Tng thuat ngay th hai

trong chuyen vieng tham cua TC

tai vng quoc Giordania

 

Tng thuat ngay th hai trong chuyen vieng tham cua c Thanh Cha tai vng quoc Giordania.

Amman, Giordan (Vat 9/05/2009) - Giordania la quoc gia gng mau chng minh cho phan ong gop tch cc cua ton giao cho viec phat trien xa hoi dan s. c Thanh Cha Bien c XVI a khang nh nh tren trong buoi gap g gii lanh ao Hoi giao, Ngoai giao oan va vien trng cac ai hoc toan nc Giordania tra 9-5-2009, ngay th hai trong chuyen vieng tham vng quoc Giordania. Ngai keu goi cac tn hu Kito va Hoi giao cung dan than vun trong thien ch trong boi canh cua long tin va s that.


c Thanh Cha chu s buoi hat kinh chieu trong the vi cac linh muc su s nam n chung sinh va cac phong trao giao hoi tai nha th chnh toa thanh Giorgio cua Giao Hoi Cong giao Hy lap Melkt.


Th Bay mung 9-5-2009 c Thanh Cha a co 4 sinh hoat chnh. Ban sang ngai tham vng cung thanh ng "Tng niem ong Moshe" tren nui Nebo, roi chu s le lam phep vien a au tien xay ai hoc cua Toa Thng Phu Latinh Madaba. Tiep en c Thanh Cha vieng tham vien bao tang Hashemita va en th hoi giao Al Hussein Bin Talal trong thu o Amman, roi gap g cac thu lanh Hoi giao, Ngoai giao oan va vien trng cac ai hoc toan nc Giordania. Vao ban chieu c Thanh Cha chu s buoi hat kinh chieu vi cac linh muc, tu s nam n, chung sinh, va giao dan ai dien cac Phong trao cua Giao Hoi trong nha th chnh toa Hy Lap Melkt thanh Giorgio trong thu o Amman.

Sau ay la chi tiet cac hoat ong cua c Thanh Cha trong ngay th hai (th Bay 9/05/2009) vieng tham Giordania. Luc 7.15 sang c Thanh Cha a dang thanh le rieng trong nha nguyen cua Toa S Than Toa Thanh. Ngai ri Toa S Than luc 8.30 e i xe ti nui Nebo nam cach o 42 cay so. Nui Nebo cao 806 met, cach thu o Amman 25 cay so ve hng tay nam. ay la ni xa kia dan chung th knh than Nebu cua Babilonia. Hai nh noi tieng nhat la Siyagha man tay va Mukhayat man ong. T sn nui co nhieu suoi nc chay quanh nam chang han nh Uyun Musa "Suoi cua ong Moshe", va Ayn Kanisah, "Suoi cua Giao Hoi". T nui Nebo co the trong thay toan canh Thanh a va mien Nam Giordania trai dai cho ti Bien Chet va sa mac Giudea pha ong, cung nh thung lung Giordan va cac vung nui vung Giudea va Samaria. Khi nao tri trong sang, ngi ta cung co the trong thay thanh pho Betlehem va phao ai cua vua Herot, thanh pho Gierico va ca mai tron ma vang cua en th hoi giao Gierusalem na. Theo truyen thong, nui Nebo la ni Thien Chua a ch cho ong Moshe trong thay at Ha, sau khi dan Do thai lang thang 40 nam trong sa mac.

Cac tu s dong Phanxico Quan thu Thanh a a hien dien tai ay t nam 1932. c nh the cung la nh long hang say cua tu s Jerome Mihaic, ngi Croat ac trach cac khu vn cua dong tai Gierico, la ban va an nhan cua ngi du muc Bedouin song ben b song Giordan, va s cong tac cua vua Abdullah Ben Hussein, la ngi a cho phep cac cha Phanxico Quan Thu Thanh a tren nh Siyagha cua nui Nebo. ac biet la sau khi ngi ta kham pha ra cuon nhat ky cua mot n tn hu hanh hng theo lo trnh Egeria gia cac nam 393-396, va chng ta cua c Cha Pietro Ibero, Giam Muc Gaza, mieu ta nha th tren nui Nebo, va ke lai nguon goc la lung cua en thanh nay. Trng Kinh Thanh Phanxico a to chc hai cuoc ao bi khao co tren nui Nebo vao cac nam 1933-1937 va 1960, di s hng dan cua Linh Muc Michele Piccirillo, la mot nha khao co noi tieng the gii. Ngi ta a kham pha ra Vng cung thanh ng knh ngon s Moshe va tu vien Wadi Afrit, tc "Thung lung cua quy", 5 nha th knh cac thanh: Giorgio, Lot va Procopio, Amos va Casiseos, nha th cua linh muc Gioan vi mot nha nguyen ben di. Tat cac nha th nay eu co nen kham a mau rat ep, mot vai ni b h hai trong thi co phong trao chong lai cac anh tng. Nha th knh ngon s Moshe c xay hoi the ky th IV. T nam 1933 co mot tu vien cua cac tu s dong Phanxico tren nui Nebo. Trong cac cuoc ao bi tai Umm Al Rasas cach Madaba 40 cay so ve hng ong nam cac tu s Phanxico a tm thay nha th thanh Stephano, co nen kham a mau la mot ban o cua vai thanh pho tai Thanh a.

