Noi kho cua ngi dan H'Mong theo ao

 

Prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines

 

Noi kho cua ngi dan H'Mong theo ao.

ong Bac Viet Nam (18/02/2008) - au Xuan Mau Ty toi en mot ban ngi H'Mong mot tnh mien ong Bac Viet Nam. Ban nay co 91 ho ngi H'Mong Van Trang di c t bien gii ve trong hoi chien tranh bien gii Viet-Trung. Ban cach quoc lo khong xa, nha nc mi lam mot con ng at en trung tam ban.


Ban theo ao t au, en nam 1997 th nha nc vao van ong ba con bo ao.... Sn La th ho yeu cau ba con bo ao ho mi au t, mi cho vay tien... con ay ho au t nang cao i song cho dan e dan "theo ang, theo Bac Ho", bo "hoat ong ton giao...


Ban theo ao t au, en nam 1997 th nha nc vao van ong ba con bo ao. Ban a c ban thoat ngheo, co ti tren 60 xe may, nha nao cung co dam bay con bo. Ngoai lam nng, chan nuoi bo... dan ban con lam nghe phu, i buon. Ban thng c khen thng la s dung hieu qua cac nguon von ho tr cua chnh phu, tra von, lai cac khoan vay ung han.

Bay gi vao ban, thay a so dan ban mac cac bo ao khoac, ao vet kha at, co ai mac vay truyen thong th cung la mua bien gii ve vi gia ti bac trieu. Dan ay noi tieng pho thong kha tot, ch co ngi gia ho khong biet pho thong th bu lai ho lai giao tiep bang tieng Nung vi dan cac ban khac.

Vao lp hoc, cung la nha van hoa cua ban thay treo ay cac bang khen, ac biet la to an ninh cua ban, luon lam tot cong tac am bao an ninh trat t, ac biet la cong tac chong "truyen ao trai phep".

Nha nc con lap cac d an lam ng, keo ien, xay trng mi cho ban, ac biet la co ke hoach au t 30 ty ong e lap mot khu tai nh c.

Ban co kha nhieu ngi lam can bo, c hoc tap t nho cac trng thieu sinh quan, dan toc noi tru,... ngay ca nhng ngi hoc huyen cung c nha nc a i ao tao lam can bo. Cong tac oan, phat trien ang vien ban nam nao cung c khen ngi.

Thay i song ba con i len, toi thay mng cho ong bao H'Mong tnh nha. Toi em chuyen nay noi vi mot anh ban la ngi cong giao Sn La, anh noi: "Nghe anh ke toi thng cho ba con ngi H'Mong theo ao tnh Sn La qua. Cung mot chnh sach "s dung tong hp cac bien phap e au tranh vi nan truyen giao trai phap luat trong mot bo phan ngi H'Mong, ket hp tuyen truyen vi cac chng trnh 134, 135 va cac chnh sach dan toc khac, xay dng cong tac ang, cong tac can bo vung co ao" nhng moi ni ap dung mot cach. Sn La th ho yeu cau ba con bo ao ho mi au t, mi cho vay tien... con ay ho au t nang cao i song cho dan e dan "theo ang, theo Bac Ho", bo "hoat ong ton giao trai phap luat". Theo nh li cua mot can bo hoi phu n: "hoi em con nho, dan ban nay lam ao, nhng bay gi bo ca roi, lam ao thay co c g au, theo ang i song mi kha c".

Toi noi vi anh: - Nam ngoai toi nghe mot v quan chc ban ton giao chnh phu noi rang: "chung toi ang t van cho thu tng chnh phu ra mot ch th ve van e ao Cong giao cho Sn la, tng t nh ch th ve van e ao Tin lanh cho Lao cai ma"? Sau khi co ch th, ch sau ba thang a co ti 40 nghn ngi Tin lanh H'Mong Lao Cai c ang ky hoat ong ay ong a.

Anh tra li toi: - Co ch th roi, nhng ngay sau khi co ch th th ho lam con gat hn, ho cam ra mat ong a.

Tr lai chuyen ong Bac, trao oi vi mot anh can bo an ninh cua ban, anh noi rang: "ao cai dan toc bon anh theo day khong an cap an trom, mot v mot chong, khong anh v, khong uong ru say, ngi giau phai chia cho ngi ngheo... moi tuan cau nguyen mot lan".

