Mam benh cua Hoi Chng SARS

a lan truyen ti cac quoc gia tren the gii

bang cach nao

 

Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia

 

Mam benh cua Hoi Chng SARS a lan truyen ti cac quoc gia tren the gii bang cach nao?

T Quang Chau (Quang ong) ti HongKong: Theo ieu tra cua To Chc Sc Khoe The Gii cua Lien Hiep Quoc (WHO), Giao S Liu Jianlun, 64 tuoi, cua ai hoc Zhongshan, Quang Chau, la mot ngi b nhiem benh t Quang Chau, thu phu cua tnh Quang ong, en Hongkong e tham d am ci tai Hongkong, t o a mang dch benh nay ti Hongkong. Giao s Liu tro tai phong 911 thuoc khach san Metropole, Kowloon, HongKong. Khi ong ri khach san, chnh ong ta cung khong biet rang trong thi gian tro tai khach san nay ong a vo tnh gay truyen nhiem ti 6 ngi khac trong khach san. Co the la a lan truyen mam benh nay luc chung trong thang may hoac nhng luc tiep xuc gan trong phong i cua khach san. Mot ngay sau khi ti khach san, v ong Liu tr benh nang va khong the tham d am ci c, nen ong a en benh vien Kwong Wah HongKong e c ieu tr.

Theo tng trnh cua benh vien, Giao s Liu Jianlun a noi vi nhan vien cua benh vien rang, co the ong a b nhiem phai mot chng benh truyen nhiem ma hang tram ngi Quang Chau ang mac phai t thang 11 nam 2002 va a co nhieu ngi b chet v dch benh nay. Ong yeu cau benh vien cho ong eo khau trang (mask), va c mot phong cach ly, e khoi truyen benh ti nhng ngi khac. Chng benh cua Giao s Liu Jianlun, sau nay c kham pha ra chnh la mam benh cua Hoi Chng SARS, va chnh ong la ngi au tien a mang mam benh nay t Quang Chau ti HongKong.

Trc khi Hongkong nhan c bao cao t nha cam quyen Quang Chau ve dch benh nay, th t ong Liu, mam benh cung a t Hongkong lan truyen i cac ni khac tren the gii. Giao s Liu Jianlun a qua i tai Hongkong ngay 4 thang 03 nam 2003.

T Hongkong ti Viet Nam: Mot trong nhng ngi b nhiem benh t ong Liu Jianlun la mot thng gia ngi My goc Hongkong ten la Johnny Chen, 48 tuoi, lam viec cho mot cong ty xuat nhap khau. Ong Johnny Chen ri Hongkong ti Viet Nam ngay 24 thang 2 nam 2003. Khi ti Viet Nam, ong tr benh, va c a vao benh vien Viet Phap Ha Noi ngay 26 thang 2 nam 2003, ch 5 ngay sau khi ong tiep xuc gan vi Giao s Liu Jianlun.

Ong Johnny Chen sau o c chuyen ve mot benh vien Hongkong, va ong ta a qua i tai ay ngay 13 thang 3 nam 2003.

Cung giong nh ong Liu, ong Chen a truyen mam benh nay ti nhieu ngi khac trong benh vien Viet Nam va Hongkong, ni ong c chuyen ti e ieu tr. Mot trong so nhng ngi b nhiem benh t ong Chen va a qua i, o la Bac S Carlo Urbani, ngi Y, mot bac s cua To Chc Sc Khoe The Gii (WHO) ngi a kham pha ra mam benh cua Hoi Chng SARS trong khi nghien cu e ieu tr cho ong Chen benh vien Viet Phap Ha Noi. Bac s Carlo Urbano a qua i ngay 29/03/2003 sau khi chuyen ti mot benh vien khac Thai Lan.

T Hongkong ti Canada: Mot ngi khac b nhiem benh t ong Liu Jianlun, la ba Kwan Sui-chu, 78 tuoi, t Canada i du lch cung vi chong e tham con trai ang tai Hongkong.

Hai v chong nay tro mien ph 5 ngay em tai khach san Metropole do hang hang khong tang. T Hongkong, ho tr ve Canada vao ngay 23 thang 2 nam 2003.

Vao ngay 26 thang 2 nam 2003, ba Kwan tr benh, va chnh khi benh cua ba tr nen tram trong, th chong cua ba va cac con cai cua ba lai tu tap tham ba ben ging benh cua ba. Ba a qua i tai nha cua ba va a c an tang nhng khong mot chut e phong ngan nga s lan truyen cua dch benh.

Vao ngay 5 thang 3 nam 2003, con trai cua ba Kwan, ong Tse Chi Kwai cung vi v va chau be i tham bac s e c kham benh v cam thay co trieu chng kho th. Ngay hom sau ong Tse ti benh vien Scarborough Grace e c ieu tr. Sau nay benh vien a kham pha ra dch benh cua Hoi Chng SARS c lan truyen ti nhng ngi khac benh vien la t ong Tse.

