Chiếc Lá Vàng
(Những Chia Sẻ Mục Vụ và Những Câu Chuyện Gợi Ý
Suy Tư Và Cầu Nguyện hằng ngày)
Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia
- 192 -
Tìm chân lý bằng con đường đối thoại
Tìm chân lý bằng con đường đối thoại.
Bích Liễu
(RVA News 10-11-2026) - Sách tiểu sử các thánh và các tài liệu cổ của Giáo hội đã lưu truyền một câu chuyện đầy cảm hứng về Thánh Giáo hoàng Lêô Cả như sau:
Giữa thế kỷ V, đế quốc Rôma rơi vào cảnh suy tàn. Một phần lớn miền Bắc nước Ý đã rơi vào tay quân xâm lược do Attila dẫn đầu. Các thành Aquile, Padoua và Milan bị chiếm đóng, cướp phá và thiêu rụi. Khoảng năm 452, Attila tiếp tục tiến quân đến cổng thành Mantua, bên bờ sông Mincio. Và tại đây, lịch sử đã ghi dấu một biến cố trọng đại: Thánh Lêô Cả, người được chọn làm Giáo hoàng thứ 45 kế vị thánh Phêrô, đã đích thân dẫn đầu một phái đoàn từ Rôma đến gặp Attila và can ngăn ông ta đừng tiếp tục cuộc chiến xâm lược. Với lời lẽ khôn ngoan và đầy uy quyền thiêng liêng, ngài đã thuyết phục được vị tướng hung bạo ấy dừng lại, không tiến đánh Rôma nữa.
Một giai thoại nổi tiếng được kể lại bởi nhà chép sử Paulus Diaconus rằng: Sau khi phái đoàn rút đi, các tướng lĩnh dưới trướng của Attila đã kinh ngạc hỏi ông tại sao một vị vua vĩ đại lại dễ dàng khuất phục trước một tu sĩ không một tấc sắt như vậy. Attila trả lời rằng: "Khi vị giáo hoàng ấy đang nói, ta không chỉ nhìn thấy ông ta, mà còn nhìn thấy một vị thần linh cao lớn đứng sau lưng ông, tay cầm thanh gươm tuốt trần, nhìn ta với ánh mắt đầy đe dọa. Ta hiểu rằng nếu không nghe lời ông lão này, ta và quân đội của ta sẽ bị hủy diệt." Truyền thuyết cho rằng vị thần linh mà Attila nhìn thấy sau lưng vị giáo hoàng chính là thánh Phêrô. Câu chuyện này đã được họa sĩ Raphael diễn tả trong những bức họa nổi tiếng tại Vatican.
Ba năm sau, vào năm 455, chính vị "Giáo hoàng vĩ đại" ấy, dù không có khí giới, lại một lần nữa ngăn chặn được vua Genseric, thủ lãnh người Vandal từ châu Phi, khi ông tiến quân vào cổng thành Rôma. Nhờ sự can thiệp của Thánh Lêô, thành phố tuy bị cướp phá nhưng không bị thiêu hủy. Các đại thánh đường Thánh Phêrô, Thánh Phaolô và Thánh Gioan vẫn đứng vững, trở thành nơi trú ẩn cho nhiều người dân thoát chết.
Kính thưa quý vị và các bạn rất thân mến,
Biến cố lịch sử gắn liền với cuộc đời của thánh giáo hoàng Leo Cả đã cho thấy sự thật và công lý không đến từ sức mạnh của gươm giáo hay vũ lực, mà nằm ở sự gặp gỡ thiêng liêng. Ðó là cuộc gặp gỡ của niềm tin, thể hiện sự tín thác vào quyền năng vô biên của Thiên Chúa, nhờ đó mang lại sự biến đổi lòng người và viễn tượng hòa bình ngay cả trước những thế lực hung bạo. Thật vậy, vị giáo hoàng của chúng ta không dùng vũ lực để đối đầu với vũ lực, nhưng đã chọn hạ vũ khí của sự thù nghịch xuống để kiến tạo một nền hòa bình đích thực, hoàn toàn bằng con đường đối thoại chân thành, lắng nghe và thấu hiểu. Bởi đó, biến cố lịch sử này không chỉ là một câu chuyện về sự hòa giải, mà còn là bài học sống động cho mỗi người chúng ta. Nó mở ra một con đường chắc chắn về hành trình tìm kiếm chân lý trong cuộc sống, đó là con đường đối thoại chân thành. Con đường ấy mời gọi chúng ta gặp gỡ người khác không phải để tranh luận và phân định thắng thua bằng những lời lẽ sắc bén; nhưng bằng sự kiên trì tìm kiếm chân lý qua lối sống ôn hòa, sẵn sàng lắng nghe để thấu hiểu, gặp gỡ để yêu thương và cùng nhau nhận ra tiếng nói của Thiên Chúa, Ðấng là nguồn mạch của mọi sự thật và bình an trong cuộc đời chúng ta.
