Phai oan HY Pham Minh Man

tham vieng Nagasaki, Nhat Ban

 

Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia

 

Tng trnh cuoc tham vieng cua Phai oan c Hong Y Gioan Baotixita Pham Minh Man ti thanh pho cac Thanh T ao Nhat Ban Nagazaki.

Nagasaki, Nhat Ban (29/03/2007) - Ri thanh Hiroshima, toi i cung phai oan c Hong Y Gioan Baotixita Pham Minh Man en thanh pho Nagazaki vao ban sang ngay 29.3.2007. Vi xe la cao toc tien nghi quang ng dai may tram cay so nhng ch i mat co 1g30 phut la ti ni.


Phai oan c Hong Y Gioan Baotixita Pham Minh Man chup hnh chung vi c Tong Giam Muc Joseph Katami cua Giao Phan Nagasaki, Nhat Ban.


Va en ni la chung toi mau man muon en Dong thanh Phanxico Vien Tu (conventuals) e tham nha dong ngay -- v ni ay hien co 3 thay Viet nam ang tu tr -- Mong muon cua c Hong Y la muon i tham va cam n cac Dong Tu Nhat Ban a tng giup cac n goi Viet Nam, cang ngay cang co nhieu ngi Viet Nam ca nam cung nh n c gi sang Nhat tu nghiep, nhng ong thi cung la e mang lai chut niem vui cho cac chung sinh xa nha. iem ac biet nhat lai tu vien Phanxico Conventual nay la chnh ni thanh Maximilian Kolbe a sinh song tai ay t 1930-1936.

Thanh Maximillian Kolbe, v linh muc a hy sinh chnh mnh cho ngi khac tai trai giam Auschwitz:

Cha Maximilian Kolbe la mot linh muc dong Phanxico, ngai c sinh ra Ba Lan vao nam 1894. Ngai thanh lap Hoi ao Binh c Me Vo Nhiem va truyen giao bang mot tnh yeu khong gii han. Nam 1930 ngai vieng tham Nagasaki cung vi cha Zeno Zebrowski, cung la ngi a hien cuoc i mnh e giup nhng ngi ngheo. Ngai day than hoc va xuat ban t bao "Seibo no Kishi" hay la "Hiep S Nhat Ban". Rat nhieu ngi Nhat hng ng chng trnh cua ngai, sau o ngai thanh lap tu vien Franciscan Conventual, "Ngoi vn cua Me Vo Nhiem" tren ngon oi Hikosan vao nam 1931. Trong khi song am tham o, th van co rat nhieu ngi khap nc Nhat biet en ngai.

Nam 1936 Ngai tr lai Balan khi The Chien II a bat au. Ngai b bat va b giam tai trai tap trung Auschwitz. Ngai b ket an bo oi cho chet. Nhng trc khi viec o xay ra, th co mot ngi khac b ket an t hnh, va v qua s, nen Cha Kolbe a xin chet thay cho anh ta. Cha b chch thuoc oc va chet luc 47 tuoi. Ngai c c Giao Hoang John Paul II phong thanh nam 1971.

Thanh Phanxico Xavie ngi gieo giong c tin tai thanh Nagazaki:

Thanh Nagazaki chnh la noi sinh cua Kito giao tai Nhat Ban. Thanh Phanxico Xavie qua that la ngi gieo giong c tin au tien cho giao phan Nagasaki. Vao cuoi thang 8 nam 1555, Thanh Phanxico en tnh Kagoshima va sau o en Hirado bat au truyen giao. Ngai a ra toi cho mot so dan lang o. Bay gi Gia nh Koteda c ra toi va ho a ong mot vai tro quan trong trong viec xay dng thanh ng cong giao au tien tai Hirado, ngoi nha th nay van con ton tai cho ti bay gi.

Va cung chnh tai Nagazaki ma cac ngi Kito hu a can trng chng minh c tin vao Chua Giesu trai qua biet bao gian nan cc hnh. Nguyen tai vung Nagazaki co ti 26 v t ao. Hien nay co en Cac Thanh T ao Nhat c xay cat tren chnh ni cac ngai a b hanh hnh. Khu nay nam ngang trien oi Nishizaka nhn ra bien, la mot v tr rat ep cua thanh pho hien nay.

en Thanh va Bao Tang Vien Cac Thanh T ao Nhat Ban:

Khi tham en Cac Thanh T ao Nhat Ban, chung toi c chnh v linh muc a tng song tai Nhat 60 nam va cung la ngi co cong nghien cu, hoach nh va trong coi bao tang vien Cac Thanh T ao hng dan. Va vao trong bao tang vien, c Hong Y Pham Minh Man va phai oan c mi ky vao quyen sach lu niem danh cho cac v thng khach.