Toi co a co Trang Hat cho anh xem va hoi: "Co ai eo cai nay khong anh?" th c anh tra li: "Co ay, co chom eo cai o, hai ben cai nhau bao la cai chom kia sai, gay mat oan ket".

Anh noi rang trc ay th ban anh theo ao en 70%, may nam trc nha nc cam, cach ay khoang 5-6 thang th cong an dep het roi, cong an huyen van hoi anh xem con ai theo khong? Toi hoi anh co theo ao khong, th anh tra li: "Mnh cung thch theo lam v, nhng phai xem sao a, v no gay mat oan ket ma. No khong cho mnh th ong ba mnh, ai ma uong ru say no uoi ra khoi ao, ai ma cho con lay chong sm, chet no con khong cho ai en ma".

Toi hoi chuyen mot can bo tuyen truyen, th ch noi: "Ngi H'Mong ho khong co lap trng, ai cho tien th ho theo, ngay xa thi anh Tau ay, ho mang an len chot cho bo oi, len en ni ho ban chet het bo oi va tron sang Tau, van hoa ho kem, ho de b li dung e chong pha chnh quyen nen s bon phan ong li dung ton giao e "dien bien hoa bnh". Ma ao cua ho theo cung me tn lam, co ni ho bo ca lam an na ay, tren bao "ao trai phep" nen cam, ch ngoai th tran huyen co ca nha cho ngi ao cau nguyen co ai cam au".

Toi hoi: "Nhng ma a co s viec nao cu the cha ch?" Ch tra li: "Nghe noi co lan ngi ta thay co tai lieu anh may tuyen truyen chong cach mang a ve ban roi ay."

Toi em chuyen nay hoi lai anh an ninh ban, anh noi: - Khong co chuyen o au, ba con mnh co mang ve t a, cong an thu ve, xem thay khong co g xau th tra roi ma.

Ch can bo tuyen truyen ke cho toi rang viec cam ao trai phep ay cung vat va lam, ca cong an bo, tnh, huyen, ban phoi hp vi cac ban nganh vao cuoc. An ninh cua bo Cong an con oc lap lam viec, co anh ong gia dan lam thue, ngay ngay chi vi ngi trong ban, hoi han, tham do, khong ai biet ca, en khi anh xong viec th tnh, huyen, xa mi biet, nh anh mi dep ao c.

Bay gi cong an ban cung hoat ong tot lam, co ai la la bao cong an bat ngay, hom trc co bat mot ngi ban hang rong. Ch con ly luan rang "chac la tuyen truyen phan ong th ho mi tu tap nhau luc hai gi em ch."

Co nhng ngi cng au lam, phai cho con ho i hoc lam can bo e ve ho tuyen truyen. Co anh i hoc ve lam cong an tnh ve noi vi ban rang: "Co ai ngi Kinh, ngi Nung theo ao au, ch co ngi Mong ngu dai mi theo thoi, ai en truyen ao th bao sao no khong ra truyen cho ngi Kinh, ngi Nung ay?".

Ch ke rang co ong sung ao, Nha nc cho con ong i hoc trng ai hoc Cong An, can bo doa: "Ong ma lam ao na, Nha nc uoi con ong ve ay, bao nhieu ngi m c nh con ong ma khong c", ong ta tra li: "Nha nc khong dung con toi na th cho ve ma".

Toi hoi anh can bo an ninh rang ban anh hien nay the nao, anh tra li: "Ban mnh bay gi ang ng gia bui ram, khong ai muon tr lai cai phong tuc cu v no lam dan mnh ngheo, dan mnh kho, con i ao th nha nc cam, ho ang ng bui ram!".

Toi hoi chuyen mot anh ngi Nung la dan a phng, anh noi: "Cai ban o lao lam, no dam bao Nha nc la Nha La, mnh la dan nen mnh khong bao cong an. Nha nc phai au t cho ban o khong th no i mang cai ao i khap ni. Noi au t cho no lai ch, ca chuc nam nay co d an nao au, ban o cung khong bo ao au, em la lai lam ao ma."

 

Hoang nh Nam

 

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page