phai yeu thng cach chan that va bang nhng viec lam" (1 Ga 3,18). c Thanh Cha Beneicto XVI a trnh bay cach ke chuyen nay trong Thong iep au tien cua ngai: Deus Caritas est (Thien Chua la Tnh Yeu).

Ngi tn hu ngay nay noi rat nhieu en "bac ai", co ngha la "yeu rong", "yeu quang ai" va ngi i cang noi nhieu hn en "tnh yeu" nhng nhieu ngi lai khong tm c noi dung cua ieu mnh muon noi. Ch co Chua Giesu la tnh yeu cu the, thiet thc cua Thien Chua mi co the giup tat ca chung ta cam nghiem c gia tr cao ca cua tnh yeu va xay dng c mot nen van minh tnh yeu thc s cho the gii hom nay.

3.3. Ke bang moi mat cua i song

Khi yeu nhau, ngi ta muon dien ta tnh cam khong ch bang li ma con s dung moi phng tien vat chat cung nh tinh than e boc lo mnh va lien ket vi nhau. Nhng lan trao gi qua tang, th t, nhan tin qua mang, dien ta bang bai hat, li th, tranh ve va ca nhng giay phut yen lang ben nhau hay nh ve nhau eu la nhng cach ke chuyen tnh cho nhau nghe.

Nha truyen giao ngay nay, tuy theo an sung Chua ban, co the ke ve Chua Giesu bang nhieu cach thc. Neu la thi s, ta hay lam th ve Giesu. La nhac s, ca s, ta co the sang tac va hat nhng bai hat ve Giesu, co the cuon hut hang tram ngan ban tre v ta sang tac, ta hat bang Than Kh cua Thien Chua. La nha nghien cu, ta se dung tnh yeu cua Giesu e xua tan s lanh am cng nhac cua vat chat va kham pha ra muon ieu ky dieu trong thien nhien nh Giesu a tng ra lenh cho gio yen, bien lang, banh ca hoa nhieu# Nh the, ngi ke chuyen Giesu khong phai la luc nao cung nhac ten Giesu tren moi mieng nhng lai dien ta Ngi qua moi lnh vc cua i song v Giesu la tat ca va trong muon loai (x. Ga 1,3; 16; 1 Cr 13,12; 15,28).

3.4. Ke qua Giao Hoi

Cau chuyen Giesu con ang c tiep tuc ke qua Giao Hoi la Nhiem The Ngi (x. Hong  Y P. Poupard, S iep, Ke chuyen Giesu chau A, FABC-Oe xuat ban, India, 2007, tr. 55). c Giesu a keu goi nhng ai Ngi muon (x. Mt 10,1-42; Mc 3,13) va sai ho i khap ni, en vi muon dan e ke lai cau chuyen cua Ngi (x. Mt 28,19tt; Mc 16,15tt; Sac lenh Ad Gentes, so 5). V the, cau chuyen Chua Giesu c tiep tuc ke qua hoat ong truyen giao cua Giao Hoi. Tat ca anh ch em chung ta ang co mat ay eu c mi goi tham gia.

Tuy nhien, chung ta ng quen rang, trc khi la cau chuyen rieng t cua tng ngi th Giesu a la cau chuyen cua mot tap the, mot cong ong gom nhng ngi tin yeu c Giesu, o la Giao Hoi, la than the mau nhiem cua Ngi. V the, muon ke cho ro rang, ung an va song ong, chung ta c mi goi cong tac va lien ket vi nhau.

c cha Micae Hoang c Oanh vi Uy ban Loan bao Tin Mng a to chc Hoi thao ve Truyen giao t ngay 23 en 25-3-2009 tai Sai Gon, va a thay rang can phai co s ket hp hai hoa cung nh phoi hp chat che gia cac uy ban khac nhau cua Hoi ong Giam Muc Viet Nam nh: Uy ban Truyen thong, Bac ai Xa hoi, Van hoa, Giao ly c tin, Linh muc - Chung sinh, Tu s... th cong cuoc loan bao Tin Mng mi at c ket qua tot ep (x. c. Micae Hoang c Oanh, Th gi c cha Phero Nguyen Van Nhn, ngay 16-4-2009).