Trong bai huan du, sau li chao mng cua Cha Be tren tong quyen dong Phanxico, Rodriguez Carballo, c Thanh Cha a bay to long biet n cua ngai va toan the Giao Hoi oi vi cac tu s dong Phanxico tai Thanh a, v s hien dien cua cac v tai phan at nay, v long trung thanh cua cac v vi oan sung cua thanh Phanxico cung nh v long quang ai an can cham soc thien ch thieng lieng va vat chat cua cac cong oan Kito tai Thanh a cung nh cac tn hu en hanh ng tai mien nay.

Tiep en, da vao mau gng cua Ngon S Moshe, c Thanh Cha rut ra nhng bai hoc thc hanh cho i song cua cac Kito hu va noi rang: "Tai ay, tren nui Nebo nay, ky c ve Moshe mi goi chung ta ngc mat len e biet n, chiem ngam cong trnh toan nang cua Thien Chua trong qua kh, nhng ong thi vi niem tin, cay, chung ta cung nhn ve tng lai ma Chua danh cho chung ta va the gii. Giong nh Moshe, chung ta cung c goi ch danh, c keu mi hang ngay thc hien cuoc xuat hanh t toi loi va no le tien en s song va t do, va chung ta cung c mot li ha khong lay chuyen hng dan hanh trnh cua chung ta. Trong nc ra toi, chung ta a tien t tnh trang no le toi loi en i song mi va hy vong. Trong mau nhiem hiep thong cua Giao Hoi la Than Mnh cua Chua Kito, chung ta hng nhn ve vien tng Thanh thanh thien quoc, la Jerusalem mi, ni Thien Chua se la tat ca trong moi s. T nui thanh nay, Moshe hng cai nhn cua chung ta len cao, ti s thanh toan vien man moi li Thien Chua ha trong Chua Kito.

c Thanh Cha noi them rang: "Moshe a nhn thay at Ha t xa, vao cuoi cuoc l hanh tran the cua Ngi. Tam gng ay nhac nh chung ta rang chung ta cung tham gia cuoc hanh trnh lien tuc cua Dan Thien CHua qua dong lch s. Theo vet cac ngon s, cac tong o va cac thanh, chung ta cung c mi goi ong hanh vi Chua, thi hanh s vu cua Ngai, lam chng cho Tin Mng ve tnh yeu ai ong va long t bi cua Thien Chua... Chung ta biet rang, giong nh Moshe, co the chung ta khong thay s the hien vien man ke hoach cua Thien CHua trong i song chung ta. Nhng chung ta tin chac rang khi chu toan phan s nho be cua mnh, trong niem trung thanh vi n goi ma moi ngi a nhan lanh, chung ta se giup don thang ng cua Chua va on chao bnh minh Nc cua Ngai."


c Thanh Cha cau nguyen tai Vng cung thanh ng knh ngon s Moshe va tu vien Wadi Afrit tren nui Nebo.


Sau cung, c Thanh Cha noi rang: "truyen thong ky cu ve cac cuoc hanh hng Ni Thanh nhac nh chung ta ve moi lien he khong the tach ri gia Giao Hoi va dan toc Do thai. Ngay t au, Giao Hoi tai cac ni nay van knh nh trong phung vu cac ai To Phu va Ngon S, nh mot dau ch noi len long ngng mo sau xa oi vi s hiep nhat gia hai Giao c. c g cuoc gap g hom nay giup chung ta gia tang long yeu men oi vi Kinh Thanh va mong c vt thang moi chng ngai can tr s hoa giai gia cac tn hu Kito va Do thai, trong niem ton trong va cong tac mi nhau e phuc vu hoa bnh ma Li Chua keu goi chung ta thi hanh."