Dưới cái nhìn của đức tin Kitô giáo, đối thoại không phải là sự thỏa hiệp hay nhượng bộ vô nguyên tắc, mà là một hành trình đòi hỏi sự khiêm nhường, can đảm và vững tin để làm chứng cho sự thật trong tình yêu. Khi bước vào cuộc đối thoại với một niềm tin kiên vững, chúng ta không còn sợ hãi về sự khác biệt lẫn nhau, cũng không lo ngại chân lý sẽ bị lu mờ; bởi vì chính Chúa Thánh Thần sẽ hướng dẫn và là động lực giúp chúng ta kiên trì lắng nghe người khác, ngay cả trong những quan điểm trái ngược với mình; đồng thời can đảm đối diện với những hiểu lầm hay khúc mắc trong cuộc gặp gỡ để tìm kiếm tiếng nói chung. Vì thế, đối thoại trở thành nhịp cầu yêu thương, hóa giải các mâu thuẫn trong mọi mối tương quan của con người. Bằng con đường đối thoại, chúng ta có thể khám phá ra những hạt mầm chân lý mà Thiên Chúa đã gieo vãi nơi tâm hồn người khác, từ đó làm phong phú thêm cho chính cuộc đời của mình, nhờ việc mở lòng ra với tha nhân và lắng nghe những trải nghiệm của họ với trái tim chân thành.
Trong ngày lễ nhớ thánh giáo hoàng Leo Cả hôm nay, chúng ta được mời gọi đọc lại cuộc đời của thánh nhân để nhận ra một nền tảng sâu xa hơn trong sự đối thoại, đó là tâm tình khiêm nhường và tín thác. Thật vậy, trên hành trình tìm kiếm chân lý, đối thoại không phải là chiến thuật của kẻ mạnh muốn áp đảo đối phương, mà là tâm tình của một người lắng nghe, thấu hiểu và tôn trọng người khác trong sự phó thác vào Chúa, để cho sức mạnh của Ngài hoạt động nơi mình. Con đường đối thoại của thánh giáo hoàng Leo Cả đã diễn tả cách trọn vẹn tâm tình này. Ðó cũng là chính tâm tình của "người đầy tớ vô dụng" mà Tin Mừng hôm nay nói đến: không đối thoại để tìm kiếm sự tung hô hay khẳng định quyền lực trước người khác, nhưng dùng vũ khí của đối thoại là thái độ khiêm nhường và lòng phó thác để kiến tạo hòa bình. Hình ảnh này cho chúng ta thấy dù ở cương vị nào, chúng ta cũng vẫn là tôi tớ của Thiên Chúa, chỉ khi nào chúng ta biết tin tưởng phó thác vào sức mạnh của Chúa, hành trình đối thoại của chúng ta mới có thể sinh hoa kết quả. Ước gì mỗi người Kitô hữu chúng ta biết mặc lấy tâm tình ấy khi bước vào những cuộc đối thoại chân thành của đời sống hằng ngày, để sức mạnh của Chúa hoạt động trong cuộc đời chúng ta và biến chúng ta thành khí cụ bình an của Chúa giữa lòng thế giới hôm nay.
Lạy Chúa, xin hướng dẫn cuộc đời chúng con, để trong mọi tương quan hằng ngày, chúng con biết lắng nghe và thấu hiểu người khác với một trái tim khiêm hạ. Xin cho chúng con luôn biết cậy trông vào quyền năng Chúa, can đảm hạ xuống cái tôi của mình để nhường chỗ cho ân sủng của Chúa hoạt động và dẫn đưa chúng con đạt đến chân lý toàn vẹn nơi Chúa. Amen.
Bích Liễu