3.5. Ke chuyen Chua Giesu

Noi en Tin Mng, en Li Chua, thng chung ta ngh ngay en cuon Thanh Kinh, en nhng cau van, ch viet trong sach o ch t khi ngh en Ngoi Li song ong ma mnh phai tm gap, yeu thng va gii thieu cho ngi khac.

Toi nh cach ay hn 10 nam, trong lan giang tnh tam hang nam cho cac n tu dong N Vng Hoa Bnh Buon Ma Thuot, cha s Nha th Chnh toa mi toi en noi chuyen ve viec loan bao Tin Mng cho hn 100 giao ly vien, gom cac chung sinh, n tu va mot t tn hu giao dan. Toi a ra mot trng hp:

- Th du nh cac ban gap mot ngi phu n dan toc thieu so ang cho con bu th cau Tin Mng nao thch hp nhat e loan bao trong trng hp nay?

Nhieu canh tay gi len, mot tu s tra li:

- o la cau: "Phuc cho da a cu mang Ngi va vu a cho Ngi bu" (Lc 11,27).

- Cac ban co ong y vi cau tra li nay khong?

- Hau nh khong co ai phan oi hay a ra mot cau nao khac.

- Cac ban th tng tng xem ngi phu n o ngh g: ot ngot gap mot ngi la ng trc mat mnh va noi mot cau nh the, th ch co the la mot ngi ien khung nao o va ra t Nha thng Ch Quan (Sai Gon) hay Nha thng Bien Hoa ma thoi!

Vay ma nhieu ngi chung ta thng loan bao Tin Mng theo cach o. Co phai cac gi hoc Kinh Thanh vi nhng kieu chu giai Li Chua khac nhau a lam chung ta quen mat Giesu la Ngoi Li song ong?!

Trong trng hp nay, toi se noi vi ngi phu n:

"Ch i, ch be chau nam nga nh the se lam chau b oc sa va vu ch b au. Ch nen be chau thang hn va ng ap chat bau vu vao mat chau e chau de th". o la "Tin Mng cua c Giesu Kito theo Anton Nguyen Ngoc Sn!".

Vang, cac ban ng ci nhao, cho toi la pham thng, v ch co mot Tin Mng duy nhat cua c Giesu, nhng co hang trieu ngi viet va rao giang khac nhau. Khong phai ch theo Mattheu, Marco, Luca, Gioan ma con theo Nguyen Van X, Tran Th Y... Li nao cua chung ta c Than Kh Tnh Yeu thuc ay noi nhan danh c Giesu th eu la Tin Mng, eu mang lai niem vui, sc khoe, bnh an va n cu o en cho moi ngi. Thanh Gioan a ket thuc Tin Mng bang mot cau rat hay cho trng hp nay: "Con co nhieu ieu khac c Giesu a lam. Neu viet lai tng ieu mot th toi thiet ngh ca the gii cung khong u cho cha cac sach viet ra" (Ga 21,25). Chung ta ang tiep tuc tr thanh tac gia Tin Mng, nhat la tr thanh Tin Mng song ong cua c Kito.

 

Ket Luan

Cau chuyen ve Chua Giesu la mot chuyen dai dien ra trong suot i song cua nha truyen giao ma chung ta khong the ke het ay. Cau chuyen co le van con tiep tuc ca tren thieng ang, du luc ay ta c nhn tan mat Ngi Yeu tuyet vi cua mnh! ieu chia se vi cac ban hom nay ch la mot oan rat nho e gop vao cau chuyen cua tat ca chung ta, du li ke cua toi con nhieu lung tung. Cau chuc cac ban tr thanh nhng ngi ke chuyen tuyet vi ve Chua Giesu va cho Chua Giesu.

 

Lm. Anton Nguyen Ngoc Sn

Thang 5-2009

 

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page