Sau khi tham nui Nebo c Thanh Cha a i xe en Madaba cach o 19 cay so e lam phep vien a au tien xay ai hoc cua Toa Thng Phu. Thanh pho nay a co ngi t 4,500 nam nay va trong Kinh Thanh no c coi la thanh pho Medeba cua ngi Moab, nh viet trong sach Dan So (21,30) va sach Giodue (13, 9). Madaba a thuoc Tnh Arabia cua e quoc Roma vao nam 106 sau cong nguyen, va co rat nhieu dinh th en ai. Trong the ky th I Kito giao c pho bien nhanh chong trong toan vung A Rap, nhng cac tn hu b ngi Roma bach hai. Sau khi hoang e Constantino theo Kito giao va nhat la t the ky th V tr i, Madaba a co mot Giam Muc va nhieu nha th c xay cat trong thi bisantin tc gia hai the ky th VI-VII cho ti cuoc xam lang cua ngi Hoi.

Thanh pho Madaba noi tieng v vu kham pha ra ban o kham a mau dp xay nha th thanh Giorgio hoi nam 1896. No la nen cua mot nha th binsantin thuoc the ky th VI dien ta toan Thanh a, lo trnh en Gierusalem i qua 50 a danh khac nhau, va thanh thanh vi bc tng ngoai, ca Damasco, ca cay Cot, Dinh th Tron, Vng cung thanh ng Thanh Mo, vng cung thanh ng Sion ben canh o la Nha Tiec Ly. Madaba la que sinh cua c Thgn Phu Latinh Fouad Twal. Ngay nay no la thanh pho ong dan th 5 cua Giordania, va la thanh pho c hang tram ngan du khach tham vieng moi nam.

Xe c Thanh Cha i ngang qua khu pho kito va tai khu at at vien a xay ai hoc do c Thng Phu Twal e xng, a co may ngan tn hu tu tap chao on c Thanh Cha va tham d le nghi lam phep vien a au tien. ap t c Thng Phu, c Thanh Cha ac biet cam n va ca ngi Quoc vng Giordani a danh u tien cho viec m rong va cai tien viec giao duc va Hoang hau Rania ac biet tch cc hoat ong trong lanh vc nay. Ngai cung ca ngi nhng ngi co vo viec thanh lap ai hoc Cong giao v long can am cua ho trong viec tin tng ni nen giao duc tot, nh mot ieu kien quan trong e phat trien con ngi va cho hoa bnh tien bo trong vung. c Thanh Cha nhan manh rang:

Trong boi canh o, ai hoc Madaba chac chan se luon nham en 3 muc tieu. Qua s phat trien tai nang va nhng thai o cao thng cua cac the he cac sinh vien noi tiep nhau, ai hoc nay se chuan b ho phuc vu cong ong rong ln va nang cao mc song. Qua viec thong truyen kien thc va giup cac sinh vien yeu s that, ai hoc se ay manh s gan bo cua ho vi cac gia tr lanh manh, va t do ban than. Sau cung, s huan luyen tr thc ay cung se tang cng kha nang phe bnh, anh tan s dot nat va thanh kien, giup pha v nhng s quyen ru cua cac y thc he cu va mi. Ket qua cua tien trnh nay se la mot ai hoc, khong nhng la dien an e cung co s gan bo vi chan ly va cac gia tr cua mot nen van hoa nhat nh, nhng la mot ni cam thong va oi thoai. Khi hap thu gia san cua mnh, nhng ngi tre Giordani va cac sinh vien en t cac mien khac se c dan ti s hieu biet sau xa hn ve nhng thanh tu cua van hoa nhan loai, c phong phu nh cac quan iem khac, va c huan luyen trong s cam thong, trong tinh than bao dung va hoa bnh.

Cung trong bai huan du, c Thanh Cha nhac en vai tro cua ton giao trong viec tm kiem s that, va ngai canh giac rang ton giao cung co the b h hong, b bien dang, khi ngi ta dung ton giao e phuc vu cho s dot nat hoac thanh kien, s khinh re, bao lc va lam dung. Trong trng hp ay, chung ta thay o khong phai ch la s bang hoai ton giao, nhng con la s bang hoai t do cua con ngi na.

Sau cung, c Thanh Cha khong quen nhan nhu cac sinh vien Kito tai Giordania va vung phu can hay tan tuy thu huan trong tinh than trach nhiem ve nghe nghiep va luan ly. Ngai noi: "Cac ban c keu goi tr thanh nhng ngi xay dng mot xa hoi cong chnh va an bnh, gom nhng dan toc thuoc cac ton giao va chung toc khac nhau. Nhng thc tai nay khong c dan ti chia re, nhng lam cho nhau c them phong phu. S mang va n goi cua ai hoc Madaba chnh la giup cac ban tham gia tron ven hn vao trach vu cao thng ay".