Sau o phai oan c giai thch tng tan ve lch s cua Cong giao tai Nhat, c i lai con ng hanh trnh truyen giao cua cac v tha sai. o la khi thuy t Osaka, qua Kolbe, Hemiji, Hiroshima, en Nagazaki. Mot s trung hp ky thu, v ay cung chnh la con ng ma phai oan trong may ngay qua a trai qua. Co khac la trc ay cac nha truyen giao phai mat ca thang tri, va co khi phai i chan at, i thuyen... Con phai oan chung toi ngay nay luc i xe hi, luc i tau, luc i xe la sieu toc...

Tai Bao tang chung toi c nhn tan mat but tch th cua thanh Phanxico Xavie viet cho Vua Bo ao Nha vao nam 1546. Th cua kham sai Nhat Ban tai Au chau viet cho Roma vao nam 1582. Va rat nhieu tai lieu, chng tch, sach v, o dung cua cac v tha sai cung nh cua cac thanh t ao Nhat c cat gi tai ay. c Giao Hoang John Paul II a tham vieng en T ao va Bao tang vien va nam 1981.

Noi en Nagazaki la cung noi en bom nguyen t v thanh pho nay cung chung vi so phan cua Hiroshima! Trai bom nguyen t th hai a tieu diet thanh pho va lam mat mang bao nhieu ngi, ngi con song th song kiep lam than va au kho.

Khi chung toi tham nha th chnh toa Urakami cua Tong Giao Phan Nagazaki, mot nha th c cho la ep nhat vung ong A, chung toi con co the chng kien c hai ac iem quan trong va ang ghi nh nhat cua Nagazaki, o la: co nhieu ngi kien vng trong c tin va san sang hy sinh mang song v Chua Giesu, th en la vet thng tan bao cua bom nguyen t hay con ay.

Nha th chnh toa mi xay lai mi c hoan thanh mot nam trc khi c Giao Hoang John Paul II ti Nhat nam 1981, nam tren nen nha th cu. The nhng mot so nhng tng bang a, tng th mat au, tng th b be, tng b chay, hay con c e lai ngay trc nha th trong mot khuan vien thien nhien nguyen thuy.

Gap g vi c Tong Giam Muc Joseph Mitsuaki Takami:

T nha th chnh toa chung toi nhn xuong oi la Toa Tong Giam Muc Nagazaki, mot toa giam muc rat rong ln va trang trong. c Hong Y Pham Minh Man va phai oan a ghe tham c Tong Giam Muc Joseph Katami. c Tong Giam Muc Katami tiep phai oan rat la nong hau va than tnh. Ngai thuoc tu hoi Xuan Bch, nen noi tieng Phap rat gioi, v the c Hong Y Man va Ngai am ao vi nhau bang tieng Phap.

c Hong Y Man trnh bay cho biet s qua ve hien tnh Giao hoi tai Viet Nam, va ong thi noi len c vong ve mot tng lai hp tac ve nhieu mat gia cac Giao hoi tai A chau, nhat la Nhat ban. Ngay nay khong nhng kinh te Viet Nam a m cua qua WTO, va tat nhien ngi Nhat se au t nhieu hn na vao Viet nam, nhng ieu quan trong la gia cac Giao hoi tai A chau co the tng tr, chia se va hoc hoi g lan nhau.


Cac n tu Viet Nam tai Nagasaki tiep on Phai oan c Hong Y Gioan Baotixita Pham Minh Man tai Tram Xe La Sieu Toc.


Chnh giao phan Nagazaki vao ngay c Hong Y Man tham vieng a nhan them 2 ai chung sinh sang hoc cho giao phan Nagazaki, va hien a co mot ai chung sinh khac a ay hn mot nam, trong giao phan cung a co mot so cac tu s, n tu Viet nam thuoc cac Dong khac nhau. ac biet Dong N Thanh Giuse a co chng trnh rat cu the ao tao va huan luyen n tu cua Dong tai Viet Nam va tai Nhat...

Hai v Tong giam muc a trao oi vi nhau rat nhieu tin tc ve sinh hoat noi bo Giao hoi, ve tnh hnh xa hoi, chnh tr, viec tai thiet quoc gia, nhat la kinh nghiem t pha Nhat ban sau the chien II.

