Vu khieu kien ve Nha at Toa Kham S:

Nha Chua hay nha Chua?

 

Prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines

 

Vu khieu kien ve Nha at Toa Kham S: Nha Chua hay nha Chua?

Saigon, Viet Nam (20/02/2008) - Nhan vu khieu kien ve nha at Toa Kham S Toa Thanh, toa lac so 42 Nha Chung Ha Noi, co ngi len tieng cho rang vu viec khong ch lien quan gia Toa Tong giam muc Ha Noi va chnh quyen Thanh pho Thu o, ma con lien quan en ca Phat giao, v cho rang khu at ay xa kia la at Chua Bao Thien (hay Bao Thien?). Trong so nhng ngi neu len van e nay, co ong Le Quang Vnh, nguyen Trng ban Ton giao chnh phu, va mi ay, Hoa thng Thch Trung Hau, Trng ban van hoa trung ng Phat giao, a tha uy nhiem cua HTS GHPGVN, gi van th, e ngay 16/2/2008, cho thu tng Nguyen Tan Dung, e ngh "nen xem Giao hoi Phat giao Viet Nam la mot thanh phan trong nhng thanh phan chu yeu e tham khao trc khi co co quyet nh cu the lien he en s viec tren."

Nh vay ham y muon a Phat giao vao mot cuoc thao luan tay ba, gia chnh phu, vi Cong Giao va Phat giao.

Chuyen khu at so 42 Nha Chung Ha Noi xa kia co la at cua chua Bao Thien hay khong, th nhieu ngi noi ti. Nhng lam the nao at Chua lai tr thanh at Chua, th o mi la ieu quan trong can phai lam sang to. Va ieu nay mi that kho. Ngi thi bao Tay cng chiem va em cho cac co Tay e xay nha th; ngi th bao chua a b hoang phe nen nha s a em ban at cho cac co Tay; hay v ly do nao khac khong ro na, at Chua a tr thanh at Chua. Ma neu ch co Chua vi Phat, th chang co g ma noi, v co ngi noi khong sai: Phat th ch co mot goc bo e, con Chua th ch co cai hang a Be-lem, hay cung lam con co cay thap gia, ch cac Ngai au can nha th nha thanh, hay en chua nao au. Va lai Thien chang thng noi: "Phat khong trong chua, Phat khong trong kinh, Phat khong trong tng" o sao? Con Chua th Ngi a noi: "Tri la ngai Ta, at la be di chan Ta, Ta au can cac ngi phai xay nha cho Ta?" Ngi Viet Nam ngay nay co mot thanh ng de thng: "cua chua", e noi ve mot o vat nao o co the xai chung, hay cung tng t nh ngi ta bao "cua Tri cho", ai cung co quyen hng.

Chuyen at Toa Kham s xa kia co la cua chua Bao Thien hay khong, la chuyen cua qua kh a qua i hn mot tram nam roi, chang con mot chng nhan lch s nao con song e ma noi len s that cho chung ta hay. Ong Tay, ong S hay ong Co eu a nam di nhng nam mo, va than xac a muc nat vi thi gian. Ngoai ra, cung khong ai tm c nhng chng c xac nhan chu quyen khu at nay la cua ai, trc va sau khi co chua, cung nh trc va sau khi chua bien thanh at Nha Chung. Chng t duy nhat co tnh phap ly hien nay, la giay chu quyen ma Toa Tong giam muc Ha Noi nam trong tay.

Ai cung biet van e nguon goc, chu quyen at ai nha ca rat phc tap nhieu khe, khong ch Viet Nam, ma con ca tren the gii, tren bnh dien quoc gia cung nh tren bnh dien quoc te. Nhng chuyen tranh chap ve ranh gii, ve chu quyen tren at lien va ca hai ao, van con ang la nhng chuyen tranh chap cang thang, oi khi am mau gia cac quoc gia, cu the nhat la chuyen gia Palettin va traen, ac biet la Kosovo hien nay. Con tai Viet Nam chung ta, cha noi ti chuyen cua mot tram nam trc, ngay chuyen xay ra t 1975 en gi cung con rac roi lung tung: ngi chet, ngi mat tch, ke i lanh nan, ke vt bien, nha ca e lai, nhng nhng ngi tha ke hp phap nhieu khi cung khong c , va nhng ngi chu mi cung oi khi noi tiep nhau o ma chang co giay chu quyen, en nay co khi ngi ang c o cung chang biet chu cu la ai, va nguon goc ngoi nha ra sao.

Mot van e khac cung can c lu y: moi thi, moi che o eu co nhng luat rieng. "Khong ai tam hai lan trong cung mot dong song", Heraclite a noi nh vay. V the em luat ngay nay e giai quyet nhng vu viec xay ra thi trc la khong thch hp.

Cai ngay xa coi la hp phap, th ngay nay co the b coi la bat hp phap, va ngc lai, cai bat hp phap lai co the tr thanh hp phap ch can co mot t giay, hay mot li tuyen bo nh vay. That the, di che o cu Sai Gon, cac tng ta c ao chanh, cp chnh quyen, - ma theo hien phap hien hanh luc bay gi, th la bat hp phap, la phan loan, - nhng roi ong chu tch hay tong thong hoac thu tng "cach mang" ay sa oi hien phap, va nghiem nhien tr thanh nha lanh ao mi hp phap nh ai!

Toi noi the khong co y choi bo s kien khu at toa lac so 42 Nha Chung Ha Noi, co the a la at Chua Bao Thien. Nhng s viec xay ra hom nay, bat au t thc te lch s, la khi chien tranh ong Dng I, tc la cuoc Khang chien chong Phap cham dt vao ngay 20 thang 7-1954, a quan giai phong tr ve thu o, th c Kham s Toa Thanh John Dooley van con tai ngoi biet th so 42 Nha Chung nay, cho mai ti nam 1959 mi ra i, nhng khong phai t y, ma do b chnh phu ta mi ra khoi Viet Nam, cung nh trng hp v Kham s Toa Thanh cuoi cung tai Mien Nam, b truc xuat nam 1975.