Ket thuc le nghi lam phep vien a xay ai hoc, c Thanh Cha a i tham en th Al Hussein Bin Talal, nam cach o 38 cay so. en th nay a c xay cat theo c muon cua quoc vng Abdallah II e tng niem phu vng, va a c khanh thanh ngay 12 thang 4 nam 2006. en th c xay tren ngon oi cao nhat cua cong vien Amman, va co dien tch rong 7,700 met vuong, co the cha 6,000 tn hu. Cau truc gom mot hnh vuong, co mot mai tron bang ong va 4 thap bon goc cung co mai tron, cao 46 met. Ben canh en th la trng day kinh Coran, mot th vien, cac suoi nc dung cho viec thanh tay, va bao tang vien Hashemita trng bay cac di tch lch s cua nha Hashemita ang cai tr Giordania.

c Thanh Cha a c ong giam oc vien bao tang tiep on va a vao tham vieng ben trong mot lat, trc khi qua tham en th. Sau khi c Imam on tiep va tham en th c Thanh Cha a gap g gii lanh ao Hoi giao, ngoai giao oan va va vien trng cac ai hoc toan nc Giordania.

Hoang than Ghazi Bin Muhammed Bin Talal a ngo li chao mng c Thanh Cha. Hoang than la anh ho vua Abdallah II kiem co van ton giao, va la mot trong nhng ngi a ky bc th "Mot tieng noi chung gia chung toi va cac ban", do 138 Ulema tc gii tr thc hoi, gi c Thanh Cha va gii lanh ao kito giao e cung thang tien hoa bnh tren the gii, ngay 13 thang 10 nam 2007. Sau o Hoang than va phai oan cac Ulema a c c Thanh Cha tiep on tai Vaticang ngay mung 6 thang 11 nam 2008.

Trong bai phat bieu c Thanh Cha a ca ngi cac sang kien ma nha vua va hoang gia a e ra nham thang tien oi thoai lien ton giao va lien van hoa, rat c cong ngi dan Giordania va cong ong quoc te ngng mo. Cac en th ln nho huy hoang long lay cung nh khiem ton be nho trong toan vng quoc eu quy chieu ve Thien Chua, la ang Sieu Viet Toan Nang, va la ni con ngi ti cau nguyen, chap nhan s hien dien cua Chua va nhan biet chung ta tat ca la thu tao cua Ngi.

c Thanh Cha nhan xet rang ngay nay co mot vai ngi cho rang ton giao a that bai trong ban chat t nhien cua mnh la xay dng hiep nhat va hoa hp, dien ta s hiep thong gia con ngi va Thien Chua. Va ho khang nh rang ton giao la ly do gay chia re tren the gii, roi ket luan rang cang t chu y ti ton giao trong cuoc song cong cong bao nhieu lai cang tot bay nhieu. Nhng thng khi ton giao b leo lai cho cac y thc he va cac muc ch chnh tr gay cang thang chia re va bao lc trong xa hoi. Roi c Thanh Cha manh me minh nh nh sau:

Chnh v sc nang cua lch s chung, thng b ghi dau bi s khong bieu biet, ma cac tn hu hoi giao va kito giao phai dan than e c nhan ra va c tha nhan nh la nhng ngi ton th Thien Chua, trung thanh vi li cau nguyen, c mong co cung cach hanh x va song theo cac xep at cua ang Toan Nang t bi thng xot; trung thc lam chng cho tat ca nhng g la cong chnh tot lanh, luon nh ti nguon goc va pham gia cua moi ngi, la tot nh cua chng trnh tao dng cua Thien Chua oi vi the gii va va lch s.

Tiep en c Thanh Cha a neu bat gng song cua cac ca nhan va cong oan cung nh cac chng trnh giao duc do giao gii va cac v lanh ao ton giao e ra. Chung chng minh cho thay phan ong gop xay dng cua ton giao cho cac lanh vc giao duc, van hoa, xa hoi va t thien bac ai cua xa hoi dan s. Cu the nh Trung Tam c Ba Hoa Bnh, ma c Thanh Cha a vieng tham hom th sau, ni cac tre em tan tat hoi giao cung nh va kito c yeu thng san soc ong e nh nhau, cung nh ai Hoc Madaba ma ngai mi lam phep vien a tau tien ban sang, ni ngi tre hoi giao va kito nhan c nen giao duc cao, co kha nang sau nay giup xa hoi va at nc phat trien. Cac sinh hoat lien ton va lien van hoa tai Giordania a e cap ti cac e tai quan trong nh moi day khong the pha huy gia tnh yeu oi vi Thien Chua va tnh yeu oi vi con ngi, s mau thuan nen tang trong viec nhan danh Thien Chua e co cac hanh ong bao lc chong lai con ngi hay loai bo no, cung la hai e tai a c c Thanh Cha khai trien trong Thong iep "Thien Chua la Tnh Yeu."