Luc au, cac bac s ngh rang ong Tse ch b chng viem phoi bnh thng, nen a e cho ong ta nam ieu tr ben canh ging benh cua mot ngi an ong khac 76 tuoi b chng bat thng ve nhp tim.

3 ngay sau, ong Tse c cho nam cach ly mot phong khac v b nghi ng la benh lao. Cac nhan vien cham benh cho ong eu c eo nhng dung cu bao ve tranh truyen nhiem va cac than nhan en tham ong eu c can dan phai eo khau trang e tranh truyen nhiem. Cac bac s tiep tuc nghien cu ieu tr benh cho ong Tse. Nhng sau o ong Tse a qua i vao ngay 12 thang 3 nam 2003, cung la ngay To Chc Sc Khoe The Gii loan bao cho the gii biet ve mam benh nguy hiem mi cua Hoi Chng SARS ky la.

4 ngay sau, ngi benh nhan nam ging ben canh ong Tse c a vao phong cap cu v b sot cao va kho th.

Cac nhan vien benh vien luc o eu phai mang nhng dung cu bao ve tranh nhiem benh va ong ta cung c cho nam trong mot phong cach ly. Ong nay cung a qua i vao ngay 22 thang 3 nam 2003. Va sau o c benh vien tuyen bo la ong ta b nhiem mam benh t ong Tse.

Cung luc o, nhng nhan vien benh vien a tng tiep xuc gan vi ong Tse va nhng than nhan cua gia nh ong Tse bat au tr benh, va bat au truyen benh ti nhng ngi khac trong gia nh cua ho.

Sau o, benh vien nay phai ong ca khong tiep nhan them benh nhan mi e bat au cha tr cho cac nhan vien va than nhan gia nh cua ho la nhng ngi a b nhiem benh.

T Hongkong ti Singapore: Tr lai Hongkong, mot ngi dan Hongkong 26 tuoi, a en tham mot ngi ban tai Khach San Metropole lau 9, va sau o, vao ngay 24 thang 2 nam 2003, ngi nay a tr benh, ch 3 ngay sau khi anh ta tiep xuc gan vi ong Liu Jianlun.

Ngi benh nay a c ieu tr tai benh vien the Prince of Wales Hongkong. Cung giong nh ong Tse, ngi benh nay a truyen mam benh ti cac nhan vien benh vien va nhng than nhan trong gia nh.

Ong Liu Jianlun cung a truyen mam benh ti 3 ngi phu n Singapore tro tai lau 9 cua khach san Metropole, sau o 3 ngi phu n nay ve lai Singapore, va a mang mam benh nay ve Singapore.

Hai trong 3 ngi benh nay khong truyen benh ti ngi khac, nhng ngi th ba, ba Esther Mok, trong vong 5 ngay a truyen mam benh ti 20 ngi khac Singapore. Trong so nhng ngi b nhiem benh t ba Mok la bo cua ba ta va v cha x a ti tham ba benh vien. Hai ngi nay sau o eu a qua i. Mot ngi khac na cung b truyen benh bi ba Mok la me cua ba ta, sau nay cung a qua i.

Ba Mok, la ngi co lien he truyen mam benh cua Hoi Chng SARS ti 100 benh nhan khac Singapore, va a co nhng ngi a qua i, nhng cho en ngay 11/04/2003 ba Mok van con song va ang c ieu tr tai benh vien Singapore.

Cung giong nh ong Tse Canada va ong Chen Viet Nam, ba Mok a truyen mam benh ti nhieu nhan vien benh vien va ti nhieu than nhan trong gia nh Singapore.

Co nhng ngi b nhiem benh, va truyen lan mam benh nay rat nhanh ti nhng ngi khac, nhng ngi nay c xep vao loai "super spreaders" ("nhng benh nhan truyen nhiem hang nang".

Nhng cung co nhng ngi khac, nh co mot ngi rat khoe manh, ong thng chay bo 20 km moi ngay cuoi tuan (weekend), khong hut thuoc, khong uong ru, nhng ong ta a b nhiem benh cach tram trong luc i tham mot ngi chu Khach San Metropole. Ngi chu nay b sot va ho, thng chi c Mat Chc vi ban be, nhng khong ai trong so ban be nay b nhiem benh ca. Va ca nhng nhan vien cua Khach San Metropole cung khong co ai b nhiem benh ca.

 

(Joseph Trng chuyen dch qua Viet Ng t ban tin tieng Anh cua Stella O Gonzales, nhat bao Philippines Daily Inquirer, so ngay 11/04/2003) 

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page