Nhan nh ve tnh trang xa hoi hai quoc gia, c Hong Y Tong Giam Muc Saigon ai khai a co nhan nh nh sau: "Nc Nhat b 2 qua bom nguyen t doi xuong, va sau the chien II, nc Nhat la ke bai tran. Con Viet Nam sau chien tranh dai la ke chien thang, nhng tren 30 nam chung toi b qua bom cong san lam suy sup... Nc Nhat ban cua Ngai nh y ch t cng va tnh t trong nen a co the vt qua moi kho khan ma tr thanh cng quoc. Nc Nhat san xuat ra th g cung lam co chat lng va cang ngay cang co gang lam tot hn va gia tr hn, o la nh vao tinh than t trong va nen giao duc, nh vao luat phap ky luat nghiem minh... Con Viet Nam chung toi, lam g cung cho qua, giao duc th khong day ra con ngi nhan ban, day doi tra, lam o gia, mot xa hoi a bang hoai... nen chung toi con phai hoc nc Nhat rat nhieu. Trong 30 nam di che o Cong San th 20 nam au ngi Cong San cho ngi Cong giao chung toi la ke oi khang can phai khong che va oi au, 10 nam tr lai ay co the noi a co s thay oi nao trang, co the c coi la a co nhng s thong cam va hieu biet kha hn, khong con coi la oi khang ma cho rang co nhng van e co the hp tac c. Gan ay th mot so cac nha lanh ao Viet Nam a ra quan sat nc ngoai va a co tam nhn kha hn..."

Cau truyen con c tiep noi rat sau rong va ci m trong 3 tieng ong ho khi c Tong Giam Muc Nagazaki thiet tiec phai oan chung toi tai mot nha hang sang trong gan ngay trung tam thanh pho, tren sn oi Cac Thanh T ao va nhn xuong dong song Nagazaki buoi toi hom o. Tai ba tiec co s hien dien cua Be Tren N Tu mot Dong Nhat a gi ngi sang hoat ong tai Viet Nam trong nam qua...

Lch S Truyen Giao Vung Nagasaki:

- Thanh Phanxico Xavie, Ngi Gieo Giong:

Thanh Phanxico Xavie qua that la ngi gieo giong c tin au tien cho giao phan Nagasaki. Vao cuoi thang 8 nam 1555, Thanh Phanxico en tnh Kagoshima va sau o en Hirado bat au truyen giao. Ngai a ra toi cho mot so dan lang o. Sau o, cha Cosme de Torres c trao pho trong coi cong oan cong giao ay. Cha Barthbasar Goga, cha Gaspar Vilela va thay Luiz de Almeida hng dan cac cong oan. Bay gi Gia nh Koteda c ra toi va ho a ong mot vai tro quan trong trong viec xay dng thanh ng cong giao au tien tai Hirado, ngoi nha th nay van con ton tai cho ti bay gi.

Sau o cha Torres va thay De Almeida phat trien cong viec truyen giao en cac vung Yokoseura, Shinabara va Kuchinotsu.

Vao nam 1562 Omura Sumitada c ra toi tai Yokoseura, tr thanh v lanh chua cong giao au tien tai Nhat. Vao thi ky nay, hai cang Yokoseura b pha huy, do o cha Torres phai di ve Kuchinotsu.

Vao nam 1565, thay De Almeida va thay Lorenzo bat au truyen giao ao Goto va 2 nha th a c xay dng Fukue va Okuura.

Vao nam 1567, thay Almeida en Nagasaki, va c Nagasaki Jinzaemon, mot tn hu va la lanh chua cua Omura Sumitada, cho mot khoang at va mot ngoi chua Phat giao. Nha th au tien Nagasaki, dang knh cac Thanh, c hoan tat vao nam 1569. Vao mua xuan nam 1570, thay Torres bat au song trong ngoi nha th "nho be nhng xinh ep".

20 nam sau khi thanh Phanxico en Hirado, viec truyen giao a c bat au trong mot vai ni Nagasaki.

- Viec Xay Dng Hai Cang Nagasaki va Nha Th Trong Vung:

Vao nam 1579, Omura Sumitada quyet nh thanh lap hai cang Nagasaki e buon ban, ong ra lenh cho vien tuy tung la Tomonga Tsushima xay dng 6 thanh pho. Tren mien at d tnh xay dng hai cang (hien nay la khu at cua toa th chnh), cha Figuereido a xay mot nha th nho c goi la "nha th c Me Len Tri", dan dan no phat trien rong ln en o c goi la trung tam cua cac nha th Nhat.

Vao nam 1580, Omura Sumitada a dang cung khu at trung tam cua vung Nagasaki va lang Mogi cho Dong Ten, va Nagasaki a c phat trien vi viec nhieu nha th c xay dng. Vao nam 1583 Nhom Misericordia Benevolent a c thanh lap va tru s c at tai Kozenmachi. Vao nam 1584, Arima Harunobu, cung la ngi cong giao, a dang cung khu at cua ong Urakami cho cac cha dong Ten. Dan so ngi cong giao trong lang Urakami a c tang so.

