Thanh le au tien mang lai phan khi

cho ngi dan toc Cham Cong giao

 

Prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines

 

Thanh le au tien mang lai phan khi cho ngi dan toc Cham Cong giao.

Thap Cham - Phan Rang, Viet Nam (UCAN VT03458.1464 Ngay 28-9-2007) - B tay chay t lau v c tin cua mnh, ngi dan toc Cham Cong giao a tham d Thanh le lan au tien ngay tai lang mnh mien trung Viet Nam trong tet Ramuwan, le hoi hang nam ln nhat cua ho.

Thanh le c c hanh vao ngay 11-9-2007 tai nha ong Giuse Tai ai Dng Phc Nhn, mot ngoi lang thuoc tnh Ninh Thuan, cach Ha Noi 1,400 km ve pha nam.

Ong Dng, c ra toi nam 1998, phat bieu vi UCA News: "ay la thanh le au tien tren at Cham, ghi dau moc lch s trong qua trnh theo Chua cua cong ong ngi Cham chung toi. Chung toi thay cang tin tng Chua va Giao hoi hn na. Ban than toi cam thay Chua gan gui va ang ong hanh vi chung toi trong cuoc song thng ngay".

Khoang 20 ngi Kinh Cong giao, trong o co cac tu s va thanh vien hoi ong giao x a phng, a cung vi 40 ngi Cham Cong giao trong lang tham d Thanh le lch s nay. Tu s dong Chua Cu The Bonaventra ao Van Thao, ngi Cham, noi vi UCA News rang Thanh le nay la mot kinh nghiem c tin het sc cam ong oi vi thay.

Anh Dng cho biet Ramuwan la le hoi ln nhat oi vi ngi Cham, a so theo ao Ba Ni, ket hp gia cac tn ngng truyen thong cua ngi Cham va ao Hoi.

Trong ba ngay tet, anh ke, nhng ngi theo ao Ba Ni vieng mo ong ba, dang hng, trai cay, trau cau va banh ngot, tham vieng hang xom va chuc nhau nhng li chuc tot ep nhat.

Linh muc Gioan Baotixita Nguyen Kim e, c bo nhiem lam chanh x Thuy Li va coi soc lang nay t nam 2005, a chu te Thanh le. Ngai cho UCA News biet ngai muon dang Thanh le nay trong dp tet Ramuwan nam nay, t ngay 11-13/9/2007, e cau cho ong ba to tien va bnh an cho dan lang.

V linh muc 41 tuoi lu y Thanh le khong nhng tao c hoi cho ngi Cham Cong giao trong lang gap g va vieng tham nhau, ma con ong vien nhau gi vng c tin trong nhng nghch canh. Ngai noi them, vi s hien dien cua cac tu s va lanh ao giao dan ngi Kinh trong Thanh le, "le hoi nay con la dp e ngi Kinh Cong giao lang gieng vieng tham va tm hieu cac truyen thong va van hoa Cham".

Cha e con giai thch rang ngi Cham Cong giao b cam khong c tham d cac le quan trong trong cong ong. Mac du ho la ngi Cham, nhng ho khong c phep vao khuon vien Thanggik (chua) ni to chc cac sinh hoat cong ong va co the khong c phep chon cat trong cac ngha trang cua ngi Cham.

Theo cha e, nhng ngi Cham theo cac ton giao khac c xem la ngi theo d giao va b cong ong tay chay. Ngai c tnh co 80% trong so 5,400 ngi Cham trong thon Phc Nhn theo ao Ba Ni, va ngoai 40 ngi theo Cong giao, con lai eu theo ao Ba Cham, hay ao Hoi.

Theo s lieu, cac thng gia Ba t va Arap truyen ao Hoi cho ngi Cham vao the ky th chn. Khi ao Ba Ni phat trien, no a vao cac yeu to van hoa truyen thong cua ngi Cham, va tr thanh giao phai rieng t the ky 17.

Cac tn o ao Ba Ni bau chon Char, nhng ngi c u tuyen cua moi dong toc Cham, cac tu s nay c hanh cac nghi le theo cach rieng cua ho va quyet nh cac van e ve luat ton giao. Sau le hoi Ramuwan, cac thay Char bat au thang chay Ramadan cua Hoi giao. Ho bc vao Thanggik e oc kinh Qur'an va cau thanh Allah ban phuc lanh cho ngi than, ho c ngi than mang cm va banh trai en vao ban em.

Nam nay (2007), ngi Hoi giao Viet Nam c hanh thang chay Ramadan t ngay 13/9-12/10/2007, nhng cac tn o Ba Ni khong theo tuc le Hoi giao la gi chay t sang sm en chieu toi trong suot thang chay.

Giuse Thap Hu Chuan, mot ngi Cham lam viec thanh pho Saigon tr ve lang tham d Thanh le, cho UCA News biet ngi Cham Cong giao het sc can s ong vien va quan tam t pha Giao hoi a phng. Chuan, 25 tuoi, cho biet anh ang lo lang ve chuyen lap gia nh cua anh sau nay bi v ngi ban gai theo ao Hoi cua anh khong the theo ao Cong giao c v che o mau he cua ngi Cham va khac biet gia hai ton giao.

Theo thong ke cua Giao hoi, co khoang 300 ngi Cham Cong giao trong so 65,000 ngi Cham ang sinh song tai 23 thon lang cua tnh Ninh Thuan.

 

UCAN

 

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page