Trong bai viet cua linh muc Trng Ba Can, ang trong Tuan san Cong Giao va Dan Toc, so 1644, ra ngay 15-2-2008, co mot cau ma toi thac mac, va nghe noi nhieu ngi rat bat bnh, phan oi kch liet. Tac gia bai bao viet: "Trong cuoc di c nam 1954-1955 cung nh trong cuoc di tan sau 30-4-1975, tat ca cac ngoi nha vang chu ma khong co ngi c s hu chu uy quyen, tren nguyen tac, eu do Nha nc quan ly, ca nhng ngoi nha cho ngi nc ngoai thue." (Trang 8). Nguyen tac nao vay? Cua Nha nc hay cua linh muc Trng Ba Can? Neu la nguyen tac Nha nc cach mang ra th vao ngay thang, nam nao? Do Chu tch nc, Quoc hoi, hay chnh phu ban hanh? Du cho la luat phap cua Nha nc i na, th cung xin c phep at van e: da vao au ma Nha nc t coi mnh la ngi ng nhien co quyen quan ly nhng ngoi nha vang chu? Chuyen ngi dan co quyen s hu nhieu nha at, la chuyen thng, va v the, ho co the nha nay, tam bo trong nhng ngoi nha khac la chuyen bnh thng, nhat la trong luc loan ly. Tham ch co ngi con tam lanh ra nc ngoai, mang theo giay chng nhan chu quyen nha at, va khi tr ve chnh quyen van nhn nhan quyen s hu ay, nh toi biet ro trng hp cua mot anh ho. Theo toi ngh, Nha nc ch quan ly nhng at ai nha ca cua nhng ngi b ket an va b tch thu tai san ma thoi.

Trong trng hp cua c Kham s John Dooley, cung nh trng hp cua c Kham s Henri Lemaitre Saigon sau nay, ca hai eu a khong t y bo i, e lai vn hoang nha trong, ca hai cung chang he b ket an va tch thu tai san, nhng ch b truc xuat khoi Viet Nam. c Kham s John Dooley con c lai di che o Viet Nam Dan chu Cong hoa nhng hn 4 nam sau khi Chnh quyen cach mang tiep quan thu o, con c Kham s Henri Lemaitre th phai ri khoi Viet Nam khong bao lau sau ngay 30-04-1975.

Vay th phai xep hai Toa Kham s Ha Noi va Sai Gon thuoc loai tai san nao ay? Nhat la khi cha co bang giao chnh thc gia Chnh phu ta va Toa Thanh Vatican?

Theo toi c biet, neu ngi ta cha co y o pha d Toa Kham s so 42 Nha Chung e au t xay dng mot cong trnh kinh doanh ln, th Nha Chung Ha Noi va ba con giao dan cung khong en noi bc xuc va tien hanh viec yeu cau tra lai cho Giao hoi tai thu o. Ngoai ra, chnh s viec Toa Kham s ay, t ngay c goi la tiep thu, trc ti nay a c dung lam c s van hoa, vi nhng sinh hoat on ao nao nhiet, ca ngay lan em, gay phien ha rat nhieu cho Nha Chung, va ac biet la cho ai chung vien sat ke ben.

Tr lai van e at cua Chua hay at cua Chua, toi xin at thang van e nh sau: neu nh lch s chng minh c rang at Nha Chung Ha Noi, bao gom ca Nha Th Ln, Toa Tong giam muc hien nay va Toa Kham s ang tranh chap, la at Chua Bao Thien va a b Tay chiem oat em cho cac co Tay, va t o thuoc quyen s hu cua Nha Chung Ha Noi, th toi tin rang Giao hoi Cong Giao chung toi se chang ngan ngai g ma khong tra lai cho Phat giao, cung nh c Tong giam muc Duval a tra lai ngoi nha th Chanh toa Alger cho Hoi giao, sau khi Algerie c oc lap, v ly do ngoi nha th o von la mot en th Hoi giao. Tuy nhien, cung xin hoi rang: lieu moi ngi, ke ca chnh quyen Ha Noi va Chnh phu na, co ong y bien Nha Th Ln thanh chua, hoac pha i e xay chua mi hay khong?

Con neu ly luan, nh ong Nguyen The Doanh, Trng Ban Ton giao cua Chnh phu, - cho rang di che o Xa hoi chu ngha, tat ca at ai eu quyen s hu cua Nha nc, - th chang con g phai ban, Nha nc c viec trng dung moi at ai nha ca cua dan, cho du la at chua hay at nha th, chang ai dam kien tung g na. Nhng tai sao khi qui hoach at ai e m rong pho xa, o th, hay lap khu cong nghiep, chnh phu lai phai boi thng giai toa lam chi? at cua Nha nc th c s dung nh "at chua", au can phai thng lng vi ai!

Nhng neu luat phap nc ta con ton trong nguyen tac bao ve quyen s hu cua cong dan, cap so hong so o cho nhng ngi co nha co at, th viec tra lai nha at so 42 Nha Chung cho Nha Chung, th o la ieu hp le phai, va cung hp tnh na, nh c Giesu a noi: "Cua Xe-da, tra ve Xe-da; cua Thien Chua, tra ve Thien Chua." (Mt 22,21), ngha la at Nha Chung, th tra ve Nha Chung!

 

Saigon, ngay 20-02-2008

Lm Thien Cam, OP.

 

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page