Cac sang kien o dan a ti cho hieu biet nhau hn, va phat huy s ton trong oi vi nhng nhng g la chung cho hai ben, va ca nhng g khac biet na. Giordania la mau gng cua tinh than cong tac va phan ong gop tch cc sang tao cua ton giao cho xa hoi dan s. Nhiem vu chung cua cac tn hu hoi giao va kito la vun trong thien ch trong boi canh long tin va s that. Ly tr ma Thien Chua ban cho con ngi la mon qua quy bau. No c nang cao khi co anh sang long tin soi chieu va c cung co trong dan than phuc vu nhan loai. No che ch xa hoi dan s khoi cac thai qua cua mot cai toi khong the ieu khien c va khuynh hng tuyet oi hoa cai hu han va loai bo cai vo han. Va c Thanh Cha khch le cac tn hu kito va hoi giao nh sau:

Cac tn hu kito va hoi giao c thuc ay cung nhau tm kiem tat ca nhng g cong bang va ngay that, co gang thang vt cac li loc rieng t va khch le cac ngi khac, ac biet la cac gii hanh chanh va cac v lanh ao xa hoi cung biet dan than phuc vu thien ch chung, ca khi co b thiet thoi cho ban than i na. Ly do nen tang o la pham gia con ngi lam nay sinh ra cac nhan quyen ai ong, khong phan biet cac nhom ton giao, xa hoi va chung toc, ke ca cac nhom thieu so.

Sau cung c Thanh Cha cam n Giordania a tiep nhan ngi t nan Irak, va ngai tai keu goi gii ngoai giao va cong ong quoc te cung nh hang lanh ao a phng lam tat ca nhng g co the e bao am hoa bnh va hao giai cho nhan dan Irak, ac biet la cac tn hu kito.

Sau khi t gia moi ngi c Thanh Cha a len xe ve Toa S Than cach o 12 cay so e dung ba tra vi oan tuy tung, va ngh ngi choc lat trc khi en nha th chnh toa thanh Giorgio cua Giao Hoi Cong giao Hy lap Melkt e chu s buoi hat kinh chieu trong the vi cac linh muc su s nam n chung sinh va cac phong trao giao hoi.

Buoi hat kinh chieu a bat au luc 17.30. ap lai li chao cua c Thng Phu Gregorio Laham III va c Cha Giam Quan Yasser Ayyach, c Thanh Cha a neu bat sc sinh ong cua cac Giao Hoi Cong Giao ong Phng va phan ong gop quy bau cho gia tai chung cua Kito giao. a so cac tn hu thuoc cac Giao Hoi cong giao ong phng eu co moi day noi ket vi Toa Thng Phu Antiokia, la ni lan au tien nhng ngi tin Chua c goi la kito hu. Giao Hoi la dan l hanh cung chu anh hng cua cac thang tram lch s va van hoa. Trong mot vai giai oan a co cac tranh luan than hoc va chen ep, nhng cung co s hoa giai vi nhau. Quang dien thanh vnh 103 va oan th gi giao oan Ephexo, c Thanh Cha noi sc manh cua Thien Chua va anh sang cua Ngai luon hng dan chung ta biet la chon s song va chan ly. Moi cong viec cua cac giam muc, linh muc tu s nam n va giao dan eu nham dan a tn hu ti vi Chua la s song va chan ly. Cac c cau khac nhau cua Giao Hoi trong lanh vc giao duc, bac a xa hoi: t vn tre cho ti cac trng cao hoc, t nha dng lao cho ti vien mo coi, va cac nha thng cung nh cac sang kien van hoa va sinh hoat oi thoai lien ton... tat ca eu nham muc ch dan a con ngi ti vi s song tran ay ni Thien Chua.

c Thanh Cha a khch le cac linh muc tu s nam n va ngi tre Giordani ti vui lam chng cho Tin Mng cua Chua va gop phan vao viec xay dng cuoc song chung cua dan nc Giordania.

Buoi hat kinh chieu a ket thuc vi phep lanh toa thanh cua c Thanh Cha. Sau khi t gia moi ngi, c Thanh Cha a tr ve Toa S Than e dung ba toi, ket thuc ngay th hai chuyen vieng tham Giordania.

 

Linh Tien Khai - Tran c Anh

(Radio Vatican)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page