Viec ni rong nha th trong vung a c bat au, v no a tr thanh qua nho. Nha th a phai ngng xay cat v lenh cam ao cua Toyotomi Hideyoshi, nhng roi cung c hoan tat vao nam 1590. Nhng 2 nam sau o, nha th a b tan pha theo lenh cua Hideyoshi. Sau o no lai c xay lai vao nam 1593. Tru s chnh cua dong Ten cung c xay ben canh o, va a c dung lam nha th chnh toa cua v Giam Muc au tien tai Nhat, c Cha Pedro Martins.

Nam 1592 Benh Vien Thanh Lazaro c nhom Misericordia thanh lap tai Uwamachi. Cung luc o, mot benh vien Thanh Lazaro khac c thanh lap ngay tai loi vao Urakami, ca 2 benh vien eu co nha nguyen rieng.

Vao ngay 05 thang hai nam 1597 Nagasaki chng kien 26 v t ao, ngon oi Nishizaka, ni nhuom mau cac v t ao, c goi la "ngon oi thanh" hay "oi t ao" va c bien thanh cong vien au tien cua Nagasaki.

Vao nam 1598, nam ma Hideyoshi qua i, V Giam Muc mi, c Cha Luis de Cerqueira va cha Valignani c thuyen chuyen ti Nagasaki. Gan ben canh nha th, toa giam muc va chung vien a c xay dng, cung nh nha th cung c tan trang lai. Vao nam 1601, c Cha Cerquiera a thanh hien nha th, cung trong thi gian o, cac nha th xinh xan a c dng len tai Omura va Arina.

- Thi Vang Son cua Cac Nha Th Nagasaki:

Thi gian 13 nam t 1601 en 1614 la thi vang son cua cac nha th Nagasaki. Trong thi gian nay 7 linh muc trieu ngi Nhat a c truyen chc va cac nha th sau ay a c xay cat: Nha th c Me Maria tren oi, Nha th Thanh Gioan Tay Gia (bay gi la Chua Phat giao Honrenji), nha th thanh Anton ( Handaikumachi), nha th thanh Phero ( Imamachi) tat ca a c xay vao nam 1607.

Vao nam 1609, nha th thanh Larenso a c xay dng danh cho ngi cong giao ai Han.

Cac nha dong cung a xay cat nhng nha th cua ho Nagasaki: nha th thanh aminh cua cac cha aminh xay nam 1609, nha th thanh Phanxico Kurusu machi va nha th thanh Augustino Motofurukawamachi c xay cat bi cac cha dong Phanxico vao nam 1511.

- Thi Ky Bach Hai:

Mot cuoc bach hai kinh khung bat ng a bao phu nhng ngay vinh quang cua Nagasaki. Vao nam 1612 cac tha sai Arima b truc xuat va chung vien phai di ve nha th Cac Thanh. Chung vien a c m rong va tan trang, th du, nguyen ng knh cac t ao a c xay dng va tr thanh ni hanh hng. Vao nam 1614, chnh quyen Tokugawa ra lenh cam ao khap tren nc toan Nhat, va cac nha tha sai te tu ve Nagasaki.

Takayama Ukon, Naito Tokuan va gia nh b uoi ra khoi vung Kanazawa. Cac n tu cung don ve Nagasaki. Vao thang 4, mot cuoc kieu rc sam hoi e cau xin n thng xot a c to chc, nhng cac v tha sai va giao dan a tron sang Macao va Manila tat ca. Cac nha th Nagasaki a b tan pha va nhieu tn hu a t ao tai Arima va Kuchinotsu. Cac cuoc bat dao xay ra tai Omura vao nam 1617 va Nagasaki vao nam 1619. "Kurusu-ro" hay "nha tu thanh gia" a c dng len tai a iem cua nha th thanh Phanxico, o cac v tha sai va giao dan b giam cam. Ho b ieu en oi Nishizaka va b hanh quyet tai o. Cung co nhng cuoc bat ao ln Nagasaki vao nam 1633.

- Giao Hoi Ham Tru:

Cuoc noi day cua Shimabara xay ra t nam 1637 en 1638 va cac nha th Arima a b tieu huy. Cac Kito hu tron chay ve cac lang Urakami, Nishisonogi, Hirado va song ham tru e bao ve c tin. Cac cuoc bach hai c goi la "Kuzure" e anh dau tng thi ky. Vao nam 1658 "Omura Kuzure", nam 1790 "cuoc bach hai au tien Urakami", nam 1839 "cuoc bach hai th hai Urakami", va t nam 1867 en nam 1873 "cuoc bach hai th t Urakami" a xay ra. Nhng cuoc an ap ao Goto va vung Mitsuyama cua vung Omura xay ra vao cung thi vi cuoc bach hai cuoi cung.

 

LM Nguyen Hu Hien va LM. Tran Cong Ngh

(VietCatholicNews 31/03/2007)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page